ĐỨC GIA NHẬP “CÂU LẠC BỘ” SINH ĐẺ SIÊU ÍT

Siêu thấp

Thống kê chính thức cho thấy mức sinh ở Đức đã giảm còn 1,35 trẻ/phụ nữ trong năm 2023, thấp hơn so với ngưỡng 1,4 trẻ/phụ nữ mà Liên hiệp quốc định nghĩa là “siêu thấp”. Với mức sinh như vậy, tình trạng suy giảm mức sinh ở Đức đã đạt tới ngưỡng mà giới chuyên gia nhận định là khó có thể đảo ngược.

Câu lạc bộ Siêu thấp

Ngoài Đức, Estonia và Áo cũng đã chứng kiến mức sinh giảm dưới 1,4 trẻ/phụ nữ, gia nhập cùng 9 quốc gia EU khác - trong đó có Tây Ban Nha, Hy Lạp và Italy - có mức sinh siêu thấp từ năm 2022.

Sự suy giảm của tỷ lệ sinh phản ánh xu hướng “trì hoãn đến tuổi ngoài 30 mới sinh con” của giới trẻ, và tình trạng này dẫn tới “khả năng cao bạn sẽ không sinh được nhiều con như bạn muốn vì yếu tố đồng hồ sinh học” - nhà kinh tế cấp cao Willem Adema của Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) nhận định.

Với việc người trẻ ngày nay đạt được các cột mốc quan trọng trong cuộc đời, chẳng hạn như mua nhà, ở độ tuổi muộn hơn so với các thế hệ trước, độ tuổi trung bình khi sinh con của phụ nữ ở EU đã tăng lên 31,1 tuổi vào năm 2023, muộn hơn một năm so với một thập kỷ trước. Con số này tăng lên mức 31,4 ở Đức và hơn 32 tuổi ở Tây Ban Nha, Italy và Ireland.

Thống kê chỉ số các nước thành viên

Thống kê cho thấy mức sinh trên mỗi phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ của nước này đã giảm xuống còn 1,32 trẻ vào năm 2023, so với mức 1,41 của năm trước. Tại Estonia, mức sinh là 1,31 trẻ/phụ nữ vào năm 2023, giảm so với mức 1,41 trẻ/phụ nữ của năm trước.

Tỷ lệ sinh đang trong xu hướng giảm trên khắp châu Âu - ngay cả ở các nước như Phần Lan, Thụy Điển và Pháp, nơi các chính sách thân thiện với gia đình và bình đẳng giới cao hơn trước đây đã giúp tăng số lượng trẻ sơ sinh. Theo dữ liệu chính thức, ở Phần Lan, mức sinh cao hơn trung bình của EU cho đến năm 2010, nhưng giảm xuống còn 1,26 trẻ/phụ nữ vào năm 2023, thấp nhất kể từ khi thống kê này bắt đầu vào năm 1776.

Pháp có mức sinh cao nhất với 1,79 trẻ/phụ nữ vào năm 2022, nhưng số liệu thống kê chính thức cho thấy tỷ lệ này đã giảm xuống còn 1,67 vào năm ngoái - cũng là mức thấp kỷ lục.

Mức sinh cũng ngày càng giảm ở những quốc gia vốn đã có mức sinh cực thấp, chỉ đạt 1,12 trẻ/phụ nữ ở Tây Ban Nha và 1,2 trẻ/phụ nữ ở Italy vào năm 2023.

Tìm lối thoát

Bà Guangyu Zhang, người phụ trách vấn đề dân số tại Liên hiệp quốc, kêu gọi các chính phủ “đưa ra thêm nhiều chính sách thân thiện với gia đình và bình đẳng giới”, nói rằng việc này sẽ cho phép phụ nữ và nam giới có thể sinh nhiều con hơn, đúng như mong muốn mà họ đã đưa ra trong các cuộc khảo sát.

Giới chuyên gia cho rằng biến động kinh tế và chính trị là một phần nguyên nhân vì sao người dân ở nhiều quốc gia ngày càng chọn sinh đẻ ít đi.

“Một người đang có công ăn việc làm, nhưng nếu lo thất nghiệp hoặc lo lạm phát hay chiến tranh ở Ukraine, người đó có thể sẽ chần chừ với việc sinh con”, giáo sư về dân số học Ann Berrington của Đại học Southampton nhận định.

Những thay đổi về quan điểm trong xã hội cũng có một vai trò ở đây. Ông Adema nói: “Nhiều người trẻ cho rằng họ không cần có con mới có hạnh phúc, chưa kể họ xem việc làm cha mẹ là một việc rất khó và họ không chắc có thể đảm nhận được trách nhiệm đó hay không”.

