TU VIỆN WELTENBURG VÀ GẦN 1.000 NĂM HƯƠNG VỊ BIA ĐỨC

Tu viện bia 1.000 năm

Nằm bên dòng Danube ở vùng Bayern, Tu viện Weltenburg đã gìn giữ truyền thống nấu bia suốt gần 1.000 năm, trở thành một biểu tượng của văn hóa ẩm thực Đức và là điểm đến quen thuộc của du khách yêu lịch sử, kiến trúc và bia tu viện.

Theo Guardian, Bia đã được sản xuất liên tục tại Tu viện Weltenburg suốt gần 1.000 năm, khiến nơi đây được xem là cái nôi lâu đời nhất của truyền thống sản xuất bia tu viện còn tồn tại đến ngày nay.

Dù tu viện vẫn thuộc quyền sở hữu của Giáo hội Công giáo, trong nhiều thập kỷ qua, các tu sĩ dòng Benedictine đã chuyển hoạt động nấu bia cho đội ngũ nhân sự chuyên nghiệp, nhằm duy trì chất lượng và tính liên tục của truyền thống lâu đời này.

Trên trang web chính thức, Weltenburger cho biết nhà máy bia đã vượt qua “nhiều vụ hỏa hoạn, lũ lụt, sự tàn phá, quá trình thế tục hóa và cả một cuộc chiến tranh thế giới”, trong đó có thời điểm toàn bộ khu phức hợp suýt bị phá hủy hoàn toàn.

Ngày nay, Tu viện Weltenburg không chỉ là nơi sản xuất bia mà còn là một điểm đến du lịch nổi tiếng, đón khoảng 500.000 lượt khách mỗi năm.

Trong dịp kỷ niệm 975 năm thành lập nhà máy bia vào tháng 5.2025, cha xứ Thomas M. Freihart nhấn mạnh rằng “việc thưởng thức nước lúa mạch nên được xem như một món quà từ Chúa”.

Lịch sử bia tới nay ở Đức

Bia được cho là đã xuất hiện từ thời kỳ đồ đá mới, nhưng chính các tu viện thời trung cổ đã biến việc nấu bia thành một hoạt động kinh tế có tổ chức, đặt nền móng cho truyền thống sản xuất bia kéo dài nhiều thế kỷ ở châu Âu, đặc biệt tại Đức.

Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện đại, ngành bia Đức đang phải đối mặt với nhiều thách thức. Do xu hướng giảm tiêu thụ rượu tại nhiều quốc gia phương Tây, doanh số bia Đức đã giảm khoảng một phần tư trong vòng 15 năm qua. Riêng năm 2025, mức tiêu thụ tiếp tục giảm thêm 5 triệu hectolit – mức sụt giảm lớn nhất trong 75 năm.

Dù vậy, thị trường bia Đức vẫn nổi bật bởi sự trung thành với các thương hiệu địa phương, với khoảng 1.500 nhà máy bia vừa và nhỏ cạnh tranh cùng vài chục thương hiệu quốc gia và quốc tế.

Trái với nhiều quốc gia khác, nơi các tập đoàn lớn thâu tóm dần các nhà máy bia truyền thống, nước Đức vẫn duy trì được cấu trúc phân mảnh này, dù cái giá phải trả ngày càng trở nên rõ rệt.

Bất chấp truyền thống sản xuất bia lâu đời và đáng tự hào, Đức hiện không có loại bia nào nằm trong top 10 bia bán chạy nhất thế giới.

Tuy nhiên, quốc gia này vẫn là nơi có số lượng nhà máy bia tu viện lớn nhất, với chín cơ sở do các tu sĩ hoặc nhân viên của họ vận hành, cùng một tu viện dòng Phanxicô tại Mallersdorf do các nữ tu quản lý, chỉ bán phần bia dư thừa nhỏ mà họ không sử dụng hết.

Bên cạnh đó, các loại bia truyền thống còn bị ràng buộc bởi Reinheitsgebot – “luật tinh khiết” thời trung cổ quy định bia chỉ được làm từ nước, lúa mạch, hoa bia và men. Quy định này được cho là đã khiến việc đổi mới trở nên khó khăn, đặc biệt trong bối cảnh các loại đồ uống không cồn ngày càng được ưa chuộng.

