XU HƯỚNG SỐNG MỘT MÌNH TẠI ĐỨC TĂNG MẠNH

Điều tra dân số

Theo báo cáo do Cơ quan Thống kê Liên bang Đức công bố ngày 16/7, khoảng 17 triệu người ở nước này, tương đương hơn 1/5 dân số, sống một mình. Trong số này có khoảng 29% đối mặt với nguy cơ nghèo đói.

Các số liệu được đưa ra dựa trên kết quả sơ bộ của cuộc điều tra dân số vi mô tiến hành trong năm ngoái, trong đó nổi lên rõ xu hướng gia tăng số người sống một mình trong suốt 2 thập kỷ qua. Cụ thể, nếu như năm 2004 tại Đức chỉ có 14 triệu người (tương đương 17,1% dân số) sống một mình và phần lớn là người cao tuổi thì tỷ lệ này trong năm ngoái đã tăng lên 17 triệu người.

Cũng theo số liệu thống kê, trong số những người 65 tuổi trở lên có hơn 1/3 sống một mình. Tỷ lệ này tăng lên 56% ở nhóm từ 85 tuổi.

Đáng chú ý, không chỉ người cao tuổi mà nhóm người trẻ cũng đang theo xu hướng này, với tỷ lệ 28% trong nhóm thuộc độ tuổi từ 25 - 34.

Dễ bị tổn thương và nguy cơ nghèo đói

Nghiên cứu cũng chỉ ra những người sống một mình đặc biệt dễ bị tổn thương vì khó khăn kinh tế. 29% số người đơn thân có nguy cơ nghèo đói, gần gấp đôi tỷ lệ tính chung cho toàn dân số. Hiện tỷ lệ người sống một mình ở Đức đã vượt quá mức trung bình 16,2% của các nước trong Liên minh châu Âu (EU).

LO NGẠI LƯƠNG HƯU VÀ LAO ĐỘNG CAO KỶ LỤC 20 NĂM QUA

Các con số đáng báo động làm dấy lên lo ngại về gánh nặng lương hưu và lực lượng lao động trong tương lai tại Đức.

Số liệu thống kê

Năm 2024, tỷ lệ sinh tại Đức giảm xuống còn 1,35 con/phụ nữ, mức thấp nhất kể từ năm 2006. Con số này làm dấy lên lo ngại về xu hướng dân số già hóa và áp lực lên hệ thống hưu trí, y tế trong dài hạn tại nền kinh tế lớn nhất châu Âu này.

Theo số liệu từ Cơ quan Thống kê Liên bang Đức (Statistik), tổng số trẻ sơ sinh trong năm 2024 là 677.117 trẻ, giảm 15.872 trẻ so với năm trước đó. Tỷ lệ sinh trung bình toàn quốc giảm 2% so với mức 1,38 của năm 2023, tuy mức giảm này chậm hơn so với 2 năm trước. Năm 2022 và 2023 ghi nhận mức giảm lần lượt là 8% và 7%.

Đáng chú ý, tỷ lệ sinh của phụ nữ mang quốc tịch Đức giảm xuống còn 1,23, mức thấp nhất kể từ năm 1996 (1,22). Trong khi đó, tỷ lệ sinh của phụ nữ nước ngoài sinh sống tại Đức cao hơn ở mức 1,84, song cũng có xu hướng giảm kể từ năm 2017.

Xét theo địa phương, Bang Niedersachsen (Lower Saxony) ghi nhận tỷ lệ sinh cao nhất (1,42), còn Berlin tiếp tục thấp nhất nước (1,21). Miền Tây Đức có tỷ lệ sinh trung bình là 1,38, so với 1,27 ở miền Đông.

Xu hướng sinh con muộn vẫn tiếp diễn. Năm 2024, độ tuổi trung bình của người mẹ khi sinh con là 31,8 tuổi, trong khi người bố là 34,7 tuổi – không thay đổi so với các năm từ 2021. Với những người lần đầu làm cha mẹ, độ tuổi trung bình là 30,4 với mẹ và 33,3 với cha.

