ĐỨC 'BẤT LỰC' VÌ KHÔNG THỂ TỊCH THU TÀI SẢN ĐẶC BIỆT CỦA NGA TRÊN CHÍNH NƯỚC MÌNH

Những ngôi nhà Nga

Được người dân địa phương gọi là “những ngôi nhà Nga”, khu chung cư này từng là nơi ở của binh sĩ Liên Xô và gia đình họ tại khu Karlshorst, Berlin.

Kể từ khi những binh sĩ Nga cuối cùng rời đi vào năm 1994, các tòa nhà đã bị bỏ hoang hoàn toàn, không có bất kỳ thay đổi nào, ngay cả sau khi Moscow hứng chịu hàng loạt lệnh trừng phạt của châu Âu vì cuộc xung đột với Ukraine năm 2022.

Đức hiện là nước viện trợ lớn thứ 2 cho Ukraine, trong khi quan hệ ngoại giao giữa Berlin và Moscow gần như đóng băng. Nhiều tài sản liên quan đến Nga tại Đức, bao gồm các công ty con của tập đoàn dầu mỏ Rosneft, cũng rơi vào tình trạng bế tắc, do lo ngại các biện pháp trả đũa của Nga nếu tiến hành tịch thu.

Hiện nay, theo lời của người dân, chỉ còn gấu mèo sinh sống trong các tòa nhà Karlshorst, cùng những cây bạch dương non mọc lên từ ban công bỏ hoang.

Liệu có thể tịch thu

Bà Lilia Usik, đại diện khu Karlshorst trong nghị viện bang Berlin và là người gốc Ukraine, suốt 2 năm qua đã tìm cách xác định liệu các tòa nhà này có thể bị tịch thu hoặc được sử dụng để hỗ trợ Ukraine hay không.

Theo bà Usik, người dân địa phương liên tục đặt câu hỏi: “Chuyện gì đang xảy ra với những ngôi nhà này? Có thể làm gì với chúng không?” Tuy nhiên, các vướng mắc về quyền sở hữu và nhiều tầng thủ tục hành chính khiến vấn đề chưa có lời giải.

Dù đã chủ động làm việc với nhiều cơ quan chức năng trong và ngoài nước Đức, bà Usik thừa nhận chưa tìm ra giải pháp.

Bộ Ngoại giao Đức khẳng định các tòa nhà này không có quy chế ngoại giao đặc biệt, và Nga có “quyền và nghĩa vụ như bất kỳ chủ sở hữu nào khác”.

Trong khi đó, chính quyền thành phố Berlin cho biết chỉ có thể sử dụng các khu nhà nếu Nga có thiện chí bàn giao.

Chính quyền xử lý khó khăn

Berlin từng tiếp cận Đại sứ quán Nga từ năm 2020 để thăm dò khả năng mua lại các tòa nhà, nhưng không nhận được phản hồi.

Một số ý kiến đặt câu hỏi vì sao chính quyền không thể tịch thu các bất động sản này theo luật nhằm ngăn nhà ở bị bỏ hoang, đặc biệt trong bối cảnh Berlin đang thiếu hụt nhà ở nghiêm trọng. Tuy nhiên, chính quyền thành phố cho biết thẩm quyền này thuộc về vùng Lichtenberg, nơi Karlshorst trực thuộc.

Vấn đề càng phức tạp hơn khi một trong các tòa nhà được xếp hạng là di sản được bảo vệ đặc biệt.

Hội đồng quận Lichtenberg cho biết đang phối hợp với chính quyền thành phố và Bộ Ngoại giao Đức.

BERLIN CẢNH BÁO IRAN GIA TĂNG HOẠT ĐỘNG GIÁN ĐIỆP NHẮM VÀO QUÂN ĐỘI ĐỨC

Tuyên bố của Iran

Iran đã bị nghi ngờ tiến hành nhiều hoạt động gián điệp ở Đức trong nhiều năm qua, không chỉ kể từ khi EU đưa Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran vào danh sách khủng bố.

Cơ quan tình báo quân sự Đức đã tăng cường cảnh giác sau khi Iran tuyên bố quân đội Đức (Bundeswehr) và các lực lượng vũ trang khác của EU là "các nhóm khủng bố".

Tuyên bố của Iran được đưa ra để đáp trả việc Liên minh châu Âu đưa Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vào danh sách các nhóm khủng bố. Động thái đáp trả của Tehran tạo ra một mối đe dọa mới đối với các cơ quan và nhân viên quân sự của Berlin, khi Iran gia tăng hoạt động gián điệp nhắm vào quân đội Đức.

Trong khi đó, Cơ quan Phản gián Quân sự Đức (MAD) tiếp tục coi các cơ quan tình báo Iran là "một trong những tác nhân chính thực hiện các hoạt động gián điệp chống lại quân đội Đức". Người phát ngôn của MAD nói rằng bên cạnh các mối đe dọa thực tế, cũng cần tính đến  rủi ro đáng kể từ hoạt động gián điệp mạng.

