Thủ lĩnh của quân nổi dậy Al- Dscholani, sinh năm 1982 ở Damaskus phát biểu trước dân chúng.

Thế giới sôi sục trước sự sụp đổ chế độ Assad, Syri

Mấy hôm nay, tin chế độ Assad ở Syria sụp đổ xuất hiện ở hầu hết các phương tiện truyền thông trên toàn thế giới. Sự kiện này không những là bước ngoặt của lịch sử Syria mà còn có những tác động rất lớn tới nhiều nước trên thế giới.

Gia đình Assad đã thống trị đất nước Syria hơn 50 năm, từ 1971

Assad bố cầm quyền đến năm 2000 bằng những chính sách độc tài thật khủng khiếp. Sau khi bố chết, ông con nối ngôi vẫn tiếp tục chính sách sắt máu của cha.

Năm 2011, phong trào hướng tới dân chủ „Mùa xuân A-rập“ bùng nổ ở Tuy-ni-si và Ai- cập đã tràn sang đất nước Syria và bị Assad đàn áp rất dã man gây ra nội chiến. Với sự giúp đỡ của Nga và Iran, Assad thành công trong việc chặn đứng quân nổi dậy và tiếp tục đàn áp. Trước tình hình đó, mấy triệu người phải bỏ nước ra đi lánh nạn. Họ đến châu Âu và Thổ Nhĩ Kỳ, gây ra nhiều phiền toái quá sức tưởng tượng, làm lung lay trật tự xã hội ở một số nước.

Theo đánh giá của ông Guy Katz, chuyên gia nghiên cứu về Israel thì sự kiện ngày 7/10/2023 Hamas tấn công Israel là cái mốc quan trọng dẫn đến tình hình này. Nó không những là bước ngoặt cho vùng Trung Đông mà còn ảnh hưởng lớn đến tình hình chính trị thế giới. Bằng ấy năm nội chiến, hơn một nửa triệu người Syria đã chết, mấy triệu người phải chạy ra nước ngoài và chế độ Assad là chế độ bị phần lớn người Syria căm ghét. Họ căm ghét cả những nước đã giúp chế độ Assad đứng vững để đàn áp họ.

Thủ lĩnh của quân nổi dậy Al- Dscholani, sinh năm 1982 ở Damaskus

Trước kia ông này thuộc một nhánh của Al- Qaida trên đất Syria, nhưng đã đoạn tuyệt từ 2016. Dscholani không thích đội khăn như những thủ lĩnh hồi giáo khác mà thích mặc quân phục quân đội hơn, ăn nói cũng cố gắng không để người ta hiểu là cực đoan. Sau vụ khủng bố ở New York năm 2001, Mỹ tấn công Irak. Dscholani rời Syria sang chiến đấu ở Irak và nhập Al- Qaida.

Năm 2015, Dscholani tuyên bố sẽ không hành xử như IS là thực hiện khủng bố ở châu Âu và cũng tuyên bố, nếu Assad sụp đổ, ông sẽ không trả thù dòng họ Assad. Ông cũng ra lệnh cho quân lính không được phá phách mà phải giữ an ninh những vùng đã chiếm được.

Chiến thắng từ bài học thất bại của quân nổi dậy trước 2015

Lần này họ chuẩn bị rất kỹ và bài bản. Thấy Nga đang sa lầy ở Ukraina trong cuộc chiến phi nghĩa, quân nổi dậy bắt đầu tấn công chế độ Assad ngày 27/11/24 từ phía đông bắc. Chỉ hơn 10 ngày, họ đã chiếm được thủ đô Damaskus, buộc tổng thống Assad phải lên máy bay chuồn sang Maxcova ngày 8/12. Chiến dịch xảy ra quá nhanh làm cho các chuyên gia giỏi nhất cũng bị bất ngờ. Lúc đầu họ chỉ cảnh báo: Nội chiến lại tái bùng phát, đất nước Syria lại rơi vào cảnh nồi da nấu thịt!