CHÍNH TRƯỜNG DẬY SÓNG SAU VỤ KHỦNG BỐ TẠI CHỢ GIÁNG SINH

Trong vài ngày trở lại đây, chính quyền Đức đang chịu áp lực từ dư luận liên quan tới câu hỏi tại sao họ không phản ứng nhanh hơn trước những thông tin cảnh báo từ năm ngoái về nghi phạm gây ra vụ tấn công bằng xe ô tô khiến 5 người chết và hơn 200 người bị thương hôm 20/12 vừa qua.

Khó an toàn tuyệt đối

Theo các chuyên gia địa bàn nhận định các khu chợ Giáng sinh không bao giờ là nơi tuyệt đối an toàn bởi các phương tiện cấp cứu phải có khả năng tiếp cận khu vực và luật của Đức yêu cầu thiết lập một số lối thoát hiểm hoặc hành lang an toàn trong các trường hợp này. Nghi phạm đã lợi dụng lối thoát hiểm để di chuyển phương tiện áp sát các nạn nhân.

Tiểu bang Sachsen-Anhalt lên tiếng

Hai ngày sau vụ tấn công bằng xe ô tô ở khu chợ Giáng sinh thành phố Magdeburg, Bộ trưởng Nội vụ của tiểu bang Sachsen-Anhalt, Tamara Zieschang đã lên tiếng giải thích các biện pháp an ninh được áp dụng cho khu vực trước khi xảy ra thảm kịch: "Cảnh sát đã chuẩn bị kỹ lưỡng để đảm bảo an ninh cho các chợ Giáng sinh trên toàn tiểu bang. Đặc biệt ở Magdeburg, chúng tôi đã áp dụng các biện pháp tối ưu là kiểm tra túi ngẫu nhiên để thực thi lệnh cấm vũ khí và dao tại các khu vực này".

Đồng thời, bà cũng nhấn mạnh nhờ những biện pháp hữu hiệu và sự hiện diện của cảnh sát tại hiện trường mà nghi phạm đã bị bắt chỉ chưa đầy 3 phút sau khi gây án.

Cảnh sát hình sự Liên bang

Về phần mình, ông Holger Muench, người đứng đầu Văn phòng Cảnh sát Hình sự Liên bang Đức cho biết cơ quan của ông đã nhận được những cảnh báo về nghi phạm từ phía Saudi Arabia vào tháng 11/2023 và chính quyền đã tiến hành "các biện pháp điều tra phù hợp".

"Nghi phạm chưa có hành động bạo lực nào trong quá khứ nhưng vẫn là một mối nguy hiểm tiềm tàng. Chúng tôi cần tiến hành điều tra chuyên sâu một khi có đủ các dữ liệu. Liệu chúng ta có bỏ sót điều gì trên cương vị là người giám sát an ninh hay không?". 

Bộ Nội vụ Liên bang

Tuy nhiên, những giải thích này không thuyết phục được các chính trị gia Đức.  Nhiều nghị sĩ tuyên bố sẽ triệu tập phiên họp đặc biệt để tìm nguyên nhân tại sao lực lượng chức năng không hành động trước những cảnh báo về mối nguy hiểm do nghi phạm gây ra. Bộ trưởng Nội vụ Đức Nancy Faeser kêu gọi Quốc hội thông qua một dự luật an ninh mới cho phép sử dụng công nghệ giám sát sinh trắc học và tăng cường lực lượng kiểm soát an ninh.  

Các đảng phái lên tiếng

Đảng Dân chủ Thiên chúa giáo (CDU) hối thúc tăng cường các hoạt động tình báo. Ông Guenter Krings, người phát ngôn về từ pháp của CDU, cho rằng cơ quan an ninh của Đức cần được trao thêm quyền lực để có thể tự thu thập thông tin về tội phạm bạo lực và khủng bố thay vì thụ động chờ đợi thông tin từ phía các đối tác.

Đảng cực hữu "Sự lựa chọn thay thế cho nước Đức" (AfD) cho rằng cần áp dụng các biện pháp mạnh với dân nhập cư và kêu gọi "trục xuất".

Điều đáng chú ý là sau vụ tấn công bằng xe ô tô, nhiều người dân Đức trở nên lo lắng cho sự an toàn và có xu hướng công khai ủng hộ phe cực hữu. Hàng trăm người đã hưởng ứng lời kêu gọi của đảng AfD, tụ tập tại nơi xảy ra vụ thảm sát để tưởng niệm các nạn nhân trong vụ tấn công bằng xe ô tô đồng thời hô vang khẩu hiệu "trục xuất".

Vụ lao xe do nghi phạm người Saudi Arabia Taleb al-Abdulmohsen thực hiện sẽ là tâm điểm của cuộc bầu cử lập pháp sớm ở Đức trong một vài tháng tới. Cử tri đặc biệt quan tâm và coi các vấn đề như an ninh hay nhập cư là tiêu chí để đánh giá các đảng phái chính trị.

Nguồn: VnEconomy; VOV