VÌ SAO CÁC THỦ PHỦ Ô TÔ CỦA ĐỨC ĐỐI MẶT VỚI KHỦNG HOẢNG TÀI CHÍNH?

Cuộc khủng hoảng trong ngành công nghiệp ô tô danh tiếng của Đức đang gây ảnh hưởng nặng nề đến các vùng giàu có nhất và tác động tiêu cực đến cuộc sống thường nhật của người dân.

Thời kỳ khó khăn

Các thành phố như Wolfsburg, Ingolstadt và Stuttgart – nơi đặt trụ sở của các ông lớn trong ngành ô tô như Volkswagen, Audi và Mercedes – đang chứng kiến sự sụt giảm mạnh doanh thu thuế khi các công ty hàng đầu của họ gặp khó khăn.

Kết quả là một mùa ngân sách hỗn loạn, với các quan chức phải vật lộn để bù đắp những thiếu hụt ngân sách ngày càng lớn thông qua việc vay mượn, tăng phí và cắt giảm chi tiêu.

Tại Friedrichshafen, một cộng đồng có thu nhập cao bên hồ Constance ở tây nam nước Đức và là nơi đặt trụ sở của nhà cung cấp phụ tùng ô tô ZF, thành phố dự kiến sẽ tăng hơn gấp đôi phí giữ trẻ trong hai năm tới, một cú sốc đối với nhiều gia đình.

Tại Ingolstadt, chính quyền đang cắt giảm các sự kiện công cộng và thu hẹp biên chế thành phố trong khi vay nợ lớn. Thậm chí họ còn hủy bỏ việc mua cây thông Noel cho các không gian công cộng trong dịp Giáng sinh.

"Thành phố đang trong một cuộc khủng hoảng tài chính sâu sắc. Không còn cách nào khác để diễn tả điều đó”, bà Dorothea Deneke-Stoll, phó thị trưởng Ingolstadt, nói.

Nỗi đau không chỉ giới hạn trong ngành công nghiệp ô tô. Các thành phố trên khắp nước Đức đang phải đối mặt với thâm hụt ngày càng tăng sau nhiều năm điều kiện kinh doanh xấu đi. Cạnh tranh gay gắt hơn và nhu cầu giảm ở nước ngoài đã làm giảm xuất khẩu, trong khi chi phí năng lượng và lao động cao hơn trong nước đã làm giảm lợi nhuận.

Ngành công nghiệp ô tô Đức đối mặt với sự sụp đổ?

Các thành phố của Đức phụ thuộc rất nhiều vào thuế thương mại để tài trợ cho ngân sách hàng năm của họ. Trong những năm trước đại dịch, doanh thu thuế tiếp tục tăng khi hoạt động kinh doanh bùng nổ ở nước ngoài.

Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng đã chậm lại. Mặc dù doanh thu thuế vẫn tăng trưởng trong giai đoạn 2023-2024, nhưng đã bị lạm phát vượt mặt.

Rene Geissler, nhà nghiên cứu chuyên về tài chính cộng đồng tại Đại học Kỹ thuật Wildau, cho biết có sự "trì trệ trong doanh thu thuế" và đây là "một tín hiệu tiêu cực, bởi vì trong một nền kinh tế lành mạnh, doanh thu thuế luôn tăng trưởng".

Trong khi đó, các khoản chi tiêu vẫn ở mức cao, với sự gia tăng di cư và dân số già hóa đang thu hút nhiều sự chú ý hơn, cũng như việc mở rộng một số phúc lợi xã hội, theo một báo cáo gần đây của quỹ Bertelsmann ở Gütersloh, Đức.

Ngược lại, sự sụt giảm rõ rệt về doanh thu thuế lại nổi bật ở các thành phố sản xuất ô tô của Đức. Hàng loạt cảnh báo về lợi nhuận trong ngành công nghiệp này đã buộc các nhà quy hoạch đô thị phải liên tục cập nhật các tính toán được thực hiện vào đầu năm.