Chuyển đổi

Chính trong bối cảnh đó, nhà máy bia tu viện lâu đời nhất thế giới Weltenburger đang chuẩn bị được bán lại cho hãng bia Schneider Weisse của München, như một phần của làn sóng hợp nhất nhằm ứng phó với sự sụt giảm mạnh về tiêu thụ bia tại Đức.

Theo truyền thông địa phương, thỏa thuận mua bán giữa giáo phận Regensburg và Schneider Weisse được đạt được sau nhiều năm Weltenburger kinh doanh thua lỗ, buộc Giáo hội phải bù đắp tài chính để duy trì hoạt động.

Ông Till Hedrich, Giám đốc điều hành của Weltenburger, cho biết phương án này giúp tránh kịch bản đóng cửa hoàn toàn hoặc bị chia nhỏ bởi một nhà đầu tư “không có liên hệ gì với khu vực”, đồng thời bảo tồn “một phần quan trọng của truyền thống sản xuất bia Bavaria” trong dài hạn.

Các chi tiết tài chính của thương vụ chưa được công bố. Tuy nhiên, quá trình chuyển giao dự kiến sẽ hoàn tất vào tháng 1.2027 và giữ lại 21 nhân viên của Weltenburger.

“Bên cạnh yếu tố truyền thống, điều rất quan trọng đối với chúng tôi là có thể giữ lại ít nhất một số việc làm trực tiếp trong khu vực,” Giám mục Regensburg, Rudolf Voderholzer, nhấn mạnh.

XÚC XÍCH VÀ NHỮNG LÁT CẮT CỦA KINH TẾ ĐỨC

Nhà máy sản xuất xúc xích nổi tiếng Eberswalder Wurstwerke đóng cửa

Vào những năm 1980, Eberswalder Wurstwerke là niềm tự hào của Đông Đức. Với quy mô 3.000 nhân công, đây từng là xưởng sản xuất xúc xích lớn nhất châu Âu. Trên diện tích 65 héc-ta, khu tổ hợp này vận hành như một xã hội thu nhỏ với đầy đủ bệnh viện, thư viện, nhà hàng và cả hiệu cắt tóc.

Thế nhưng, thời hoàng kim bao cấp đó đã lùi xa. Tuần trước, khoảng 500 nhân viên còn lại bàng hoàng nhận tin chủ sở hữu mới từ Tây Đức sẽ đóng cửa nhà máy tại Britz vào cuối tháng Hai. Đây là nơi sản xuất những dòng xúc xích và salami nổi tiếng, vốn sở hữu lượng khách hàng trung thành đông đảo.

“Chúng tôi chỉ biết tin nửa tiếng trước khi truyền hình loan báo”, một nhân viên mặc đồng phục trắng tại cửa hàng ngay cổng nhà máy chia sẻ. Bất chấp trời tuyết, khách vẫn ra vào tấp nập. Một công nhân khác chua chát nói rằng Tönnies, tập đoàn chế biến thịt hiện sở hữu nhà máy, từng hứa hẹn đầu tư khi mua lại hai năm trước, nhưng thực tế hoàn toàn trái ngược.

Câu chuyện tại Britz không phải cá biệt. Nền kinh tế lớn thứ ba thế giới đã dậm chân tại chỗ suốt ba năm qua. Tình trạng đóng cửa nhà máy và vỡ nợ đang chạm mức báo động. Ngày 8/1, “gã khổng lồ” thời trang trực tuyến Zalando thông báo đóng cửa trung tâm logistics tại Erfurt, khiến 2.700 người mất việc.

Làn sóng phá sản

Số liệu sơ bộ từ Cơ quan Thống kê Đức (Destatis) cho thấy số ca phá sản trong tháng 12 tăng 15% so với cùng kỳ năm 2024. Vận tải, dịch vụ lưu trú và xây dựng là những ngành chịu đòn nặng nhất. Theo Viện Nghiên cứu Kinh tế Leibniz (IWH), năm ngoái có hơn 17.600 doanh nghiệp phá sản, mức cao nhất trong vòng hai thập kỷ.

