4 thói quen buổi tối làm tăng nguy cơ đột quỵ cần loại bỏ ngay

Tiêu thụ các bữa ăn chứa nhiều muối, uống nhiều rượu bia... là những thói quen buổi tối làm tăng nguy cơ đột quỵ.

Tiêu thụ các bữa ăn chứa nhiều muối

Natri là khoáng chất thiết yếu hỗ trợ điều hòa cân bằng chất lỏng, duy trì chức năng thần kinh và co cơ. Dù cơ thể cần một lượng natri nhất định để vận hành bình thường, việc thường xuyên nạp quá nhiều muối sẽ khiến huyết áp tăng cao - vốn là yếu tố nguy cơ dẫn đến đột quỵ.

Uống nhiều rượu bia

Lạm dụng rượu bia có liên quan trực tiếp đến tình trạng tăng huyết áp, gây suy giảm sức khỏe mạch máu và gia tăng phản ứng viêm trong cơ thể.

Bên cạnh đó, thói quen uống rượu buổi tối còn làm gián đoạn giấc ngủ ban đêm. Việc rối loạn giấc ngủ kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến tuổi thọ mà còn làm tăng đáng kể nguy cơ đột quỵ.

Dung nạp nhiều đường bổ sung từ thực phẩm ăn vặt

Cảm giác đói bụng trước bữa tối dễ khiến nhiều người tìm đến các món ăn vặt hoặc nước ngọt. Tuy nhiên, nhóm thực phẩm này làm gia tăng nhanh chóng lượng đường bổ sung tiêu thụ hàng ngày, từ đó, làm tăng nguy cơ thừa cân, tiểu đường loại 2 và cao huyết áp - những nền tảng dẫn đến đột quỵ.

Thay vì chọn đồ ngọt chế biến sẵn, ưu tiên các món ăn nhẹ giàu protein, chất xơ hoặc chất béo lành mạnh để giữ cảm giác no lâu. Bạn có thể kết hợp trái cây với sữa chua Hy Lạp, phô mai tươi hoặc thưởng thức các loại hạt không muối để bảo vệ sức khỏe tim mạch.

Xem tiếp tại đường Link =>

https://share.google/j9m6fDx3o0J9571Cm

Ngủ sai tư thế - nguy cơ tổn thương thần kinh vĩnh viễn rình rập

Dù mang lại cảm giác an toàn và thoải mái, tư thế ngủ co quắp hai tay trước ngực có thể để lại những tổn thương thần kinh vĩnh viễn.

Kịch bản quen thuộc mỗi sáng: bạn thức dậy với cảm giác tê râm ran hoặc châm chích bò dọc các ngón tay, còn vòm vai thì cứng đờ. Bạn duỗi tay, xoay khớp vai liên tục cho đến khi cảm giác bình thường quay trở lại. Bạn bước ra khỏi giường, rũ mạnh bàn tay và tự trấn an chắc chỉ do đêm qua nằm sai tư thế một chút, không có gì đáng ngại. Nhưng thực tế có thể không đơn giản như vậy. Chính tư thế ngủ hàng đêm lại là nguyên nhân gốc rễ gây ra vấn đề này.

Rất nhiều người không nhận ra thói quen này của bản thân. Họ chìm vào giấc ngủ với đôi tay thả lỏng, nhưng đến khoảng 3h sáng, cơ thể đã tự động co quắp lại. Tư thế gập chặt hai tay trước ngực hiện được cộng đồng mạng gọi nôm na là "tư thế T. rex" (khủng long bạo chúa) vì nó gợi liên tưởng đến đôi chi trước ngắn ngủn của loài vật này. Dù không phải là thuật ngữ y khoa chính thức, các bác sĩ cảnh báo việc duy trì tư thế này đêm này qua đêm khác có thể biến những cơn tê bì tạm thời thành tổn thương thần kinh vĩnh viễn.

"Khi ngủ trong trạng thái gập tay và ép chặt vào người, bạn đang trực tiếp đè nén lên các dây thần kinh chạy qua khuỷu tay hoặc cổ tay", bác sĩ Raj Dasgupta, chuyên gia y học giấc ngủ kiêm Cố vấn Y khoa trưởng tại Sleepopolis, trả lời trên trang HuffPost. Tình trạng này gây thiếu máu cục bộ cho dây thần kinh, dẫn đến tê bì hoặc châm chích ở cánh tay. Về lâu dài, nó còn tạo áp lực lên vùng vai, dẫn đến hiện tượng đau mỏi và căng cứng.