Tại Ingolstadt, doanh thu thuế năm 2025 dự kiến sẽ thấp hơn một nửa so với tính toán ban đầu. Stuttgart ước tính mức thiếu hụt gần 40% so với doanh thu năm 2024.

Các thành phố của Đức được luật pháp yêu cầu phải cân bằng ngân sách, dẫn đến việc các quan chức phải kéo dài kế hoạch của họ đến tận mùa đông.

Wolfsburg và Ingolstadt vẫn đang tìm kiếm giải pháp. Thị trưởng Stuttgart, Thomas Fuhrmann, đã thông báo vào tháng 11 rằng thành phố cũng sẽ phải xem xét lại kế hoạch cho năm 2026 và 2027.

"Nền tảng mà chúng tôi muốn xây dựng không còn nữa," ông viết trong một bài đăng trực tuyến. "Chúng tôi phải bắt đầu lại từ đầu”.

Đảo ngược vận mệnh

Các nhà sản xuất ô tô đã tận dụng sự bùng nổ xuất khẩu trong những năm trước đại dịch COVID-19, củng cố vị thế của các thành phố sản xuất ô tô của Đức như một trong những thành phố thịnh vượng nhất cả nước và châu lục.

Ingolstadt tự hào có GDP bình quân đầu người cao thứ hai của Đức vào năm 2023, chỉ sau Wolfsburg, và cả hai đều nằm trong top 5 khu vực giàu nhất châu Âu.

“Chúng tôi nhận thấy ngành công nghiệp ô tô đang trong giai đoạn chuyển đổi, với sự chuyển dịch sang xe điện và các lĩnh vực khác đi kèm”, Deneke-Stoll nói. “Điều đó cũng ảnh hưởng đến các nhà cung cấp ở Ingolstadt, và điều đó góp phần vào bức tranh tổng thể lớn hơn”.

Quy mô của sự thiếu hụt vẫn khiến thành phố bất ngờ. Ban đầu, giới chuyên gia tính toán thâm hụt ngân sách là 30 triệu euro trong những năm tới. Nhưng con số thực tế hiện nay gần gấp ba lần – thâm hụt ngân sách 88 triệu euro trong giai đoạn 2026-2029.

Tại Ingolstadt, việc xác định các khoản tiết kiệm đã trở thành một quá trình khó khăn. Trong số hơn 90 khoản mục được lên kế hoạch, thậm chí đã có việc cắt giảm dịch vụ thu gom rác thải, bảo trì công viên và dịch vụ cho người cao tuổi.

Flora Pfaff, một cư dân thành phố và là mẹ của ba đứa con, cho biết chi phí mới sẽ gây khó khăn cho các gia đình.

"Nhiều người sống ở Friedrichshafen chấp nhận mức thuê nhà cao ở đó vì nó bù đắp được chi phí chăm sóc trẻ em", bà nói với tờ DW.

Geissler tin rằng sự chuyển đổi trong ngành công nghiệp ô tô sẽ thử thách một số thành phố cụ thể.

"Tôi nghĩ rằng ở các thành phố sản xuất ô tô, trong một ngành công nghiệp cho đến gần đây vẫn rất hiện đại - lương cao, nhà máy tốt, ngân sách lớn với nhiều dịch vụ cộng đồng và chất lượng cuộc sống tốt - điều đó có lẽ sẽ không dễ để duy trì", ông nói.

CƠ QUAN TÌNH BÁO ĐỨC ĐƯỢC TRAO THÊM QUYỀN THỰC HIỆN CÁC HOẠT ĐỘNG TẤN CÔNG Ở NƯỚC NGOÀI

Cơ quan Tình báo Liên bang Đức (BND)

Theo truyền thông, ngày 19/12, Văn phòng Thủ tướng ở Berlin đã đề xuất trao cho cơ quan tình báo nước ngoài của Đức, hiện chủ yếu tập trung vào giám sát, quyền thực hiện các hoạt động phá hoại và các hoạt động tấn công khác ở nước ngoài.

