- Học tập - Lao động - Kinh doanh
- Kinh doanh

Theo thống kê của S&I Ratings, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của hệ thống hạ tầng, thị trường hiện đã ghi nhận hơn 51 dự án bất động sản quy mô lớn được công bố, với tổng mức đầu tư từ 10.000 tỷ đồng trở lên.
Các dự án này có tổng diện tích sử dụng đất hơn 69.200 ha, tổng vốn đầu tư ước tính khoảng 6,48 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 248,6 tỷ USD. Danh mục này gồm các dự án đang được đề xuất, đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, chuẩn bị đầu tư và đang triển khai.
Một số dự án lớn đang được triển khai gồm: dự án Khu đô thị thể thao quốc tế Hà Nội (Vinhomes Global Sportia) hơn 9.100 ha, tổng vốn 925.000 tỷ đồng; Sunshine Rivernia City tại Đồng Nai, với diện tích khoảng 2.000 ha và tổng mức đầu tư 818.000 tỷ đồng; Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng tại Hà Nội có quy mô khoảng 11.418 ha, tổng mức đầu tư 736.963 tỷ đồng.
Chỉ tính 3 dự án này tổng mức đầu tư đã lên đến khoảng 2,5 triệu tỷ đồng, chiếm khoảng 39% tổng vốn của toàn bộ 51 dự án được S&I Ratings thống kê.
Vingroup và các doanh nghiệp trong hệ sinh thái cũng đang chuẩn bị đầu tư nhiều dự án đô thị lớn khác như: Khu đô thị phức hợp Hạ Long Xanh (Vinhomes Global Gate Hạ Long) hơn 4.100 ha, vốn đầu tư hơn 456.000 tỷ; dự án Vinhomes Green Paradise Cần Giờ (TP.HCM) 2.870 ha, vốn đầu tư 217.000 tỷ; dự án Khu đô thị mới Cam Lâm tại Khánh Hòa, quy mô hơn 10.300 ha, tổng vốn 285.000 tỷ đồng; Khu đô thị mới phía Tây Bắc TP Bắc Ninh - Khu I quy mô 270 ha, tổng vốn đầu tư hơn 41.000 tỷ đồng…
Sun Group cũng đang triển khai và chuẩn bị một loạt dự án trải dài từ Bắc vào Nam như dự án tái thiết đô thị Vĩnh Hưng (Hà Nội) 447 ha, tổng vốn 186.000 tỷ đồng; dự án Khu liên hợp thể dục thể thao quốc gia Rạch Chiếc (TP.HCM) 730 ha, vốn đầu tư 145.000 tỷ đồng; Khu đô thị mới Bình Quới - Thanh Đa tại TP.HCM, quy mô hơn 420 ha, vốn đầu tư gần 100.000 tỷ đồng.
Sự phát triển của bất động sản đang diễn ra trong bối cảnh hạ tầng được đẩy mạnh. Dữ liệu từ S&I Ratings cho thấy, tổng mức đầu tư của các dự án hạ tầng trọng điểm hiện vào khoảng 3,3 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 128,6 tỷ USD. Trong đó, riêng dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam chiếm 50,7% tổng vốn đầu tư.
Xét theo khu vực, 52,5% nguồn vốn được phân bổ cho các trục giao thông liên vùng và các khu vực khác; Hà Nội chiếm 25,7%, trong khi TP.HCM chiếm 21,7%.
Xem tiếp tại đường Link =>
https://share.google/wdEosnOSEw78wyegu
Theo Bộ Xây dựng, giá nhà ở liền kề, biệt thự tại các dự án ở một số đô thị ở mức rất cao.
Bộ Tư pháp vừa công khai Hồ sơ thẩm định dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi). Trong tài liệu gửi thẩm định, Bộ Xây dựng đã có Báo cáo ngày 9.9 về Tổng kết việc thi hành Luật Nhà ở 2023.
Liên quan đến phát triển nhà ở thương mại, Bộ Xây dựng cho biết Luật Nhà ở năm 2023 có hiệu lực kể từ ngày 1.8.2024, theo đó đã đảm bảo đồng bộ với quy định của pháp luật đất đai, đầu tư, xây dựng đối với nội dung về phát triển nhà ở thương mại.
