PHÁT HIỆN 'NHÀ MÁY MỠ' CỦA NGƯỜI NGUYÊN THỦY Ở ĐỨC

Nhà máy mỡ để luộc xương

Theo một nghiên cứu mới, con người thời kỳ đồ đá sống bên hồ nước ở nơi hiện nay là Đức đã xử lý xác động vật một cách có hệ thống để lấy chất dinh dưỡng béo, nói cách khác là vận hành cái mà các nhà khoa học mô tả là "nhà máy mỡ" để luộc xương trên quy mô lớn.

Các nhà khảo cổ đã phát hiện ra nhà máy này bằng cách phân tích khoảng 120.000 mảnh xương và 16.000 công cụ bằng đá lửa được khai quật trong nhiều năm tại một địa điểm được gọi là Neumark-Nord, phía nam thành phố Halle, theo báo cáo của họ trong một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Science Advances. Các nhà khai quật đã tìm thấy các hiện vật cùng với bằng chứng về việc sử dụng lửa.

Người Neanderthal đã tuyệt chủng

Các nhà nghiên cứu tin rằng người Neanderthal, một loài người đã tuyệt chủng được biết đến từng sống ở khu vực đó từ 125.000 năm trước, đã đập vỡ những chiếc xương giàu tủy thành nhiều mảnh bằng búa đá, sau đó luộc chúng trong vài giờ để chiết xuất chất béo, chất béo này sẽ nổi lên bề mặt và có thể được hớt bỏ khi nguội.

Wil Roebroeks, đồng tác giả nghiên cứu và giáo sư khảo cổ học thời kỳ đồ đá cũ tại Đại học Leiden ở Hà Lan, cho biết: " Quan niệm cho rằng người Neanderthal là ngu ngốc, nhưng đây là một dữ liệu khác chứng minh điều ngược lại".

Một loạt khám phá khảo cổ học trong những thập kỷ gần đây đã chứng minh rằng người Neanderthal thông minh hơn so với hình mẫu thô sơ ban đầu. Người cổ đại sống trên khắp lục địa Á-Âu và biến mất cách đây 40.000 năm này được phát hiện ra rằng họ biết làm sợi và keo, khắc xương và xây tường hang động và lắp ráp đồ trang sức từ móng vuốt đại bàng.

Những chi tiết trong nghiên cứu mới cho thấy người Neanderthal có thể có cách tiếp cận dinh dưỡng tinh vi đến bất ngờ.

Nguy cơ ngộ độc protein

Theo nghiên cứu, người Neanderthal sống tại địa điểm ở Đức trong khoảng thời gian 300 năm cũng hiểu rõ giá trị dinh dưỡng của mỡ xương mà họ tạo ra. Một lượng nhỏ chất béo là một phần thiết yếu của chế độ ăn uống lành mạnh, cân bằng. Chất này thậm chí còn quan trọng hơn đối với những người săn bắt hái lượm, chẳng hạn như người Neanderthal, những người có lẽ phụ thuộc rất nhiều vào thức ăn động vật.

Các nhà nghiên cứu lưu ý rằng chế độ ăn chủ yếu là thịt nạc và thiếu axit béo có thể dẫn đến tình trạng suy dinh dưỡng, đôi khi gây tử vong, do khả năng phân hủy protein và loại bỏ nitơ dư thừa của các enzyme gan bị suy giảm. Ngày nay, tình trạng này được gọi là ngộ độc protein, và được những nhà thám hiểm châu Âu đầu tiên đến Bắc Mỹ gọi là "ngộ độc thỏ".

Những người săn bắt hái lượm như người Neanderthal, với cân nặng trung bình từ 50 đến 80 kg, sẽ phải giữ lượng protein tiêu thụ dưới 300 gram mỗi ngày để tránh tình trạng này. Theo nghiên cứu, lượng protein này tương đương khoảng 1.200 calo — một mức tiêu thụ thấp hơn nhiều so với nhu cầu năng lượng hàng ngày. Do đó, người Neanderthal có thể cần bổ sung lượng calo còn lại từ các nguồn không phải protein, có thể là chất béo hoặc carbohydrate.

Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng phần lớn hài cốt tại địa điểm này đến từ 172 cá thể động vật lớn, bao gồm ngựa, hươu và bò rừng châu Âu, những sinh vật lớn giống bò hiện đã tuyệt chủng. Nghiên cứu cho thấy người Neanderthal đã chọn những chiếc xương dài nhất có thể chứa nhiều tủy nhất.

