PHÁT HIỆN BẤT NGỜ VỀ BIẾN ĐỔI HÓA HỌC ĐẠI DƯƠNG

Hiện tượng axit hóa đại dương có thể làm suy yếu cấu trúc răng cá mập

Theo nghiên cứu do nhà sinh học biển Maximilian Baum thuộc Đại học Heinrich Heine Düsseldorf (Đức) dẫn dắt, khi nước biển có nồng độ axit cao hơn do hấp thụ ngày càng nhiều khí CO₂ từ hoạt động đốt nhiên liệu hóa thạch, răng cá mập có nguy cơ bị ăn mòn, nứt vỡ và suy giảm độ bền.

Nhóm nghiên cứu đã thu thập hơn 600 chiếc răng rụng tự nhiên của cá mập san hô vây đen tại một thủy cung, sau đó đặt chúng trong môi trường nước có độ axit hiện nay và độ axit dự báo vào năm 2300. Kết quả cho thấy các mẫu răng tiếp xúc với nước có độ axit cao hơn xuất hiện nhiều vết nứt, lỗ rỗng, hiện tượng ăn mòn chân răng và suy thoái cấu trúc tổng thể.

Các nhà khoa học nhận định những thay đổi này có thể diễn ra từ từ, song lại tạo thêm một mối đe dọa mới đối với cá mập – loài vốn đã chịu áp lực lớn từ ô nhiễm, đánh bắt quá mức và biến đổi khí hậu. Ông Baum nhấn mạnh: “Răng là yếu tố then chốt quyết định thành công tiến hóa của cá mập trong vai trò kiểm soát các quần thể sinh vật biển khác”.

Đại dương có thể a xít hóa hơn 10 lần

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Frontiers in Marine Science, trong bối cảnh axit hóa đại dương ngày càng trở thành vấn đề được giới khoa học quan tâm. Theo Cơ quan Khí quyển và Đại dương quốc gia Mỹ (NOAA), nếu xu hướng phát thải hiện nay tiếp diễn, đại dương có thể axit hóa hơn gần 10 lần vào cuối thế kỷ XXIII.

Một số chuyên gia độc lập cho rằng cá mập vẫn có khả năng thích nghi nhất định. Ông Nick Whitney - nhà khoa học cao cấp tại Thủy cung New England - nhận định răng cá mập hình thành bên trong mô miệng nên phần nào được bảo vệ khỏi tác động tức thời của môi trường. Trong khi đó, ông Gavin Naylor - Giám đốc Chương trình nghiên cứu cá mập Florida - cho rằng đánh bắt quá mức vẫn là mối đe dọa lớn nhất đối với cá mập hiện nay.

Hậu quả

Tuy vậy, các chuyên gia đều thống nhất rằng axit hóa đại dương sẽ gây ra nhiều tác động sâu rộng đối với hệ sinh thái biển, không chỉ với cá mập mà còn với các loài có vỏ như hàu, nghêu và thậm chí cả cấu trúc vảy của cá. Trong dài hạn, những thay đổi này có thể làm xáo trộn nghiêm trọng chuỗi thức ăn đại dương.

CHỦ TỊCH BUNDESTAG CẢNH BÁO LO NGẠI AN NINH TRONG QUỐC HỘI

Bức thư gửi Quốc hội

Trong một bức thư gửi vào tháng 12-2025, Chủ tịch Bundestag Julia Klöckner đã kêu gọi các lãnh đạo nhóm nghị sĩ hành động “khẩn cấp”, nêu rõ 3 lĩnh vực: Máy bay không người lái, quyền hạn của cảnh sát và các quy định mới cho nhân viên Quốc hội. Sự can thiệp hiếm hoi này là một dấu hiệu cho thấy những lo ngại ngày càng tăng về các lỗ hổng an ninh của Quốc hội.

