THÚC ĐẨY MÔ HÌNH KHUYẾN KHÍCH SỬ DỤNG XE ĐIỆN

Mô hình thuê xe xã hội

Ngày 23/11, Bộ trưởng Giao thông Đức Patrick Schnieder kêu gọi thúc đẩy việc hỗ trợ những người có thu nhập thấp tại Đức tiếp cận xe điện bằng mô hình “thuê xe xã hội”.

Ông cho rằng Pháp có thể là hình mẫu phù hợp. Theo mô hình này, người thu nhập thấp được hỗ trợ để có thể sử dụng xe điện. Ông Schnieder cho biết: “Chính phủ đang xem xét rất kỹ và cân nhắc các lựa chọn. Tôi coi Pháp là một hình mẫu tiềm năng. Nếu áp dụng đúng mục tiêu, mô hình thuê xe xã hội cho xe điện có thể là một giải pháp bổ sung hữu hiệu”.

Nhiều ý kiến coi Pháp là hình mẫu vì nước này đã triển khai hỗ trợ xe điện theo hướng chú trọng đối tượng thu nhập thấp. Chính phủ Pháp từ tháng 1/2024 đã đưa vào vận hành chương trình cho thuê xe điện được nhà nước trợ giá. Đây cũng là một trong những cam kết tranh cử của Tổng thống Emmanuel Macron.

Chương trình hướng đến những người thu nhập thấp nhưng cần ô tô để đi làm. Nhu cầu thực tế của nhóm đối tượng này vượt xa mong đợi. Đến tháng 9/2025, Pháp đã bước vào vòng triển khai mới của chương trình.

Nhiều doanh nghiệp Đức cũng đã lên tiếng ủng hộ mô hình này. Giám đốc điều hành hãng Volkswagen, Oliver Blume, gần đây cũng bày tỏ sự tán thành đối với một chương trình tương tự.

Thực tế tại Đức hiện nay

Tại Đức, nhu cầu thực tế đối với xe điện hiện thấp hơn nhiều so với những gì số liệu đăng ký xe mới thể hiện. Tỷ lệ đáng kể xe điện mới được đăng ký là dạng “tự đăng ký” của các hãng xe và đại lý nhằm đẩy xe ra thị trường rồi sau đó bán lại với mức giảm giá lớn.

Trong giai đoạn từ tháng 1-10/2025, gần 1/4 số xe điện thuần mới đăng ký thuộc nhóm tự đăng ký. Hình thức tự đăng ký thường được các đại lý và hãng xe sử dụng để đạt chỉ tiêu bán hàng trong bối cảnh nhu cầu yếu. Những xe này nhanh chóng được bán lại dưới dạng xe đăng ký ngắn ngày hoặc xe đã qua sử dụng gần như mới, với mức giảm giá đáng kể.

Chủ tịch Hiệp hội Thương mại Ô tô Đức (ZDK), Thomas Peckruhn, coi tỷ lệ tự đăng ký gia tăng là tín hiệu cảnh báo rõ rệt. Theo ông, nguyên nhân chính khiến khách hàng chưa mặn mà với xe điện không phải là giá cả, mà là chi phí sạc điện vẫn quá cao cùng với tình trạng thiếu điểm sạc tại khu dân cư.

Biện pháp thúc đẩy

Bộ trưởng Schnieder cho biết, để thúc đẩy xe điện, Chính phủ Đức đã gia hạn miễn thuế xe đến năm 2035 và tiếp tục mở rộng hạ tầng trạm sạc. Ông cho biết thêm rằng các kế hoạch kích cầu mua xe điện đang được thảo luận và ông hoan nghênh điều đó.

“Thuê xe xã hội” (Social Leasing) là chương trình thuê xe điện với chi phí thấp, do nhà nước trợ giá, dành riêng cho người thu nhập thấp hoặc trung bình thấp, đặc biệt là những người phụ thuộc vào ô tô để đi làm. Đây không phải là hình thức mua xe trả góp, cũng không phải là thuê xe thông thường trên thị trường. Nhà nước sẽ trả phần lớn chi phí thuê, người dân chỉ phải trả một khoản nhỏ hàng tháng (20-100 Euro/tháng, tương đương 23-115 USD/tháng, theo mô hình của Pháp).

TIẾN GẦN TỚI MỤC TIÊU XÂY DỰNG QUÂN ĐỘI MẠNH NHẤT CHÂU ÂU

Cam kết với cải cách toàn diện

Năm nay, Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã cam kết xây dựng quân đội hùng mạnh nhất châu Âu.

Chính phủ Đức hy vọng dự luật nghĩa vụ quân sự mới được thông qua tuần trước sẽ giúp biến điều này thành hiện thực, củng cố lực lượng quốc phòng của Đức.

