THỦ TƯỚNG MERZ CẢNH BÁO TRẬT TỰ THẾ GIỚI KHÔNG CÒN DỰA TRÊN LUẬT LỆ

Hội nghị An ninh

Khai mạc Hội nghị An ninh München thường niên, ông Friedrich Merz nói với các nhà lãnh đạo thế giới rằng "tự do của chúng ta không được bảo đảm" trong kỷ nguyên chính trị cường quyền, và châu Âu phải sẵn sàng "hy sinh".

Ông cũng thừa nhận rằng "một rạn nứt sâu sắc đã mở ra giữa châu Âu và Hoa Kỳ".

Hội nghị diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa chủ quyền của Đan Mạch đối với Greenland khi hứa hẹn sáp nhập vùng lãnh thổ Bắc Cực này, đồng thời áp thuế đối với hàng nhập khẩu từ các quốc gia châu Âu.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, người có mặt lắng nghe bài phát biểu của ông Merz và phát biểu vào thứ Bảy (14/2), trước đó đã nói về một "kỷ nguyên mới trong địa chính trị".

Khoảng 50 nhà lãnh đạo của các quốc gia tới tham dự hội nghị năm nay, nơi quốc phòng châu Âu và tương lai của quan hệ xuyên Đại Tây Dương sẽ được thảo luận.

Hội nghị diễn ra trong bối cảnh các cam kết của Mỹ đối với liên minh quân sự NATO bị đặt dấu hỏi. Tham vọng của ông Trump nhằm thâu tóm Greenland cũng được nhiều lãnh đạo châu Âu coi là một bước ngoặt làm xói mòn niềm tin đối với đồng minh lớn nhất của họ.

Ông Trump nói với các phóng viên bên ngoài Nhà Trắng hôm 13/2: "Greenland sẽ muốn chúng tôi… Chúng tôi có quan hệ rất tốt với châu Âu. Hãy xem mọi việc sẽ diễn ra thế nào. Chúng tôi đang đàm phán ngay lúc này về Greenland."

Chương trình nghị sự và những cảnh báo

Cuộc chiến Nga-Ukraine, căng thẳng giữa phương Tây và Trung Quốc, cũng như khả năng đạt được một thỏa thuận hạt nhân giữa Iran và Mỹ cũng nằm trong chương trình nghị sự của hội nghị thường niên này.

Đề cập đến những cảnh báo lâu nay rằng trật tự dựa trên luật lệ đang sụp đổ, ông Merz nói: "Tôi e rằng chúng ta phải nói thẳng hơn: trật tự này, dù chưa từng hoàn hảo ngay cả ở thời kỳ tốt đẹp nhất, không còn tồn tại dưới hình thức đó nữa."

Ông cũng nói rằng "một rạn nứt, một chia rẽ sâu sắc đã mở ra giữa châu Âu và Hoa Kỳ. Phó Tổng thống JD Vance đã nói điều này rất thẳng thắn tại München cách đây một năm".

Ông Merz nói tiếp: "Ông ấy đã đúng. Cuộc chiến văn hóa của phong trào MAGA [Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại] không phải của chúng tôi. Tự do ngôn luận ở đây chấm dứt khi lời nói đó đi ngược lại phẩm giá con người và hiến pháp. Chúng tôi không tin vào thuế quan và chủ nghĩa bảo hộ, mà tin vào thương mại tự do."

Năm ngoái, ông Vance chỉ trích châu Âu, bao gồm cả Anh, về các chính sách liên quan đến tự do ngôn luận và nhập cư. Bài phát biểu của ông đã châm ngòi cho một năm căng thẳng xuyên Đại Tây Dương chưa từng có tiền lệ.

Tuy nhiên, ông Merz không phủ nhận mối quan hệ đối tác kéo dài nhiều thập niên, thay vào đó ông đã kêu gọi trực tiếp Mỹ "hãy cùng sửa chữa và làm sống lại niềm tin xuyên Đại Tây Dương."