Trong đề xuất gây tranh cãi nhất của mình, Chủ tịch Bundestag cho biết, bà muốn siết chặt việc làm đối với những trợ lý không vượt qua được các cuộc kiểm tra lý lịch. “Những nhân viên của các thành viên Bundestag không vượt qua được các cuộc kiểm tra độ tin cậy và bị từ chối quyền truy cập vào Bundestag (hoặc hệ thống công nghệ thông tin của Bundestag) vì lý do an ninh không nên được trả lương” - bà Klöckner viết.

Vấn đề đảng AfD

Sự thay đổi này sẽ ảnh hưởng lớn đến đảng AfD, đảng này cho biết có 7 trường hợp nhân viên bị từ chối cấp giấy chứng nhận Bundestag nhưng vẫn làm việc cho các nghị sĩ hoặc nhóm nghị sĩ của đảng. Những cá nhân nói trên có liên hệ mật thiết với các mạng lưới cực đoan cánh hữu hoặc các đối thủ nước ngoài. Vào tháng 9-2025, một cựu trợ lý của chính trị gia Maximilian Krah thuộc đảng AfD đã bị kết tội làm gián điệp cho Trung Quốc. Mặc dù Krah không phải là thành viên Bundestag khi trợ lý này được tuyển dụng, vụ việc đã làm nổi bật nhu cầu kiểm tra lý lịch kỹ lưỡng hơn.

Ông Bernd Baumann - người đứng đầu nhóm nghị sĩ của AfD, cho biết ý tưởng của bà Klöckner là một nỗ lực “chặn đảng này một cách lén lút”. Vào tháng 5-2025, các cơ quan tình báo nội địa Đức đã xếp AfD vào thành phần cực đoan cánh hữu, cho rằng quan điểm của đảng về các dân tộc thiểu số và người Hồi giáo không phù hợp với hiến pháp. Việc xếp loại này đã bị tạm dừng chờ phán quyết pháp lý từ phía đảng.

Bảo vệ Quốc hội

Chủ tịch Bundestag cũng kêu gọi các nhà lập pháp tiến hành kế hoạch tăng cường lực lượng cảnh sát Bundestag. Các thành viên cấp cao của Quốc hội nước này từ lâu đã lo ngại rằng các phần tử khủng bố trong nước và gián điệp nước ngoài có thể dễ dàng tiếp cận các tòa nhà Quốc hội và thông tin nhạy cảm. Một kế hoạch tăng cường quyền hạn của cảnh sát Bundestag đã được thảo luận trong nhiều năm. Kế hoạch này sẽ cho phép cảnh sát Bundestag tiếp cận thông tin do cảnh sát liên bang nắm giữ để tiến hành kiểm tra kỹ lưỡng và nhanh chóng đối với các thành viên, nhân viên và khách mời. Tuy nhiên, các thành viên của đảng AfD đã bày tỏ lo ngại rằng, việc tăng cường quyền hạn của cảnh sát có thể bị sử dụng chống lại họ. Bà Klöckner kêu gọi các nghị sĩ đệ trình dự thảo luật “càng sớm càng tốt”.

Lo ngại máy bay không người lái

Một mối đe dọa khác mà Chủ tịch Bundestag cũng bày tỏ lo ngại là máy bay không người lái. Bà kêu gọi các đảng đảm bảo rằng tòa nhà Quốc hội (Reichstag) được đưa vào kế hoạch bảo vệ chống lại các mối đe dọa từ máy bay không người lái. Sự xuất hiện của máy bay không người lái không xác định đã gây ra gián đoạn tại nhiều sân bay của Đức trong những tháng gần đây, khiến Bộ trưởng Nội vụ Alexander Dobrindt hứa sẽ cấp thêm tiền và quyền hạn cho cảnh sát để chống lại các mối đe dọa mới nổi này.

Bà Klöckner không đưa ra chi tiết về bản chất của mối đe dọa từ máy bay không người lái, chỉ nói rằng bà lo ngại về việc “bảo vệ trụ sở của chúng ta”.