Đến nay, các địa phương đánh giá không có vướng mắc, khó khăn trong quá trình triển khai thực hiện.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc phát triển nhà ở thương mại của địa phương có hiện tượng lệch pha cung cầu giữa các phân khúc nhà ở.
Bên cạnh đó, giá giao dịch nhà ở thương mại trong các năm gần đây đều có xu hướng tăng qua từng năm, mức tăng giá nhà ở, đất ở vượt cao hơn nhiều so với mức tăng thu nhập bình quân, khiến khả năng tiếp cận nhà ở của người dân còn hạn chế.
Trong đó: giá nhà chung cư tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Đà Nẵng… liên tục tăng theo các năm; tăng nhanh từ cuối năm 2022 cho đến nay; từ cuối năm 2023 và trong năm 2024 giá nhà chung cư tại các đô thị tăng rất nhanh với mức tăng khoảng từ 30 - 50%, có các dự án, khu vực tăng cao hơn. Các tháng cuối năm 2025 giá nhà chung không còn tăng nhanh nhưng vẫn neo ở mức cao.
Xem tiếp tại đường Link =>
https://share.google/6GGiemmh8i49QZ4ey
Gà ngoại giá 26.500 đồng/kg đổ về; một loại thịt nhập khẩu giá chỉ 26.500 đồng/kg; suất cơm trưa 30.000 đồng ngày càng hiếm; iPhone 17 Pro Max giảm hơn 3 triệu đồng; giá thanh long giảm mạnh... là tin tức thị trường chú ý trong tuần.
Gà ngoại giá 26.500 đồng/kg đổ về, gà Việt rớt giá khiến người nuôi thua lỗ
Tại chợ, 1kg rau xanh có giá 25.000-40.000 đồng, trong khi giá gà công nghiệp lông trắng tháng 8 chỉ 22.000-23.000 đồng/kg. Giá bán thấp hơn giá thành khiến nhiều người chăn nuôi thua lỗ nặng.
Ông Lê Phương Hải, chủ trang trại chăn nuôi gà công nghiệp lông trắng tại phường Long Thành (TP Đồng Nai), chia sẻ với PV VietNamNet rằng giá thành chăn nuôi hiện ở mức khoảng 29.000-30.000 đồng/kg. Một con gà công nghiệp được nuôi trong 39-42 ngày trước khi xuất chuồng, trọng lượng trung bình khoảng 2,5-3kg. Với mức giá bán như tháng 8, trang trại của ông thua lỗ hơn 2 tỷ đồng.
Trong khi đó, 7 tháng đầu năm nay đã có khoảng 217.371 tấn thịt và phụ phẩm ăn được của gia cầm đổ bộ chợ Việt. Đáng chú ý, giá nhập khẩu bình quân chỉ tương đương khoảng 26.500 đồng/kg.
Theo Hiệp hội Gia cầm Việt Nam, thịt gà nhập khẩu vào Việt Nam chủ yếu ở dạng đông lạnh cắt mảnh và phụ phẩm ăn được. Trong đó, đùi gà đông lạnh chiếm tỷ trọng cao nhất, gần 71,5% tổng lượng thịt gà nhập khẩu.
Suất cơm trưa 30.000 đồng ngày càng hiếm
Khảo sát của PV tại các khu vực công sở như phường Xuân Hòa, phường Tân Sơn Nhất, giá cơm trưa bình dân tăng 5.000-10.000 đồng/suất, lên khoảng 40.000-55.000 đồng; phổ giá này sẽ cao hơn tại những khu vực tập trung các công ty lớn.
