Đức: Thủ tướng cảnh báo thế giới đang tiến vào 'bước ngoặt lịch sử', Ngoại trưởng đề xuất 6 điểm nhằm cải tổ EU

Giữa lúc xung đột địa chính trị và khủng hoảng cấu trúc đồng thời gây sức ép lên châu Âu, Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho rằng thế giới đang bước vào một “bước ngoặt lịch sử”, trong khi Ngoại trưởng Johann Wadephul đề xuất một kế hoạch 6 điểm để cải tổ Liên minh châu Âu (EU).

Hãng thông tấn TASS ngày 6/5 đưa tin, phát biểu tại một hội nghị kinh tế khu vực ở Berlin, Thủ tướng Merz nói rằng, Đức đang đối mặt “thách thức kép” khi các cú sốc toàn cầu chồng lấn lên những vấn đề nội tại tích tụ nhiều năm qua.

Ông nhấn mạnh: “Những gì chúng ta đang chứng kiến không chỉ là một cuộc khủng hoảng chu kỳ hay thất bại cấu trúc. Chúng ta đang đối diện một bước ngoặt mang tính lịch sử”.

Theo nhà lãnh đạo Đức, thế hệ sinh sau Thế chiến 2 từng được hưởng giai đoạn ổn định kéo dài suốt 80 năm, song hiện nay trật tự đó đang bị thách thức nghiêm trọng. Ông cho rằng tình hình hiện nay buộc nước Đức phải thay đổi trên nhiều phương diện, đồng thời kêu gọi người dân kiên nhẫn với chương trình cải cách của chính phủ.

Phát biểu của ông Merz được đưa ra trong bối cảnh Berlin liên tiếp thúc đẩy các sáng kiến tăng cường năng lực chiến lược của châu Âu, giữa lúc quan hệ xuyên Đại Tây Dương xuất hiện nhiều bất đồng liên quan cuộc xung đột Iran và kế hoạch cắt giảm hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Âu.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul đã đề xuất một kế hoạch 6 điểm để cải tổ EU, cho rằng những thay đổi là cần thiết để giúp khối này đưa ra quyết định nhanh hơn trong bối cảnh hiện tại.

Trong bài phát biểu tại Quỹ Konrad Adenauer ở Berlin, ông Wadephul chỉ ra rằng, xung đột Mỹ-Iran là “biểu hiện mới nhất của một trật tự thế giới đang thay đổi”, đồng thời lập luận rằng EU phải hành động nhanh chóng để duy trì hiệu quả – đặc biệt là trong chính sách đối ngoại và an ninh.

Để tránh bế tắc khi không đạt được sự nhất trí giữa 27 quốc gia thành viên EU, ông Wadephul đề xuất cho phép một nhóm các quốc gia thành viên tiến hành giải quyết một số vấn đề nhất định mà không bị các quốc gia khác cản trở.

Ông nói rõ: “Đề xuất của tôi có nghĩa là các quốc gia không muốn - hoặc có lẽ không thể - tham gia có thể tạm thời đứng ngoài cuộc mà không cản trở những quốc gia muốn tiến lên phía trước”.

Ngoại trưởng Đức cũng kêu gọi thay thế nguyên tắc nhất trí trong chính sách đối ngoại và an ninh chung bằng hình thức bỏ phiếu đa số đủ điều kiện, cho rằng hệ thống hiện hành cho phép các quốc gia riêng lẻ trì hoãn việc ra quyết định trong thời gian dài.

Nhấn mạnh Đức muốn thay đổi và thúc đẩy mọi thứ tiến lên trong EU, ông Wadephul đồng thời cho rằng, EU “phải tăng tốc”, đặc biệt là trong chính sách đối ngoại và an ninh chung.

Trong số 6 đề xuất, người đứng đầu ngành ngoại giao Đức cũng đề nghị đẩy nhanh quá trình mở rộng EU bằng cách đưa ra quy trình gia nhập theo từng giai đoạn, với các bước trung gian giúp các thành viên tiềm năng tiến gần hơn đến khối trước khi trở thành thành viên chính thức. Theo ông, tăng cường "hội nhập dần dần” thông qua các giai đoạn dẫn đến việc gia nhập đầy đủ.

Ngoài ra, ông Wadephul cũng lập luận rằng, các thể chế của EU cần được cải cách để có thể tiếp tục hoạt động khi khối này phát triển: “Một liên minh với 33, 34 hoặc 35 quốc gia thành viên không thể cứ tiếp tục hoạt động bằng cách sử dụng cùng một phương pháp được thiết kế cho một nhóm thành viên nhỏ hơn nhiều”.

Ông đặt câu hỏi về việc tiếp tục duy trì cơ chế mỗi nước một ủy viên châu Âu, đồng thời đề xuất xây dựng một Ủy ban châu Âu tinh gọn hơn, với số lượng thành viên chỉ tương đương khoảng hai phần ba số quốc gia trong khối.

Đức mở chiến dịch truy quét diện rộng nhằm vào các nhóm thanh niên cực hữu

Ngày 6/5, các lực lượng chức năng Đức đã tiến hành một loạt cuộc khám xét quy mô lớn nhắm vào 36 đối tượng bị nghi ngờ là thành viên của các nhóm thanh niên cực hữu trên khắp cả nước.

Theo thông báo từ Bộ Nội vụ và cảnh sát Đức, các cuộc đột kích diễn ra đồng loạt tại nhiều bang. Mục tiêu chính của chiến dịch lần này là triệt phá mạng lưới của các tổ chức thanh niên có tư tưởng cực đoan, phân biệt chủng tộc và chống đối thể chế dân chủ.