Nhà lãnh đạo Đức cũng tiết lộ rằng các "cuộc trao đổi bí mật" đang diễn ra với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron về việc tạo ra một cơ chế răn đe hạt nhân chung của châu Âu, nhưng không cung cấp thêm chi tiết.

Pháp và Anh là hai cường quốc hạt nhân ở châu Âu – trong khi Đức và nhiều quốc gia châu Âu khác từ lâu dựa vào "ô hạt nhân" của Mỹ trong khuôn khổ NATO để răn đe.

Pháp kêu gọi

Phát biểu sau đó tại hội nghị vào hôm 13/2, ông Macron nhắc lại lời kêu gọi châu Âu "học cách trở thành một cường quốc địa chính trị" trong bối cảnh toàn cầu mới.

Ông cho biết châu Âu đã tái vũ trang kể từ khi Nga tấn công toàn diện Ukraine năm 2022 – nhưng nhấn mạnh rằng "chúng ta phải tăng tốc" và phối hợp trên toàn lục địa.

Mô tả cuộc chiến ở Ukraine là "thách thức mang tính sống còn" của châu Âu, nhà lãnh đạo Pháp kêu gọi không "nhượng bộ các yêu cầu của Nga", mà cần gia tăng sức ép lên Moscow để đạt được một nền hòa bình công bằng.

Trước thềm hội nghị München, ông Rubio cảnh báo rằng "thế giới đang thay đổi rất nhanh ngay trước mắt chúng ta" khi được hỏi liệu thông điệp của ông gửi tới châu Âu có hòa dịu hơn so với ông Vance một năm trước hay không.

"Chúng ta đang sống trong một kỷ nguyên mới của địa chính trị và điều đó đòi hỏi tất cả chúng ta phải xem xét lại diện mạo của kỷ nguyên đó cũng như vai trò của mình sẽ là gì," ông nói.

Vấn đề Greenland  

Căng thẳng gia tăng trong những tháng gần đây khi ông Trump nhiều lần tuyên bố Greenland có ý nghĩa sống còn đối với an ninh quốc gia Mỹ, đồng thời khẳng định – mà không đưa ra bằng chứng – rằng nơi này "đầy rẫy tàu bè của Nga và Trung Quốc".

Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cho biết bà dự định gặp ông Rubio để thảo luận về những đe dọa của Mỹ nhằm giành quyền kiểm soát Greenland từ một đồng minh NATO.

KHO VŨ KHÍ ĐỨC TRỐNG RỖNG VÌ UKRAINE

Bộ trưởng Quốc phòng Boris Pistorius thừa nhận không thể cấp vũ khí cho Ukraine

Theo tin của trang “Pravda” Ukraine hôm 12/2, bình luận về khả năng viện trợ quân sự cho Lực lượng Vũ trang Ukraine, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius đã thừa nhận rằng, Berlin không còn gì để cung cấp cho chính quyền Kiev nữa.

Ông cho biết, các kho dự trữ của Quân đội Đức (Bundeswehr) hiện nay gần như trống rỗng do cung cấp quân sự cho Ukraine, trong khi Bundeswehr vẫn chưa nhận được các hệ thống thay thế.

Cần nhắc lại rằng, sau khi Nga bắt đầu triển khai Chiến dịch Quân sự Đặc biệt ở Ukraine, Đức đã trở thành nhà tài trợ số 2 cho chính quyền Kiev và Lực lượng Vũ trang Ukraine (chỉ đứng sau Mỹ).

Viện trợ Đức cho Ukraine

Theo giới chuyên gia, kể từ khi cuộc xung đột Nga-Ukraine nổ ra vào tháng 2/2022, số tiền Berlin đầu tư cho Kiev đã lên tới hơn 70 tỷ EURO, dẫn đến việc chính phủ nước này đã phải cắt giảm một số phúc lợi xã hội cho người dân cả nước.

Đức không chỉ phân bổ kinh phí để hỗ trợ nền kinh tế Ukraine và mua vũ khí của các nước khác, mà còn trực tiếp cung cấp một loạt các loại vũ khí, bao gồm xe tăng Leopard 2, xe chiến đấu bộ binh Marder, hệ thống tên lửa phòng không Patriot, các loại pháo hạng nặng và một lượng lớn đạn dược.

