Đức thông qua dự toán ngân sách năm 2027 với khoản vay mới hơn 200 tỷ euro

Nội các Đức ngày 6-7 đã thông qua dự toán ngân sách năm 2027 và kế hoạch tài chính đến năm 2030, trong đó dự kiến vay mới hơn 200 tỷ euro nhằm đáp ứng nhu cầu đầu tư lớn cho quốc phòng, hạ tầng và chuyển đổi kinh tế.

Theo dự toán, tổng chi ngân sách liên bang năm 2027 ước đạt 555,4 tỷ euro (khoảng 635 tỷ USD), tăng đáng kể so với mức 524,5 tỷ euro của năm 2026.

Trong đó, chi tiêu quốc phòng tiếp tục được ưu tiên, với ngân sách dành cho quân đội Đức dự kiến vào khoảng 109,7 tỷ euro, tăng gần 1/3 so với năm trước. Ngoài ra, khoảng 30 tỷ euro sẽ được giải ngân từ Quỹ đặc biệt dành cho quân đội Đức.

Khoản vay ròng mới của ngân sách liên bang năm 2027 dự kiến ở mức 118,7 tỷ euro, cao hơn mức 98 tỷ euro của năm 2026. Nếu tính cả các khoản vay từ Quỹ đặc biệt về hạ tầng và trung hòa khí hậu cùng Quỹ đặc biệt dành cho quân đội Đức, tổng nợ mới trong năm 2027 sẽ vượt 200 tỷ euro và có thể tăng lên khoảng 219,5 tỷ euro vào năm 2030.

Chính phủ Đức cho biết nguồn vốn này sẽ được sử dụng để nâng cấp hệ thống cơ sở hạ tầng, gồm cầu, đường bộ, đường sắt và nhiều dự án khác. Tổng vốn đầu tư của chính quyền liên bang trong năm 2027 dự kiến đạt 117,5 tỷ euro.

Bộ trưởng Tài chính Đức Lars Klingbeil khẳng định quyết định tăng vay nợ là cần thiết. Theo ông, nền kinh tế lớn nhất Liên minh châu Âu (EU) không thể vừa duy trì chính sách ngân sách cân bằng, vừa đáp ứng yêu cầu nâng cao năng lực quốc phòng trong bối cảnh môi trường an ninh thay đổi.

Để cải thiện cân đối ngân sách, chính phủ của Thủ tướng Friedrich Merz cũng đề xuất một số biện pháp tăng thu và cắt giảm chi, trong đó có tăng thuế đối với đồ uống có cồn, cắt giảm một số khoản trợ cấp, đồng thời sử dụng một phần nguồn thu từ giao dịch phát thải khí nhà kính để bổ sung cho ngân sách. Tuy nhiên, kế hoạch này đã vấp phải sự phản đối của nhiều tổ chức môi trường, coi đây là hành động đi ngược lại các cam kết về chuyển đổi xanh.

Bản dự toán ngân sách cũng vấp phải nhiều ý kiến trái chiều từ cộng đồng doanh nghiệp. Liên đoàn Công nghiệp Đức (BDI) cho rằng kế hoạch gia tăng chi tiêu và nợ công là đáng lo ngại, đồng thời kêu gọi chính phủ tập trung hơn vào các khoản đầu tư thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách.

Trong khi đó, Tổng liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Đức (DIHK) cảnh báo đến năm 2030, các khoản chi cho an sinh xã hội, quốc phòng và lãi vay có thể chiếm khoảng 80% tổng ngân sách, khiến dư địa dành cho các chính sách hỗ trợ tăng trưởng kinh tế ngày càng bị thu hẹp.

Sau khi được Nội các thông qua, dự toán ngân sách sẽ được trình lên Quốc hội Đức để xem xét và dự kiến thông qua vào cuối tháng 11 năm nay.

Đức thắng thầu cung cấp 12 tàu ngầm công nghệ cao cho Canada

Canada đã “chọn mặt gửi vàng” một tập đoàn của Đức để đóng 12 tàu ngầm hiện đại.

Ngày 6/7, Thủ tướng Mark Carney đã công bố người thắng cuộc trong cuộc cạnh tranh gay gắt để giành được hợp đồng béo bở của Canada nhằm thay thế hạm đội tàu ngầm cũ kỹ, đã qua sử dụng, phần lớn đang bảo trì.