Bác sĩ Matthew Bennett, chuyên gia phẫu thuật chỉnh hình tại Mỹ, cho biết việc gập khuỷu tay suốt đêm làm tăng áp lực tại các điểm hẹp mà dây thần kinh đi qua. Một số người thậm chí gặp phải tình trạng chèn ép dây thần kinh ở cổ tay, tương tự như hội chứng ống cổ tay, gây tê bì và yếu cơ bàn tay. Đáng nói, đây là thói quen cực kỳ phổ biến và có xu hướng âm thầm nặng dần theo thời gian.

Ông Kieran Sheridan, chuyên gia vật lý trị liệu kiêm sáng lập viên trang GulfPhysio, thường xuyên tiếp nhận các bệnh nhân gặp tình trạng này. Người bệnh thường mô tả cánh tay họ rơi vào trạng thái "tê bì" hoặc phải rũ mạnh bàn tay mỗi khi thức dậy. Ông Sheridan nhận định: "Đây chính là tín hiệu cho thấy hệ thần kinh của bạn đang gặp bất ổn".

Bác sĩ Dasgupta đưa ra khuyến cáo tương tự: "Nếu tay bạn bị tê mỗi đêm, tình trạng tê bì kéo dài một lúc sau khi ngủ dậy, hoặc bàn tay bắt đầu có dấu hiệu yếu đi trong ngày, đó là lúc bạn cần đến gặp bác sĩ". Các triệu chứng cảnh báo bao gồm cơn đau nhói lan dọc xuống cánh tay, khó khăn khi cầm nắm đồ vật, hay thường xuyên vô tình làm rơi điện thoại. Đừng chủ quan coi đây là sự vụng về bộc phát hay những phiền toái nhỏ nhặt. Đó là lời cảnh báo rõ ràng rằng tổn thương thần kinh đang ngày một tiến triển.

Bác sĩ Bennett khuyên bất kỳ ai thấy các dấu hiệu này xuất hiện thường xuyên hơn nên đi kiểm tra y tế sớm. "Hầu hết trường hợp đều đáp ứng tốt với các phương pháp điều trị bảo tồn nếu phát hiện sớm", ông cho biết. Nếu bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo, những rắc rối thực sự mới bắt đầu phát sinh. Bác sĩ Dasgupta lưu ý: "Tình trạng tê bì thường chỉ mang tính tạm thời và sẽ tự hết khi bạn thay đổi tư thế ngủ. Tuy nhiên, nếu áp lực chèn ép kéo dài liên tục nhiều tuần hoặc nhiều tháng, nó có thể dẫn đến tổn thương thần kinh vĩnh viễn".

Hành vi co gập người khi ngủ mang lại cảm giác an toàn, một phản xạ bản năng tương tự việc kéo chăn quấn chặt hơn khi trời lạnh. Tuy nhiên, đằng sau phản ứng này thường là những yếu tố tâm lý và sinh lý sâu xa hơn. Cơ thể có xu hướng tự động bật chế độ phòng thủ ngay cả khi không có nguy hiểm thực sự. Bác sĩ Bennett giải thích rằng khi hệ thần kinh rơi vào trạng thái cảnh giác cao độ do các cơn đau mãn tính, căng thẳng, mất ngủ hoặc chấn thương tâm lý, chúng ta sẽ vô thức chọn những tư thế mang lại cảm giác an toàn và bớt trống trải hơn.

Nhu cầu tìm kiếm sự an toàn trong lúc ngủ là hoàn toàn tự nhiên. Nhưng ở một số người, quá trình này diễn ra phức tạp hơn. Bà Judit Merayo Barredo, một nhà tâm lý học lâm sàng, kể về một bệnh nhân tìm đến điều trị trong tình trạng mất ngủ mãn tính và kiệt sức kéo dài. Mỗi đêm, bệnh nhân này đều tỉnh giấc trong tư thế co quắp, hai tay ép chặt vào ngực và vai co rút đúng chuẩn "T. rex".

