Vì sao quên uống nước có thể gây suy thận?

Mới đây, Trung tâm Thận tiết niệu và lọc máu - Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) tiếp nhận nam bệnh nhân (BN) 25 tuổi, là công nhân, tiền sử khỏe mạnh, bị suy thận cấp chỉ sau một ngày làm việc dưới trời nắng mà không uống đủ nước. BN nhập viện trong tình trạng tức ngực, khó thở, đau mỏi cơ dữ dội và co rút chân tay. Trước nhập viện một ngày, anh làm việc liên tục ngoài trời nắng nóng nhưng gần như quên uống nước.

Th.S - bác sĩ nội trú Tô Thị Ánh Huyền, Trung tâm Thận tiết niệu và lọc máu - Bệnh viện Bạch Mai, thông tin: BN nhập viện trong tình trạng rất nguy kịch. Kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số creatinine (chỉ số đo chức năng lọc của thận) tăng vọt lên 400 µmol/L, cao gấp gần 4 lần mức bình thường. Đây là dấu hiệu suy thận cấp. Nếu tới bệnh viện muộn hơn, khi độc chất tích tụ quá nhiều trong máu, BN có thể đã phải chỉ định lọc máu cấp cứu. May mắn, sau 3 ngày điều trị tích cực và bù dịch kịp thời, chức năng thận của người bệnh đã hồi phục, các triệu chứng co rút cơ và khó thở cũng biến mất, BN được xuất viện.

Theo Trung tâm Thận tiết niệu và lọc máu - Bệnh viện Bạch Mai, mỗi mùa nắng nóng, số ca nhập viện vì suy thận cấp do mất nước và thời tiết cực đoan lại gia tăng, trong đó có nhiều trường hợp là người trẻ, khỏe mạnh.

Nguyên nhân là do khi làm việc hoặc di chuyển nhiều giờ dưới trời nắng, cơ thể phải tiết nhiều mồ hôi để hạ nhiệt. Nếu không được bù nước kịp thời, cơ thể sẽ rơi vào tình trạng mất nước nghiêm trọng, khiến lượng máu nuôi thận suy giảm. Bên cạnh đó, vận động quá sức trong thời tiết nóng bức còn có thể gây hủy cơ vân. Khi cơ bị tổn thương, các chất độc từ cơ sẽ giải phóng vào máu, gây tắc nghẽn ống thận và nhanh chóng dẫn tới suy thận cấp.

Điều gì xảy ra khi kết hợp chuối với sữa?

Sữa và chuối là hai thực phẩm quen thuộc trong chế độ ăn hàng ngày. Nhiều người có thói quen xay chuối cùng sữa để làm bữa sáng nhanh gọn hoặc dùng sau khi tập luyện nhằm bổ sung năng lượng. Tuy nhiên, không ít người băn khoăn liệu sự kết hợp này có thực sự tốt cho sức khỏe hay không.

Cung cấp năng lượng

Theo Health Site, chuối là nguồn cung cấp carbohydrate tự nhiên dồi dào, đặc biệt là glucose, fructose và sucrose. Đây là những loại đường giúp cơ thể nhanh chóng bổ sung năng lượng.

Khi kết hợp với sữa, thức uống này không chỉ giúp giảm cảm giác đói mà còn cung cấp thêm protein và chất béo, giúp duy trì năng lượng trong thời gian dài hơn. Vì vậy, sinh tố chuối sữa thường được lựa chọn cho bữa sáng hoặc bữa phụ trước khi vận động, học tập và làm việc.

Phục hồi cơ bắp

Sau khi tập luyện, cơ thể cần bổ sung cả carbohydrate và protein để phục hồi các sợi cơ bị tổn thương cũng như tái tạo nguồn năng lượng dự trữ. Chuối giúp bù đắp lượng glycogen đã tiêu hao trong quá trình vận động, trong khi protein trong sữa cung cấp các axit amin cần thiết cho quá trình sửa chữa và phát triển cơ bắp. Nhờ đó, sinh tố chuối sữa trở thành lựa chọn phổ biến của những người thường xuyên tập thể dục hoặc chơi thể thao.