Báo cáo thị trường F&B nửa đầu năm 2026 ghi nhận cơ cấu chi tiêu bữa ăn của người Việt có sự biến động lớn. Nhóm thực khách chi dưới 30.000 đồng giảm hơn 18%, nhóm từ 31.000-50.000 đồng giảm hơn 17%, trong khi nhóm chi từ 51.000 đồng trở lên tăng tới 37%.
iPhone 17 Pro Max giảm hơn 3 triệu đồng, iPhone Air mất giá mạnh
Nhiều mẫu iPhone đang được bán thấp hơn đáng kể so với mức giá niêm yết hoặc thời điểm mở bán trước thời điểm ra mắt iPhone thế hệ mới.
Ghi nhận trên website ShopDunk, iPhone 17 Pro Max 256 GB có giá 33,99 triệu đồng. Thế Giới Di Động, FPT Shop và CellphoneS cùng niêm yết phiên bản này ở mức 34,59 triệu đồng, giảm 3,4 triệu đồng so với mức 37,99 triệu đồng được các hệ thống ghi là giá niêm yết.
Đáng chú ý, iPhone Air giảm mạnh nhất từ khi ra mắt. Phiên bản 256 GB hiện được một số hệ thống bán lẻ niêm yết ở mức 22,99-24,39 triệu đồng, thấp hơn 7,6-9 triệu đồng so với giá mở bán 31,99 triệu đồng.
Sầu riêng 25.000 đồng/kg hút khách, loại cao cấp giá tới 1,8 triệu đồng
Sầu riêng tại các chợ truyền thống TPHCM đang có mức giá khá phân hóa, từ 25.000 đồng/kg đối với loại bình dân đến hàng trăm nghìn đồng/kg ở phân khúc cao cấp.
Tại một cửa hàng chuyên kinh doanh sầu riêng thương hiệu trên đường Lạc Long Quân (phường Hòa Bình, TPHCM), sầu riêng Blackthorn được rao bán từ 400.000-500.000 đồng/kg nguyên trái, trong khi giá phần cơm lên tới 1,8 triệu đồng/kg.
Liên quan đến trái cây này, tại Khánh Hòa, UBND tỉnh vừa ban hành văn bản yêu cầu các sở, ngành, địa phương, tổ chức và cá nhân liên quan, trong đó lực lượng công an được giao nhiệm vụ tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các vi phạm liên quan đến truy xuất nguồn gốc đối với sầu riêng tươi xuất khẩu sang Trung Quốc.
Trong 7 tháng đầu năm, Khánh Hòa xuất khẩu hơn 8.100 tấn sầu riêng sang Trung Quốc. Địa phương yêu cầu lực lượng công an tăng cường kiểm tra, siết quản lý mã số vùng trồng và xử lý nghiêm hành vi gian lận nguồn gốc.
Giá thanh long giảm mạnh, loại rẻ nhất chỉ 1.000 đồng/kg
Từng là loại quả "hoàng kim" mang về kim ngạch xuất khẩu tỷ đô, nhưng hiện tại giá thanh long ở một số khu vực lại neo mức thấp, một số nhà vườn cho biết giá bán hiện thấp hơn giá thành sản xuất.
Ông Huỳnh Ngọc Ngoãn, thương lái thu mua thanh long tại khu vực Tây Ninh (Long An cũ), Đồng Tháp (Tiền Giang cũ) xác nhận giá thanh long ruột đỏ tại 2 khu vực này đang thấp nhất từ đầu năm tới nay, giá mua xô tại vườn chỉ từ 3.000-6.000 đồng/kg.
Nếu thu mua theo chủng loại, giá trung bình loại 3 từ 5.000-7.000 đồng/kg, loại 4 từ 2.000-3.000 đồng/kg, trong khi hàng dạt chỉ 1.000 đồng/kg, thậm chí còn không được thu mua mà bỏ tại vườn vì các đơn vị thu mua làm nguyên liệu quá tải nguồn cung.
Chanh leo Việt Nam được EU ưa chuộng, thu hơn 116 triệu USD sau 7 tháng
Chanh leo đang trở thành một trong những mặt hàng rau quả có kim ngạch xuất khẩu lớn của Việt Nam sang EU, với hơn 116 triệu USD trong 7 tháng đầu năm 2026.