Cơ quan phản gián Đức

Do đó, Cơ quan Phản gián Quân sự Đức đang đặc biệt chú trọng đến những biện pháp phòng ngừa - bao gồm tổ chức các cuộc họp giao ban, các buổi tư vấn và tài liệu thông tin được thiết kế để nâng cao nhận thức của binh sĩ về rủi ro của hoạt động gián điệp và các phương pháp được các cơ quan tình báo nước ngoài sử dụng. Theo người phát ngôn của MAD, mục tiêu là phát hiện và đẩy lùi các hoạt động tình báo càng sớm càng tốt.

Các đơn vị và văn phòng - được coi là đặc biệt dễ bị ảnh hưởng bởi hoạt động tình báo nước ngoài - sẽ nhận được sự hỗ trợ có mục tiêu từ MAD. Kết quả là nhân viên có xu hướng cảnh giác hơn và nhanh chóng báo cáo những sự việc đáng ngờ.

Cơ quan tình báo nội địa của Đức, Văn phòng Bảo vệ Hiến pháp nói rằng các cơ quan tình báo Iran "rất tích cực" hoạt động ở nước này. Người Iran lưu vong hoạt động chính trị, nhà báo và các nhân vật đối lập được coi là đặc biệt dễ bị tổn thương. Họ được cho là bị theo dõi, đe dọa và bôi nhọ, và trong một số trường hợp thậm chí bị đe dọa bằng bạo lực nhằm mục đích dập tắt sự bất đồng chính kiến.

Giới chức Đức cảnh báo rằng công tác giám sát này cũng có thể được sử dụng để chuẩn bị cho các tội ác nghiêm trọng hơn - bao gồm bắt cóc hoặc thậm chí giết người.

Cũng như các mục tiêu quân sự, giám sát mạng đóng vai trò quan trọng bên cạnh hoạt động gián điệp truyền thống. Tài khoản email và tài khoản mạng xã hội được cho là bị tấn công để lập bản đồ mạng lưới và theo dõi chuyển động cũng như liên lạc của mọi người. Các hoạt động của Iran không chỉ nhắm đến những người bất đồng chính kiến mà còn nhắm vào các tổ chức Do Thái và Israel tại Đức.

Trước tình hình này, chính phủ Đức được kêu gọi thực hiện tất cả các biện pháp an ninh cần thiết để kiềm chế hiệu quả các hoạt động tình báo của Iran tại Đức và đảm bảo an toàn cho tất cả mọi người sống ở đây - bao gồm và đặc biệt là binh Đức, cũng như các tổ chức Do Thái.

ĐỨC MỞ RỘNG HỢP TÁC TẠI VÙNG VỊNH

Chuyến công du chọn Saudi Arabia, Qatar và UAE

Thủ tướng Đức Friedrich Merz vừa kết thúc chuyến công du đầu tiên tới vùng Vịnh, với các điểm đến là Saudi Arabia, Qatar, Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) - những đối tác hàng đầu của Berlin trong khu vực.

Chuyến đi là cơ hội để nền kinh tế đầu tàu châu Âu thắt chặt quan hệ với ba “ông lớn” trong ngành dầu mỏ, qua đó củng cố an ninh năng lượng, mở rộng thị trường xuất khẩu.

Không khó để lý giải việc nhà lãnh đạo Đức chọn Saudi Arabia, Qatar và UAE là những điểm dừng chân trong chuyến công du vùng Vịnh đầu tiên trên cương vị Thủ tướng. Với trữ lượng dầu mỏ khổng lồ, cả ba nước đều là những cường quốc năng lượng và tài chính hàng đầu khu vực. Saudi Arabia từ lâu đã được biết đến với vị trí nhà xuất khẩu dầu thô hàng đầu thế giới cùng sức ảnh hưởng rộng rãi trong thế giới Arab. Trong khi đó, UAE giữ vị thế nền kinh tế lớn thứ 2 vùng Vịnh, quốc gia sản xuất dầu mỏ lớn thứ 4 trong Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC). Qatar là nước có thu nhập bình quân đầu người cao hàng đầu thế giới, một trong những nhà xuất khẩu khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) lớn nhất thế giới. Đối với Đức, đây đều là những đối tác giàu tiềm năng.

Nhìn vào phái đoàn doanh nghiệp hùng hậu tháp tùng Thủ tướng Merz đến ba nước vùng Vịnh có thể thấy, kinh tế là mục tiêu trọng tâm của chuyến đi. Trong đó, ưu tiên hàng đầu của Berlin vẫn là vấn đề năng lượng. Sau khi nguồn cung khí đốt từ Nga gián đoạn, Mỹ đã trở thành nhà cung cấp LNG hàng đầu của Đức.