Đặc biệt, nước này đã cung cấp cho Ukraine hơn 1/3 số tổ hợp Patriot (do Mỹ sản xuất) của mình, đồng thời là quốc gia duy nhất cung cấp hệ thống phòng không châu Âu Iris-T cho Kiev.

Hiệu quả

Các trang thiết bị của Đức đã được Lực lượng Vũ trang Ukraine sử dụng trong cuộc phản công ở Zaporizhia vào mùa hè năm 2023, nhưng một số lượng lớn xe tăng Leopard 2 đã vấp mìn hoặc bị Nga bắn cháy.

Sau thất bại này của Quân đội Ukraine, uy tín của xe tăng Đức Leopard 2 đã sụt giảm nghiêm trọng, đồng thời Berlin cũng bắt đầu giảm dần khối lượng cung cấp.

Theo giới phân tích, gần đây các quan chức chính phủ Đức đã tuyên bố cần khẩn trương chuẩn bị cho một cuộc xung đột quân sự với Nga, việc Berlin tiếp tục cung cấp vũ khí và đạn dược cho Kiev sẽ là hành động vô cùng liều lĩnh, có thể kích động những phản ứng mạnh mẽ hơn từ phía Nga.

Quyết tâm

uy nhiên, chính quyền Berlin không có ý định từ bỏ sự hỗ trợ tài chính trực tiếp cho Kiev thông qua các chương trình khác nhau. Bản thân ông Pistorius gần đây cũng đã lên tiếng kêu gọi các nước châu Âu một lần nữa đóng góp vào việc mua sắm hệ thống phòng không cho Ukraine.

PHÁP - ĐỨC THẢO LUẬN VỀ LÁ CHẮN HẠT NHÂN Ở CHÂU ÂU

Đức đề xuất về lực lượng răn đe hạt nhân ở châu Âu

Phát biểu tại Hội nghị an ninh München thường niên diễn ra hôm 13/2, Thủ tướng Đức Merz xác nhận ông đang có các cuộc đối thoại đầu tiên với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron về “sự răn đe hạt nhân ở châu Âu”.

Ông Merz cho biết: “Vấn đề này sẽ được tích hợp hoàn toàn với việc chia sẻ vũ khí hạt nhân của chúng ta trong khuôn khổ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và chúng ta sẽ không còn các khu vực với mức độ an ninh khác nhau ở châu Âu. Chúng ta không làm điều này bằng cách gạt bỏ khối NATO… Tôi phải thừa nhận có một ‘khoảng trống’ giữa Mỹ và châu Âu, nhất là trong các vấn đề tự do ngôn luận, xung đột văn hóa hoặc các ưu tiên phòng thủ”.

Đây không phải là lần đầu Thủ tướng Đức Merz nhắc đến vấn đề lá chắn hạt nhân ở châu Âu mà không có sự góp mặt của Mỹ. Trong bài phát biểu trước Quốc hội Đức cuối tháng trước, ông Merz tuyên bố Berlin đang xem xét khả năng tự chế tạo vũ khí hạt nhân như một biện pháp nhằm tăng cường “ô hạt nhân” của châu Âu.

Pháp ủng hộ

Phát biểu tại hội nghị, Tổng thống Pháp Macron cũng xác nhận Paris đang tham gia một “cuộc đối thoại chiến lược mới” về vũ khí hạt nhân.

Trang Euronews dẫn lời nhà lãnh đạo Pháp nói: “Chúng tôi đã tham gia vào một cuộc đối thoại chiến lược với Thủ tướng Đức Merz và nhiều nhà lãnh đạo châu Âu khác… Cuộc đối thoại này rất quan trọng vì đây là phương thức để kết hợp khả năng răn đe hạt nhân trong một cách tiếp cận toàn diện về quốc phòng và an ninh. Đây là phương thức để tạo sự đồng thuận trong cách tiếp cận chiến lược giữa Đức và Pháp”.

Nguồn: BBC; Soha; Vietnamnet