Nghiên cứu Harvard kéo dài 43 năm: Uống cà phê đúng cách có thể giảm nguy cơ sa sút trí tuệ, vậy uống bao nhiêu là đủ?

Một nghiên cứu quy mô lớn do Đại học Harvard thực hiện trong suốt 43 năm vừa mang đến tín hiệu tích cực: uống cà phê và trà có chứa caffeine với lượng vừa phải có liên quan đến việc giảm nguy cơ mắc sa sút trí tuệ. Tuy nhiên, lợi ích này chỉ xuất hiện khi sử dụng đúng cách và đúng liều lượng.

Theo bác sĩ thần kinh Tạ Bội Trinh (Bệnh viện Thành phố Thổ Thành, Đài Loan), nghiên cứu đã theo dõi hơn 130.000 nam và nữ nhân viên y tế trong thời gian lên tới 43 năm, đánh giá mối liên hệ giữa chế độ ăn uống và nguy cơ mắc sa sút trí tuệ. Đây là một trong những nghiên cứu theo dõi dài nhất về chủ đề này, được công bố trên Tạp chí JAMA.

Caffeine mới là "nhân tố vàng", không phải bản thân cà phê

Kết quả nghiên cứu cho thấy: Những người uống cà phê có chứa caffeine nhiều nhất có nguy cơ mắc sa sút trí tuệ thấp hơn khoảng 18% so với nhóm uống ít nhất.

Những người uống trà nhiều nhất có nguy cơ giảm khoảng 14%. Trong khi đó, cà phê khử caffeine (decaf) không cho thấy tác dụng bảo vệ đáng kể. Điều này cho thấy thành phần tạo nên lợi ích có thể chính là caffeine, chứ không đơn thuần là đồ uống cà phê.

Các nhà khoa học cho rằng caffeine tác động lên hệ thần kinh trung ương thông qua việc ức chế thụ thể adenosine - chất dẫn truyền thần kinh gây buồn ngủ. Không chỉ giúp tăng sự tỉnh táo, cơ chế này còn có thể làm giảm phản ứng viêm trong não và hạn chế quá trình thoái hóa tế bào thần kinh.

Ngoài caffeine, cà phê và trà còn chứa hàng trăm hợp chất hoạt tính sinh học như polyphenol, axit chlorogenic, catechin và flavonoid, vốn được biết đến với khả năng chống oxy hóa mạnh, góp phần bảo vệ tế bào thần kinh trước các tổn thương do gốc tự do.

Uống cà phê bao nhiêu là đủ?

Một phát hiện đáng chú ý của nghiên cứu là mối liên hệ giữa cà phê và nguy cơ sa sút trí tuệ không theo đường thẳng. Nói cách khác, uống càng nhiều không đồng nghĩa với hiệu quả càng cao.

Phân tích dữ liệu cho thấy mức tiêu thụ đem lại lợi ích lớn nhất là:

- 2-3 cốc cà phê/ngày (mỗi cốc khoảng 237 ml).

- 1-2 cốc trà/ngày.

Tổng lượng caffeine khoảng 300 mg/ngày.

Khi lượng cà phê vượt quá 5 cốc/ngày, hiệu quả bảo vệ gần như không tăng thêm, trong khi nguy cơ gặp các tác dụng phụ lại cao hơn.

Điều này cũng phù hợp với khuyến nghị của Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA). Cơ quan này cho biết 400 mg caffeine/ngày được xem là mức an toàn đối với đa số người trưởng thành khỏe mạnh, tương đương khoảng 4–5 tách cà phê pha thông thường. Tuy nhiên, ngưỡng chịu đựng của mỗi người không giống nhau và cần điều chỉnh theo thể trạng.

Vì sao caffeine có thể giúp bảo vệ não?

Các chuyên gia cho rằng tác dụng bảo vệ não của cà phê và trà có thể đến từ nhiều cơ chế phối hợp.

- Giảm tích tụ protein amyloid

Một trong những đặc điểm bệnh lý của Alzheimer là sự tích tụ beta-amyloid và protein tau bất thường trong não.