Cơ quan Tình báo Liên bang Đức (BND) được thành lập năm 1956 và giống như quân đội (Bundeswehr), ban đầu có quyền hạn rất hạn chế. Cho đến nay, BND chỉ được phép thu thập và phân tích thông tin.

Luật mới

Tuy nhiên, theo một dự thảo luật mới mà các phương tiện truyền thông Đức tiếp cận được, cơ quan này sẽ được phép hành động quyết liệt hơn, bao gồm tiến hành các cuộc tấn công mạng, phá hoại và các chiến dịch tấn công khác.

Nếu được thông qua, luật này cũng sẽ mở rộng quyền giám sát trong nước của BND, cho phép các đặc vụ xâm nhập vào nhà của nghi phạm để bí mật cài đặt phần mềm gián điệp vào máy tính và các thiết bị khác. Luật mới cũng sẽ mở rộng hơn nữa việc sử dụng công nghệ nhận dạng khuôn mặt và thu thập dữ liệu về vị trí phương tiện và lộ trình di chuyển.

Theo các quy định được đề xuất, các sĩ quan tình báo được cho là chỉ được phép sử dụng các quyền hạn mới nếu Hội đồng An ninh Quốc gia mới thành lập của Đức xác định rằng tồn tại một “mối đe dọa có hệ thống”. Sau đó, một ủy ban quốc hội giám sát các cơ quan tình báo sẽ phải thông qua biện pháp này với đa số hai phần ba.

Người phát ngôn chính phủ cho biết

Các quan chức đang “tích cực làm việc cùng nhau trong một cuộc tham vấn sơ bộ” để thúc đẩy đề xuất này.

Cơ quan tình báo đã được trao quyền rộng hơn vào đầu năm nay để giám sát đảng đối lập Sự lựa chọn cho nước Đức (AfD) sau khi Berlin chính thức xếp AfD vào loại “cực đoan” sau khi đảng này giành được hơn 20% số phiếu trong cuộc bầu cử liên bang.

ĐỨC NỔI LÊN THÀNH LÃNH ĐẠO AN NINH MỚI CHÂU ÂU?

Bối cảnh

Trong bối cảnh Mỹ dần rút lui khỏi châu Âu, Berlin đang nhanh chóng khẳng định vị thế lãnh đạo an ninh của lục địa. Bình luận với Trung tâm Phân tích Chính sách châu Âu (CEPA.org) mới đây, cựu Đại sứ Đức tại Ba Lan, ông Arndt Freytag von Loringhoven, từng là Phó Giám đốc Cơ quan Tình báo Đức (2007 - 2010), cho rằng Đức đang âm thầm trở thành quốc gia dẫn đầu về an ninh châu Âu. Sự chuyển đổi này diễn ra lặng lẽ nhưng không thể phủ nhận.

Vai trò trung tâm trong đàm phán Ukraine

Dấu hiệu rõ nét nhất là sự tham gia tích cực của Thủ tướng Đức Friedrich Merz vào các cuộc đàm phán hòa bình Ukraine. Các cuộc thảo luận gần đây nhất diễn ra tại Berlin ngày 14-15/12 theo đề xuất của ông Merz, nhằm đảm bảo Ukraine được bảo vệ khỏi áp lực từ Mỹ và Nga, đồng thời giữ cho các cuộc đàm phán không diễn ra ngoài tầm kiểm soát của châu Âu.

Thủ tướng Merz không chỉ xuất hiện tại lễ khai mạc mà còn cử cố vấn ngoại giao Guenter Sautter tham dự xuyên suốt cuộc đàm phán. Trước đó ngày 5/12, ông Merz bay đến Brussels để thảo luận về phản đối của Thủ tướng Bỉ đối với kế hoạch chuyển giao tài sản bị đóng băng của Nga cho Ukraine.

