Thủ tướng Đức không khuyên con cái sang Mỹ học và làm việc

Thủ tướng Đức Friedrich Merz vừa tuyên bố ông sẽ không khuyên con cái sang Mỹ học tập hay làm việc trong bối cảnh hiện tại.

Phát biểu tại một hội nghị của thanh niên Công giáo ở thành phố Wurzburg (Đức) ngày 15.5, Thủ tướng Merz cho biết ông không còn coi Mỹ là "miền đất hứa", The Guardian đưa tin.

"Ngày nay, ngay cả những người được giáo dục tốt nhất ở Mỹ cũng đang gặp rất nhiều khó khăn trong việc tìm kiếm việc làm", ông Merz nói. Thủ tướng Đức và vợ Charlotte có 3 người con, trong độ tuổi 30 đến 45.

Khi nhắc đến nước Đức, ông Merz kêu gọi người dân không nên rơi vào "trạng thái bi quan" về tình hình thế giới và khuyến khích họ lạc quan hơn về tiềm năng của Đức.

"Tôi tin tưởng mạnh mẽ rằng có rất ít quốc gia trên thế giới mang lại những cơ hội tuyệt vời như nước Đức, đặc biệt là đối với những người trẻ tuổi", ông nhấn mạnh.

Bình luận của ông Merz đã vấp phải sự chỉ trích từ chính khách đối lập. Ông Richard Grenell, cố vấn chính sách đối ngoại lâu năm của đảng Cộng hòa tại Mỹ, cho rằng ông Merz “đã trở thành Chủ tịch châu Âu của Hiệp hội những người mắc 'Hội chứng loạn trí vì ông Trump'”.

Nữ lãnh đạo phe cực hữu Đức Alice Weidel, từ đảng Lựa chọn vì nước Đức (AfD) nói: “Thủ tướng Merz khuyên không nên đến Mỹ vì 'môi trường chính trị'. Trớ trêu thay, chính một vị thủ tướng đang cố tình đẩy đất nước của mình đến bờ vực suy hoại về kinh tế và xã hội giờ đây lại đang chỉ tay cảnh báo”.

Ông Merz thời gian qua có những bình luận chỉ trích chính quyền Mỹ. Cuối tháng 4, ông thẳng thừng nói rằng người Mỹ đang bị Iran “làm cho bẽ mặt” trong cuộc xung đột hiện tại.

Vài ngày sau đó, Washington tuyên bố rút bớt binh sĩ đang đồn trú tại Đức, đồng thời tăng thuế đối với ô tô nhập khẩu từ Liên minh châu Âu (EU) - một lĩnh vực đóng vai trò huyết mạch đối với nền kinh tế Đức.

Chính phủ Đức dự báo kinh tế giảm tốc trong quý II/2026

Trong báo cáo tháng được công bố cùng ngày, Bộ Kinh tế Đức cho biết các chỉ báo hiện nay cho thấy “một cú hãm phanh rõ rệt trong quý II”.

Theo phóng viên TTXVN tại Berlin, Chính phủ Đức ngày 15/5 cảnh báo nền kinh tế nước này có thể chịu tác động tiêu cực rõ rệt trong quý II/2026, trong bối cảnh giá cả tăng, chuỗi cung ứng gặp khó khăn và tâm lý bất định lan rộng trong cả cộng đồng doanh nghiệp lẫn các hộ gia đình.

Trong báo cáo tháng được công bố cùng ngày, Bộ Kinh tế Đức cho biết các chỉ báo hiện nay cho thấy “một cú hãm phanh rõ rệt trong quý II”. Theo bộ này, nguyên nhân chính là những hệ quả kinh tế từ cuộc chiến Iran, đặc biệt là sự gia tăng biến động trên các thị trường năng lượng, nguyên liệu thô và tài chính.

Bộ Kinh tế Đức nhận định diễn biến kinh tế trong thời gian tới sẽ phụ thuộc vào việc cuộc xung đột ở Trung Đông kéo dài bao lâu, cũng như mức độ các tuyến thương mại và năng lực sản xuất tiếp tục bị ảnh hưởng. Ngay cả khi tình hình hạ nhiệt, tác động đối với giá năng lượng, giá nguyên liệu thô và chuỗi cung ứng vẫn có thể kéo dài.

Trước đó, nền kinh tế Đức đã khởi đầu năm 2026 tốt hơn dự kiến. Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 3 tăng 0,3% so với quý trước, chủ yếu nhờ chi tiêu tiêu dùng của nhà nước và tư nhân tăng. Tuy nhiên, đà cải thiện này được đánh giá là thiếu chắc chắn khi các cú sốc bên ngoài tiếp tục gây sức ép lên hoạt động kinh tế.