Cụ thể, nhiều cuộc đột kích đã được tiến hành tại khoảng 50 địa điểm trên khắp cả nước, nhắm vào 36 người bị tình nghi thuộc hai nhóm cực hữu bị cáo buộc muốn thiết lập mạng lưới trên toàn quốc. Các đối tượng này bị nghi ngờ tham gia hoặc ủng hộ các nhóm "thanh niên cực hữu". Nhiều người trong số đó bị cáo buộc lan truyền các biểu tượng bất hợp pháp (như phù hiệu thời phát xít), kích động hận thù trên không gian mạng và âm mưu gây mất trật tự công cộng.

Chiến dịch diễn ra trong bối cảnh nước Đức đang siết chặt an ninh trước sự gia tăng của các phong trào cực hữu và lo ngại về bạo lực chính trị. Bộ trưởng Nội vụ Đức, Alexander Dobrindt nhấn mạnh chính quyền sẽ áp dụng chính sách "không khoan nhượng" đối với bất kỳ hình thức cực đoan nào đe dọa đến nền dân chủ tự do của đất nước, đặc biệt là khi nó nhắm vào giới trẻ để lôi kéo và cực đoan hóa.

Trong các cuộc khám xét, cảnh sát đã thu giữ nhiều bằng chứng quan trọng bao gồm: thiết bị điện tử (điện thoại, máy tính), tài liệu tuyên truyền và trong một số trường hợp là các loại vũ khí thô sơ. Tuy nhiên, theo các công tố viên, không có vụ bắt giữ nào được thực hiện trong chiến dịch này, vốn huy động hơn 600 sĩ quan cảnh sát liên bang và khu vực tại 12 bang.

Cuộc truy quét lần này là một phần trong nỗ lực dài hạn của Cơ quan an ninh nội địa Đức (BfV) nhằm giám sát và ngăn chặn sự trỗi dậy của các tổ chức "tân phát xít" và các nhóm cực hữu mới nổi.

Đức thúc giục cải tổ cơ chế đồng thuận của EU

Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul mới đây cho biết, nguyên tắc đồng thuận tuyệt đối đang tạo ra những rào cản đáng kể trong quy trình ra quyết định về an ninh của Liên minh châu Âu (EU). Trước thực trạng này, ông Johann Wadephul kêu gọi cải cách cơ chế hiện tại nhằm giúp khối phản ứng nhanh chóng và hiệu quả hơn trước các cuộc khủng hoảng quốc tế.

Phát biểu trước báo giới ngày 6/5, Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul nhấn mạnh, chỉ cần một quốc gia thành viên phản đối cũng có thể khiến toàn bộ tiến trình ra quyết định của EU bị đình trệ. Điều này đặc biệt nguy hiểm trong bối cảnh châu Âu đang đối mặt với nhiều thách thức địa chính trị nghiêm trọng, nhất là cuộc xung đột tại Ukraine.

Ông Johann Wadephul cho rằng EU cần chuyển sang áp dụng cơ chế bỏ phiếu theo đa số đủ điều kiện, đặc biệt trong lĩnh vực đối ngoại và an ninh, nhằm tối ưu hóa tốc độ và hiệu quả phản ứng của Khối 27. Theo Ngoại trưởng Đức, hiện đã có 12 quốc gia thành viên ủng hộ đề xuất cải cách này, trong khi Berlin sẽ tiếp tục đối thoại với những nước còn hoài nghi về việc từ bỏ nguyên tắc nhất trí tuyệt đối. Thời gian qua, tranh luận về cải cách thể chế trong EU ngày càng gia tăng khi nhiều quyết định liên quan tới viện trợ cho Ukraine hoặc các biện pháp trừng phạt nhằm vào Nga nhiều lần bị trì hoãn bởi quyền phủ quyết của một số nước thành viên.

Trong bối cảnh đó, Đức và nhiều quốc gia EU cho rằng cơ chế đồng thuận hiện nay đang hạn chế khả năng hành động chiến lược của khối trong bối cảnh môi trường an ninh châu Âu ngày càng bất ổn. Tuy nhiên, một số quốc gia có quy mô nhỏ hơn vẫn lo ngại việc áp dụng cơ chế bỏ phiếu đa số có thể làm suy giảm tiếng nói và chủ quyền quốc gia của họ trong EU.

Trong khi đó, quan hệ thương mại Mỹ - EU tiếp tục đối mặt nhiều bất ổn khi Tổng thống Trump đe dọa nâng thuế nhập khẩu ô tô và xe tải từ EU lên 25%, với lý do Brussels chưa thực hiện đầy đủ các cam kết trong thỏa thuận thương mại đạt được năm ngoái.

Trưởng đoàn đàm phán của Nghị viện châu Âu Bernd Lange cho biết các cuộc thương lượng giữa EU và Mỹ vẫn đạt “tiến triển tích cực”, song cảnh báo “vẫn còn một chặng đường dài phía trước” trước khi hai bên có thể hoàn tất thỏa thuận dỡ bỏ thuế quan.

Nhiều nước EU đang thúc đẩy nhanh tiến trình phê chuẩn thỏa thuận nhằm tránh nguy cơ leo thang căng thẳng thương mại với Mỹ, đặc biệt trong lĩnh vực ô tô – ngành xuất khẩu chủ lực của châu Âu. Tuy nhiên, Nghị viện châu Âu yêu cầu bổ sung các cơ chế bảo vệ nghiêm ngặt hơn để đề phòng khả năng Washington thay đổi chính sách thuế trong tương lai.

Nguồn: Báo Quốc Tế; VOV; Báo Thanh Hóa