Bổ sung canxi

Sữa là nguồn cung cấp canxi, protein và vitamin B12 dồi dào, trong khi chuối chứa nhiều kali, vitamin B6 cùng các carbohydrate tự nhiên. Sự kết hợp này giúp cơ thể bổ sung đồng thời nhiều dưỡng chất thiết yếu cho hoạt động của cơ bắp, hệ thần kinh và sức khỏe xương khớp.

Theo Healthline, đối với trẻ em, đây là nhóm dưỡng chất đặc biệt quan trọng. Protein và canxi từ sữa hỗ trợ sự phát triển của xương và răng, trong khi năng lượng cùng vitamin B6 từ chuối giúp cơ thể chuyển hóa dinh dưỡng hiệu quả hơn. Vì vậy, sinh tố chuối sữa có thể trở thành bữa phụ giàu dinh dưỡng, phù hợp với những trẻ cần bổ sung thêm năng lượng hoặc đang trong giai đoạn phát triển chiều cao.

Hỗ trợ kiểm soát cơn đói

Hàm lượng chất xơ trong chuối kết hợp với protein từ sữa có thể làm chậm quá trình tiêu hóa, giúp cơ thể duy trì cảm giác no lâu hơn. Điều này góp phần hạn chế tình trạng ăn vặt giữa các bữa và giúp kiểm soát lượng thực phẩm nạp vào trong ngày. Với những người có lịch trình bận rộn, một ly sinh tố chuối sữa cũng có thể trở thành bữa phụ tiện lợi và giàu dinh dưỡng.

Tốt cho phụ nữ mang thai

Trong thai kỳ, nhu cầu dinh dưỡng của người mẹ tăng lên đáng kể để đáp ứng sự phát triển của thai nhi, theo Times of India. Chuối cung cấp kali giúp giảm nguy cơ chuột rút - tình trạng khá phổ biến ở phụ nữ mang thai, đồng thời bổ sung vitamin B6 có thể hỗ trợ giảm cảm giác buồn nôn ở một số trường hợp.

Trong khi đó, sữa cung cấp canxi, protein và vitamin B12 cần thiết cho sự phát triển của hệ xương, não bộ và các cơ quan của thai nhi. Tuy nhiên, phụ nữ mang thai vẫn nên sử dụng với lượng phù hợp và ưu tiên chế độ ăn đa dạng, cân bằng.

Nghiên cứu mới phát hiện mối quan hệ giữa cà phê và tuổi thọ

Trong một nghiên cứu công bố trên tạp chí Nutrients, giáo sư Stephen Safe cùng nhóm nghiên cứu tại Đại học Texas A&M đã cung cấp thêm lời giải cho câu hỏi vì sao những người uống cà phê thường xuyên có xu hướng sống lâu hơn và ít mắc các bệnh mạn tính.

Thành phần quan trọng với sức khỏe có trong cà phê

Thông qua các thí nghiệm sinh hóa, nhóm nghiên cứu phát hiện những hợp chất quan trọng trong cà phê có thể ảnh hưởng đến thụ thể NR4A1 trong cơ thể. Đây là một loại protein đóng vai trò điều hòa, giúp tế bào phản ứng hiệu quả trước các yếu tố gây hại như viêm, stress oxy hóa và những tác nhân bất lợi khác.

Nhờ cơ chế này, NR4A1 hoạt động ổn định hơn, góp phần bảo vệ tế bào và hỗ trợ duy trì sức khỏe tổng thể. Phát hiện này cũng giúp lý giải vì sao nhiều nghiên cứu trước đây ghi nhận người uống cà phê thường xuyên có nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến lão hóa thấp hơn và có tuổi thọ cao hơn.