Hiện Việt Nam giữ vị trí nguồn cung ngoại khối thứ 23 đối với rau, hoa, củ, quả và các sản phẩm chế biến cho EU trong nửa đầu năm 2026, với mức tăng trưởng 26% so với cùng kỳ năm ngoái.
Việt Nam bán loại vỏ cây có vị ngọt, cay, thu gần 214 triệu USD sau 8 tháng
Theo Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA), tháng 8/2026, Việt Nam xuất khẩu 10.348 tấn quế, kim ngạch đạt 27,4 triệu USD. So với tháng 8/2025, lượng quế xuất khẩu tăng 12%.
Tính chung 8 tháng năm 2026, nước ta đã xuất khẩu 83.433 tấn quế, thu về gần 214 triệu USD, tăng nhẹ 0,5% về lượng và tăng 1,6% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025.
Xuất khẩu gỗ thu gần 12 tỷ USD, Mỹ là khách lớn, Trung Quốc mua mạnh
Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tháng 8, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của nước ta ước đạt 1,48 tỷ USD, đưa tổng giá trị xuất khẩu mặt hàng này 8 tháng năm 2026 đạt 11,69 tỷ USD, tăng 5% so với cùng kỳ năm 2025.
Trong đó, Mỹ vẫn là khách hàng lớn nhất, còn Trung Quốc tăng mua tới 46%.
Xem tiếp tại đường Link =>
https://share.google/LBkoSyItNIQNKtkOX
Với khối tài sản chỉ đứng sau Elon Musk trong lĩnh vực sản xuất ô tô, tỷ phú Phạm Nhật Vượng cùng VinFast đang góp phần đưa thương hiệu Việt Nam khẳng định dấu ấn trên trường quốc tế.
Theo dữ liệu từ Forbes Billionaires Real Time, tính đến ngày 12/9/2026, tỷ phú Phạm Nhật Vượng – Chủ tịch Vingroup, nhà sáng lập VinFast có khối tài sản lên đến gần 38 tỷ USD, đứng thứ 2 trong lĩnh vực sản xuất ô tô, chỉ sau người giàu nhất hành tinh Elon Musk.
Khối tài sản của ông Phạm Nhật Vượng thậm chí còn vượt xa chủ của BMW – hãng xe lâu đời đến từ Đức, hay những tên tuổi hàng đầu trong lĩnh vực ô tô tại Trung Quốc như Wang (BYD) hay Erik Li (Geely). So với gia đình Ferrari (chủ thương hiệu siêu xe đình đám của nước Ý), hay các lãnh đạo Huyndai (nhà sản xuất ô tô hàng đầu Hàn Quốc), nhà sáng lập VinFast giàu hơn gấp nhiều lần.
Cần lưu ý rằng, phần lớn tài sản của ông Phạm Nhật Vượng đến từ Vingroup (VIC) – cổ phiếu đã tăng khoảng 12 lần trong 1 năm trở lại đây. Trong khi đó, VinFast – thành viên thuộc Vingroup hiện là 1 trong những hãng xe điện giá trị nhất thế giới với vốn hóa 7,5 tỷ USD. Hiện nhóm các pháp nhân và tổ chức liên quan đến tỷ phú Phạm Nhật Vượng (bao gồm Vingroup, VIG và Asian Star Trading & Investment) nắm khoảng 97,8% cổ phần của VinFast.
Tương tự như ông Phạm Nhật Vượng, tài sản của người giàu nhất hành tinh Elon Musk không hoàn toàn đến từ Tesla. Một phần đáng kể tài sản của tỷ phú này đến từ SpaceX – công ty hàng không vũ trụ mới niêm yết trên Nasdaq hồi trung tuần tháng 6 và ngay lập tức lọt vào nhóm nghìn tỷ USD vốn hóa. Theo tính toán của Forbes, Elon Musk hiện sở hữu khối tài sản lên đến gần 930 tỷ USD.
Phần còn lại của danh sách trên chứng kiến sự áp đảo của các doanh nhân đến từ Châu Á, đặc biệt là Trung Quốc. Ở vị trí thứ 5 và thứ 6 lần lượt là Wang Chuanfu và Lu Xiangyang, với tài sản khoảng 21 tỷ USD và 16,5 tỷ USD, gắn với BYD. Đây là một trong những minh chứng rõ nhất cho sự trỗi dậy của ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc.