Bất an

Giới nghiên cứu cảnh báo mức sinh thấp kéo dài sẽ ảnh hưởng đến khả năng duy trì dân số và lực lượng lao động trong tương lai. Ông Martin Bujard, chuyên gia từ Viện Nghiên cứu Dân số Liên bang (BiB), nhận định: “Hầu hết mọi người đều muốn có con nhưng họ trì hoãn vì bất an trước các khủng hoảng kinh tế - xã hội đang diễn ra tại Đức”.

Bà Katharina Spieß, Giám đốc BiB, cho rằng thiếu cơ sở hạ tầng nuôi dạy trẻ như nhà trẻ, mẫu giáo cũng là nguyên nhân quan trọng khiến tỷ lệ sinh giảm.

Xu hướng chung toàn châu Âu

Tỷ lệ sinh giảm ở Đức phản ánh xu hướng chung trên toàn Liên minh Châu Âu (EU). Dữ liệu từ Cơ quan Thống kê Châu Âu Eurostat năm 2023 cho thấy tỷ lệ sinh tiếp tục giảm ở hầu hết các quốc gia thành viên EU. Trên toàn khối, tỷ lệ sinh trung bình đạt 1,38 trẻ/phụ nữ vào năm 2023, giảm so với mức 1,51 của một thập kỷ trước đó.

CHÍNH PHỦ LÊN KẾ HOẠCH XÂY DỰNG CÁC NHÀ MÁY BÁN DẪN MỚI

Mục tiêu

Chính phủ Đức muốn đưa nước này trở thành trung tâm sản xuất chất bán dẫn hàng đầu châu Âu. Mục tiêu là thúc đẩy các công nghệ tương lai, chẳng hạn như trí tuệ nhân tạo.

Chính phủ liên bang muốn củng cố vị thế dẫn đầu châu Âu về sản xuất chất bán dẫn của Đức. "Chúng tôi sẽ tạo ra các ưu đãi để tăng sản lượng chất bán dẫn, thiết bị và sản phẩm tiền thân tại Đức với ít nhất ba nhà máy mới", theo chương trình nghị sự công nghệ cao mới, được hãng tin Reuters trích dẫn.

"Chúng tôi đang đưa các nhà máy bán dẫn mới đến Đức và củng cố vị thế của Đức như một trung tâm sản xuất bán dẫn hàng đầu châu Âu", Bộ Nghiên cứu Khoa học, Công nghệ và Không gian Liên bang cho biết thêm trong tài liệu. Không có thêm thông tin chi tiết nào được đưa ra. Chương trình nghị sự sẽ được chính phủ phê duyệt vào tháng 7.

TSMC xây dựng nhà máy sản xuất chất bán dẫn tại Dresden

Vi bán dẫn rất thiết yếu cho quá trình chuyển đổi năng lượng, cụ thể là cho công nghệ gió, mặt trời và ô tô điện, cũng như cho sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI). Bán dẫn là những linh kiện nhỏ nhưng rất cơ bản cho nhiều sản phẩm hiện tại. Các chất bán dẫn thông minh và tiết kiệm năng lượng dành cho AI sẽ được phát triển và sản xuất chủ yếu tại Đức. Một dự án thí điểm đầu tiên về siêu máy tính trên ô tô sẽ được triển khai trong năm nay.

Chính phủ Đức trước đây đã đặt mục tiêu mở rộng đáng kể sản xuất chất bán dẫn, nhưng mục tiêu này đã gặp trở ngại khi công ty Intel của Mỹ tạm thời hủy bỏ việc xây dựng một nhà máy ở Magdeburg. Công ty Wolfspeed của Mỹ cũng đã hoãn việc xây dựng một nhà máy bán dẫn theo kế hoạch tại Ensdorf, thuộc vùng Saarland, vào tháng 10. Mặt khác, Công ty Sản xuất Chất bán dẫn Châu Âu (ESMC), một liên doanh được thành lập bởi TSMC, Bosch và Infineon, đã và đang xây dựng một nhà máy bán dẫn hiện đại tại Dresden kể từ mùa hè.

Bộ trưởng Nghiên cứu Khoa học Liên bang Dorothee Bär (CSU) có kế hoạch thúc đẩy nghiên cứu và phát triển các công nghệ tương lai như trí tuệ nhân tạo (AI) và điện toán lượng tử, cũng như ứng dụng công nghiệp của chúng. Theo Reuters, các đơn đăng ký của Đức cho các nhà máy AI Gigafactory châu Âu sẽ được phối hợp với doanh nghiệp, khoa học và các tiểu bang liên bang vào cuối năm 2025, và các nhà máy này sẽ đi vào hoạt động vào năm 2027.