Bộ Kinh tế Đức nhấn mạnh sản xuất công nghiệp vẫn yếu. Mặc dù số đơn đặt hàng gần đây có tăng, nhưng một phần có thể xuất phát từ hiệu ứng đặt hàng sớm sau khi cuộc chiến Iran bùng phát, thay vì phản ánh một sự phục hồi thực chất. Theo bộ này, hiện chưa xuất hiện dấu hiệu rõ ràng của một đợt phục hồi trong ngắn hạn.

Ở phía tiêu dùng, lạm phát cao hơn đang làm suy giảm sức mua và ảnh hưởng tới triển vọng tiêu dùng. Báo cáo cho biết tâm lý tiêu dùng ở thời điểm hiện nay đã xấu đi đáng kể, qua đó cho thấy khả năng tiêu dùng tư nhân sẽ giảm rõ rệt trong quý II/2026.

Giá năng lượng tăng do tác động của cuộc chiến Iran đã đẩy tỷ lệ lạm phát của Đức trong tháng 4 lên 2,9%, mức cao nhất kể từ tháng 1/2024. Bộ Kinh tế Đức dự báo trong những tháng tới, đà tăng giá năng lượng có thể tiếp tục là yếu tố chi phối lạm phát. Tuy nhiên, việc giảm tạm thời thuế năng lượng đối với nhiên liệu, có hiệu lực từ tháng 5, được kỳ vọng sẽ phần nào giảm bớt áp lực đối với người tiêu dùng và doanh nghiệp.

Những đánh giá trên cho thấy triển vọng kinh tế Đức vẫn đối mặt nhiều rủi ro trong ngắn hạn, đặc biệt khi nền kinh tế lớn nhất châu Âu phụ thuộc lớn vào ổn định thương mại, giá năng lượng và niềm tin tiêu dùng.

Biểu tượng dệt may Đức đã rơi vào tay người Trung Quốc

Mayer & Cie là một tên tuổi lớn trong ngành công nghiệp dệt may Đức, nay đã chính thức rơi vào tay một nhà mua lại đến từ Trung Quốc mang tên Huixing Machinery.

Hơn 80 nghìn máy dệt kim tròn do Mayer & Cie sản xuất đang được sử dụng trên toàn cầu để tạo ra các sản phẩm may mặc cho những thương hiệu nổi tiếng như H&M, Uniqlo và Decathlon. Dù vậy, vào tháng 4 vừa qua, doanh nghiệp 120 năm tuổi này đã được người Trung Quốc mua lại. Thương vụ diễn ra sau khi công ty Đức tuyên bố phá sản vào năm ngoái và phải sa thải gần như toàn bộ hơn 200 nhân viên, phản ánh một thực tế khắc nghiệt mà nhiều nhà sản xuất công nghiệp châu Âu đang phải đối mặt.

Sức ép cạnh tranh và những khó khăn chồng chất với dệt may Đức

Mayer & Cie đưa ra hàng loạt lý do cho sự thất bại của mình, trong đó nguyên nhân cốt lõi là việc không thể cạnh tranh về giá với các đối thủ đến từ châu Á. Đây là một bài toán hóc búa mà các công ty công nghiệp châu Âu vốn đã quá quen thuộc. Trong hồ sơ xin bảo hộ phá sản vào tháng 9, công ty chia sẻ rằng các nhà sản xuất từ Trung Quốc được nhà nước trợ cấp đã cung cấp máy dệt của họ với mức giá rất thấp trên thị trường thế giới. Các cỗ máy của châu Âu thường đắt hơn ít nhất 20% so với máy móc xuất xứ từ Trung Quốc.

Trong suốt bốn thế hệ, công ty đã cung cấp cho thế giới các loại máy dệt kim tròn từ trụ sở tại thị trấn Albstadt, phía tây nam nước Đức. Những thiết bị này chuyên dệt các loại vải hình ống để làm cổ áo, tất, mũ và đệm. Chúng mang lại năng suất cao hơn rất nhiều so với máy dệt kim phẳng. Mỗi cỗ máy của Mayer & Cie có thể thực hiện hơn 12 triệu mũi khâu mỗi phút, tương đương với khả năng dệt vật liệu cho khoảng 380 chiếc áo thun mỗi giờ.