Trong nhiều tháng, cả tập đoàn ThyssenKrupp (TKMS) của Đức và nhà đóng tàu Hanwha Ocean Hàn Quốc đều hứa hẹn sẽ cung cấp các tàu ngầm công nghệ cao và mang lại lợi ích kinh tế lan tỏa cho Canada.

Tập đoàn thắng thầu TKMS là nhà sản xuất tàu ngầm phi hạt nhân lớn nhất đồng thời là bên cung cấp chủ chốt cho hạm đội Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Trước đó, Canada đánh giá rằng sản phẩm tàu ngầm chạy bằng động cơ diesel-điện của cả TKMS và Hanwha Ocean đều phù hợp với nhu cầu quân sự của họ.

Đơn đặt hàng 12 tàu ngầm đánh dấu lần đầu tiên Canada mua tàu mới hoàn toàn. Hải quân Hoàng gia Canada hiện có 4 tàu ngầm được mua lại từ Anh vào năm 1998. Trong số bốn tàu ngầm lớp Victoria này, ba chiếc đang được bảo trì.

Sản phẩm của TKMS vốn được thiết kế để sử dụng công nghệ tàng hình hiện đại nhằm hoạt động trong các khu vực tranh chấp với khả năng bị phát hiện tối thiểu và cũng sở hữu khả năng thực hiện các nhiệm vụ giám sát kéo dài. Trong khi đó, tàu ngầm của Hanwha Ocean lớn hơn đáng kể so với tàu Đức.

Đơn đặt hàng 12 tàu ngầm ước tính trị giá hơn 12 tỷ USD nhưng hợp đồng cũng bao gồm khoảng nửa thế kỷ bảo trì, đồng nghĩa với tổng chi phí có thể vượt 70 tỷ USD.

Chính phủ Canada và TKMS vẫn phải tiến hành đàm phán để hoàn tất hợp đồng, một quá trình có thể mất nhiều năm. Năm ngoái, ông Carney đã cùng một phái đoàn các bộ trưởng cấp cao đến thăm cơ sở đóng tàu của TKMS tại Kiel (Đức) và tham quan một tàu ngầm mới được đóng tại cơ sở của Hanwha Ocean ở Geoje, Hàn Quốc.

Các quan chức cấp cao từ cả Đức và Hàn Quốc cũng đã đến thăm Canada để quảng bá những lợi ích kinh tế rộng lớn từ tàu ngầm của họ. Các quan chức Đức nhiều lần đề cập đến lợi thế của tàu ngầm TKMS là khả năng tương thích cao hơn với NATO. Đồng thời, theo các nguồn tin, TKMS mong muốn mở rộng phạm vi hợp đồng để bao gồm cả các khoản đầu tư tiềm năng vào lĩnh vực đất hiếm, khai khoáng, trí tuệ nhân tạo (AI) và sản xuất pin cho ngành ô tô.

Dù Hàn Quốc không phải là thành viên NATO, nhưng đại diện Hanwha Ocean hứa hẹn doanh nghiệp này sẽ sử dụng thép từ nhà máy của Algoma tại thành phố Sault Ste. Marie, tỉnh Ontario để chế tạo các phương tiện quân sự bọc thép có trang bị vũ khí ngay tại Canada. Hanwha Ocean cũng đã chi hàng triệu USD cho một chiến dịch quảng bá quy mô lớn nhằm nhấn mạnh những ưu thế của tàu ngầm do KSS-III công ty sản xuất.

Việc Đức thúc đẩy hợp tác với Canada cho thấy Berlin đang coi lĩnh vực công nghiệp quốc phòng, đặc biệt là đóng tàu hải quân và tàu ngầm, là một trụ cột quan trọng để củng cố năng lực quốc phòng, duy trì năng lực sản xuất chiến lược trong nước và tạo thêm việc làm tại các địa phương công nghiệp ven biển.

Nền công nghiệp Đức lung lay vì sức cạnh tranh của Trung Quốc

Trong nhiều thập kỷ qua, nền công nghiệp Đức đã xây dựng được một thành lũy vững chắc dựa trên chất lượng sản phẩm không thể sánh bằng. Tuy nhiên, thành lũy này đang dần lung lay trước sức cạnh tranh ngày càng mạnh mẽ từ Trung Quốc...