Theo các tác giả nghiên cứu, cách người Neanderthal xử lý xương vẫn chưa rõ. Roebroeks cho biết người cổ đại có thể đã chế tạo các vật chứa hoặc bình đựng từ vỏ cây bạch dương, da động vật hoặc các bộ phận cơ thể khác như niêm mạc dạ dày, đổ đầy nước vào và treo lên lửa.

Người Neanderthal có thể đã tiêu thụ chất béo mà họ tạo ra dưới dạng "nước dùng béo ngậy" được thêm vào thực vật để tăng hương vị cũng như giá trị dinh dưỡng, theo đồng tác giả nghiên cứu Geoff Smith, nhà nghiên cứu cao cấp về khảo cổ động vật học tại Đại học Reading. Ông lưu ý rằng các tàn tích cháy đen của hạt phỉ, quả sồi và quả mận gai cũng được tìm thấy trong quá trình khai quật.

Smith cho biết: “Họ không phải là những người săn bắt hái lượm đơn thuần chỉ sống qua ngày - họ là những người lập kế hoạch bậc thầy, có thể nhìn trước, sắp xếp các nhiệm vụ phức tạp và tận dụng từng calo từ môi trường xung quanh”.

Nghiên cứu từ Pháp

Theo Ludovic Slimak, nhà khảo cổ học tại Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Quốc gia Pháp (CNRS) và Đại học Paul Sabatier ở Toulouse, Pháp, tác giả của cuốn sách "Người Neanderthal cuối cùng", sẽ được xuất bản bằng tiếng Anh vào cuối năm nay, cho biết: "Cuối cùng đã có bằng chứng khảo cổ học rõ ràng về điều mà nhiều người trong chúng ta đã nghi ngờ từ lâu: rằng người Neanderthal không chỉ coi trọng lipid trong xương mà còn phát triển các chiến lược cụ thể để chiết xuất và xử lý chúng".

Ông nói thêm: “Điều này phù hợp chặt chẽ với hồ sơ khảo cổ học rộng hơn, cho thấy người Neanderthal là những thợ săn thú lớn có tay nghề cao với khả năng thích nghi sinh thái tinh tế”.

Bruce Hardy, Giáo sư Nhân chủng học J. Kenneth Smail tại Đại học Kenyon ở Gambier, Ohio, cho biết di chỉ Neumark-Nord là ví dụ tốt nhất từ trước đến nay về việc chế tác xương mỡ từ thời kỳ Đồ Đá này. Hardy nói: “Nhà máy mỡ này có thể được đun cháy âm ỉ cho quá trình nấu mỡ xương của người Neanderthal”.

CHÍNH PHỦ ĐỨC BÁC BỎ ĐỀ XUẤT NGÂN SÁCH 2.000 TỈ EURO CỦA EU

Kế hoạch ngân sách EU

Hãng tin Bloomberg ngày 17.7 cho hay Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen trong tối 16.7 đã công bố kế hoạch ngân sách của EU cho giai đoạn năm 2028 - 2035.

Bà von der Leyen đưa ra kế hoạch các nước thành viên EU sẽ góp vào quỹ chung, trị giá 2.000 tỉ euro (2.300 tỉ USD) trong chu kỳ 7 năm, sau khi gói ngân sách hiện nay trị giá 1.200 tỉ euro sẽ hết hạn vào năm 2027.

Nội dung bản dự thảo kế hoạch bao gồm chi cho quỹ cạnh tranh, thịnh vượng và an ninh trị giá 590 tỉ euro. Trong đó, 451 tỉ euro sẽ được dùng để hỗ trợ doanh nghiệp châu Âu tăng năng lực cạnh tranh với các đối thủ quốc tế.

Cũng theo kế hoạch trên, EU sẽ dành 100 tỉ euro cho vấn đề tái thiết Ukraine. Bà von der Leyen cho biết khoản tiền này sẽ hỗ trợ sự phục hồi của Ukraine cũng như mở ra con đường để Kyiv gia nhập EU.

Dự thảo ngân sách công bố ngày 16.7 đã tạo ra những tranh cãi khi cắt giảm ngân sách hỗ trợ nông dân, từ 387 tỉ euro tiền hỗ trợ trực tiếp xuống còn 300 tỉ euro. Kyiv Post ngày 17.7 đưa tin một nhóm hàng trăm nông dân đã biểu tình bên ngoài trụ sở Ủy ban châu Âu tại Brussels, Bỉ, gọi diễn biến trên là “thứ tư đen tối”. Thủ tướng Hungary Viktor Orban đã chỉ trích việc chi tiền cho Ukraine. “Ukraine sẽ nhận được khoản tài trợ khổng lồ, trong khi nông dân châu Âu sẽ chịu thiệt hại”, ông Orban nói.

