CẢI CÁCH KINH TẾ THÚC ĐẨY TĂNG TRƯỞNG

Các chính sách cải cách kinh tế

Đức là nền kinh tế duy nhất trong Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) không ghi nhận tăng trưởng trong 2 năm qua và có thể tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn, thậm chí là nguy cơ suy thoái, do những tác động từ các biện pháp thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Tháng 3/2025, Quốc hội Đức đã thông qua kế hoạch chi tiêu quy mô lớn, cho phép loại trừ các khoản đầu tư quốc phòng khỏi những quy định tài khóa về giới hạn vay nợ của chính phủ, kiểm soát thâm hụt ngân sách và nợ công.

Ngoài ra, Chính phủ của Thủ tướng Friedrich Merz cũng đã công bố một số chính sách như cắt giảm thuế và tăng lương tối thiểu để khôi phục đà tăng trưởng của nền kinh tế lớn nhất châu Âu.

Bộ trưởng Tài chính Đức Klingbeil hiện ủng hộ cách tiếp cận của Ủy ban châu Âu (EC) về chính sách thương mại với Mỹ, theo đó mong muốn đối thoại để tìm giải pháp nhưng cũng sẵn sàng hành động khi không đạt được thỏa thuận cần thiết.

Con số thống kê

Theo Cơ quan Thống kê Liên bang (Destatis), kinh tế Đức phục hồi nhẹ trong quý I/2025, tăng 0,2% so với quý trước đó, sau khi điều chỉnh các yếu tố giá cả và mùa vụ. Như vậy, kinh tế Đức đã tránh được suy thoái kỹ thuật do nền kinh tế này đã sụt giảm 0,2% trong quý IV/2024.

Khởi đầu tích cực trong năm nay là nhờ cả chi tiêu tiêu dùng cá nhân lẫn đầu tư của các doanh nghiệp đều tăng so với quý cuối năm ngoái. Tuy nhiên, nếu so với quý I/2024, kinh tế Đức đã suy giảm 0,2% và có khả năng tiếp tục đi xuống do chính sách thuế quan mạnh mẽ của Tổng thống Mỹ Donald Trump khiến triển vọng kinh tế toàn cầu ảm đạm.

Vấn đề thuế quan

Ông Michael Grömling, người đứng đầu bộ phận kinh tế tại Viện Kinh tế Đức, cho rằng vấn đề thuế quan đang gây áp lực rất lớn lên hoạt động kinh doanh thường ngày. Chính phủ Đức mới phải có biện pháp đối phó phối hợp chặt chẽ với Liên minh châu Âu (EU) để mang lại cho các công ty sự ổn định nhất có thể trong thời điểm bất ổn này". Các nhà kinh tế cũng dự kiến sẽ có những tác động tiêu cực đáng kể đến nền kinh tế toàn cầu. Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) Christine Lagarde gần đây đã nói về “mức độ bất ổn cực kỳ cao”.

Trong khi đó, Viện Kinh tế Đức (IW) cảnh báo thuế quan của Mỹ có thể khiến nền kinh tế Đức thất thu tới 290 tỷ euro (330 tỷ USD) trong 4 năm từ 2025-2028. IW cũng dự báo Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của nền kinh tế lớn nhất châu Âu có thể sụt giảm 1,6% vào năm 2028.

Kỳ vọng kinh doanh trong ngành công nghiệp đã sụt giảm, cũng như kỳ vọng xuất khẩu của các công ty, do cuộc chiến thuế quan. Ngành bán buôn và những ngành vận tải và hậu cần cũng đang chịu ảnh hưởng. Các công ty đang ngày càng khó khăn trong dự đoán hiệu suất kinh doanh của mình.

Chỉ số môi trường kinh doanh tăng

Còn theo Viện nghiên cứu Ifo (Đức), chỉ số môi trường kinh doanh, thước đo quan trọng nhất đối với nền kinh tế Đức, đã bất ngờ tăng lên 86,9 điểm trong tháng 4, tăng so với mức 86,7 điểm của tháng trước. Cuộc khảo sát đối với khoảng 9.000 giám đốc điều hành do Viện Ifo, có trụ sở tại München, tiến hành cho thấy đây là lần tăng thứ tư liên tiếp của chỉ số này.

Trước đó, các nhà kinh tế đã dự đoán chỉ số môi trường kinh doanh sẽ giảm xuống 85,2 điểm, do các tranh chấp thương mại và nhiều cuộc khủng hoảng hiện nay.

Mặc dù kết quả khảo sát khá lạc quan nhưng các doanh nghiệp có phần bi quan hơn về hoạt động kinh doanh trong tương lai. Chủ tịch Ifo, Clemens Fuest, cho biết: “Các doanh nghiệp đang cảm thấy bất ổn gia tăng khi nền kinh tế Đức chuẩn bị đón chờ những chao đảo“.

Theo chuyên gia Thomas Gitzel của ngân hàng VP Bank (Đức), trước những đánh giá bi quan về tác động của thuế quan, chỉ số môi trường kinh doanh của Ifo lại có diễn biến đi lên, có thể báo hiệu rằng các biện pháp kích thích kinh tế do những đối tác liên minh cầm quyền tiềm năng đưa ra đang đi đúng hướng.