Thế nhưng, Huixing hiện đã tiếp quản cơ sở tại Albstadt cùng hai công ty con ở Cộng hòa Czech và ở Kim Đàn, Trung Quốc với một mức giá không được tiết lộ. Ngoài sự cạnh tranh gay gắt từ Trung Quốc, Mayer & Cie cũng đổ lỗi cho sự sụp đổ của mình là do cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung và cuộc xung đột tại Ukraine, cả hai sự kiện này đều dẫn đến áp lực lạm phát nghiêm trọng. Cùng lúc đó, Thổ Nhĩ Kỳ, một quốc gia nhập khẩu máy dệt lớn, đang phải vật lộn với tình trạng siêu lạm phát do chính sách kinh tế của chính họ trước tháng 6 năm 2023, khiến các đơn hàng sụt giảm thê thảm.

Tương lai dưới sự điều hành mới và lối đi cho máy móc châu Âu

Một đơn vị sắp xếp thương vụ cho biết công ty Đức có thể hưởng lợi từ mạng lưới tiếp cận của Huixing tại Trung Quốc, một thị trường trọng điểm của ngành công nghiệp này. Ông Wang Jiawei, người đứng đầu nhóm thực hành Trung Quốc của công ty tư vấn Roedl, giải thích thêm rằng thỏa thuận này đã được các cơ quan chức năng thông qua vì đây là sự tích hợp theo chiều dọc nhằm mở rộng thị phần, hoàn toàn không nhằm mục đích chuyển giao công nghệ. Cam kết của Huixing về việc dần tuyển dụng lại những nhân viên đã bị sa thải là một điểm cộng lớn đối với giới chức Đức. Đơn vị này cũng sẽ giữ lại các chức năng cốt lõi như sản xuất, nghiên cứu và phát triển tại Albstadt.

Một nhà phân tích đánh giá Mayer & Cie hoàn toàn có thể phát triển mạnh mẽ dưới sự lãnh đạo mới, viện dẫn thương vụ tiếp quản nhà sản xuất máy khâu công nghiệp Duerkopp Adler vào năm 2005. Công ty được thành lập vào năm 1860 này đã trở thành doanh nghiệp niêm yết đầu tiên của Đức nằm dưới sự kiểm soát của một cổ đông Trung Quốc là ShangGong Group.

Chuyên gia Anton Schumann, tổng giám đốc công ty tư vấn dệt may Gherzi Germany, nhận định thông tin này từng gây chấn động khắp châu Âu, nhưng 20 năm sau, Duerkopp Adler vẫn tiếp tục hoạt động ổn định tại nhà máy ở Bielefeld-Oldentrup. Hiện tại, họ tuyển dụng hơn một nghìn lao động, cải thiện đáng kể biên lợi nhuận dưới sự sở hữu của phía Trung Quốc và thậm chí điều hành thương hiệu chị em Pfaff Industrial trong cùng một tập đoàn.

Chuyên gia này cũng nhắc đến việc mua lại Terrot, một trong những cái tên lâu đời nhất trong lĩnh vực dệt kim tròn, bởi liên doanh Ý - Trung Santoni Shanghai Knitting Machinery vào năm 2023. Công ty này tiếp tục giao dịch dưới thương hiệu cũ với lực lượng lao động được giữ nguyên.

Hiệp hội các nhà sản xuất máy móc và thiết bị Đức (VDMA) quan sát thấy các doanh nghiệp châu Âu đang hoạt động trong một thị trường đầy thách thức đã thay đổi rõ rệt kể từ năm 2022. Lượng đơn đặt hàng đã giảm mạnh, đặc biệt là đối với hàng may mặc. Cùng với đó, cuộc xung đột tại Ukraine và các lệnh trừng phạt tiếp theo đối với Nga đã đẩy chi phí năng lượng và chi phí tuân thủ quy định tại châu Âu lên cao.

Ông Nicolai Strauch thuộc bộ phận máy dệt của VDMA chia sẻ các nhà sản xuất thiết bị Trung Quốc được hưởng lợi từ nhiều biện pháp hỗ trợ của chính phủ về tài chính, năng lượng và cơ sở hạ tầng. Nhờ đó, họ ngày càng thâm nhập sâu vào các phân khúc thị trường từng do người châu Âu thống trị.

Dù vậy, ông Strauch khẳng định máy móc của châu Âu vẫn có tuổi thọ cao hơn, hiệu suất tốt hơn và tiến bộ hơn về mặt công nghệ. Họ sở hữu chuyên môn sâu rộng về tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải, giải pháp tái chế theo nền kinh tế tuần hoàn và tuân thủ các quy định khắt khe của Liên minh châu Âu.

