ĐỨC LỆ THUỘC LNG CỦA MỸ TỚI 96% SAU KHI QUAY LƯNG VỚI KHÍ ĐỐT NGA

Số liệu thống kê

Theo phân tích công bố ngày 22.1 của Hiệp hội Viện trợ Môi trường Đức (DUH), trong năm 2025, Đức đã nhập khẩu khoảng 101 terawatt-giờ khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Mỹ, chiếm tới 96% tổng lượng LNG mà nền kinh tế lớn nhất EU tiêu thụ.

Tỉ lệ này tăng hơn 60% so với năm 2024, kéo theo chi phí nhập khẩu vọt lên 3,2 tỉ USD, so với mức 1,9 tỉ USD của năm trước.

DUH cảnh báo, mức độ phụ thuộc gần như tuyệt đối này đang khiến Đức ngày càng lệ thuộc vào “một nước Mỹ ngày càng khó đoán định”. Theo tổ chức này, LNG không còn là giải pháp tình thế cho một cuộc khủng hoảng ngắn hạn, mà đang trở thành trụ cột năng lượng mới của Berlin.

“Nhập khẩu LNG hiện nay không còn nhằm xử lý khủng hoảng tạm thời. Tổng thống Mỹ Donald Trump đang cố tình sử dụng nguồn cung khí đốt để đẩy châu Âu và Đức vào một sự phụ thuộc nguy hiểm vào nhiên liệu hóa thạch” - Giám đốc điều hành liên bang của DUH, ông Sascha Muller-Kraenner, nhận định.

Công cụ mặc cả

Trong thời gian qua, năng lượng nhiều lần được ông Trump sử dụng như một công cụ mặc cả với châu Âu. Tháng 7 năm ngoái, Mỹ và EU đạt thỏa thuận theo đó Brussels cam kết mua tới 750 tỉ USD các sản phẩm năng lượng của Mỹ từ nay đến năm 2028 nhằm tránh nguy cơ bị áp thuế cao hơn.

Gần đây nhất, Tổng thống Donald Trump còn đe dọa áp thuế với các nước NATO ở châu Âu do phản đối kế hoạch của ông liên quan tới Greenland. Lập trường này chỉ dịu lại sau cuộc gặp giữa ông Trump và Tổng Thư ký NATO Mark Rutte bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos.

Sự lệ thuộc mới của Đức diễn ra trong bối cảnh EU từng bước từ bỏ nguồn khí đốt đường ống giá rẻ từ Nga. Trước năm 2022, khí đốt Nga từng chiếm tới 50% tổng nguồn cung của EU. Tuy nhiên, sau khi xung đột Ukraina leo thang và các lệnh trừng phạt của phương Tây được áp đặt, Brussels đã quyết định cắt giảm mạnh nhập khẩu.

Đến tháng 12 vừa qua, EU đạt thỏa thuận chấm dứt hoàn toàn việc nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch từ Nga vào cuối năm 2027, coi đây là dấu mốc kết thúc “sự phụ thuộc nguy hiểm” kéo dài nhiều thập kỷ.

Thay thế phụ thuộc cũ bằnh phụ thuộc mới

Dù vậy, theo Viện Kinh tế Năng lượng và Phân tích Tài chính (IEEFA) có trụ sở tại Mỹ, EU thực chất chỉ đang thay thế sự lệ thuộc cũ bằng một “sự phụ thuộc địa chính trị mới tiềm ẩn nhiều rủi ro” vào khí đốt tự nhiên của Mỹ.

Hệ lụy kinh tế đã sớm bộc lộ. Sau 2 năm suy thoái liên tiếp vào 2023 và 2024, kinh tế Đức năm 2025 gần như giẫm chân tại chỗ, chỉ tăng trưởng khoảng 0,2%.

Việc cắt giảm mạnh nguồn khí đốt Nga giá rẻ sau năm 2022 đã châm ngòi cho cuộc khủng hoảng năng lượng trên toàn EU, đẩy giá năng lượng bán buôn tăng vọt, làm chi phí sinh hoạt leo thang và bào mòn sức cạnh tranh của ngành công nghiệp châu Âu.

Phản ứng của Nga

Trong khi đó, Nga khẳng định nước này vẫn là nhà cung cấp năng lượng đáng tin cậy, đồng thời chỉ trích các lệnh trừng phạt của phương Tây là trái với luật pháp quốc tế.

Mátxcơva cho biết, đã chuyển hướng thành công xuất khẩu năng lượng sang các thị trường được coi là “thân thiện”, bất chấp việc bị EU loại khỏi chuỗi cung ứng truyền thống.