Nhiều nghiên cứu trên động vật cho thấy caffeine có thể làm giảm sự hình thành các mảng amyloid và cải thiện chức năng ghi nhớ. Dù cần thêm các thử nghiệm trên người để khẳng định, đây được xem là cơ chế đầy triển vọng.

- Chống viêm và chống oxy hóa

Não bộ tiêu thụ khoảng 20% lượng oxy của cơ thể, vì vậy rất dễ bị tổn thương bởi stress oxy hóa. Các polyphenol trong cà phê và trà có khả năng trung hòa các gốc tự do, đồng thời làm giảm tình trạng viêm mạn tính ở hệ thần kinh - yếu tố được cho là góp phần thúc đẩy quá trình lão hóa não.

- Cải thiện sức khỏe chuyển hóa

Nhiều nghiên cứu trước đây cho thấy uống cà phê điều độ có liên quan đến nguy cơ thấp hơn mắc đái tháo đường type 2.

Trong khi đó, tiểu đường, béo phì và hội chứng chuyển hóa đều là những yếu tố làm tăng nguy cơ sa sút trí tuệ. Việc cải thiện độ nhạy insulin và chuyển hóa glucose có thể gián tiếp góp phần bảo vệ chức năng nhận thức.

- Bảo vệ mạch máu não

Một số nghiên cứu còn cho thấy những người uống cà phê điều độ thường có nguy cơ thấp hơn mắc đột quỵ và bệnh tim mạch. Việc duy trì hệ mạch khỏe mạnh giúp đảm bảo lưu lượng máu lên não, từ đó hỗ trợ chức năng nhận thức khi về già.

Không phải ai cũng nên uống nhiều cà phê

Mặc dù kết quả nghiên cứu khá tích cực, các chuyên gia nhấn mạnh cà phê không phải "thuốc phòng sa sút trí tuệ".

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Hiệp hội Alzheimer quốc tế đều cho rằng nguy cơ sa sút trí tuệ chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, trong đó quan trọng nhất vẫn là: Kiểm soát huyết áp, đường huyết và mỡ máu; duy trì cân nặng hợp lý; tập thể dục thường xuyên; không hút thuốc; ngủ đủ giấc; duy trì giao tiếp xã hội và rèn luyện trí não thông qua đọc sách, học kỹ năng mới hoặc chơi các trò kích thích tư duy.

Đối với cà phê, người bị mất ngủ, rối loạn lo âu, tim đập nhanh, phụ nữ mang thai hoặc người mắc một số bệnh tim mạch nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng nhiều caffeine.

Ngoài ra, nếu một cốc cà phê chứa quá nhiều đường, siro, kem béo hoặc whipping cream, lượng calo và chất béo bão hòa cao có thể làm tăng nguy cơ béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch, từ đó làm giảm những lợi ích mà cà phê mang lại.

Xem tiếp tại đường Link =>https://share.google/4gLnZadxB7JCwyHHB

Nghiên cứu chỉ ra: Không phải chạy hay bơi, đây là môn thể thao giúp kéo dài tuổi thọ tới 10 năm, đơn giản dễ làm

Tennis là môn thể thao kết hợp giữa sức bền, tốc độ và khả năng phản xạ, phù hợp với nhiều lứa tuổi, kể cả người lớn tuổi. Không chỉ giúp nâng cao thể lực, bộ môn này còn được nhiều nghiên cứu ghi nhận có tác động tích cực đến tim mạch, trí não, tinh thần và thậm chí góp phần kéo dài tuổi thọ.

Dù vậy, các chuyên gia cũng lưu ý người chơi nên dành thời gian khởi động kỹ trước khi vào sân và giãn cơ sau khi kết thúc buổi tập nhằm hạn chế chấn thương, đồng thời giúp cơ thể phục hồi tốt hơn.

Đứng đầu nhóm môn thể thao giúp kéo dài tuổi thọ

Một nghiên cứu kéo dài 25 năm được thực hiện tại Copenhagen (Đan Mạch) nhằm tìm hiểu mối liên hệ giữa hoạt động thể chất với tuổi thọ đã đưa ra kết quả đáng chú ý.