Bây giờ tình hình đã khác so với 8 năm trước đây. Dù Assad cầu viện, Nga bỏ mặc chính quyền này và nói „Hiện tại Nga có những vấn đề ưu tiên hơn“. Còn Iran đang gặp nhiều rắc rối trong nội trị. Cuộc tấn công của Hamas bằng hơn 200 quả tên lửa vào Israel và bắt con tin ngày 7/10/2023 đã làm cho Israel điên lên, quyết tâm nhân cớ này triệt hạ các tổ chức thù địch tìm cách khủng bố Israel. Quân đội nước này đã phá hủy rất nhiều cơ sở quân sự quan trọng của Hamas, Hisbollah.

Quân nổi dậy của Dscholani đi đến đâu là ở đó quân chính phủ đầu hàng. Lính của Assad không còn tinh thần và động lực chiến đấu, nên một thành phố lớn chỉ trong vòng một ngày là bị chiếm. Nhiều thành phố họ chiếm được mà không tốn một viên đạn.

Quân nổi dậy này là ai?

Lo ngại và kì vọng chính quyền mới

Nhóm lãnh đạo đoàn quân này là những người trước kia có liên hệ chặt chẽ với IS và Al- Qaida. Rất có thể sau khi xóa sổ một nhà nước độc tài, họ lại dựng lên một chính thể khác gây bất ổn mới trên toàn vùng Trung đông. Những ngày đầu của „Mùa xuân A- rập“ năm 2011, rất nhiều người hy vọng ít nhiều sẽ dân chủ hóa vùng này, nhưng những ngày tháng sau đó thật đẫm máu.

Những chiến công của quân đội Israel đè bẹp Hamas và Hisbollah đã làm cán cân quyền lực ở vùng Trung Cận Đông thay đổi đáng kể. Hy vọng tổng thống Mỹ mới đắc cử Donald Trump sát cánh cùng Israel sẽ gây ảnh hưởng mạnh hơn nữa để tình hình khá hơn trước. Những nhà nước độc tài mất dần đất sống và không thể nuôi dưỡng các tổ chức khủng bố như trước đây.

Từ trước đến nay, Iran thường xuyên phải đối phó với những phản ứng trong nước, bây giờ phong trào này như được tiếp thêm sức mạnh và có những cơ hội tốt hơn. Nếu phong trào phản đối ở Iran lớn mạnh, nó sẽ tạo ra làn sóng cải tổ lan truyền. Biết đâu một ngày không xa, vùng Trung đông không những hòa bình hơn, ổn định hơn mà còn dân chủ hơn?

Hòa bình hơn, ổn định hơn thì có thể, nhưng dân chủ hơn thì không dám chắc

Lấy gương Afghanistan thì rõ. Họ có 20 năm để so sánh dân chủ Mỹ và những hà khắc của chế độ Taliban. Thiết tưởng đã quá rõ, nhưng họ vẫn không muốn xây dựng xã hộ của họ theo mô hình khác. Lâu ngày Mỹ cũng nản và rút quân, coi như một thí nghiệm rất tốn kém nhưng bất thành.

Tác động tới Đức và châu Âu

Đối với các nước châu Âu, sự sụp đổ chế độ Assad cũng sẽ làm thay đổi xã hội của họ. Cuộc nội chiến ở Syria đã đẩy vài triệu người phiêu bạt sang châu Âu gây ra khủng hoảng không nhỏ. Tội phạm hình sự và khủng bố xảy ra rất thường xuyên do nhóm người này. Đức, Pháp và các nước Tây Âu cưu mang vì họ chạy trốn chế độ Assad, nhưng họ lại gây ra quá nhiều phiền toái cho những người đã giúp họ. Bây giờ chế độ Assad không còn nữa, họ không còn lý do để tị nạn. Rất nhiều người cảm thấy không hội nhập được vào xã hội Đức sẽ tự nguyện hồi hương.

Đức hôm qua ra tuyên bố sẽ không xét đơn xin tị nạn của người Syria và ủng hộ thêm mỗi cá nhân 1000 Euro để họ hồi hương (ước tính hơn một triệu người). Chỉ những ai thực sự muốn ở lại làm việc thì vẫn được hoan nghênh. Hy vọng vì thế xã hội Tây Âu có đôi phần nhẹ gánh.