Mười phần trăm hiệu suất kinh tế

Các nhà máy Gigafactory là những tổ chức đặc biệt mạnh mẽ, ví dụ, cho phép các công ty thúc đẩy phát triển sản phẩm với sự hỗ trợ của AI. Năm 2025, vệ tinh nghiên cứu đầu tiên về truyền thông lượng tử sẽ được đưa vào hoạt động tại Đức lần đầu tiên. Một "tàu tăng cường robot AI" sẽ được phóng vào năm 2026 với các dự án thí điểm về robot đa chức năng, và một chương trình nghiên cứu mới về "kỹ thuật phần mềm" sẽ được triển khai vào năm 2027.

“Với một cuộc tấn công AI, chúng tôi muốn tạo ra 10% sản lượng kinh tế dựa trên AI vào năm 2030 và biến nó thành một công cụ quan trọng trong các lĩnh vực nghiên cứu cơ bản”, chiến lược công nghệ cao nêu rõ. Đức và châu Âu đang chạy đua để bắt kịp Hoa Kỳ và Trung Quốc. Sau cuộc họp trên núi Zugspitze giữa Thủ tướng Friedrich Merz (CDU) và Thủ hiến bang Bavaria Markus Söder (CSU), cả hai đều nhấn mạnh tầm quan trọng của chiến lược công nghệ cao đối với tương lai của đất nước.

Trong khi đó, Bộ trưởng Bär không chỉ muốn tập trung vào phát triển mà còn vào ứng dụng kinh tế của các kết quả nghiên cứu. "Các nghiên cứu ước tính tiềm năng tạo ra giá trị gia tăng thông qua AI từ 300 đến 400 tỷ euro mỗi năm tại Đức và gấp mười lần con số này trên toàn thế giới", tài liệu nêu rõ trong những năm tới. Mặc dù Đức đang gặt hái thành công trong giai đoạn đầu của đổi mới sáng tạo, nhưng rõ ràng nước này đang tụt hậu trong thương mại hóa.

Kế hoạch hành động cho nhà máy điện nhiệt hạch

Chương trình nghị sự công nghệ cao cũng thông báo rằng một kế hoạch hành động chiến lược dài hạn cho việc xây dựng một nhà máy điện tổng hợp ở Đức sẽ được trình bày vào cuối năm 2025. Ngoài ra, nghiên cứu về công nghệ gió và mặt trời sẽ được thúc đẩy hơn nữa và Đức sẽ trở thành "quốc gia hàng đầu về đổi mới, sản xuất và triển khai lưu trữ pin cố định".

Từ năm 2026, cái gọi là "nhóm năng lực" sẽ được thành lập cho vật liệu pin, sản xuất pin và pin loại này.

Trong lĩnh vực năng lượng địa nhiệt, Đức sẽ trở thành quốc gia tiên phong toàn cầu. Tài liệu dài 35 trang nêu rõ, theo các chuyên gia, thị trường công nghệ năng lượng xanh toàn cầu sẽ tăng trưởng từ 700 tỷ đô la vào năm 2023 lên hơn 2 nghìn tỷ đô la vào năm 2035.

Nghiên cứu dân sự và quân sự

Tuy nhiên, chương trình nghị sự công nghệ cao cũng bao gồm nghiên cứu sức khỏe, định hướng không gian và sự tích hợp trong tương lai của nghiên cứu dân sự và quân sự.

Ngoài ra, việc đổi mới đội tàu nghiên cứu của Đức cũng được công bố, bao gồm nghiên cứu về khí hậu và đa dạng sinh học biển. Ngoài sự hỗ trợ này, nguồn tài trợ sẽ đến từ nhiều vốn đầu tư mạo hiểm hơn và một quỹ của Đức kết hợp các nguồn vốn công và tư. Nhà nước được đề cập rõ ràng là "khách hàng cốt lõi", phải mua các sản phẩm mới để đưa chúng ra thị trường.

Nguồn: Báo Tin Tức; Soha; Gazeta Express