Theo đó, tennis là môn thể thao mang lại lợi ích nổi bật nhất về tuổi thọ, với mức tăng trung bình 9,7 năm ở những người duy trì tập luyện thường xuyên. Xếp sau là cầu lông, giúp kéo dài tuổi thọ khoảng 6,2 năm, trong khi bóng đá đứng thứ ba với mức tăng trung bình 4,7 năm.

Các bộ môn như đạp xe và bơi lội cũng mang lại lợi ích đáng kể, lần lượt giúp tăng khoảng 3,7 năm và 3,4 năm tuổi thọ. Chạy bộ cũng góp phần cải thiện tuổi thọ, với mức tăng trung bình khoảng 3,2 năm.

Những kết quả này cho thấy hầu hết các hình thức vận động đều có lợi cho sức khỏe lâu dài, song các môn thể thao dùng vợt, đặc biệt là tennis, được ghi nhận có mối liên hệ mạnh mẽ nhất với việc kéo dài tuổi thọ.

Tăng cường sức khỏe tim mạch

Là một hình thức vận động aerobic, tennis giúp cải thiện chức năng tim và phổi, đồng thời hỗ trợ giảm nguy cơ mắc các bệnh như tăng huyết áp hay đái tháo đường type 2.

Theo bác sĩ James N. Gladstone, đặc thù của tennis là kết hợp giữa các pha vận động cường độ cao với sức bền kéo dài, qua đó nâng cao hiệu quả tuần hoàn máu và khả năng vận chuyển oxy của cơ thể.

Một nghiên cứu công bố năm 2022 cũng ghi nhận phụ nữ sau mãn kinh chơi tennis thường xuyên có nguy cơ rối loạn chức năng nội mô thấp hơn. Đây là một yếu tố liên quan đến nguy cơ đau tim và đột quỵ.

Giúp xương khớp và cơ bắp khỏe mạnh hơn

Việc thường xuyên tham gia các môn thể thao chịu lực như tennis có thể góp phần duy trì mật độ xương, cải thiện sức mạnh cơ bắp và hạn chế các vấn đề thường gặp như loãng xương hay đau lưng.

Bác sĩ Ryan Rauck, Đại học Bang Ohio (Mỹ), cho biết tennis còn giúp nâng cao khả năng giữ thăng bằng và sự linh hoạt, từ đó giảm nguy cơ té ngã.

Một nghiên cứu thực hiện năm 2020 trên 90 người trưởng thành cho thấy những người chơi tennis thường xuyên có chức năng cơ xương ở cả tay và chân tốt hơn, đồng thời sức bóp tay cũng vượt trội so với nhóm ít chơi môn thể thao này.

Rèn luyện trí nhớ và khả năng tư duy

Không chỉ tác động đến thể chất, tennis còn là bài tập hiệu quả cho não bộ nhờ yêu cầu người chơi liên tục quan sát, đưa ra quyết định và phản ứng trong thời gian ngắn.

Theo một nghiên cứu năm 2022, trẻ em duy trì chơi tennis trên một năm có khả năng ghi nhớ và tư duy linh hoạt tốt hơn. Các chuyên gia cũng cho rằng bộ môn này có thể cải thiện tốc độ xử lý thông tin và phản xạ nhanh hơn so với một số hình thức vận động khác như bơi lội, đạp xe hoặc tập tạ.

Bác sĩ Gladstone nhận định việc liên tục phân tích tình huống và điều chỉnh chiến thuật trong mỗi pha bóng là cách rèn luyện hiệu quả cho khả năng nhận thức, đặc biệt ở người trung niên và cao tuổi.

Xem tiếp tại đường Link =>https://share.google/D1LiMgmscnEKxeFbO

Người lớn tuổi uống vitamin tổng hợp mỗi ngày: Điều gì xảy ra sau 3 năm?

Nhiều người quan tâm đến sức khỏe, đặc biệt là người lớn tuổi, thường duy trì thói quen uống vitamin tổng hợp mỗi ngày để bổ sung chất dinh dưỡng cho cơ thể.