Đứng thứ 7 là Eric Li (Li Shufu) với khoảng 14,8 tỷ USD, gắn với hệ sinh thái gồm Geely, Volvo, Zeekr và Lotus. Vị trí thứ 8 thuộc về Wei Jianjun và gia đình, chủ sở hữu Great Wall Motor, với khoảng 8,8 tỷ USD. Trong khi đó, 2 nhà lãnh đạo Huyndai là Mong-Koo Chung (7,3 tỷ USD) và Euisun Chung (6,2 tỷ USD) lần lượt ở vị trí số 10 và 11.
Có thể thấy, ngành công nghiệp sản xuất ô tô những năm qua chứng kiến nhiều sự thay đổi lớn với sự vươn lên mạnh mẽ của thế hệ mới liên quan đến xe điện. Các hãng xe không ngừng phát triển, tăng trưởng vốn hóa giúp các ông chủ giàu lên nhanh chóng. Bảng xếp hạng trên cũng cho thấy một đặc điểm quan trọng: giá trị không còn chỉ nằm ở việc sản xuất và bán xe.
Xem tiếp tại đường Link =>
https://share.google/zbD7NWHyOa9DfQkH9
Nhóm liên quan Novaland hiện nắm hơn 32% vốn Seaprodex, trong khi SCIC chuẩn bị thoái sạch vốn với mức giá tương ứng định giá doanh nghiệp hơn 13.400 tỷ đồng.
Theo kế hoạch, SCIC sẽ đấu giá trọn lô 79,23 triệu cổ phiếu SEA, tương đương 63,38% vốn Seaprodex, vào ngày 29/9/2026. Giá khởi điểm hơn 8.509 tỷ đồng, tương đương khoảng 107.400 đồng/cổ phiếu.
Mức giá trên cao hơn 45% so với thị giá hiện tại của SEA là 74.000 đồng/cp. Trước đó, SEA đã có đã tăng ấn tượng 60% từ 50.000 lên gần 80.000 đồng chỉ trong thời gian ngắn.
Trong cơ cấu cổ đông hiện nay, Địa ốc Ngân Hiệp nắm 24,03% vốn SEA, còn CTCP Đầu tư Redwood sở hữu 8,44%. Tổng cộng, hai cổ đông liên quan Novaland nắm khoảng 32,47% vốn, chỉ đứng sau SCIC.
Mức giá SCIC đưa ra càng đáng chú ý khi tổng tài sản của Seaprodex tại cuối tháng 6/2026 chỉ khoảng 2.905 tỷ đồng, tức định giá đấu giá cao gấp khoảng 4,6 lần quy mô tài sản trên sổ sách.
Khu đất hơn 1.500 m2, 3 mặt tiền ngay trung tâm TP.HCM
Tài sản gây chú ý nhất của Seaprodex là khu đất 2-4-6 Đồng Khởi, cũng là nơi đặt trụ sở doanh nghiệp. Khu đất rộng 1.522,2 m2, trong đó 1.458,1 m2 không phạm lộ giới, nằm tại giao lộ Đồng Khởi – Tôn Đức Thắng và có tới 3 mặt tiền đường. Đây là một trong những vị trí đắc địa bậc nhất khu trung tâm TP.HCM.
Khu đất được quy hoạch phát triển thành khu phức hợp gồm khách sạn, thương mại, văn phòng và căn hộ, với chiều cao tối đa 20 tầng.
Trên báo cáo tài chính, Seaprodex đang ghi nhận hơn 692 tỷ đồng liên quan khu đất này. UBND TP.HCM đã phê duyệt phương án giá đất theo giá thị trường từ tháng 12/2015. Doanh nghiệp sau đó hoàn tất nghĩa vụ tài chính, được cơ quan thuế xác nhận đã nộp tiền đất ngày 24/1/2017 và Sở Tài chính TP.HCM xác nhận hoàn thành nghĩa vụ ba ngày sau đó.