Bà Barredo chia sẻ: "Dù ngủ nhiều giờ liền, cô ấy luôn thức dậy với cơ thể căng cứng, nghiến chặt hàm và tâm trạng nặng nề". Sau quá trình tìm hiểu, nhà tâm lý nhận ra bệnh nhân đang chịu đựng chứng lo âu nghiêm trọng và tình trạng này bộc phát ngay cả trong giấc ngủ.

Mục tiêu ưu tiên hàng đầu là xoa dịu hệ thần kinh của bệnh nhân trước khi đi ngủ. Bà Barredo đã hướng dẫn cô thực hiện bài tập thả lỏng toàn thân (body scan), viết nhật ký giải tỏa căng thẳng trước khi ngủ và thay đổi không gian phòng ngủ: bổ sung thêm gối tựa, điều chỉnh ánh sáng dịu nhẹ và duy trì lịch sinh hoạt đều đặn.

Theo bà Barredo, việc bệnh nhân bắt đầu thay đổi tư thế ngủ là "một trong những dấu hiệu đầu tiên cho thấy cơ thể cô ấy đang học lại cách cảm nhận sự an toàn". Tất nhiên, không phải ai ngủ ở tư thế "T. rex" cũng mắc chứng lo âu mãn tính. Căng thẳng thường ngày, chất lượng giấc ngủ kém hay tình trạng căng cơ thông thường đều có thể kích hoạt phản ứng co quắp này.

Thách thức lớn nhất là ý chí hoàn toàn không hoạt động trong lúc bạn đã chìm vào giấc ngủ. Bạn không thể tự dặn mình dừng co tay lại giữa đêm. Do đó, giải pháp hiệu quả nhất là tạo ra các rào cản vật lý khiến việc co gập tay trở nên khó khăn hơn.

Cách "huấn luyện" lại cơ thể khi ngủ

Bác sĩ Bennett gợi ý một mẹo cực kỳ đơn giản: quấn một chiếc khăn mặt quanh khuỷu tay và cố định nhẹ bằng băng co giãn. Khăn mặt đóng vai trò như một vật cản mềm, khiến việc gập sâu tay trở nên không thoải mái mà không làm bạn tỉnh giấc. Nếu bị đau cổ tay, việc đeo nẹp hỗ trợ cổ tay vào ban đêm cũng mang lại hiệu quả rõ rệt. Đối với người có thói quen ngủ nghiêng, chuyên gia Sheridan đề xuất hai cách: đặt một chiếc gối nhỏ hoặc khăn gập giữa hai tay và ngực để chặn việc co tay hoàn toàn; hoặc ôm một chiếc gối ôm dài để giữ hai tay ở vị trí thả lỏng tự nhiên mà vẫn có điểm tựa.

Xem tiếp tại đường Link =>

https://share.google/zo6RW07lH1DDJ0IN0

5 nhóm thực phẩm giàu chất xơ tốt nhất cho người sau 60 tuổi

Khi bước sang độ tuổi 60, những thay đổi trong quá trình trao đổi chất thường khiến người lớn tuổi dễ gặp phải các vấn đề như táo bón hay đầy hơi. Bổ sung đủ chất xơ không chỉ giúp người cao tuổi ngăn ngừa chứng táo bón mà còn mang lại nhiều lợi ích khác.

Chất xơ là một thành phần quan trọng trong chế độ ăn hằng ngày, không chỉ giúp đường ruột vận hành trơn tru mà còn góp phần kiểm soát mỡ máu, huyết áp và giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính.

Theo PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, chất xơ là một phần quan trọng trong chế độ ăn uống lành mạnh. Các nguồn chất xơ có lợi cho sức khỏe bao gồm: gạo lứt, yến mạch, bánh mì nâu, táo, mận, cam, bông cải xanh, khoai lang, súp lơ, đậu phộng, hạt lanh, hạt chia, bí ngô, đậu, đậu lăng, đậu Hà Lan,...

Để duy trì một sức khỏe dẻo dai, phụ nữ trên 60 tuổi cần bổ sung khoảng 21 - 25 g chất xơ mỗi ngày, trong khi nhu cầu này ở nam giới là 30 - 38 g. Dưới đây là những nhóm thực phẩm giàu chất xơ phù hợp nhất, vừa đảm bảo giá trị dinh dưỡng, vừa nhẹ nhàng cho hệ tiêu hóa của người lớn tuổi.