Một trong những phát hiện đáng chú ý nhất là ảnh hưởng của cà phê lên thụ thể NR4A1 không xuất phát từ một vài chất riêng lẻ.

Cà phê chứa hơn 1.000 hợp chất hóa học, trong đó nhiều thành phần đã được chứng minh mang lại lợi ích cho sức khỏe. Nghiên cứu cho thấy tác động lên NR4A1 là kết quả của sự phối hợp giữa nhiều hợp chất, tạo thành một “hệ ma trận” hoạt động đồng thời, đặc biệt là nhóm polyphenol đóng vai trò nổi bật.

Trong các thí nghiệm trên tế bào ung thư, chiết xuất cà phê cùng một số hợp chất có lợi đã cho thấy khả năng làm chậm quá trình phát triển của tế bào này. Khi các nhà khoa học làm giảm mức NR4A1, hiệu quả đó cũng suy yếu, điều này cho thấy thụ thể này có vai trò quan trọng trong việc điều hòa tác động sinh học của cà phê.

Ngoài ra, nhóm nghiên cứu còn phát hiện nhiều hợp chất trong cà phê hoạt động như các chất đồng vận nghịch, giúp điều chỉnh hoạt động của NR4A1 theo hướng có thể kìm hãm các tín hiệu thúc đẩy sự hình thành khối u.

Những kết quả này góp phần lý giải vì sao nhiều nghiên cứu trước đây ghi nhận việc uống cà phê có liên quan đến nguy cơ thấp hơn đối với một số loại ung thư.

Thời điểm lý tưởng để uống cà phê tốt cho sức khỏe

Giữa buổi sáng được xem là khoảng thời gian phù hợp nhất để thưởng thức cà phê. Nhiều người có thói quen uống ngay sau khi thức dậy, nhưng các chuyên gia khuyến nghị nên trì hoãn việc này. Nguyên nhân là caffeine có thể làm tăng cortisol, hormone liên quan đến căng thẳng, thường ở mức cao vào buổi sáng sớm.

Thông thường, nồng độ cortisol đạt đỉnh trong khoảng 30-45 phút sau khi bạn thức dậy, giúp cơ thể tự nhiên tỉnh táo. Vì vậy, uống cà phê vào thời điểm này không thực sự cần thiết. Thay vào đó, khoảng từ 9h đến 11h sáng sẽ phù hợp hơn.

Ngoài ra, uống cà phê trước khi tập thể dục khoảng 30 phút cũng mang lại lợi ích. Caffeine giúp tăng sự tập trung, cải thiện hiệu suất vận động và có thể hỗ trợ giảm cảm giác đau cơ sau khi tập.

Trong trường hợp thiếu ngủ, cà phê có thể giúp bạn tỉnh táo tạm thời. Tuy nhiên, đây không phải giải pháp lâu dài. Bạn cũng nên tránh uống cà phê ngay trước, trong hoặc sau bữa ăn.

Đặc biệt, không nên uống cà phê khi bụng đói vì có thể ảnh hưởng tiêu cực đến hormone cortisol. Bên cạnh đó, do cà phê có thể gây khó ngủ, hãy hạn chế sử dụng vào buổi chiều muộn hoặc buổi tối.

Ưu tiên lựa chọn cà phê đen

Cà phê đen được xem là lựa chọn có lợi cho sức khỏe nhờ hàm lượng calo rất thấp và không chứa đường hay chất béo bổ sung. Điều này giúp bạn tận dụng tối đa các chất chống oxy hóa có trong cà phê mà không làm tăng năng lượng nạp vào cơ thể.

Nếu bạn quen uống cà phê kèm sữa, nên ưu tiên các loại sữa ít béo hoặc có nguồn gốc thực vật và ít đường. Những lựa chọn như sữa hạnh nhân hay sữa óc chó thường có lượng calo thấp hơn và ít đường hơn so với sữa bò, phù hợp hơn cho chế độ ăn lành mạnh.

Nguồn: Thanh Niên; Zing News; CafeF