Theo tờ báo Wall Street Journal, các nhà sản xuất tầm trung của Đức, được biết đến với tên gọi chung là Mittelstand, từng là trụ cột của nền kinh tế lớn nhất châu Âu, đang phải đối mặt với những thách thức chưa từng có.

Mittelstand - bao gồm các nhà sản xuất quy mô vừa, chủ yếu chuyên về tư liệu sản xuất và hàng hóa trung gian - đã từng phát triển mạnh mẽ nhờ sản xuất máy móc cho các nhà máy trên toàn thế giới. Tuy nhiên, Trung Quốc đang dần thu hẹp khoảng cách về chất lượng và cung cấp sản phẩm với giá chỉ bằng một nửa so với các đối thủ châu Âu. Thực tế khắc nghiệt này đã tạo ra áp lực lớn đối với các nhà sản xuất Đức, dẫn đến tình trạng sa thải lao động tại các thị trấn và làng mạc từng một thời thịnh vượng.

Từ xuất siêu sang nhập siêu tư liệu sản xuất với Trung Quốc

Lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ, Đức nhập khẩu nhiều tư liệu sản xuất tiên tiến từ Trung Quốc hơn là xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc. Các nhà sản xuất Đức đang phải đối mặt với sự cạnh tranh không chỉ ở Trung Quốc và các thị trường khác, mà còn ngay tại quê nhà. Nhiều công ty thuộc lực lượng Mittelstand đang phải tạm ngừng hoạt động, cắt giảm nhân sự hoặc chuyển dịch sản xuất, bao gồm cả việc chuyển sang Trung Quốc.

Ông Patric Burkhart, Giám đốc điều hành của công ty sản xuất máy móc Aura, cho biết sự cạnh tranh từ Trung Quốc đã tăng vọt chỉ trong 6 tháng qua, khiến lượng đơn đặt hàng mà công ty của ông nhận được giảm sút. Aura sản xuất thiết bị sưởi được tích hợp vào các máy công nghiệp lớn hơn, như máy ép, lò nướng và máy đùn, sản xuất từ túi nhựa và khung cửa sổ đến phụ tùng ô tô và đồ ăn nhẹ. Một đối thủ Trung Quốc mới nổi đã tạo ra áp lực giá mạnh mẽ, khiến ông Burkhart phải tìm cách sáng tạo để giành được các dự án từ các nhà sản xuất lâu năm của Đức và Nhật Bản.

Theo báo cáo của công ty tư vấn - kiểm toán EY hồi tháng 5 năm nay, lĩnh vực công nghiệp Đức đang mất hơn 10.000 việc làm mỗi tháng. Sản lượng công nghiệp đã giảm khoảng 10% trong thời gian từ tháng 2/2022 đến đầu năm 2026, trong đó sản lượng của các ngành tiêu tốn nhiều năng lượng giảm hơn 15%.

Cán cân thương mại của Đức với Trung Quốc trong lĩnh vực tư liệu sản xuất đã chuyển từ thặng dư khoảng 750 triệu euro sang thâm hụt 500 triệu euro từ giữa năm 2024 đến tháng 8/2025 - theo dữ liệu từ công ty Apollo Global Management có trụ sở tại New York. Xuất khẩu máy công cụ của Đức sang Trung Quốc đã giảm khoảng 1/3 trong quý 1 năm nay so với cùng kỳ năm trước.

Nếu các nhà hoạch định chính sách châu Âu không có biện pháp mạnh mẽ hơn để bảo vệ sản xuất công nghiệp, "chúng ta có thể thấy sự suy giảm rất nhanh chóng của Mittelstand Đức” - ông Noah Barkin, cố vấn cấp cao tại công ty nghiên cứu Rhodium Group, nhận định.

Các nhà lãnh đạo châu Âu đang tìm kiếm quyền lực pháp lý mới để ứng phó với sức cạnh tranh mạnh mẽ của Trung Quốc. Xuất khẩu hàng hóa tổng thể của Trung Quốc sang Đức đã tăng 17% trong 5 tháng đầu năm nay so với cùng kỳ năm trước, và xuất khẩu sang Liên minh châu Âu EU) đã tăng 16% - theo dữ liệu từ hải quan Trung Quốc.