Cải cách toàn diện sẽ chứng kiến quân số Đức tăng từ khoảng 180.000 hiện nay lên 260.000 binh sĩ chính quy và 200.000 quân dự bị vào năm 2035.

Trước mắt, chiến dịch sẽ tập trung vào việc nhập ngũ tự nguyện, với nhiều ưu đãi hơn cho những người đăng ký, bao gồm mức lương khởi điểm hàng tháng là 2.600 Euro, tăng 450 Euro so với mức hiện tại.

Nếu không đạt được chỉ tiêu mới, Chính phủ Đức sẽ có phương án gọi nhập ngũ bắt buộc khi cần thiết.

Từ năm sau, tất cả thanh niên 18 tuổi ở Đức sẽ nhận được một bảng câu hỏi về nguyện vọng nhập ngũ. Đối với nam giới, việc trả lời bảng câu hỏi này là bắt buộc. Từ năm 2027, nam giới từ 18 tuổi cũng sẽ phải trải qua các cuộc kiểm tra y tế bắt buộc.

Bà Minna Alander - nghiên cứu viên cộng tác tại Chương trình châu Âu của Viện nghiên cứu Chatham House có trụ sở tại London, Anh, tin rằng Đức có tiềm năng đóng vai trò quan trọng trong việc phòng thủ thông thường của châu Âu, nhờ vị trí địa lý trung tâm.

“Nếu kế hoạch đạt được quân số mới thành hiện thực, điều đó sẽ rất tốt cho châu Âu, nhưng có thể sẽ diễn ra vào khoảng những năm 2030” - bà nói.

Dự luật mới

Các đối tác liên minh - Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU) bảo thủ và Liên minh Dân chủ Xã hội (SPD) trung tả - đã tranh cãi trong nhiều tuần về việc nên áp dụng hình thức nghĩa vụ quân sự nào.

Có một ý tưởng là "chế độ nghĩa vụ quân sự theo kiểu xổ số", theo đó, nam thanh niên sẽ được chọn để kiểm tra sức khỏe và được gọi nhập ngũ.

Ý tưởng này đã bị Bộ trưởng Quốc phòng Boris Pistorius bác bỏ. Ông cho rằng, việc nhập ngũ nên tập trung vào các ưu đãi như lương cao hơn và các khoản hỗ trợ tài chính khác.

Trước năm 2011, Đức áp dụng chế độ nghĩa vụ quân sự bắt buộc với nam giới từ 18-23 tuổi, nhưng sau đó đã chuyển sang chế độ quân đội hoàn toàn tự nguyện.

Dự luật mới cần được Quốc hội Đức (Bundestag) thông qua và các nhà lập pháp dự kiến bỏ phiếu vào cuối năm nay. Nếu thông qua, chính sách sẽ có hiệu lực ngày 1.1.2026.

Việc khôi phục chế độ nghĩa vụ quân sự bắt buộc vẫn còn gây tranh cãi ở Đức. Cuộc thăm dò của Forsa do tờ Die Welt công bố vào tháng 10, trước khi các cải cách được công bố, cho thấy 80% cử tri của đảng cánh tả Die Linke phản đối ý tưởng này.

Tuy nhiên, xét theo quy mô dân số Đức, bà Minna Alander tin rằng có thể đạt được chỉ tiêu quân số mà không cần phải gọi nhập ngũ bắt buộc.

Vấn đề ngân sách

Lực lượng vũ trang Đức, hay Bundeswehr, bị thiếu hụt ngân sách kinh niên kể từ Chiến tranh Lạnh. Trong 3 thập kỷ sau khi bức tường Berlin sụp đổ, chi tiêu quân sự ở Đức vẫn ở mức dưới 2% GDP, thấp hơn mục tiêu của NATO.

Sau khi xung đột ở Ukraina nổ ra năm 2022, Thủ tướng Đức khi đó là Olaf Scholz đã tuyên bố một "Zeitenwende", hay "thời kỳ thay đổi", dẫn đến việc thành lập quỹ đặc biệt trị giá 100 tỉ Euro để hiện đại hóa Bundeswehr.

Sự thay đổi sâu sắc hơn sau khi Thủ tướng Merz nhậm chức đầu năm nay, với cam kết biến lực lượng vũ trang Đức thành "quân đội thông thường mạnh nhất châu Âu" cũng như cam kết tăng gấp đôi chi tiêu quốc phòng để đáp ứng mục tiêu của NATO.

NỐI LẠI TIẾP XÚC CẤP CAO VỚI TRUNG QUỐC, THÚC ĐẨY HỢP TÁC KINH TẾ

Chiến dịch ngoại giao

Những cuộc gặp ngoại giao liên tiếp giữa lãnh đạo hai nước cho thấy ưu tiên chung trong việc duy trì ổn định thương mại và đầu tư, đặc biệt khi cả Trung Quốc và Đức đều chịu tác động từ biến động của thị trường toàn cầu.