Điều khiến dư luận hoang mang nhất là sự sụp đổ của hàng loạt tên tuổi gạo cội, từ hãng giày Goertz, thương hiệu thời trang Esprit đến Zoo Zajac, cửa hàng thú cưng lớn nhất thế giới. Công bằng mà nói, nước Đức từng trải qua những giai đoạn tồi tệ hơn. Đơn cử như thời điểm bong bóng dot-com tan vỡ, số doanh nghiệp phá sản hàng năm có lúc vượt ngưỡng 39.000. Tuy nhiên, các cuộc khủng hoảng trước đây thường chỉ khu biệt trong một vài lĩnh vực nhất định, như công nghệ trong giai đoạn đầu những năm 2000.

Lần này, “căn bệnh” hiện tại đang di căn ra toàn bộ nền kinh tế. Sản xuất, vốn là mỏ neo giữ nhịp cho kinh tế Đức, giờ đây cũng lung lay. Các ngành hướng về xuất khẩu đang trở nên mong manh trước xung đột toàn cầu, rào cản thuế quan và giá năng lượng leo thang. Rõ ràng, mô hình kinh tế của Berlin không còn tương thích với thực tại mới. Chừng nào chưa thể chuyển mình, ngay cả những lò làm xúc xích lâu đời nhất cũng khó tránh khỏi kết cục bị đào thải.

CỐ GẮNG XÂY DỰNG QUÂN ĐỘI CHÍNH QUY MẠNH NHẤT CHÂU ÂU, VÌ SAO?

Mục đích thay thế Mỹ và đối phó với Nga

Theo hãng tin Al Jazeera, đầu năm nay, các nam thanh niên Đức 18 tuổi bắt đầu phải điền một bảng câu hỏi bắt buộc để đăng ký đủ điều kiện phục vụ quân đội theo luật được thông qua vào tháng trước.

Hiện nay, việc gia nhập quân đội ở Đức là tự nguyện nhưng luật nước này cho phép chính phủ áp dụng chế độ nghĩa vụ quân sự bắt buộc để đạt mục tiêu xây dựng đội quân mạnh nhất châu Âu.

Tháng 11/2025, số quân tại ngũ của Đức là 184.000 người, tăng 2.500 người so với tháng 5/2025 khi Thủ tướng Friedrich Merz lần đầu tiên phát biểu trước quốc hội rằng quân đội Đức (Bundeswehr) “cần trở thành đội quân chính quy mạnh nhất châu Âu”.

Timo Graf, một nhà nghiên cứu cấp cao tại Trung tâm Lịch sử quân sự và khoa học xã hội ở Potsdam nói với Al Jazeera: "Đây là lực lượng lớn nhất mà Đức có được trong một thời gian rất dài và nó là lực lượng mạnh nhất kể từ năm 2021”.

Chính phủ Đức đang thu hút các thành viên tình nguyện tham gia nghĩa vụ quân sự với hợp đồng 23 tháng cùng mức lương và phúc lợi hậu hĩnh. Những hợp đồng này sau đó có thể được gia hạn thành chuyên nghiệp, vô thời hạn.

Đức đã cam kết với NATO sẽ đạt 260.000 quân nhân tại ngũ vào năm 2035 và tăng gấp đôi lực lượng dự bị lên 200.000 người. Số quân như vậy sẽ gần bằng quy mô nửa triệu quân mà nước này có vào cuối Chiến tranh Lạnh.

Thông tin này đã khiến Nga lo ngại. Trong một cuộc phỏng vấn hồi tháng trước, Đại sứ Nga tại Đức Sergey Nechayev cho biết: "Chính phủ mới của Đức đang đẩy nhanh quá trình chuẩn bị cho một cuộc đối đầu quân sự toàn diện với Nga".