Khi mọi người già đi, khả năng thực hiện các hoạt động hằng ngày bị suy giảm nghiêm trọng, gây ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống. Trước vấn đề này, liệu vitamin tổng hợp có giúp ích gì cho người lớn tuổi?

Nghiên cứu mới vừa được trình bày tại hội nghị Dinh dưỡng năm 2026 của Hiệp hội Dinh dưỡng Mỹ NUTRITION 2026, đã có câu trả lời cho câu hỏi trên.

Các nhà nghiên cứu từ Trường Y Georgia thuộc Đại học Augusta (Mỹ) đã phân tích dữ liệu của hơn 16.000 người tham gia, ở độ tuổi từ 60 trở lên.

Những người tham gia được chia ngẫu nhiên thành các nhóm: Dùng vitamin tổng hợp hằng ngày hoặc dùng giả dược.

Sức khỏe chức năng tốt hơn 

Kết quả cho thấy người lớn tuổi uống vitamin tổng hợp hằng ngày có sức khỏe chức năng tốt hơn đáng kể sau 3 năm so với những người dùng giả dược, theo trang tin y khoa Medical Xpress.

Cụ thể, vitamin tổng hợp hằng ngày có thể giúp người lớn tuổi duy trì khả năng sinh hoạt hằng ngày nhờ hỗ trợ chức năng nhận thức, cải thiện tuần hoàn máu và tăng sức bền thể chất.

Theo tác giả nghiên cứu, tiến sĩ Bayu B. Bekele, điểm nổi bật của nghiên cứu là tập trung vào sức khỏe chức năng, tức khả năng con người cảm nhận và thực hiện các hoạt động trong cuộc sống hằng ngày, thay vì chỉ đánh giá nguy cơ mắc các bệnh nghiêm trọng. Ông cho biết, ở người lớn tuổi, vitamin tổng hợp dùng hằng ngày có thể là một phần hữu ích của lối sống lành mạnh để hỗ trợ sức khỏe thể chất khi về già. Tuy nhiên, việc bổ sung vitamin không thể thay thế chế độ ăn cân bằng và tập thể dục thường xuyên.

Bản tin sức khỏe 3.8: Mẹo ngủ máy lạnh khỏe, tiết kiệm | Làm gì khi phát hiện triệu chứng cúm A?

Tiến sĩ Bekele cũng cho biết, vitamin tổng hợp có thể hỗ trợ sức khỏe tim mạch và cải thiện chức năng thể chất tổng thể, từ đó giúp người lớn tuổi duy trì khả năng thực hiện các hoạt động hằng ngày như mặc quần áo, tắm rửa, đi bộ, leo cầu thang hay làm việc nhà. Những lợi ích này đặc biệt có ý nghĩa với người thường xuyên mệt mỏi, khó thở hoặc sưng bàn chân - các tình trạng có thể làm hạn chế khả năng vận động, theo Medical Xpress.

Xem tiếp tại đường Link =>https://share.google/S1rMDrKhTzxuUTRFT

4 thói quen nhỏ ai cũng làm được giúp thần thái và diện mạo ngày càng khởi sắc

Chăm chút diện mạo về bản chất chính là tu tâm và dưỡng thân. Hãy giữ nụ cười rộng mở, kiên trì sự tự tin, duy trì tính tự giác và không ngừng đọc sách để bồi đắp bản thân. Mỗi ngày tích lũy một chút trong những điều bình dị, bạn sẽ tự nuôi dưỡng được khí sắc ấm áp, tràn đầy phúc khí cùng một phong thái thong dong, tự tại.

Người xưa có câu: "Tướng do tâm sinh". Diện mạo và thần thái của một người chưa bao giờ là thứ định hình cố định từ khi sinh ra, mà sẽ dần thay đổi theo thời gian cùng với sự tích lũy về tâm thái, thói quen và trải nghiệm sống. Tướng mạo chưa bao giờ chỉ đơn thuần là vẻ bề ngoài trau chuốt, mà là sự phản chiếu chân thực nội tâm, sự tu dưỡng và trạng thái cảm xúc của mỗi người.

