ĐỨC MUỐN GIỮ KÍN CHI TIẾT VIỆN TRỢ UKRAINE

Thủ tướng Đức tuyên bố

Vào cuối tuần qua, trong chuyến thăm Kiev, Thủ tướng Đức Friedrich Merz tuyên bố Berlin sẽ ngừng công bố chi tiết các gói viện trợ quân sự cho Ukraina.

Phát biểu trước các lãnh đạo châu Âu, ông Merz khẳng định cam kết hỗ trợ Kiev sẽ không thay đổi, đồng thời kêu gọi các quốc gia phương Tây tăng cường hỗ trợ tài chính. “Tôi mong các bạn cũng sẽ cùng chúng tôi làm điều đó”, ông nói.

Một số nguồn tin nhận định động thái này cho thấy Đức đang áp dụng chính sách “mơ hồ chiến lược” tương tự một số nước phương Tây, nhằm hạn chế lộ thông tin về vũ khí viện trợ có thể bị các đối thủ khai thác để giành lợi thế chiến lược.

Trong giai đoạn đầu xung đột, Đức từng công bố các khoản viện trợ quân sự. Tuy nhiên, sau áp lực từ nghị sĩ và truyền thông, Chính phủ Đức đã chuyển sang cập nhật công khai danh sách chi tiết về khí tài cung cấp cho Ukraina.

Đáng chú ý, trang web chính phủ vẫn cập nhật thông tin chi tiết ngay cả vào ngày 6.5, cùng thời điểm ông Merz nhậm chức.

Thống kê Viện trợ Ukraine tới nay

Theo dữ liệu chính thức, Đức đã viện trợ tài chính cho Ukraina lần lượt 1,6 tỉ Euro (2022), 5 tỉ Euro (2023) và 7,1 tỉ Euro (2024). Riêng năm 2024, con số này bao gồm cả phần đóng góp vào Cơ sở Hòa bình châu Âu (EPF) - cơ chế cho phép EU hoàn trả một phần viện trợ quân sự cho các nước thành viên. Trong giai đoạn 2025 - 2028, Đức cũng dự kiến cung cấp thêm khoảng 2,9 tỉ Euro viện trợ.

Về quân sự, Đức đã chuyển giao khí tài từ kho dự trữ của Bundeswehr (Lực lượng phòng vệ liên bang Đức) với tổng giá trị thay thế ước tính 5,2 tỉ Euro. Hơn 10.000 binh sĩ Ukraina đã được huấn luyện tại Đức, với chi phí khoảng 282 triệu Euro.

Chính phủ Đức cũng lưu ý, tất cả số tiền nói trên vẫn chưa tính đến chi phí điều trị cho binh sĩ Ukraina bị thương.

Tính đến nay, Berlin đã viện trợ hàng loạt khí tài đáng chú ý: 103 xe tăng Leopard 1A5, 18 xe tăng Leopard 2A6, 140 xe chiến đấu bộ binh Marder, 269 xe bọc thép MRAP, hơn 60 pháo Gepard, 6 hệ thống phòng không IRIS-T, 619 UAV trinh sát VECTOR, 1.050 UAV tấn công HF-1, 9 pháo tự hành Zuzana 2, 454.000 viên đạn pháo 155 mm, cùng hàng chục nghìn vũ khí cá nhân và thiết bị hậu cần.

CHÍNH PHỦ MỚI KHỞI ĐẦU KHÔNG SUÔN SẺ

Liên minh cầm quyền mới

Trong Liên minh cầm quyền mới, Liên Đảng CDU/CSU nắm nhiều ghế nhất và vì thế được cử người làm thủ tướng, còn SPD giờ chỉ còn là một đảng nhỏ trong quốc hội. Năm nay cũng là lần đầu tiên đảng đối lập lớn nhất trong Quốc hội Đức là  Đảng Sự lựa chọn cho nước Đức (AfD) - một đảng cực hữu, dân túy và dân tộc chủ nghĩa.