ĐỨC TUYÊN BỐ HOÀN THÀNH NHIỆM VỤ, RÚT BINH SĨ KHỎI GREENLAND

Chiến dịch đã hoàn thành không bị hủy bỏ

Quân đội Đức thông báo 15 binh sĩ triển khai đến Greenland đã kết thúc nhiệm vụ trinh sát, nhấn mạnh chiến dịch này không bị hủy bỏ.

Phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Đức hôm 18/1 thông báo nhóm trinh sát của quân đội nước này đã lên máy bay dân sự, rời khỏi đảo Greenland và trở về thủ đô Copenhagen của Đan Mạch, kết thúc hai ngày triển khai tới hòn đảo chiến lược.

"Kết quả trinh sát làm hài lòng mọi người, quá trình đánh giá đang được tiến hành tại Đức. Chiến dịch trinh sát không bị hủy bỏ, thay vào đó đã hoàn thành theo kế hoạch", người này cho hay.

Trung tá Peter Mielewczyk, một phát ngôn viên khác của Bộ Quốc phòng Đức, khẳng định hoạt động giữa nước này với Đan Mạch là "rất tích cực, mang tính xây dựng". Ông thêm rằng nhóm binh sĩ Đức đã có "cuộc trao đổi sôi nổi" với lực lượng từ Pháp, Hà Lan và Iceland.

"Những cuộc tiếp xúc với người dân Greenland cũng rất tích cực. Họ vẫy tay chào và chúng tôi đáp lại", ông nói.

Phản ứng của Tổng thống Trump

Tuy nhiên, vẫn có nghi vấn đợt rút quân của Đức không nằm trong kế hoạch từ trước. Tờ Bild đưa tin binh sĩ Đức ngày 17/1 được thông báo sẽ ở lại Greenland lâu hơn dự kiến, song đến ngày 18/1 lại được lệnh trở về và phải hủy nhiều cuộc gặp. Báo Đức nhận định động thái rút quân khỏi Greenland có thể là phản ứng sau đe dọa áp thuế từ Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Trong bài đăng trên mạng xã hội tuần trước, ông Trump chỉ trích "Anh, Đan Mạch, Đức, Hà Lan, Na Uy, Pháp, Phần Lan và Thụy Điển điều quân đến Greenland với mục đích không rõ ràng", cho rằng đây là tình huống rất nguy hiểm với an ninh, an toàn và sự tồn vong của cả hành tinh.

Tổng thống Trump hôm 17/1 đe dọa áp thuế 10% đối với toàn bộ hàng hóa nhập khẩu từ Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan. Mức thuế này có hiệu lực từ ngày 1/2 và sẽ tăng lên 25% vào đầu tháng 6. Ông tuyên bố biện pháp này sẽ duy trì đến khi Mỹ đạt được thỏa thuận mua lại Greenland "một cách hoàn toàn và trọn vẹn".

Đan Mạch

Ngày 14/1, Đan Mạch thông báo sẽ tổ chức diễn tập trên đảo Greenland, trong khi một số quốc gia châu Âu cho biết điều động binh sĩ tham gia. Hoạt động được công bố sau khi cuộc đàm phán giữa quan chức Đan Mạch, đảo Greenland và Mỹ kết thúc mà không giải quyết được bất đồng cơ bản giữa các bên về vấn đề liên quan đến hòn đảo.

Greenland là đảo lớn nhất thế giới, nằm gần Bắc Mỹ, giữa Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương. Hòn đảo thuộc Đan Mạch, có dân số 57.000 người và diện tích khoảng 2,16 triệu km2, rộng hơn Mexico và gấp hơn ba lần bang Texas của Mỹ.

Hòn đảo nằm trên tuyến đường ngắn nhất từ Bắc Mỹ tới châu Âu, khiến nó trở thành địa điểm chiến lược quan trọng với Washington. Greenland có nguồn khoáng sản dồi dào, phần lớn chưa được khai thác.

Nguồn: Bnews; An Ninh Thủ Đô; Vnexpress