Mục đích Nga giúp Syria trước đây là bành trướng ảnh hưởng của nước này tại vùng Trung Đông. Có lẽ Nga phải rút những cơ sở quân sự ở Syria về nước. Đó là một thất bại cho chính sách đa cực nhằm lật đổ vai trò của Mỹ trên thế giới. Nga sẽ mất đồng minh ở vùng này và ngày càng cô lập vì gây chiến đẫm máu ở Ukraina.

Tóm lại, sự kiện chính quyền Assad bị lật đổ người ta có quyền hy vọng vào một tương lai ổn định hơn ở Trung Cận Đông, đồng thời hy vọng mong manh vào một số yếu tố dân chủ. Nhưng hãy chờ xem vì thế giới đã gặp những cái „không ngờ“ quá nhiều rồi.

Tôi hy vọng rằng, không nhiều thì ít, tình hình sẽ khá hơn những năm tháng trước đây.

Quân đội Mỹ vẫn ở Syria

 Hoa Kỳ sẽ không rút các đơn vị quân sự của mình khỏi Syria. Phó Cố vấn An ninh Quốc gia Jon Finer đã xác nhận điều này trong một cuộc phỏng vấn báo chí. Quân đội Hoa Kỳ có mặt ở đó vì “một lý do rất cụ thể và quan trọng, không phải như một con bài thương lượng”. Khi được hỏi trực tiếp liệu các đơn vị có ở lại đó sau các sự kiện hiện tại ở Syria hay không, Finer nói: "Có".

Quân đội Mỹ đang tham gia Chiến dịch Giải pháp cố hữu ở Syria. Mục đích của sứ mệnh quân sự quốc tế là chống lại mạng lưới khủng bố Hồi giáo Nhà nước Hồi giáo. Mỹ được cho là đã đồn trú khoảng 800 binh sĩ ở Syria.

Israel tiêu diệt hạm đội bằng tên lửa tấn công

Sau khi quân nổi dậy lật đổ cựu lãnh đạo Syria Bashar al-Assad, Israel liền can thiệp vào cuộc chiến ở Syria và dùng rocket ném bom ồ ạt vào tàu hải quân Syria.

Theo Bộ Quốc phòng Israel, quân đội Israel thiết lập một khu vực phòng thủ không có vũ khí và các mối đe dọa khủng bố ở miền nam Syria. Nhưng, sẽ không có “sự hiện diện thường trực của Israel” ở đó. Nhiệm vụ này nhằm ngăn chặn “sự xuất hiện của chủ nghĩa khủng bố ở Syria.

Các nước G7 nhóm họp để tham vấn

Cuộc chiến ở Syria cũng là một chủ đề quan trọng được các nguyên thủ quốc gia và chính phủ các nước G7 quan tâm. Các nước công nghiệp phát triển quan trọng nhất muốn thảo luận về tình hình ở đó trong một cuộc họp video vào thứ Sáu tới. Điều này được đại diện chính phủ Mỹ tại Washington công bố. 

Tình trạng cư trú đối với người tỵ nạn ở Đức

Với giấy phép cư trú vĩnh viễn

Họ đều được phép ở lại Đức. Tuy nhiên, chính quyền có thể ra lệnh cho những người đang trong quá trình xin tị nạn hoặc có giấy phép cư trú tạm thời rời khỏi đất nước. Điều này liên quan đến hàng trăm nghìn người.

Cho đến nay chưa có vụ trục xuất nào trực tiếp tới Syria. Chính phủ Liên bang từ lâu đã xem xét việc trục xuất tội phạm người Syria từ Đức về thẳng quê hương của họ. Theo BAMF, 10.024 người từ Syria đã được yêu cầu rời khỏi đất nước vào cuối tháng 11. Trong số này, 8.960 có khả năng được tạm dung.

Tự nguyện hồi hương

Syria sẽ cần một tầng lớp trí thức mới, những nhân viên mới trong bộ máy hành chính và các lĩnh vực quan trọng khác như y tế hoặc cơ sở hạ tầng. Do đó, có thể có những người được đào tạo bài bản muốn tự nguyện quay trở lại. Một cộng đồng người Syria lớn ở Đức hiện có thể giúp phát triển ở Syria - nhưng mặt khác, sau nhiều năm ở đây, cộng đồng này cũng có nhiều gốc rễ, thường bao gồm cả thế hệ con cháu chỉ quen cuộc sống ở Đức.

Đức Việt Online