Với đa số mong manh chứ không áp đảo trong quốc hội và đảng đối lập lớn nhất có màu sắc chính trị như thế, chính trường Đức sẽ rất nóng và phức tạp, còn chính phủ mới không thể cầm quyền một cách dễ dàng và luôn thuận lợi.

Lần đầu tiên, Đức bầu Thủ tướng vòng 2

Ngay từ cuộc bỏ phiếu bầu chủ tịch Đảng CDU, ông Friedrich Merz, làm thủ tướng hôm 6-5 phải đến tận vòng thứ 2, ông Merz mới có được đủ đa số phiếu cần thiết để trở thành thủ tướng dù liên minh CDU/CSU-SPD chiếm đa số trong quốc hội.

Đây là lần đầu tiên trong lịch sử nước Đức xảy ra chuyện như vậy. Sự khởi đầu không suôn sẻ này rất bất lợi cho uy tín của ông Merz và là điềm không tốt với chính phủ mới.

Ông Merz vốn là đối thủ chính trị thuộc diện "kỳ phùng địch thủ" của cựu Thủ tướng Angela Merkel trong Đảng CDU và trên chính trường nước Đức. Khi xưa, bà Merkel đã buộc ông Merz phải bái biệt chính trường và chỉ trở lại sau khi bà Merkel thất thế. Ông Merz đã có sự trở lại và chinh phục đỉnh cao quyền lực chính trị rất ngoạn mục ở nước Đức.

Thủ tướng Merz cam kết

Ông Merz cam kết rất nhiều và toàn điều to tát cho nước Đức - như phục hồi tăng trưởng kinh tế, cải thiện đáng kể năng lực cạnh tranh quốc tế của giới kinh tế Đức, siết chặt chính sách nhập cư, giảm thuế và cả khôi phục vai trò hàng đầu của nước Đức ở châu Âu và trong Liên minh châu Âu (EU).

Ngoài ra còn có cam kết tăng rất mạnh mẽ ngân sách quốc phòng, không khuất phục trước Tổng thống Mỹ Donald Trump…

Sau khi chính thức nhậm chức Thủ tướng Đức, ông Merz tới thăm ngay Pháp và Ba Lan, tỏ ra không vội vã với cuộc điện đàm giữa mình và ông Donald Trump. Ông Merz cũng thể hiện sự khác biệt quan điểm với EU về chính sách nhập cư khi quyết định siết chặt kiểm soát biên giới và đẩy trả người không được công nhận tị nạn ở ngay cửa khẩu nước Đức.

Nhà lãnh đạo này muốn dùng hành động gấp gáp để xóa nhòa mọi ấn tượng và dư âm về khởi đầu không suôn sẻ.

Kỳ vọng

Nếu chính phủ liên hiệp mới thật sự đồng lòng trong việc thực hiện cương lĩnh cầm quyền chung thì nước Đức sẽ thực sự khác trước về nhiều phương diện và lại trở thành chỗ dựa cho EU trong thời buổi sóng gió.

THÁCH THỨC CHỜ TÂN NGOẠI TRƯỞNG

Tên tuổi của Tân Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul

Ông 62 tuổi là người đã tạo dựng được tên tuổi với tư cách là chuyên gia chính sách đối ngoại tại Quốc hội, cũng là người bạn tâm giao đáng tin cậy của Thủ tướng Friedrich Merz.

Đây là lần đầu tiên sau gần 60 năm, Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU) lại có một thành viên giữ vị trí đứng đầu Bộ Ngoại giao Đức. Cũng là lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ, Phủ Thủ tướng và Bộ Ngoại giao một lần nữa nằm trong tay một đảng duy nhất sau khi chính phủ liên minh mới gồm CDU/CSU và đảng Dân chủ Xã hội (SPD) tuyên thệ nhậm chức hôm 6-5.