1. Nguồn chất xơ hàng đầu cho người sau 60 tuổi

Việc lựa chọn thực phẩm giàu chất xơ cho người cao tuổi cần đáp ứng đồng thời 2 tiêu chí: giàu dinh dưỡng và phù hợp với khả năng nhai nuốt, tiêu hóa của cơ thể.

Các loại đậu hạt: Đậu lăng, đậu đen, đậu gà hay đậu Hà Lan tách hạt được coi là "ngôi sao" dinh dưỡng khi cung cấp tới 7 - 8 g chất xơ chỉ trong nửa cốc. Không chỉ dồi dào chất xơ, các loại đậu này còn chứa nhiều protein thực vật giúp kiểm soát mỡ máu và bảo vệ sức khỏe tim mạch hiệu quả.

Trái cây ăn cả vỏ và quả mọng: Táo, lê hay các loại quả mọng như mâm xôi, dâu tây, việt quất chứa hàm lượng lớn pectin - một loại chất xơ hòa tan có khả năng tạo gel, giúp điều hòa nhu cầu đi vệ sinh và nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột. Đặc biệt, mận khô từ lâu đã được xem là phương thuốc tự nhiên hiệu quả trong phòng ngừa và cải thiện tình trạng táo bón mạn tính.

Ngũ cốc nguyên hạt: Nhờ chứa lượng chất xơ dồi dào, yến mạch, lúa mạch và gạo lứt giúp tăng khối lượng phân trong đường ruột, từ đó hỗ trợ đào thải cholesterol thừa mà không gây kích ứng cho dạ dày nhạy cảm.

Rau củ nấu chín mềm: Các loại rau củ quen thuộc như bông cải xanh, cà rốt, khoai lang (hấp hoặc nướng giữ lại vỏ) vừa giàu chất xơ vừa chứa nhiều vitamin thiết yếu. Việc chế biến chín mềm sẽ giúp người lớn tuổi dễ nhai, dễ nuốt và hấp thu tốt hơn so với khi ăn sống.

Các loại hạt dinh dưỡng: Hạt chia và hạt lanh xay mịn là lựa chọn tuyệt vời để gia tăng lượng chất xơ hằng ngày. Bạn có thể dễ dàng trộn trực tiếp chúng vào sữa chua, cháo hoặc ngũ cốc mà không làm thay đổi nhiều hương vị món ăn.

2. Nguyên tắc an toàn khi tăng cường chất xơ ở người lớn tuổi

Dù chất xơ mang lại rất nhiều lợi ích, việc bổ sung không đúng cách có thể phản tác dụng, gây chướng bụng hoặc làm tình trạng táo bón tồi tệ hơn. Người sau 60 tuổi cần lưu ý một số nguyên tắc quan trọng dưới đây khi muốn bổ sung chất xơ vào thực đơn hàng ngày:

Tăng khẩu phần một cách từ từ: Hãy bắt đầu điều chỉnh lượng chất xơ tăng dần trong khoảng vài tuần thay vì thay đổi đột ngột, việc này giúp vi khuẩn đường ruột có đủ thời gian thích nghi và tránh hiện tượng đầy hơi.

Đảm bảo uống đủ nước hằng ngày: Chất xơ hoạt động giống như một chiếc bọt biển, cần hút đủ nước để trương nở và di chuyển trơn tru qua đường ruột. Nếu ăn nhiều chất xơ nhưng lại uống ít nước, phân sẽ dễ bị khô cứng và làm tăng nguy cơ táo bón.

Ưu tiên chế biến mềm: Với những người sau tuổi 60 gặp vấn đề về răng miệng hoặc sức nhai giảm, nên ưu tiên các phương pháp hấp, ninh mềm rau củ và xay nhỏ các loại hạt để quá trình thưởng thức món ăn trở nên thoải mái và an toàn hơn.

Xem tiếp tại đường Link =>

https://share.google/LIOYFKSPPuWxLIRpC

Nguồn: Lao Động; Vnexpress; Sức khỏe & Đời sống