Phản ứng phía Đức

Người phát ngôn chính phủ Đức Stefan Kornelius ngày 16.7 nói rằng: “Việc tăng toàn diện ngân sách cho EU là không thể chấp nhận được, vào thời điểm tất cả các quốc gia thành viên đang nỗ lực đáng kể để củng cố ngân sách quốc gia của họ. Do đó, chúng tôi sẽ không thể chấp nhận đề xuất của ủy ban”.

Một quan chức khác của Đức cho biết Thủ tướng Friedrich Merz của nước này ủng hộ kế hoạch hiện đại hóa ngân sách EU và chú trọng hơn vào quốc phòng, cũng như thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, ông Merz cho rằng con số 2.000 tỉ euro là quá lớn so với kế hoạch tài chính hiện nay.

Đức cũng phản đối yêu cầu của Ủy ban châu Âu muốn các công ty có doanh thu trên 100 triệu euro phải nộp nhiều thuế hơn.

Các nước EU sẽ có 2 năm thảo luận về ngân sách trước giai đoạn 2028 – 2035

Nhiều quốc gia thành viên đang không sẵn sàng đóng góp vào quỹ chung, khi kinh tế trong nước vốn gặp khó khăn sau đại dịch Covid-19 và các nước đang gánh nhiều khoản nợ, theo Kyiv Post.

CHUYẾN THĂM ANH CỦA THỦ TƯỚNG: ĐÁNH DẤU BƯỚC CHUYỂN MÌNH TỰ CHỦ

Hiệp ước

Chuyến thăm Anh của Thủ tướng Đức Friedrich Merz vào ngày 17/7 đánh dấu bước ngoặt lịch sử trong quan hệ song phương, khi hai nước lần đầu ký hiệp ước quốc phòng kể từ Thế chiến II.

Thỏa thuận này không chỉ tái khởi động mạnh mẽ quan hệ Đức-Anh hậu Brexit, mà còn thể hiện rõ nỗ lực dẫn dắt an ninh của châu Âu trong thời đại bất định toàn cầu.

Hiệp ước dựa trên tinh thần của Hiệp định Trinity House ký kết vào tháng 10/2024, mở đường cho các chương trình hợp tác vũ khí tiên tiến: Từ tên lửa tầm xa, máy bay tuần tra đến máy bay không người lái và hệ thống công nghiệp quốc phòng chung.

Trung tâm của thỏa thuận mới là điều khoản “hỗ trợ lẫn nhau” khi một bên bị đe dọa, thể hiện cam kết sâu sắc và nghiêm túc của Berlin và London trong khuôn khổ NATO, nhưng vượt ra ngoài mức độ đối thoại truyền thống.

Sự hiện diện của Thủ tướng Friedrich Merz tại London, lần đầu tiên từ khi nhậm chức (ngày 6/5), càng thêm phần ý nghĩa khi diễn ra không lâu sau chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tới Anh (từ ngày 8-10/7). Hai bên ký Tuyên bố Northwood, lần đầu xác nhận việc phối hợp khả năng răn đe hạt nhân độc lập của hai nước.

Tam giác Pháp, Anh Đức

Như vậy, tam giác Pháp - Anh - Đức hình thành ngày càng rõ nét: Pháp dẫn đầu về hạt nhân và văn hóa, Đức cung cấp nền tảng an ninh và sức mạnh kỹ thuật, Anh đảm nhiệm vai trò kết nối sau Brexit. Việc ký kết các thỏa thuận với ý nghĩa “đầu tiên” như vậy cho thấy các cường quốc châu Âu giờ đây sẵn sàng chia sẻ trách nhiệm, củng cố khả năng tự vệ và giảm lệ thuộc vào Mỹ.

Chuyến thăm của Thủ tướng Friedrich Merz không chỉ tái định vị mối quan hệ quốc phòng giữa hai ông lớn ở lục địa già, mà còn là tín hiệu cho thấy châu Âu đang muốn nắm bắt thời cơ để tự lực hơn, đoàn kết hơn và năng động hơn trong bối cảnh địa chính trị thay đổi.

Nguồn: Tiền Phong; Thanh Niên; Báo Quốc Tế