CHÍNH PHỦ HẠ DỰ BÁO TĂNG TRƯỞNG DO TÁC ĐỘNG CỦA THUẾ QUAN

Dự báo đình trệ thay vì tăng trưởng

Đức - nền kinh tế lớn nhất châu Âu và từng được coi là động lực của khu vực - đã không tăng trưởng trong hai năm qua.

Mức thuế cao được ông Donald Trump, Tổng thống Hoa Kỳ, gần đây công bố - và sau đó trì hoãn một phần - đã tạo ra thêm rào cản cho nền kinh tế vốn phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu sang các nước ngoài. Ngay cả trước khi có biến động thương mại, Đức đã đang phải đối mặt với nhu cầu nước ngoài yếu đối với các sản phẩm của mình và lo ngại về khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp.

Trong một tuyên bố được báo chí trích dẫn, ông Robert Habeck, Bộ trưởng Kinh tế, cho biết Liên minh châu Âu và Hoa Kỳ phải tìm ra giải pháp cho tranh chấp thương mại đang diễn ra, nhưng lập luận rằng châu Âu nên sẵn sàng áp dụng các biện pháp thuế đối kháng nếu cần thiết. Ông bổ sung rằng chính sách thương mại của Hoa Kỳ gần đây đã "khó đoán".

"Với sự hội nhập chặt chẽ của nền kinh tế Đức vào chuỗi cung ứng toàn cầu và mức độ mở cửa thương mại nước ngoài cao của chúng tôi, chủ nghĩa bảo hộ mới của Hoa Kỳ có thể có những tác động trực tiếp và gián tiếp đáng kể đến tăng trưởng kinh tế của chúng tôi," ông Habeck nói.

Dự báo mới

Vào năm 2026, chính phủ Đức hiện dự báo tăng trưởng đạt 1%, thấp hơn dự báo hồi tháng 1 là 1,1%, với nền kinh tế được kỳ vọng sẽ phục hồi phần nào dưới thời ông Friedrich Merz, người sắp trở thành thủ tướng.

Xuất khẩu được dự báo sẽ giảm 2,2% vào năm 2025, nhưng tăng 1,3% vào năm sau.

Đầu tháng này, ông Trump, trong một phản ứng rõ ràng đối với những biến động sâu sắc trên thị trường chứng khoán và trái phiếu toàn cầu, đã hoãn việc áp dụng thuế cao đối với hầu hết các quốc gia trong 90 ngày. Tuy nhiên, mức thuế phổ quát 10% vẫn có hiệu lực, cũng như thuế đối với các mặt hàng như thép, nhôm và ô tô.

Hiện chưa chắc chắn liệu EU có thể đàm phán một thỏa thuận thương mại mới với Nhà Trắng trước khi thời gian tạm dừng kết thúc hay không. Ông Maros Sefcovic, Ủy viên Thương mại EU, đã trao đổi với các quan chức Hoa Kỳ, trong khi ông Trump và bà Giorgia Meloni, Thủ tướng Ý, đã gặp nhau trực tiếp.

LÒNG TIN KINH DOANH BẤT NGỜ CẢI THIỆN, VÌ SAO?

Chỉ số môi trường kinh doanh bất ngờ tăng

Ngày 24/4, Viện nghiên cứu Ifo (Đức) công bố, chỉ số môi trường kinh doanh, thước đo quan trọng nhất đối với nền kinh tế Đức, đã bất ngờ tăng lên 86,9 điểm trong tháng Tư, tăng so với mức 86,7 điểm trong tháng Ba.

Cuộc khảo sát đối với khoảng 9.000 giám đốc điều hành do Viện Ifo, có trụ sở tại München tiến hành cho thấy đây là lần tăng thứ tư liên tiếp của chỉ số này.

Trước đó, các nhà kinh tế đã dự đoán chỉ số môi trường kinh doanh sẽ giảm xuống 85,2 điểm, do các tranh chấp thương mại và nhiều cuộc khủng hoảng hiện nay.

Theo chuyên gia Thomas Gitzel của ngân hàng VP Bank, trước "những đánh giá bi quan về tác động của thuế quan", chỉ số môi trường kinh doanh của Ifo lại có diễn biến đi lên, có thể báo hiệu "rằng các biện pháp kích thích kinh tế do các đối tác liên minh cầm quyền tiềm năng đưa ra đang đi đúng hướng".

Theo Viện Ifo, tâm trạng cải thiện đáng ngạc nhiên trong nền kinh tế Đức chủ yếu là nhờ các nhà cung cấp dịch vụ và ngành xây dựng.

Bi quan

Mặc dù kết quả khảo sát khá lạc quan nhưng các doanh nghiệp có phần bi quan hơn về hoạt động kinh doanh trong tương lai. Chủ tịch Ifo, Clemens Fuest, cho biết: “Các doanh nghiệp đang cảm thấy bất ổn gia tăng khi nền kinh tế Đức chuẩn bị đón chờ những chao đảo".

Nhà kinh tế trưởng Alexander Krüger tại ngân hàng tư nhân Hauck Aufhäuser Lampe, cho biết: "Các công ty không hề lạc quan về tương lai. Tranh chấp thuế quan làm tăng thêm bất ổn. Đồng thời, bộ máy quan liêu tiếp tục đè nặng". Triển vọng của nền kinh tế Đức vẫn "không thay đổi, ảm đạm".

Chính phủ liên bang lâm thời dự kiến sản lượng kinh tế sẽ trì trệ trong năm nay. Bộ trưởng Kinh tế sắp mãn nhiệm, Robert Habeck (Đảng Xanh), có kế hoạch chính thức trình bày dự báo mùa Xuân vào cuối ngày 24/4 tại Berlin.