Để tồn tại, ông Schumann khuyến cáo các nhà sản xuất châu Âu nên chuyên môn hóa vào các sản phẩm ngách có thị trường quá nhỏ hoặc quá phức tạp đối với sản xuất hàng loạt của châu Á, ví dụ như vải không dệt để lọc hoặc vải dệt kim y tế. Họ cũng có thể tập trung khai thác các thị trường gần hơn như Maroc, Tunisia, Thổ Nhĩ Kỳ, Tây Ban Nha hay Bồ Đào Nha, những khu vực chưa được phục vụ đầy đủ bởi các nhà cung cấp máy móc cao cấp từ châu Á.

Vì sao các hãng xe Đức gia nhập đường đua sản xuất quốc phòng?

Ngành công nghiệp Đức đang chứng kiến một bước chuyển dịch lớn, khi các tập đoàn dân sự lớn, đặc biệt là các hãng xe danh tiếng, bắt đầu gia nhập đường đua sản xuất quốc phòng. Trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế toàn cầu và cục diện địa chính trị bất ổn, mô hình nền kinh tế quân sự đang được kỳ vọng sẽ trở thành phao cứu sinh mới cho đầu tàu kinh tế châu Âu.

Theo RT, Chủ tịch Hội đồng quản trị Mercedes-Benz, Ola Källenius, chia sẻ với tờ The Wall Street Journal rằng, Tập đoàn xe hơi hạng sang Mercedes-Benz của Đức có thể sẽ sớm tham gia nền kinh tế quân sự, nhắm vào lĩnh vực sản xuất quốc phòng.

"Thế giới ngày càng trở nên khó đoán định. Tôi cho rằng, việc châu Âu cần phải nâng cao vị thế và năng lực quốc phòng là điều hoàn toàn hiển nhiên. Nếu có thể đóng góp một vai trò tích cực trong tiến trình này, chúng tôi sẵn sàng thực hiện", ông Källenius khẳng định.

Người đứng đầu Mercedes-Benz làm rõ thêm, các hoạt động liên quan đến quốc phòng sẽ chỉ chiếm một "tỷ lệ nhỏ" trong tổng thể hoạt động kinh doanh so với mảng sản xuất ô tô cốt lõi. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh, đây có thể trở thành một "thị trường ngách đầy tiềm năng", đóng góp tích cực vào kết quả doanh thu của tập đoàn.

Vào tháng 3/2026, Volkswagen cũng tiết lộ đang xem xét phương án chuyển đổi công năng nhà máy tại Osnabrück. Thay vì lắp ráp ô tô, nhà máy này có thể chuyển sang sản xuất các hệ thống phòng không.

Xu hướng dịch chuyển sang mô hình nền kinh tế quân sự không chỉ giới hạn ở Mercedes-Benz hay Volkswagen. Năm 2025, một nhà máy tại Limburg (Hà Lan), nơi từng lắp ráp các dòng xe cho BMW, đã được cải tạo để chuyển sang sản xuất máy bay không người lái (drone) và phương tiện quân sự.

Quá trình quân sự hóa đang thâm nhập sâu vào nhiều doanh nghiệp dân sự khác của Đức. Chẳng hạn, Deutsche Telekom - "gã khổng lồ" viễn thông này dự định mở rộng hợp tác với Tập đoàn quốc phòng Rheinmetall nhằm phát triển và sản xuất các thiết bị chế áp drone. Tập đoàn thép Salzgitter bắt đầu sản xuất thép bọc thép chuyên dụng để cung ứng cho các quốc gia NATO. Bên cạnh thép tấm, Salzgitter còn lên kế hoạch cung cấp nòng súng trường, xích xe tăng và các cấu kiện cho hệ thống boongke ngầm.

Theo RT, trong bài viết với tiêu đề "Hàng tỷ USD cho lực lượng vũ trang: Kinh tế Đức đặt kỳ vọng vào ngành công nghiệp quốc phòng", tờ Der Spiegel (Đức) nhận định rằng, việc gia tăng ngân sách quốc phòng của Berlin đang trở thành "phao cứu sinh" cho một nền công nghiệp đang trên đà suy thoái. Nhiều doanh nghiệp, kể cả những cái tên chưa từng có kinh nghiệm trong lĩnh vực quân sự, hiện đều hy vọng có thể "chia phần từ miếng bánh" ngân sách này.

Nguồn: Thanh Niên; Bnews; 1 Thế Giới; CafeF