Kế hoạch của Đức về việc chuyển tới 200 tỷ USD tài sản của Nga cho Kiev vẫn chưa được thông qua do Bỉ cùng một số quốc gia EU khác tiếp tục phản đối. Một cuộc họp quan trọng của EU về vấn đề này diễn ra vào ngày 18-19/12 trong bối cảnh các quan chức Mỹ khuyến khích Bỉ phản đối vì Washington coi việc trả lại tài sản của Nga là một phần trong thỏa thuận giải quyết xung đột Ukraine mà họ đề xuất.

Đức cũng tuyên bố viện trợ thêm 11 tỷ euro cho Ukraine vào ngày 15/12, nâng tổng số tiền viện trợ lên 86 tỷ euro kể từ năm 2022.

Tăng cường chi tiêu quốc phòng mạnh mẽ

Dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Merz, Đức đã từ bỏ các hạn chế về nợ và tăng mạnh chi tiêu quốc phòng lên 378 tỷ euro (444 tỷ đô la Mỹ) vào năm 2029. Ngay trước khi nhậm chức, ông Merz đã giành được sự ủng hộ của quốc hội để vượt qua văn hóa ngại nợ và nới lỏng các hạn chế hiến pháp về vay nợ, cho phép chi tiêu 1 nghìn tỷ euro hoặc hơn cho quốc phòng và cơ sở hạ tầng.

Khi nhậm chức, Thủ tướng Đức công bố kế hoạch tăng gấp đôi chi tiêu quân sự hiện tại để đạt mục tiêu 3,5% GDP cho quốc phòng cốt lõi của NATO và biến quân đội nước này thành lực lượng quân sự mạnh nhất châu Âu.

Số tiền bổ sung hiện đang được hỗ trợ bằng việc tăng cường nhân lực. Vào tháng 12 này, Đức thông qua luật tăng cường lực lượng vũ trang lên gần 50%, phê duyệt một hệ thống mới bắt đầu từ năm 2026, yêu cầu tất cả nam giới 18 tuổi phải đăng ký và trải qua kiểm tra y tế để chuẩn bị cho việc nhập ngũ, cùng với việc tăng cường các ưu đãi cho việc tình nguyện nhập ngũ. Luật mới cũng để ngỏ khả năng quốc hội tái áp dụng chế độ nghĩa vụ quân sự bắt buộc nếu cần thiết để xây dựng lực lượng vũ trang, hướng tới một quân đội mạnh hơn, "sẵn sàng chiến đấu" vào năm 2035. 

Lợi thế so với các đối tác châu Âu

Anh và Pháp theo truyền thống là những cường quốc quốc phòng của châu Âu, nhưng cả hai đều đang đối mặt với khó khăn tài chính và chính trị. Một quốc hội tê liệt và nợ công ngày càng tăng đã kìm hãm Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. Thủ tướng Anh Keir Starmer gặp khó khăn trong việc giải quyết vấn đề người di cư và ngân sách eo hẹp. Cả hai nước đều đưa ra những lời hứa chậm chạp về chi tiêu quốc phòng. Tỷ lệ nợ trên GDP của họ đều ở mức 100% hoặc hơn, trong khi của Đức chỉ là 63%.

Ông Loringhoven kết luận, dù mạnh mẽ trong chính sách đối ngoại, Thủ tướng Merz vẫn gặp khó khăn trong nước: Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo của ông Merz đang cạnh tranh sát nút với đảng cực hữu, chống nhập cư AfD trong các cuộc thăm dò; chi phí sinh hoạt tăng cao, nhập cư và bế tắc trong cải cách đang làm gia tăng bất mãn; các đề xuất cải cách lương hưu và phúc lợi gây chia rẽ trong đảng.

Nguồn: VnEconomy; Báo Thanh Hóa; Báo Tin Tức