Vấn đề nguồn khí đốt và quốc tế

Theo số liệu thống kê của Chính phủ Đức, năm 2025, khoảng 96% lượng LNG nhập khẩu của Đức đến từ Xứ Cờ hoa. Một số nhà phân tích lo ngại, sự phụ thuộc quá mức vào nguồn khí đốt từ Mỹ có thể khiến Đức một lần nữa rơi vào thế bị động trong bảo đảm an ninh năng lượng - kịch bản từng xảy ra khi nguồn cung từ Nga bị cắt đứt. Trong bối cảnh hiện nay, các nước vùng Vịnh trở thành sự lựa chọn hàng đầu giúp Berlin đa dạng hóa nguồn cung.

Cùng với năng lượng, Đức cũng kỳ vọng thắt chặt quan hệ với các đối tác vùng Vịnh trong lĩnh vực kinh tế, thương mại và cơ sở hạ tầng. Đây không chỉ là mong muốn, mà đã trở thành yêu cầu cấp bách đối với Berlin, nhất là khi các liên minh truyền thống đang dần suy yếu.

Nhiều năm qua, Đức nói riêng và Liên minh châu Âu (EU) nói chung duy trì quan hệ mật thiết cả về chính trị và kinh tế với Mỹ - đồng minh thân cận bên kia bờ Đại Tây Dương. Tuy nhiên, những thay đổi gần đây trong chính sách của Washington đã buộc châu Âu phải suy nghĩ lại. Bộ trưởng Kinh tế Đức Katherina Reiche nhận định, khi những liên minh truyền thống bắt đầu có dấu hiệu rạn nứt, Đức cần tìm thêm đối tác mới. Điều này không có nghĩa Berlin xem nhẹ những mối quan hệ hiện có, mà là tránh tình trạng “bỏ trứng vào một giỏ”, hạn chế rủi ro và nhân lên cơ hội.

Bên cạnh hợp tác kinh tế-thương mại, trong khuôn khổ chuyến thăm, Thủ tướng Đức và các đối tác Vùng Vịnh đã thảo luận một loạt hồ sơ nóng tại khu vực như vấn đề hạt nhân Iran, tiến trình hòa bình Trung Đông và tình hình tại Syria. Thời gian qua, Saudi Arabia, Qatar và UAE được cộng đồng quốc tế biết đến rộng rãi với vai trò “nhà hòa giải” đáng tin cậy cho những xung đột trong khu vực. Trao đổi với các nhà lãnh đạo vùng Vịnh nhân chuyến thăm, ông Merz khẳng định, Berlin sẵn sàng phối hợp với các đối tác khu vực góp phần hạ nhiệt căng thẳng và bảo đảm ổn định ở Trung Đông. Điều này cho thấy, Đức nhận thức rõ, việc hợp tác với các “nhà hòa giải” khu vực là yếu tố cần thiết để Berlin không đứng ngoài bàn cờ chiến lược Trung Đông.

Giới quan sát lên tiếng

Họ cho rằng, những thỏa thuận đạt được trong chuyến công du vùng Vịnh lần này của ông Merz có thể giúp Berlin tăng cường tự chủ trong bảo đảm an ninh năng lượng, mở rộng thị trường xuất khẩu. Điều này càng có ý nghĩa quan trọng khi nền kinh tế Đức đang đối mặt nhiều thách thức. Sau hai năm liên tiếp suy giảm, năm 2025, GDP của Đức chỉ tăng trưởng ở mức 0,2%. Triển vọng thời gian tới cũng không khả quan, khi mới đây, Chính phủ Đức đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế năm 2026 xuống còn 1%, do nền kinh tế đầu tàu châu Âu phục hồi chậm hơn kỳ vọng.

Bộ trưởng Kinh tế Đức cho rằng, việc xây dựng các liên minh kinh tế mới sẽ đóng vai trò then chốt trong thúc đẩy tăng trưởng. Tiếp nối các chuyến thăm Ấn Độ, Brazil, Nam Phi… trong thời gian vừa qua, chuyến công du của Thủ tướng Merz đến vùng Vịnh góp phần giúp Berlin mở rộng mạng lưới “vịnh tránh bão” cho nền kinh tế, trong bối cảnh sóng gió thương mại toàn cầu liên tiếp nổi lên.

Chỉ diễn ra trong vỏn vẹn ba ngày nhưng chuyến công du vùng Vịnh của Thủ tướng Đức đã thu được những thành quả tích cực, mở đường cho giai đoạn hợp tác mới với các nước trong khu vực. Tuy nhiên, để biến những cam kết và mong muốn thành hiện thực, Berlin vẫn còn cả một chặng đường dài phía trước.

Nguồn: CafeF; VTV; Nhân Dân