Trung Quốc đang tăng cường tiếp xúc cấp cao với chính phủ mới của Đức, trong bối cảnh Berlin tìm cách xử lý những vướng mắc liên quan đến các biện pháp kiểm soát đất hiếm của Bắc Kinh. Những biện pháp này từng tác động đến chuỗi cung ứng của doanh nghiệp Đức và làm gia tăng các kêu gọi đa dạng hóa nguồn cung.

Các hoạt động ngoại giao dày đặc gần đây cho thấy hai bên đều ưu tiên duy trì ổn định hợp tác kinh tế song phương trong bối cảnh thương mại toàn cầu nhiều biến động.

Theo truyền thông nhà nước Trung Quốc, Bắc Kinh đã điều chỉnh cách tiếp cận với Berlin khá nhanh kể từ sau thời điểm lệnh hạn chế xuất khẩu chip và đất hiếm khiến Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul phải hoãn chuyến thăm Trung Quốc vào tháng 10. Việc nối lại tiếp xúc chính trị đã mở đường cho chuỗi trao đổi mới giữa hai nước.

Tại Hội nghị Thượng đỉnh G20, Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường gặp Thủ tướng Đức Friedrich Merz, nhấn mạnh Trung Quốc và Đức là đối tác kinh tế - thương mại quan trọng. Ông cho rằng hai chính phủ cần tăng cường đối thoại để xử lý thỏa đáng những vấn đề phát sinh và mở rộng hợp tác trong các ngành có tiềm năng phát triển. Tân Hoa Xã dẫn lời một quan chức cấp cao cho biết Trung Quốc đề xuất phối hợp sâu hơn trong các lĩnh vực công nghiệp chiến lược.

Các hoạt động ngoại giao song phương đang được nối lại. Ngoại trưởng Wadephul và Ủy viên Quốc vụ Trung Quốc Vương Nghị đã thống nhất kế hoạch sắp xếp lại chuyến thăm. Thủ tướng Merz dự kiến cũng sẽ đến Trung Quốc trong thời gian tới để gặp Chủ tịch Tập Cận Bình. Trước đó một tuần, Bộ trưởng Tài chính Đức Lars Klingbeil đã gặp Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong nhằm thảo luận biện pháp giảm căng thẳng thương mại và củng cố hợp tác tài chính - kinh tế.

Ngoại thương giữa 2 nước

Những diễn biến này diễn ra trong bối cảnh quan hệ thương mại giữa hai nước có quy mô lớn và đóng vai trò quan trọng với nền kinh tế mỗi bên. Dữ liệu của Trung Quốc cho thấy năm 2024, nước này nhập khoảng 95 tỷ USD hàng hóa từ Đức, trong đó ô tô chiếm khoảng 12%, đưa Đức vào nhóm 10 đối tác thương mại hàng đầu của Trung Quốc. Ngược lại, Đức mua khoảng 107 tỷ USD hàng hóa từ Trung Quốc, chủ yếu là chip và linh kiện điện tử - những mặt hàng thiết yếu đối với chuỗi sản xuất công nghiệp của Berlin.

Với Đức, Trung Quốc tiếp tục là một thị trường tiêu thụ lớn của ngành công nghiệp ô tô, đóng góp gần một phần ba doanh số toàn cầu của các hãng xe Đức. Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp hóa chất và dược phẩm Đức vẫn duy trì sự hiện diện đáng kể tại Trung Quốc, dù môi trường cạnh tranh ngày càng gia tăng.

Truyền thông Trung Quốc trích phát biểu của Thủ tướng Lý Cường cho biết Bắc Kinh sẵn sàng hợp tác với Berlin trong các lĩnh vực được xem là động lực tăng trưởng tương lai, bao gồm năng lượng mới, sản xuất thông minh, y sinh học, công nghệ năng lượng hydro và phương tiện thông minh.

Đầu tư

Bên cạnh thương mại, đầu tư cũng là điểm nhấn của quan hệ song phương. Theo Viện nghiên cứu Trung Quốc Mercator, doanh nghiệp Đức đã rót khoảng 6,6 tỷ USD vốn mới vào Trung Quốc trong năm 2024. Con số này chiếm tới 45% tổng lượng FDI vào Trung Quốc từ Liên minh châu Âu và Vương quốc Anh, cho thấy vai trò riêng biệt của Đức trong dòng vốn đầu tư châu Âu vào thị trường Trung Quốc.

Trong cuộc gặp tại Nam Phi -nơi đăng cai hội nghị G20 năm nay - Thủ tướng Lý Cường bày tỏ hy vọng Đức duy trì chính sách hợp lý và thực tiễn, tạo môi trường thuận lợi để thúc đẩy hợp tác.

Nguồn: Bnews; Lao Động; Kinh tế & Đô thị