NGÀNH CƠ KHÍ ĐỨC RƠI VÀO CHUỖI SUY GIẢM DÀI NHẤT TRONG HÀNG CHỤC NĂM

Hiệp hội các nhà sản xuất máy móc và thiết bị của Đức (VDMA) cảnh báo

Ngành kỹ thuật cơ khí nước này đang rơi vào một trong những giai đoạn suy giảm dài nhất, một phần do các mức thuế quan từ phía Mỹ.

Các chuyên gia kinh tế tại VDMA - hiệp hội đại diện cho 3.600 công ty kỹ thuật nhà máy và cơ khí của Đức cũng như châu Âu - dự báo rằng sản lượng thực tế trong lĩnh vực cơ khí của Đức sẽ giảm 5% trong năm 2025. Chủ tịch VDMA Bertram Kawlath cho biết điều này đồng nghĩa với việc hoạt động sản xuất trong ngành đã bị thu hẹp kể từ đầu năm 2023, và quý IV/2025 nhiều khả năng sẽ đánh dấu quý sụt giảm thứ 12 liên tiếp. Ông Kawlath nhận định tình hình này có thể so sánh với cuộc suy thoái nghiêm trọng hồi đầu thập niên 1990, thời điểm ngành này ghi nhận 13 quý suy giảm liên tiếp.

Mặc dù các chuyên gia kinh tế của VDMA kỳ vọng sản lượng sẽ tăng 1% vào năm 2026, ông Kawlath lưu ý rằng cần có một sự phục hồi mạnh mẽ hơn nhiều mới có thể được xem là tín hiệu cho một đà tăng trưởng thực sự.

Nguyên nhân

Một cuộc khảo sát gần đây của VDMA cho thấy thuế quan của Mỹ đang gây áp lực nặng nề lên ngành công nghiệp vốn phụ thuộc vào xuất khẩu của Đức. Có tới 47% trong số gần 400 công ty tham gia khảo sát báo cáo lượng đơn đặt hàng từ Mỹ đã sụt giảm kể từ tháng 4, thời điểm Mỹ áp thuế trừng phạt đối với thép và nhôm. Theo một thông cáo báo chí của VDMA, 2/3 số công ty dự báo doanh thu sẽ giảm do thuế quan, trong đó gần một nửa ước tính mức giảm sẽ hơn 10%.

Đề cập đến vấn đề này, ông Kawlath cho rằng các mức thuế trừng phạt của Mỹ đối với thép và nhôm - vốn có khả năng ảnh hưởng đến khoảng 56% lượng máy móc xuất khẩu của Đức sang Mỹ trong tương lai gần – sẽ gây thiệt hại cho cả hai bên. Ông nhấn mạnh rằng các mức thuế này cần phải được đàm phán lại một cách nhanh chóng.

Hiệp hội này cũng cho biết tình trạng suy thoái kéo dài của ngành đang làm xói mòn sức hấp dẫn của Đức với tư cách là một trung tâm đổi mới sáng tạo, đồng thời kêu gọi những cải cách "thực chất và sâu rộng" để duy trì khả năng cạnh tranh của ngành.

Hậu họa chuyển kinh doanh ra nước ngoài

Theo báo cáo gần đây do công ty tư vấn Deloitte và Liên đoàn Công nghiệp Đức công bố, 20% số công ty Đức được khảo sát đã chuyển cơ sở sản xuất ra nước ngoài, tăng 8 điểm phần trăm so với hai năm qua.

Báo cáo trên cho hay chính sách thuế quan đang đẩy nhanh quá trình di dời sản xuất của ngành công nghiệp Đức. Trong số 148 công ty được hỏi, 84% là các công ty lớn, chủ yếu thuộc các ngành công nghiệp chủ chốt của Đức như máy móc, ô tô và hóa chất. Báo cáo cho thấy 43% số công ty có kế hoạch chuyển cơ sở sản xuất ra nước ngoài trong vòng 2-3 năm tới, tăng so với mức 33% của hai năm trước.

