Anh, Pháp, Đức hối thúc Nga-Ukraine đàm phán trực tiếp, Italy bất ngờ gây chú ý với lập trường mới về trừng phạt Moscow

Ngày 11/6, Đại sứ các nước Anh, Pháp và Đức tại Moscow đã có cuộc gặp hiếm hoi với Thứ trưởng Ngoại giao Nga Mikhail Galuzin tại trụ sở Bộ Ngoại giao Nga.

Tại cuộc họp, ba nhà ngoại giao trên đã chuyển tới phía Moscow những kết quả chính của hội nghị thượng đỉnh tổ chức tại Anh trước đó trong tuần, trong đó có lập trường ủng hộ đề xuất của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky về việc tiến hành đối thoại trực tiếp với Nga.

Về phần mình, phía Nga cho biết, các Đại sứ của Anh, Pháp và Đức đã được thông báo về những chính sách mà Moscow cho là “mang tính phá hoại” của ba nước này đối với vấn đề Ukraine, đồng thời cáo buộc họ muốn “tiếp tục cuộc xung đột Nga-Ukraine bằng tay người khác và bằng chi phí của các quốc gia châu Âu”.

Trước đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã bác bỏ đề xuất gặp trực tiếp của ông Zelensky. Trong khi đó, Thủ tướng Anh Keir Starmer, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Đức Friedrich Merz tuyên bố ủng hộ đề xuất của nhà lãnh đạo Ukraine.

Dù tín hiệu về việc chấm dứt xung đột vẫn chưa xuất hiện, ngày 11/6, Quốc hội Italy đã thông qua một nghị quyết của liên minh cầm quyền, trong đó ủng hộ việc từng bước dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt Nga sau khi giao tranh tại Ukraine kết thúc, coi đây là công cụ có thể được sử dụng trong tiến trình đàm phán.

Văn kiện tái khẳng định lập trường của Rome đối với các vấn đề trọng tâm trong chương trình nghị sự của Liên minh châu Âu (EU), trong đó có xung đột tại Ukraine. Chính phủ Italy cam kết thúc đẩy các nỗ lực tại mọi diễn đàn nhằm hướng tới “một nền hòa bình bền vững và lâu dài tại Ukraine”, đồng thời bảo đảm tôn trọng đầy đủ chủ quyền và độc lập của nước này.

Nội dung liên quan trừng phạt được cho là đã được điều chỉnh theo hướng mềm mỏng hơn dưới tác động của đảng League, thành viên trong liên minh cầm quyền, vốn lâu nay bị chỉ trích vì có quan điểm không hoàn toàn đồng nhất với đường lối ủng hộ Ukraine của EU.

Theo thông báo từ Hạ viện Italy, nghị quyết được thông qua với 170 phiếu thuận, 138 phiếu chống và 3 phiếu trắng. Tất cả các nghị quyết do phe đối lập đề xuất đều bị bác bỏ, trong đó có văn kiện của đảng mới thành lập National Future, kêu gọi chấm dứt hỗ trợ tài chính và viện trợ cho Ukraine, đồng thời phản đối việc Kiev gia nhập EU.

Nghị quyết được đưa ra bỏ phiếu sau bài phát biểu của Thủ tướng Italy Giorgia Meloni trước Quốc hội, nhằm chuẩn bị cho Hội nghị thượng đỉnh EU diễn ra trong hai ngày 18-19/6. Trong bài phát biểu, Thủ tướng Meloni nhấn mạnh sự cần thiết phải duy trì đối thoại với Moscow nhằm bảo đảm châu Âu tiếp tục giữ vai trò trong tiến trình giải quyết cuộc khủng hoảng Ukraine.

Bà đồng thời đề xuất EU nên chỉ định một đại diện đàm phán thống nhất cho toàn khối trong các nỗ lực liên quan đến xung đột, nhưng không nêu tên bất kỳ ứng viên cụ thể nào.

Đức đề xuất cấp tư cách thành viên EU đặc biệt cho Ukraine

Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã phác thảo đề xuất cho phép Ukraine tham gia sâu hơn vào các thể chế của Liên minh châu Âu (EU) trước khi trở thành thành viên chính thức.

Phát biểu tại Quốc hội Đức ngày 11/6 trước thềm hội nghị thượng đỉnh EU vào tuần tới, ông Merz cho biết Ukraine “về lâu dài” thuộc về EU và nhấn mạnh những thành tựu cải cách đáng kể mà nước này đạt được trong thời chiến.