Ông Johann Wadephul đến từ Husum và là nhà lập pháp tại Bundestag (Quốc hội Liên bang Đức) từ năm 2009. Với tư cách là Phó Chủ tịch nhóm nghị sĩ CDU/CSU, ông chịu trách nhiệm về chính sách đối ngoại và an ninh. Ông Wadephul có mối quan hệ quốc tế tuyệt vời và quen thuộc với các công ước ngoại giao. Chỉ trong vài tuần qua, ông đã đến Paris, London và Warsaw để gặp gỡ các Bộ trưởng Ngoại giao tại đó. “Trọng tâm chính của tôi là quan hệ xuyên Đại Tây Dương và NATO, quan hệ với Trung Quốc, Nga, cũng như Balkan và Trung Đông” - ông Wadephul viết trên trang web của mình.

Lý lịch

Ngoài chuyên môn về chính sách đối ngoại, ông Wadephul còn có lý lịch quân nhân. Sau khi tốt nghiệp trung học, ông phục vụ trong quân đội từ năm 1982 đến 1986 với quân hàm Trung tá dự bị. Ông đã nhiều lần kêu gọi trang bị tốt hơn cho lực lượng vũ trang Đức và tái lập nghĩa vụ quân sự bắt buộc. Với hồ sơ này, ông cũng đang được cân nhắc cho chức Bộ trưởng Quốc phòng. Tuy nhiên, chức vụ này vẫn nằm trong tay đảng Dân chủ Xã hội Boris Pistorius. Ông Wadephul có thể sẽ dựa vào chuyên môn về chính sách an ninh của ông Pistorius khi nói đến việc tích hợp chặt chẽ chính sách đối ngoại, an ninh và phát triển của Đức - một mục tiêu mà tân chính phủ đã công bố.

Sau thời gian phục vụ quân ngũ, ông Johann Wadephul học luật tại Đại học Kiel, lấy bằng Tiến sĩ và thành lập công ty luật của riêng mình. Ông gia nhập đảng CDU vào năm 1982 và bắt đầu sự nghiệp chính trị tại chi nhánh khu vực của đảng. Ông là thành viên của Quốc hội tiểu bang Schleswig-Holstein từ năm 2000 cho đến khi được bầu vào Bundestag năm 2009. Ông sống gần thủ phủ Kiel của tiểu bang cùng vợ và 3 con. Trong thời gian rảnh rỗi, ông thích đi du lịch, đặc biệt là đến Florence và Rome và quan tâm đến lịch sử.

Những nhiệm vụ đầy thách thức trên trường quốc tế đang chờ đợi

Nhà ngoại giao hàng đầu mới của Đức vừa phải duy trì chính sách của Đức đối với Ukraine theo sự phối hợp với các đối tác châu Âu, vừa phải nỗ lực hơn nữa để đưa Mỹ vào một giải pháp hòa bình khả thi cho Ukraine với quan điểm giữ cho Ukraine ổn định trong cộng đồng châu Âu. Mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương đang gặp trục trặc cũng sẽ là vấn đề đáng lo ngại đối với Ngoại trưởng Đức sắp tới. Kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nhậm chức, các thành viên NATO châu Âu không còn có thể trông cậy vào Mỹ để đảm bảo an ninh cho châu Âu nữa. “Châu Âu phải hành động nhiều hơn để tự vệ so với trước đây. Đức cũng sẽ đảm nhận vai trò lãnh đạo ở đó” - ông Wadephul nói với tờ truyền thông.

Điều này phù hợp với tham vọng của Thủ tướng Friedrich Merz là tiến lên trên trường quốc tế với các sáng kiến mới. Ông Friedrich Merz muốn biến nước Đức từ một “cường quốc trung bình đang ngủ yên” trở lại thành “cường quốc trung bình hàng đầu”. Một đồng nghiệp trung thành của đảng đứng đầu Bộ Ngoại giao có thể sẽ giúp ích rất nhiều cho ông Friedrich Merz. Đặc biệt là khi nhà lãnh đạo CDU đã nhấn mạnh không nên có bất đồng công khai nào về chính sách đối ngoại của chính phủ do ông đứng đầu. Bất đồng giữa Thủ tướng Olaf Scholz (SPD) và Bộ trưởng Ngoại giao Annalena Baerbock (Đảng Xanh) không phải là hiếm trong chính phủ liên minh trước đây.

Nguồn: Lao Động; Người Lao Động; An Ninh Thủ Đô