Ngoài hoạt động sản xuất, 30% số công ty cho biết, có ý định chuyển hoạt động phát triển sản phẩm ra nước ngoài trong vòng 2-3 năm tới, trong khi 35% dự kiến các hoạt động nghiên cứu sẽ được thực hiện bên ngoài nước Đức. Những con số này đều tăng đáng kể so với năm 2023.

Đối với các công ty đang chuẩn bị di dời hoạt động, châu Âu vẫn là điểm đến chính, chiếm khoảng 30% số lượng các đợt di dời theo kế hoạch, trong khi châu Á đang thu hút sự quan tâm ngày càng tăng. Báo cáo cho biết, 16% số công ty được hỏi đang cân nhắc Trung Quốc, và 19% khác đang tìm kiếm các thị trường châu Á khác.

Ông Juergen Sandau, chuyên gia về chuỗi cung ứng của Deloitte, cho rằng các công ty có thể có được lợi thế chi phí ngắn hạn khi sản xuất ở nơi khác, nhưng điều này không hẳn sẽ giúp họ trở nên kiên cường hơn. Ông cũng đồng thời cảnh báo rằng những gián đoạn nguồn cung tiềm ẩn có thể nhanh chóng làm xói mòn khoản tiết kiệm dự kiến.

Nguy cơ từ chủ nghĩa bảo hộ và thuế

Tuy nhiên, báo cáo cho biết, chủ nghĩa bảo hộ gia tăng đang ngày càng làm giảm khả năng đảm bảo chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp, trong khi các chính sách thuế quan gần đây cũng đẩy chi phí lên cao. Khoảng 53% số công ty được hỏi cho biết chi phí chuỗi cung ứng tăng ở mức vừa phải, và 39% khác mô tả mức tăng này là nghiêm trọng hoặc cực kỳ nghiêm trọng.

THỦ TƯỚNG THỪA NHẬN GẶP KHÓ KHI ĐIỀU HÀNH ĐẤT NƯỚC

Đối thoại trực tiếp trên truyền hình

Theo phóng viên TTXVN tại Berlin, trong chương trình truyền hình "Arena" tối 8/12 ở Niederkassel, bang Nordrhein-Westfalen của Đài công cộng Đức ARD, Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã dành 1 giờ để đối thoại trực tiếp với khán giả về các chủ đề đang thu hút sự quan tâm của dư luận như vấn đề di cư, nghĩa vụ quân sự, đóng góp bảo hiểm y tế, lương hưu và những tranh cãi xung quanh phát ngôn của ông về tỷ lệ người gốc Đức ở các khu đô thị.

Sau 7 tháng nắm quyền, Thủ tướng Merz thừa nhận công tác điều hành đất nước gặp nhiều thách thức và những kết quả ban đầu chưa đạt kỳ vọng của bản thân.

Vấn đề nhập cư

Về phát biểu của ông hồi tháng 10 liên quan đến tỷ lệ người gốc Đức ở các khu đô thị, Thủ tướng Merz giải thích nội dung này không được diễn đạt đầy đủ, dễ dẫn đến hiểu lầm.

Ông nhấn mạnh vấn đề di cư cần được nhìn nhận đa chiều bởi nhiều ngành kinh tế, đặc biệt là y tế và chăm sóc sức khỏe, vẫn phụ thuộc lớn vào lao động nước ngoài. Tuy nhiên, tất cả những ai khi sinh sống tại Đức đều phải tuân thủ các quy định pháp luật của nước này.

Y tế và bảo hiểm sức khỏe

Cũng theo Thủ tướng Đức, vấn đề đóng góp bảo hiểm y tế sẽ được duy trì trong năm tới. Chính quyền liên bang và các tiểu bang sẽ nỗ lực sớm đạt thỏa thuận về các biện pháp tiết kiệm cho các bệnh viện.

Trước đó, Bộ trưởng Y tế Nina Warken đề xuất gói tiết kiệm 2 tỷ Euro  dựa trên mức trần chi tiêu chủ yếu với các bệnh viện. Nếu không đạt được thỏa thuận, mức đóng bảo hiểm y tế sẽ tăng từ 0,1-0,2 điểm phần trăm vào đầu năm sau, từ mức 14,6% hiện tại.