Ông Merz đề xuất thiết lập một hình thức “thành viên liên kết” của EU, cho phép Ukraine có tiếng nói lớn hơn trong các thể chế châu Âu trước khi trở thành thành viên đầy đủ.

Theo đề xuất này, Ukraine sẽ thường xuyên tham dự các hội nghị thượng đỉnh của lãnh đạo EU và có đại diện tại Brussels.

“Một ủy viên châu Âu người Ukraine, tạm thời không phụ trách lĩnh vực cụ thể nào và không có quyền biểu quyết, sẽ là gương mặt đại diện của Kiev tại Brussels”, ông Merz nói.

Thủ tướng Đức cũng đề xuất cho phép các nghị sĩ Ukraine tham gia thảo luận tại Nghị viện châu Âu nhưng không có quyền bỏ phiếu.

Đề xuất này chưa trao cho Ukraine đầy đủ các đặc quyền của một quốc gia thành viên, nhưng sẽ giúp Kiev hội nhập sâu hơn vào quá trình hoạch định chính sách của EU.

Trong khi ủng hộ việc tăng cường hội nhập, ông Merz nhấn mạnh Ukraine sẽ không được hưởng bất kỳ ngoại lệ nào trong quy trình gia nhập. “Tư cách thành viên đầy đủ sẽ hoàn toàn phụ thuộc vào việc đáp ứng các điều kiện gia nhập”, ông nói.

Ukraine chính thức bắt đầu đàm phán gia nhập EU vào tháng 6/2024 và đang thúc đẩy mở tất cả các cụm đàm phán nhanh nhất có thể. Gần đây, nhiều lãnh đạo EU đã bày tỏ ủng hộ đẩy nhanh tiến trình gia nhập của Ukraine, dù một số quốc gia thành viên vẫn bày tỏ lo ngại về việc mở rộng khối.

Ông Merz tái khẳng định sự ủng hộ của Đức đối với Ukraine trong cuộc chiến với Nga và cho rằng cuộc chiến của Kiev có ý nghĩa vượt ra ngoài biên giới nước này.

Thủ tướng Đức khẳng định Berlin sẽ tiếp tục hỗ trợ Ukraine “chừng nào còn cần thiết”, đồng thời ủng hộ các nỗ lực ngoại giao nhằm đạt được một nền hòa bình lâu dài với sự tham gia của Ukraine, Nga, châu Âu và Mỹ.

Ukraine được trao quy chế ứng cử viên EU vào tháng 6/2022 và chính thức mở đàm phán gia nhập vào tháng 6/2024.

Đầu tháng 5, Phó Thủ tướng phụ trách hội nhập châu Âu và Euro-Atlantic của Ukraine Taras Kachka cho biết nước này có thể hoàn tất phần lớn các cụm đàm phán gia nhập EU trong vòng 12-18 tháng và tiến tới ký thỏa thuận gia nhập vào năm 2027.

Ông Kachka cho biết EU đã đưa ra 145 yêu cầu mà Ukraine cần hoàn thành để mở các cụm đàm phán. Ông cho hay, vào tháng 3, Ukraine đã nhận được gói điều kiện thứ 2 để hoàn tất đàm phán kỹ thuật trên toàn bộ các cụm. Ukraine đang làm việc với Ủy ban châu Âu về cả 6 cụm đàm phán.

Tuy nhiên, ông Kachka nhấn mạnh rằng ngay cả khi hiệp ước gia nhập được ký kết, quá trình này vẫn chưa hoàn tất vì văn kiện còn phải được quốc hội của tất cả các nước thành viên EU cũng như Ukraine phê chuẩn, một tiến trình có thể kéo dài nhiều năm.

Ngày 4/6, toàn bộ các nước thành viên EU đã thông qua việc chuẩn bị mở cụm đàm phán đầu tiên với Ukraine và Moldova, đánh dấu một bước tiến quan trọng trên con đường gia nhập EU của Kiev.

Cụm đàm phán số 1 tập trung vào các cải cách nền tảng như nhà nước pháp quyền, các thể chế dân chủ và các quyền cơ bản, đồng thời phải được mở trước khi các cuộc đàm phán gia nhập rộng hơn có thể tiếp tục.