Muốn nuôi dưỡng một diện mạo tươi sáng, tràn đầy phúc khí, bạn không cần phải cố ý tô vẽ hay chỉnh sửa vẻ ngoài. Chỉ cần kiên trì giữ vững 4 thói quen tốt dưới đây để nuôi dưỡng thân tâm từ bên trong, bạn sẽ dần trút bỏ sự nóng nảy, bực tức để khoác lên mình một trạng thái thong dong, nhẹ nhõm.

1. Nụ cười: Người hay cười, vận may tự khắc tìm đến

Những người luôn giữ nụ cười trên môi thường sở hữu một nội tâm ấm áp, hướng về ánh sáng và rộng mở. Ánh mắt và nụ cười của họ tự nhiên tỏa ra sự dịu dàng, phúc hậu, giúp đường nét trên khuôn mặt cũng trở nên hài hòa, thư thái hơn. Cuộc sống vốn dĩ mười phần thì có đến tám, chín phần không như ý. Nếu cả ngày cứ cau mày nhăn nhó, tràn ngập lời than phiền thì chẳng những không giải quyết được vấn đề, mà còn khiến diện mạo ngày càng mệt mỏi, gượng gạo, tự khoác lên mình vẻ âu sầu, u uất.

Mỉm cười chính là phương thuốc tốt nhất để chữa lành cuộc sống và nuôi dưỡng thần thái. Một nụ cười ôn hòa có thể kéo gần khoảng cách giữa người với người, xóa tan những bức tường ngăn cách và giúp không khí xung quanh trở nên dễ chịu hơn. Giữ vững tâm thái tích cực, nét mặt rạng rỡ cùng phong thái thong dong không chỉ giúp bạn rèn luyện bản tính, thả lỏng tâm trí mà còn tích tụ phúc khí, thu hút những điều may mắn đến bên mình.

2. Sự tự tin: Thu hút những người đồng điệu cùng bước tiếp

Sự tự tin thực sự chính là bản lĩnh ăn sâu vào máu thịt cùng một tinh thần vươn lên mạnh mẽ. Người tự tin luôn có tư thái vững vàng, ánh mắt trong trẻo và kiên định. Trước những bão dông của cuộc đời, họ không bao giờ e sợ hay gục ngã, chán nản. Dù rơi vào hoàn cảnh khó khăn đến đâu, họ vẫn luôn tin vào khả năng bứt phá và trưởng thành của chính mình, để rồi qua từng ngày nỗ lực, họ dần lột xác và trở nên ưu tú hơn.

Sự tự tin là một nguồn năng lượng vô hình giúp con người luôn giữ được trạng thái sống tích cực, tràn đầy nhiệt huyết, cùng lòng dũng cảm đối diện với mọi thử thách. Trạng thái vững vàng, thấu suốt ấy không chỉ làm cho thần thái của bản thân thêm phần đàng hoàng, ấm áp mà còn thu hút thêm nhiều người bạn, người thầy tốt có cùng tần số tích cực tìm đến đồng hành.

3. Tính tự giác: Cơ thể khỏe mạnh là nền tảng của mọi điều tốt đẹp

Trạng thái sống của một người sẽ phản chiếu trực tiếp lên thần thái và khí sắc của họ. Những người lười biếng, buông thả bản thân thường có sinh hoạt thất thường, tinh thần uể uải, gương mặt dường như thiếu đi sức sống và luôn trong tình trạng mệt mỏi, phờ phạc. Ngược lại, người biết tự giác và biết tự nhìn nhận lại mình sẽ luôn duy trì lối sống khoa học, ăn uống lành mạnh, kiên trì rèn luyện và không ngừng lắng nghe bản thân.

Sự tự giác lâu dài không chỉ mang lại một cơ thể khỏe mạnh, dẻo dai mà còn trao cho bạn bản lĩnh cùng sự chủ động để kiểm soát cuộc sống, giúp bạn tỏa ra sức sống tràn trề từ bên trong. Diện mạo chỉn chu, gọn gàng cùng khí sắc năng động, tươi tắn chính là thần thái thu hút và bền bỉ nhất.

Xem tiếp tại đường Link =>https://share.google/qgQUQmWJY2o7SVRSR

Nguồn: CafeF; Thanh Niên; Eva