ĐỨC THẮT CHẶT CHI TIÊU, THU HẸP VIỆN TRỢ PHÁT TRIỂN TẠI CHÂU Á VÀ MỸ LATINH

Thay đổi chính sách vì lý do ngân sách

Chính phủ Đức quyết định cắt giảm viện trợ phát triển tại châu Á và Mỹ Latinh, chuyển trọng tâm nguồn lực sang các khu vực lân cận mở rộng như Trung Đông và châu Phi.

Chính phủ Đức thông báo sẽ dừng các hoạt động hỗ trợ giải quyết vấn đề di cư tại châu Á và Mỹ Latinh nhằm thắt chặt chi tiêu ngân sách.

Trả lời phỏng vấn, Bộ trưởng Hợp tác Kinh tế và Phát triển Liên bang Đức Reem Alabali Radovan cho biết rằng việc thắt chặt ngân sách buộc Chính phủ phải thay đổi thứ tự ưu tiên.

Cụ thể, nguồn lực phòng ngừa khủng hoảng của nước này sẽ được tập trung vào các “vùng lân cận mở rộng,” bao gồm Trung Đông, Bắc Phi, vùng Sahel và vùng Sừng châu Phi.

Bà Reem Alabali Radovan thừa nhận đây là một quyết định khó khăn nhưng là hành động cần thiết do Đức không thể dàn trải nguồn lực ra nhiều nơi mà phải ưu tiên vào những khu vực chiến lược.

Vấn đề viện trợ nhân đạo

Đề cập đến vấn đề Mỹ cắt giảm mạnh viện trợ nhân đạo, quan chức này nhận định dù nhiều kỳ vọng đang đổ dồn về phía Berlin, nhưng thực tế là cả Đức lẫn Liên minh châu Âu (EU) "đều không thể lấp đầy khoảng trống mà Mỹ để lại."

Mặc dù vậy, Bộ trưởng Reem Alabali Radovan khẳng định Đức vẫn là một đối tác đáng tin cậy và ủng hộ trật tự thế giới dựa trên luật lệ, tiếp tục giữ vị thế trung tâm tại châu Âu và nỗ lực cùng với các đối tác củng cố hệ thống đa phương.

Bà cho biết Đức sẽ không rút khỏi bất kỳ quốc gia đối tác nào bởi sự hợp tác chặt chẽ là chìa khóa quan trọng trước những biến động của thế giới.

Sau khi nhậm chức vào tháng 5/2025, Chính phủ Liên bang Đức đã tạm dừng các chương trình tiếp nhận người tị nạn từ Afghanistan. Dù một số trường hợp có cam kết trước đó vẫn được nhập cảnh qua đường hàng không từ Pakistan trong thời gian gần đây, nhưng đã có hàng trăm trường hợp khác đã bị từ chối.

THỦ TƯỚNG ĐỨC THỪA NHẬN "SỐC": TRẬT TỰ THẾ GIỚI ĐANG “TAN RÃ" VỚI TỐC ĐỘ CHÓNG MẶT

Thời kỳ chính trị cường quốc

Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) ở Davos hôm thứ Năm, nhà lãnh đạo Đức nói rằng chiến dịch quân sự ở Ukraine của Nga đã đánh dấu sự khởi đầu của “một kỷ nguyên mới, nhưng sự thay đổi còn sâu rộng hơn nhiều”.

“Trung Quốc, với tầm nhìn chiến lược, đã từng bước vươn lên hàng ngũ các cường quốc”, ông Merz nói.

Ông cho rằng “vị thế dẫn đầu toàn cầu của Mỹ đang bị thách thức, và Washington đang phản ứng bằng cách định hình lại một cách triệt để chính sách đối ngoại và an ninh của mình”.

“Chúng ta đã bước vào thời kỳ chính trị cường quốc”, ông Merz nhấn mạnh.

Thủ tướng kêu gọi

“Thế giới cường quốc mới này đang được xây dựng dựa trên quyền lực, sức mạnh, và khi cần thiết thì dựa trên vũ lực. Đây không phải là một nơi dễ chịu", nhà lãnh đạo Đức nói thêm.

Tuy vậy, ông kêu gọi thế giới không “bất lực” hay “phó mặc” trước trật tự mới này.

“Chúng ta vẫn có lựa chọn. Chúng ta có thể định hình tương lai. Để làm được điều đó, chúng ta phải đối diện với những thực tế khắc nghiệt và vạch ra con đường bằng sự tỉnh táo, thực tế và cái nhìn rõ ràng”, ông Merz kết luận.

Nguồn: Lao Động; VietnamPlus; 24h