Củng cố lòng tin chính trị và làm sâu sắc hơn nữa quan hệ hợp tác Việt Nam - Đức

Theo Bộ Ngoại giao, chiều 11/6, tại Hà Nội, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đã tiếp Quốc vụ khanh Bộ Ngoại giao Cộng hòa Liên bang Đức Geza Andreas von Geyr nhân dịp thăm Việt Nam và đồng chủ trì Đối thoại chiến lược Việt Nam - Đức lần thứ 8.

Hoan nghênh chuyến thăm của Quốc vụ khanh Geza Andreas von Geyr trong bối cảnh quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam - Đức tiếp tục phát triển tích cực, Bộ trưởng Lê Hoài Trung bày tỏ tin tưởng chuyến thăm và kết quả Phiên Đối thoại chiến lược sẽ góp phần củng cố tin cậy chính trị, tăng cường hiểu biết lẫn nhau và tạo thêm động lực đưa quan hệ hai nước phát triển sâu rộng, thực chất và hiệu quả hơn trong thời gian tới.

Cảm ơn Bộ trưởng Ngoại giao Đức Johann Wadephul đã gửi thư chúc mừng nhân dịp Bộ trưởng được Quốc hội khóa XVI bầu giữ trọng trách mới, Bộ trưởng Lê Hoài Trung khẳng định Việt Nam luôn coi trọng quan hệ với Đức - quốc gia có vai trò quan trọng tại châu Âu và trên thế giới, đồng thời là một trong những đối tác hàng đầu của Việt Nam tại châu Âu. Bộ trưởng nhấn mạnh Việt Nam trân trọng sự hỗ trợ quý báu của Đức đối với quá trình xây dựng và phát triển đất nước, trong đó có hợp tác phát triển, đào tạo nguồn nhân lực, cũng như sự hiện diện sớm và hiệu quả của các doanh nghiệp Đức tại Việt Nam.

Trên nền tảng quan hệ tốt đẹp, Bộ trưởng đề nghị hai bên tiếp tục đổi mới tư duy và phương thức triển khai hợp tác; tăng cường trao đổi đoàn, tiếp xúc cấp cao và tham vấn chiến lược; đồng thời tận dụng hiệu quả hơn các thế mạnh bổ trợ lẫn nhau trong những lĩnh vực thương mại đầu tư, quốc phòng – an ninh, khoa học – công nghệ, giáo dục – đào tạo, phát triển nguồn nhân lực…

Về phần mình, Quốc vụ khanh Geza Andreas von Geyr đánh giá cao kết quả Đối thoại chiến lược lần thứ 8 với các trao đổi thực chất, sâu sắc; khẳng định Đức coi Việt Nam là đối tác quan trọng hàng đầu của Đức tại khu vực. Quốc vụ khanh nhấn mạnh, trong bối cảnh tình hình quốc tế và khu vực diễn biến phức tạp, quan hệ đối tác tin cậy Việt Nam - Đức có ý nghĩa quan trọng đối với lợi ích của hai nước cũng như hòa bình, ổn định và phát triển ở hai khu vực, trong đó giao lưu nhân dân là nền tảng quan trọng của quan hệ Việt Nam - Đức, góp phần tăng cường hiểu biết, tôn trọng lẫn nhau và tạo cơ sở thuận lợi để mở rộng hợp tác trong giai đoạn mới.

Hai bên nhất trí tiếp tục làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam - Đức; tăng cường trao đổi đoàn và tiếp xúc các cấp; phát huy vai trò đầu mối của hai Bộ Ngoại giao trong theo dõi, đôn đốc triển khai các thỏa thuận, cam kết và dự án hợp tác cụ thể.

Trao đổi sâu rộng về các chủ đề quốc tế và khu vực, hai bên nhất trí cho rằng trong bối cảnh tình hình thế giới tiếp tục diễn biến nhanh chóng, phức tạp và khó lường hiện nay, các bên cần tăng cường đối thoại, củng cố lòng tin chính trị và làm sâu sắc hơn nữa quan hệ hợp tác.

Trước đó, chiều 11/6, tại Trụ sở Bộ Ngoai giao, Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng và Quốc vụ khanh Geza Andreas von Geyr đã đồng chủ trì Đối thoại chiến lược Việt Nam - Đức lần thứ 8.

Tại Phiên Đối thoại, hai bên đã rà soát toàn diện kết quả hợp tác thời gian qua từ sau phiên Đối thoại chiến lược trước đó; đánh giá quan hệ hai nước tiếp tục phát triển năng động, thực chất, với các dấu mốc quan trọng như các hoạt động sôi động kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (1975–2025), chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam của Tổng thống Đức Frank-Walter Steinmeier (1/2024) và việc thiết lập Đối tác năng lượng Việt Nam - Đức.

Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng nhấn mạnh dư địa hợp tác giữa Việt Nam và Đức còn rất lớn, do đó hai bên cần tiếp tục khai thác hiệu quả tiềm năng hợp tác, phù hợp với nhu cầu phát triển của Việt Nam và thế mạnh của Đức, đặc biệt trong các lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, hạ tầng giao thông, kinh tế số, hợp tác lao động và đào tạo nghề kép.

Thứ trưởng đề nghị hai bên tăng cường trao đổi, chia sẻ thông tin ở tất cả các cấp, nhất là cấp cao, thông qua các kênh Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Quốc hội và giao lưu nhân dân, qua đó củng cố hiểu biết và tăng cường tin cậy lẫn nhau; đồng thời phối hợp xây dựng Kế hoạch hành động mới nhằm triển khai Đối tác chiến lược Việt Nam – Đức giai đoạn 2027–2029.

Cảm ơn việc Quốc hội Đức đã phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ đầu tư Việt Nam – EU (EVIPA), Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng đề nghị phía Đức tiếp tục thúc đẩy các nước thành viên EU còn lại sớm hoàn tất phê chuẩn Hiệp định, qua đó tạo thêm động lực thúc đẩy quan hệ thương mại – đầu tư giữa Việt Nam và EU nói chung, cũng như với Đức nói riêng. Đồng thời, Thứ trưởng đề nghị Đức tiếp tục ủng hộ nỗ lực của Việt Nam trong phát triển nghề cá bền vững, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), hướng tới sớm gỡ Thẻ vàng IUU của Ủy ban châu Âu; mong muốn hai bên tăng cường hợp tác kỹ thuật trong các lĩnh vực nghiên cứu biển, quản lý môi trường biển, bảo vệ hệ sinh thái biển và đào tạo nguồn nhân lực.

Đánh giá việc thiết lập quan hệ Đối tác năng lượng Việt Nam – Đức là bước phát triển quan trọng, phù hợp yêu cầu thực tiễn hiện nay, Thứ trưởng đề nghị hai bên triển khai hiệu quả Kế hoạch hành động 2025–2026 trong khuôn khổ Đối tác này, bao gồm các nội dung thuộc JETP; đồng thời tăng cường hợp tác về ODA, vốn vay ưu đãi và tài chính xanh cho các dự án trọng điểm.

Về phần mình, Quốc vụ khanh Bộ Ngoại giao Đức Geza Andreas von Geyr khẳng định Đức coi Việt Nam là một trong những đối tác chủ chốt tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, đồng thời là đối tác năng động và giàu tiềm năng.

Bày tỏ vui mừng về các họa động đầu tư, kinh doanh của các doanh nghiệp Đức tại Việt Nam, Quốc vụ khanh cũng cho biết các doanh nghiệp Đức đánh giá cao môi trường đầu tư tại Việt Nam, trong đó nhiều doanh nghiệp mong muốn tiếp tục mở rộng đầu tư, nhất là trong các lĩnh vực năng lượng tái tạo, ứng phó biến đổi khí hậu, tài chính xanh, công nghệ; đồng thời đề xuất hai bên tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực hạ tầng giao thông, năng lượng tái tạo, bảo đảm chuỗi cung ứng và nguyên liệu thô quan trọng.

Hai bên nhất trí thúc đẩy các các định hướng hợp tác, trong đó có việc tăng cường trao đổi đoàn và tiếp xúc cấp cao, hợp tác thương mại – đầu tư, khoa học - công nghệ, lao động và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy hợp tác về an ninh – quốc phòng, gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, các hoạt động giao lưu nhân dân.

Nhân dịp này, Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng đề nghị Đức tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho cộng đồng người Việt Nam tại Đức sinh sống ổn định, hội nhập tốt vào xã hội sở tại, qua đó đóng góp tích cực cho sự phát triển của Đức cũng như quan hệ hai nước.

Trao đổi về các vấn đề khu vực và quốc tế, hai bên nhấn mạnh tiếp tục tăng cường tham vấn, phối hợp tại các diễn đàn đa phương; ủng hộ chủ nghĩa đa phương và thương mại tự do; giải quyết các tranh chấp, xung đột bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc; đồng thời khẳng định tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không phù hợp với luật pháp quốc tế, nhất là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982./.

Nguồn: Báo Quốc Tế; Dân Trí; Báo Ảnh Việt Nam