MỤC TIÊU XÂY DỰNG QUÂN ĐỘI MẠNH NHẤT CHÂU ÂU

Thủ tướng Đức đặt mục tiêu

"Chính phủ liên bang sẽ huy động mọi nguồn lực tài chính để lực lượng vũ trang Đức (Bundeswehr) trở thành quân đội phi hạt nhân mạnh nhất châu Âu", Thủ tướng Đức Friedrich Merz tuyên bố ngày 14/5, trong bài phát biểu chính sách trước quốc hội.

Ông lập luận rằng quân đội Đức cần được đầu tư hơn nữa để đủ sức răn đe các mối đe dọa, "giúp nước Đức cùng cả châu Âu trở nên hùng mạnh đến mức không cần dùng đến vũ khí".

"Với nước đông dân nhất và có nền kinh tế mạnh nhất châu Âu, mục tiêu này hoàn toàn bình thường. Bạn bè và đối tác kỳ vọng điều này ở chúng ta, hay nói đúng hơn là họ yêu cầu chúng ta đạt mục tiêu này", Thủ tướng Merz cho biết.

Biện pháp nới lỏng hãm nợ công

Chính phủ Đức cũng quyết định nới lỏng quy tắc "hãm nợ công" về chính sách tài khóa, cho phép chính phủ vay hàng trăm tỷ USD để đầu tư vào quốc phòng. Những gói tài chính này cũng sẽ được phân bổ vào chương trình hỗ trợ quốc phòng cho Ukraine.

Đức hiện là nhà cung cấp viện trợ quân sự lớn thứ hai cho Ukraine, chỉ sau Mỹ. Thủ tướng Merz cam kết sẽ tiếp tục hỗ trợ Kiev và kêu gọi các nước phương Tây duy trì đoàn kết trong viện trợ Ukraine. Ông cho rằng kết quả cuộc chiến không chỉ quyết định số phận của Ukraine, mà còn định hình tương lai trật tự toàn cầu.

Đối diện với thách thức

Tuy nhiên, Thủ tướng Merz sẽ đối diện nhiều thách thức để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng quân đội phi hạt nhân lớn nhất châu Âu, trước nhất là về quân số.

Phát biểu tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Đức hồi tháng 4, Tư lệnh Carsten Breuer nói quân đội cần tuyển thêm 100.000 binh sĩ "càng sớm càng tốt". Tuy nhiên, bất chấp các nỗ lực đẩy mạnh tuyển quân, nhiều người trẻ ở Đức vẫn không mặn mà với binh nghiệp.

Quân đội Đức cũng đang đứng trước yêu cầu cấp bách về cải thiện năng lực quân sự, trong lúc xuất hiện nhiều hoài nghi về cam kết an ninh của Mỹ với châu Âu. Quốc hội Đức tháng 3 đã phê duyệt kế hoạch tăng chi tiêu quốc phòng lên hàng trăm tỷ USD.

THỦ TƯỚNG CẢNH BÁO NGA NẾU HÒA ĐÀM THẤT BẠI

Lệnh trừng phạt hà khắc hơn

Thủ tướng Đức Friedrich Merz cảnh báo, Liên minh châu Âu (EU) sẽ áp đặt các lệnh trừng phạt hà khắc hơn với Nga nếu trong tuần này Moscow không có động thái nào nhằm đạt thỏa thuận hòa bình với Ukraine.

Theo báo DW, phát biểu tại một cuộc họp báo chung với Thủ tướng Hy Lạp Kyriakos Mitsotakis hôm nay (13/5), nhà lãnh đạo Đức nói: "Chúng tôi nhất trí rằng nếu trong tuần này không có tiến triển thực sự nào, chúng tôi sẽ cùng nhau hợp tác ở cấp độ châu Âu nhằm thắt chặt đáng kể các lệnh trừng phạt. Chúng tôi sẽ xem xét các lĩnh vực khác như năng lượng và thị trường tài chính".

Tiếp đó, Thủ tướng Hy Lạp nhấn mạnh, EU nên đóng vai trò trung tâm trong việc mang lại một giải pháp hòa bình cho Ukraine.

Thúc giục Nga

Cũng trong ngày 13/5, tân Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul đã thúc giục Moscow có bước đi quyết định, hướng tới việc chấm dứt xung đột với Kiev bằng cách tham gia đàm phán với Tổng thống Ukraine ở Thổ Nhĩ Kỳ trong tuần này. Ông Wadephul nhấn mạnh: "Nga cần chuẩn bị ngồi vào bàn đàm phán và không được để lại ghế trống ở đó. Nga phải xuất hiện nếu họ thực sự quan tâm tới hòa bình".

Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cũng đã kêu gọi áp thêm trừng phạt với Nga và viện trợ bổ sung cho Ukraine sau khi Moscow không đồng ý ngừng bắn ngay lập tức vào ngày 12/5. "Cần phải có thêm các động thái liên quan đến các biện pháp trừng phạt cũng như hỗ trợ thêm cho Ukraine vì ông Putin, như dự kiến, đang hành xử như thường lệ trong tình huống như vậy", ông Pistorius tuyên bố trước truyền thông tại Berlin.

Nguồn: Bnews; Vnexpress; Vietnamnet