Tuy nhiên, từ quan điểm của Đức, chính việc Nga từ chối rút quân khỏi Ukraine đã thúc đẩy Berlin chi 125 tỷ USD để tái thiết lực lượng vũ trang trong năm 2026. Con số 125 tỷ USD tương đương 2,5% GDP của Đức, hơn gấp đôi ngân sách năm 2021. Đến năm 2030, Đức sẽ chi 3,5% GDP cho quốc phòng.

Đức mất niềm tin vào Mỹ

Các chuyên gia nhận định sự quan ngại về Nga chỉ là một khía cạnh của vấn đề. Việc xã hội Đức mất niềm tin vào Mỹ trong năm qua, cũng mang tính thay đổi không kém.

Một cuộc thăm dò do kênh truyền hình ZDF thực hiện vào tháng 6/2025 cho thấy, 73% số người được hỏi cho rằng Mỹ sẽ không tiếp tục đảm bảo an ninh cho châu Âu với tư cách thành viên NATO. Đến tháng 12 cùng năm, con số này tăng lên 84%.

Hiện 9 trong 10 người Đức tham gia khảo sát coi ảnh hưởng chính trị của Mỹ ở châu Âu là tiêu cực. Chiến lược An ninh quốc gia do Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố vào tháng 11/2025 đã chỉ trích châu Âu, cảnh báo khu vực này đang đối mặt với "sự xóa sổ nền văn minh".

Tướng Ben Hodges, người từng chỉ huy lực lượng Mỹ ở châu Âu nhận xét: "Họ đã nhận ra... ông Trump hoàn toàn không có hứng thú giúp đỡ Đức. Chiến lược An ninh quốc gia của Mỹ thật tệ… Đó là một sự thách thức của ông Trump đối với châu Âu".

Người Đức hiện không đặt trọn niềm tin vào Washington. Theo đó, 6 trong số 10 người Đức được hỏi không còn tin tưởng vào khả năng răn đe hạt nhân của Mỹ và 3/4 số người tham gia khảo sát muốn thấy sự thay thế bằng khả năng răn đe của Anh - Pháp.

Theo nhà nghiên cứu Graf, những người coi trọng NATO và ủng hộ EU đều nhất trí về ý tưởng "NATO châu Âu". Ông Graf lưu ý, các cuộc thăm dò của quân đội Đức cho thấy sự ủng hộ đối với một quân đội châu Âu đã tăng 10 điểm phần trăm trong năm vừa qua, lên 57% dù trước đó chủ đề này luôn gây tranh cãi ở Đức.

Liệu Đức có hoàn thành được mục tiêu?

Lời hứa của Thủ tướng Merz không phải là mới. Người tiền nhiệm của ông - Olaf Scholz cũng hứa sẽ xây dựng quân đội mạnh nhất châu Âu vào năm 2022, năm Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine.

Mặc dù ông Scholz đã thuyết phục được Quốc hội Đức thông qua khoản tăng chi tiêu quốc phòng một lần, trị giá 120 tỷ USD nhưng số tiền bổ sung này tới năm 2024 mới bắt đầu được giải ngân.

Chính phủ của ông Scholz lúc đó đổ lỗi cho các thủ tục hành chính rườm rà, nhưng một số người tin còn có những rào cản về văn hóa. Minna Alander, một chuyên gia về an ninh tại Trung tâm Phân tích chính sách châu Âu cho biết: "Quân đội Đức không được nhìn nhận tích cực, vì thế không ai thích chọn con đường binh nghiệp".

Sau khi lên nắm quyền, Thủ tướng Merz đã lên án cả Moscow lẫn Washington, đòi “độc lập” với Mỹ. Vào thời điểm ông nhậm chức, Quốc hội Đức đã thông qua việc đình chỉ các giới hạn thâm hụt ngân sách theo hiến pháp để cho phép nhà lãnh đạo này tăng chi tiêu quốc phòng một cách mạnh mẽ. Tháng trước, Quốc hội Đức đã thông qua khoảng 60 tỷ USD cho mua sắm quốc phòng.

Nguồn: Báo Văn Hóa; Nhịp Cầu Đầu Tư; Vietnamnet