Trung Quốc ngày càng dựa vào sản xuất để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế kể từ khi thị trường bất động sản của nước này rơi vào tình trạng khủng hoảng kéo dài. Đối mặt với nhu cầu yếu trong nước và kho hàng đầy ắp, các nhà máy Trung Quốc đang tích cực bán hàng ra nước ngoài, đẩy thặng dư thương mại của quốc gia này lên mức kỷ lục 1,2 nghìn tỷ USD vào năm ngoái.

Sự phát triển này là là một kết quả từ chính sách hỗ trợ của nhà nước. Theo sáng kiến "10.000 người khổng lồ nhỏ", Chính phủ Trung Quốc đã bơm các khoản trợ cấp lớn, ưu đãi thuế và nguồn lực nhà nước vào hàng nghìn công ty quy mô vừa chuyên biệt, có chiến lược rõ ràng để thay thế các "nhà vô địch ẩn" nổi tiếng của Đức.

Vẫn còn những công ty Đức sản xuất các sản phẩm mà Trung Quốc cần, như Trumpf, nhà sản xuất laser, và Zeiss, công ty sản xuất thiết bị quang học được sử dụng trong máy móc y tế và thiết bị sản xuất chip. Tuy nhiên, Bắc Kinh đang cố gắng giải quyết những phụ thuộc đó và sản xuất những hàng hóa đó trong nước.

“Đức cần những cải cách thực sự”

Khi một nhà sản xuất ở Đông Âu hoặc Nam Mỹ lắp đặt một nhà máy mới, họ có thể mua toàn bộ hệ sinh thái - gồm máy ép phun, cánh tay robot, máy sấy và phần mềm quản lý đám mây - trực tiếp từ một nhà cung cấp Trung Quốc duy nhất.

"Trung Quốc đã ăn phần lớn bữa trưa của ngành công nghiệp Đức và đang chuẩn bị bắt đầu bữa tối”, Trung tâm Cải cách châu Âu, một tổ chức tư vấn có trụ sở tại London, cảnh báo thẳng thắn trong một báo cáo gần đây.

Khủng hoảng càng trầm trọng hơn bởi giá năng lượng cao và nhu cầu yếu ở châu Âu, áp lực giảm phát ở Trung Quốc làm giảm giá xuất khẩu, và đồng nhân dân tệ mà nhiều nhà kinh tế cho rằng bị định giá thấp.

Cạnh tranh đặc biệt khốc liệt trong các ngành mà quy mô giữ vai trò quan trọng, như máy bơm nhiệt hoặc ô tô - theo ông Clemens Fuest, chủ tịch Viện Nghiên cứu Kinh tế Ifo, một tổ chức tư vấn. Các công ty chuyên biệt hơn hiện đang hoạt động tốt hơn. "Rất khó để nói câu chuyện này sẽ kết thúc ở đâu”, ông Fuest nói.

Các doanh nghiệp Mittelstand, từ lâu tự hào về đạo đức thương mại tự do kiên định, gần đây đã bắt đầu kêu gọi Chính phủ có chính sách bảo vệ họ khỏi sự cạnh tranh từ các công ty Trung Quốc được nhà nước hậu thuẫn.

Các đối thủ Trung Quốc đã kiểm soát 1/3 sản lượng toàn cầu trong ngành máy móc - ông Oliver Richtberg, trưởng bộ phận thương mại nước ngoài tại Hiệp hội Các nhà sản xuất máy móc và thiết bị (VDMA) - một tổ chức vận động hành lang có thành viên sử dụng 1 triệu lao động Đức - cho biết. "Nếu họ đạt 40% hoặc 50%, chúng tôi sẽ không còn đòn bẩy nào nữa”, ông nói.

EU đã khởi động một số lượng kỷ lục các vụ kiện thương mại chống lại Trung Quốc trong 2 năm qua, nhưng các biện pháp đó chỉ bao phủ một phần nhỏ tổng nhập khẩu từ Trung Quốc. Các biện pháp bảo vệ thương mại rộng hơn và mạnh mẽ hơn đã được thảo luận tại một hội nghị thượng đỉnh vào tháng 6 vừa qua ở Brussels có thể sẽ mất 1 năm hoặc hơn để thành hiện thực.

Ông Michael Suess, từng là một nhà điều hành lâu năm của Siemens và hiện là Chủ tịch điều hành của nhà sản xuất lớp phủ Thụy Sĩ Oerlikon, cho biết Mittelstand Đức đang gặp khó khăn chủ yếu do chi phí tăng cao trong nước và một thế hệ doanh nhân gia đình mới mà ông cho là thiếu tham vọng. "Đúng là Trung Quốc đang trở nên cạnh tranh hơn. Nhưng Đức cần những cải cách thực sự phải thoát khỏi vùng an toàn của mình”, ông nói.