Về vấn đề lương hưu

Thủ tướng Merz tỏ ra cởi mở với đề xuất gắn thời gian nghỉ hưu với số năm đóng góp, coi đây là hướng tiếp cận cần được thảo luận trong tổng thể cải cách.

Một ủy ban chuyên trách về lương hưu dự kiến sẽ được thành lập trước Giáng sinh năm nay để chuẩn bị cho quá trình cải cách diện rộng, với kế hoạch công bố khuyến nghị vào tháng 6/2026.

Thủ tướng Merz cho biết đã có sự đồng thuận với đối tác liên minh cầm quyền là đảng Dân chủ Xã hội (SPD) nhằm bảo đảm tính cân bằng giữa quyền lợi của người nghỉ hưu và trách nhiệm đối với thế hệ trẻ trong bối cảnh mức lương hưu sẽ được giữ ổn định đến năm 2031.

Cũng theo Thủ tướng Đức, chính phủ của ông sẽ duy trì thể chế, đảm bảo hiệu quả cao và vận hành theo nguyên tắc pháp quyền, đồng thời củng cố vai trò của Đức trong việc bảo vệ hòa bình và các giá trị tự do trên trường quốc tế.

CHỈ TRÍCH CHIẾN LƯỢC AN NINH QUỐC GIA CỦA MỸ

Chiến lược có những phần không thể chấp nhận được

Thủ tướng Đức Friedrich Merz ngày 9/12 cho biết một số nội dung trong chiến lược an ninh quốc gia mới của chính quyền Mỹ là “rất tệ” nếu nhìn từ quan điểm của châu Âu.

“Khi xem xét chiến lược địa chính trị đó và tác động của nó tới quan hệ xuyên Đại Tây Dương, tôi thấy có phần có thể hiểu được, có phần chấp nhận được. Nhưng cũng có những phần hoàn toàn không thể chấp nhận từ góc nhìn châu Âu”, ông Merz nói với báo chí.

“Tôi không thấy lý do gì để người Mỹ cho rằng họ cần ‘giải cứu’ nền dân chủ ở châu Âu. Nếu có lúc nào dân chủ cần được bảo vệ, chúng tôi sẽ tự làm”, Thủ tướng Đức nói thêm.

Chiến lược an ninh quốc gia của chính quyền ông Trump

Được công bố tuần trước, tuyên bố tái định hình trật tự địa chính trị và nhận định châu Âu đang đối mặt với nguy cơ “xóa nhòa về văn minh” do dòng người di cư quá lớn từ các quốc gia có đa số là người Hồi giáo và các nước ngoài châu Âu.

Tài liệu này cũng dường như ám chỉ Washington có thể hỗ trợ các đảng phái châu Âu có cùng lập trường tư tưởng.

Ông Trump nhấn mạnh thông điệp đó trong cuộc phỏng vấn dạng podcast của tờ Politico, công bố ngày 9/12. Trong cuộc phỏng vấn, ông Trump cho biết sẽ ủng hộ các chính trị gia châu Âu có chung quan điểm với mình.

Liên minh châu Âu cần tự chủ, tránh phụ thuộc Mỹ

Ông Merz cho biết ông không bất ngờ với giọng điệu chung của tài liệu chiến lược an ninh quốc gia Mỹ. Thay vào đó, điều này càng củng cố quan điểm của ông: Liên minh châu Âu cần tự chủ nhiều hơn, tránh phụ thuộc Washington về an ninh và quốc phòng.

“Trong các cuộc trao đổi với người Mỹ, tôi nói rằng ‘Nước Mỹ trên hết’ thì được, nhưng ‘Nước Mỹ một mình’ thì không có lợi cho chính họ”, ông Merz nói. “Mỹ vẫn cần đối tác trên thế giới. Một trong những đối tác đó có thể là châu Âu. Và nếu các bạn không thể đồng hành với cả châu Âu, thì ít nhất hãy xem Đức là đối tác của mình”.

Ông Merz cũng cho biết ông Trump đã nhận lời mời thăm Đức vào năm tới.

Nguồn: Bnews; VietnamPlus; 24h