Nhìn chung, ông cũng chỉ ra triển vọng kinh tế khá ảm đạm: Người tiêu dùng kiềm chế chi tiêu lớn vì sợ mất việc làm. Ngoài ra, các dự án cơ sở hạ tầng của chính phủ liên bang mới thì phải năm tới mới “có tác động kích thích kinh tế tích cực”. Mọi thứ liên quan đến ngoại thương đều rõ ràng đang có chiều hướng đi xuống", ông Klaus Wohlrabe, người đứng đầu cuộc khảo sát của Ifo, cho biết.

Kỳ vọng kinh doanh trong ngành công nghiệp đã sụt giảm, cũng như kỳ vọng xuất khẩu của các công ty, do cuộc chiến thuế quan. Ngành bán buôn và các ngành vận tải và hậu cần cũng đang chịu ảnh hưởng. Các công ty đang ngày càng khó khăn trong dự đoán hiệu suất kinh doanh của mình.

TẬP ĐOÀN ĐỨC RWE BỊ KIỆN Ở PERU DO LŨ LỤT LÀM BĂNG TAN

Lũ lụt đe dọa

Đối mặt lũ do băng tan đe dọa, nông dân Peru kiện tập đoàn Đức, khơi dậy cuộc chiến pháp lý về trách nhiệm với biến đổi khí hậu.

Khi mặt trời vừa ló rạng trên những đỉnh núi băng giá Cordillera Blanca, người dân thành phố Huaraz (Peru) lại thêm một ngày sống trong thấp thỏm. Trên cao, hồ Palcacocha – từng nhỏ bé – nay đã phình to gấp 34 lần so với năm 1974 do băng tan, đe dọa hơn 65.000 cư dân bên dưới bằng nguy cơ vỡ hồ, lũ ống, và sạt lở.

Giữa vùng núi chập chùng ấy, ông Saul Luciano Lliuya – một nông dân kiêm hướng dẫn viên du lịch – đã chọn cách lên tiếng: ông kiện tập đoàn năng lượng RWE (Đức), với cáo buộc rằng lượng phát thải CO mà doanh nghiệp này tạo ra đã góp phần làm tan chảy sông băng, từ đó khiến quê hương ông phải đối mặt với thảm họa khí hậu. Vụ kiện bắt đầu được xét xử tại Tòa án Cấp cao vùng Hamm (Đức) từ tuần này.

Luật sư của ông Lliuya dự kiến sẽ lập luận rằng RWE chiếm 0,5% lượng phát thải toàn cầu và vì vậy phải đóng góp tương ứng 0,5% chi phí (tức khoảng 17.000 euro) trong tổng ngân sách 3,5 triệu USD mà thành phố cần để xây dựng hệ thống phòng lũ.

Khi sông băng lên tiếng qua lời người nông dân Peru

“Chúng tôi từng không hy vọng gì nhiều,” ông Lliuya chia sẻ khi đứng giữa ruộng ngô bên sườn đồi, nơi ông sinh sống cùng gia đình ở ngoại ô Huaraz. “Nhưng giờ mọi người trên khắp thế giới bắt đầu chú ý. Tôi chỉ muốn những ai đã gây ô nhiễm phải có trách nhiệm với hậu quả họ tạo ra.”

Hồ Palcacocha đã được lắp đập và ống xả nước, nhưng theo nhiều chuyên gia, chừng đó chưa đủ. Chính phủ Peru – nơi sở hữu tới 70% sông băng vùng nhiệt đới thế giới – từng nhiều lần phát cảnh báo về hiện tượng băng tan nhanh do khí hậu nóng lên. Báo cáo năm 2023 của nước này cho thấy Peru đã mất hơn một nửa số sông băng trong 60 năm qua. Riêng vùng Ancash, nơi có Huaraz, có tới 26 hồ tiềm ẩn nguy cơ gây lũ bất cứ lúc nào.

“Con sông dưới chân núi cứ dâng cao dần mỗi mùa mưa. Nhà tôi gần sông Quilcay, ai mà không lo?” – anh Nestor Acuna, một cư dân địa phương, chia sẻ. “Chỉ mong có thêm đê, thêm cảnh báo, để không lặp lại cảnh đổ nát như trận lũ năm 1941.”

Vụ kiện đặt ra câu hỏi lớn về công lý khí hậu

Đại diện RWE cho rằng vụ kiện là vô lý và “sai lầm cả về mặt pháp lý lẫn chính sách xã hội”, bởi không thể đổ trách nhiệm toàn cầu lên một thực thể đơn lẻ. Tuy nhiên, phía nguyên đơn phản bác rằng chính luật dân sự Đức – cụ thể là điều khoản về xâm phạm tài sản – cho phép người bị ảnh hưởng bởi hậu quả gián tiếp kiện người gây ra thiệt hại.

Dù bị bác đơn ở cấp sơ thẩm, ông Lliuya kiên trì theo đuổi đến tòa phúc thẩm – và giờ đây, vụ việc đang được ví như một phép thử cho trách nhiệm của doanh nghiệp trước biến đổi khí hậu toàn cầu. Nếu thành công, đây có thể là tiền lệ mở ra hàng loạt vụ kiện tương tự từ những cộng đồng bị ảnh hưởng bởi thời tiết cực đoan, băng tan, nước biển dâng – nhưng không phải do chính họ gây ra.

“Cho dù chúng tôi thua, việc được trình bày sự thật ra trước tòa đã là một bước tiến,” luật sư Roda Verheyen nói. “Và những dữ liệu, lập luận ấy sẽ là nền tảng cho các vụ kiện trong tương lai.”

Nguồn: Investing; Bnews; Nông Nghiệp