Tuy nhiên, hơn ba phần tư các công ty kỹ thuật cơ khí của Đức coi cạnh tranh từ Trung Quốc là thách thức chiến lược lớn nhất trên toàn thế giới - theo một cuộc khảo sát được công bố vào tháng 1 năm nay bởi công ty tư vấn Infront có trụ sở tại Hamburg.

Tại Aura, ông Burkhart cho biết khách hàng Trung Quốc, Nhật Bản và thậm chí cả Đức ngày càng muốn ông sản xuất tại Trung Quốc. Một động lực là chi phí. Đối với các nhà sản xuất Trung Quốc, cũng có áp lực chính trị ngày càng tăng để chuyển giá trị sản xuất sang Trung Quốc.

Ông Burkhart, người từng sản xuất độc quyền tại Đức, hiện sản xuất 20% sản phẩm của mình tại Trung Quốc. Tỷ lệ đó có thể tăng lên 70% nếu không có gì thay đổi ở châu Âu, ông nói. "Chúng tôi đang ở trong một tình huống rất khó khăn. Đây là một thay đổi lịch sử gây áp lực cho toàn xã hội”, ông phát biểu.

Tuổi thọ trung bình của người Đức đạt mức cao kỷ lục

Tuổi thọ trung bình của người dân Đức trong năm 2025 đã đạt mức cao nhất từ trước đến nay đối với cả nam và nữ, tiếp tục phục hồi sau giai đoạn suy giảm do đại dịch COVID-19.

Phóng viên TTXVN tại Berlin dẫn số liệu của Cơ quan Thống kê Liên bang Đức (Destatis) cho biết, tuổi thọ trung bình của nữ giới đạt 83,6 tuổi, tăng gần 2 tháng so với năm 2024, trong khi nam giới đạt 79,1 tuổi, tăng khoảng 3 tháng. So với năm 2022, tuổi thọ của phụ nữ đã tăng thêm khoảng 9 tháng, còn của nam giới tăng gần 13 tháng.

Tuổi thọ của người cao tuổi cũng tiếp tục được cải thiện. Năm 2025, phụ nữ ở tuổi 65 được dự báo còn sống trung bình thêm 21,2 năm, tăng khoảng 1 tháng so với năm trước. Đối với nam giới 65 tuổi, số năm sống thêm theo thống kê đạt 18,2 năm, tăng khoảng 2 tháng. Như vậy, tuổi thọ trung bình dự kiến của phụ nữ là 86,2 tuổi và của nam giới là 83,2 tuổi. Đối với nam giới, đây là mức cao nhất từng được ghi nhận. Tuy nhiên, tuổi thọ kỳ vọng của phụ nữ 65 tuổi vẫn thấp hơn đôi chút so với mức 21,3 năm trước khi đại dịch COVID-19 bùng phát vào cuối năm 2019.

Các chuyên gia cho rằng xu hướng tuổi thọ tăng trong bối cảnh dân số già hóa và tăng trưởng dân số chậm sẽ tiếp tục tạo áp lực đối với hệ thống hưu trí của Đức. Mới đây, đề xuất của Ủy ban Hưu trí về việc điều chỉnh tuổi nghỉ hưu theo tuổi thọ trung bình đã gây nhiều tranh luận. Theo đề xuất này, cứ mỗi năm tuổi thọ tăng thêm, thời gian làm việc sẽ kéo dài thêm 8 tháng, trong khi thời gian hưởng lương hưu chỉ tăng thêm 4 tháng. Chính phủ Liên bang Đức đặt mục tiêu hoàn tất việc xem xét các điều chỉnh liên quan trước cuối năm 2026.

Theo Destatis, chỉ số “tuổi thọ trung bình khi sinh” được tính toán dựa trên tỷ lệ tử vong ở tất cả các nhóm tuổi và không phụ thuộc vào quy mô hay cơ cấu dân số. Chỉ số này không phải là dự báo về tuổi thọ thực tế của trẻ em sinh ra ngày nay.

Nguồn: Quân Đội Nhân Dân; Báo Tin Tức; VnEconomy