Tuy nhiên, đến ngày 30/6/2026, Seaprodex vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên chưa thể triển khai dự án. Do đó, hơn 692 tỷ đồng hiện là giá trị ghi trên sổ sách, không phải giá thị trường của khu đất.
Đáng chú ý, doanh nghiệp từng vay Bắc Nam 79 số tiền 250 tỷ đồng để nộp tiền sử dụng đất và dùng 22 triệu cổ phần Proconco làm tài sản bảo đảm.
22 triệu cổ phần Cám Con Cò và danh mục đầu tư hơn nghìn tỷ
Ngoài bất động sản trung tâm TP.HCM, Seaprodex còn sở hữu 22,08% Proconco, doanh nghiệp gắn với thương hiệu thức ăn chăn nuôi Con Cò.
Khoản đầu tư ban đầu có giá gần 547 tỷ đồng. Đến cuối tháng 6/2026, giá trị phần vốn của Seaprodex tại Proconco đã lên gần 1.143 tỷ đồng, tăng khoảng 77 tỷ đồng so với đầu năm và chiếm hơn 90% tổng giá trị phần vốn tại các công ty liên doanh, liên kết.
Proconco cũng mang lại nguồn thu đáng kể. Trong 6 tháng đầu năm, Seaprodex ghi nhận hơn 74,4 tỷ đồng lợi nhuận từ các công ty liên kết, trong khi lợi nhuận trước thuế toàn doanh nghiệp đạt khoảng 103 tỷ đồng. Riêng Proconco đã chia gần 41,93 tỷ đồng cổ tức cho Seaprodex trong kỳ.
Ngoài Proconco, Seaprodex còn góp vốn tại Đồ hộp Hạ Long, Xuất nhập khẩu Thủy sản Miền Trung, Thủy sản số 4, Thủy sản số 5, Công nghiệp Thủy sản, Đóng sửa tàu Nhà Bè và một số doanh nghiệp khác. Tổng giá trị các khoản đầu tư dài hạn tại cuối tháng 6 đạt gần 1.379 tỷ đồng, trong đó phần vốn tại các công ty liên doanh, liên kết gần 1.255 tỷ đồng.
Xem tiếp tại đường Link =>
https://share.google/r8bsCuNSj7mIAVZgy
Nguồn: CafeLand; Lao Động; Vietnamnet; Soha; CafeF
Việt Nam: Bức tranh bất động sản Hà Nội; Giá nhà giảm khắp nơi; Chuyện bán đất “cắt lỗ sớm”; Một cổ phiếu tăng hơn 200% sau 12 phiên
Việt Nam: Tỷ phú Nguyễn Thị Phương Thảo thăng hoa; Xe nhập khẩu ồ ạt về nước; Đặng Lê Nguyên Vũ có động thái đặc biệt; Vingroup xây 20 đại dự án; Gia tăng tầng lớp siêu giàu
Việt Nam: Hạ tầng Đà Nẵng “cất cánh”; Giá đất nền ven Hà Nội giảm; Tài sản 112 ha của Đặng Lê Nguyên Vũ; “Ông lớn” thuốc lá lãi 1.300 tỷ; Nhà đầu tư PNJ tháo chạy
Việt Nam: Hệ sinh thái 8 tỷ phú USD; Giá đất nền giảm sâu; Mô hình tàu cao tốc của Trần Bá Dương; 5 mẫu xe hybrid hút khách nhất; Bất động sản TP.HCM
Việt Nam: Cơn hoảng loạn chưa hồi kết; Giá nhà vượt khả năng chi trả; Cuộc đua bất động sản công nghệ cao; Các tỷ phú đóng góp cho đất nước; Doanh nhân Tài Phạm
Việt Nam: Chu kỳ mới bất động sản; Tập đoàn của giáo sư giàu nhất báo lãi; Novaland lãi 1.100 tỷ đồng; Xe buýt điện Phạm Nhật Vượng chạy ở Mỹ; Lãi suất BIDV cao nhất
Việt Nam: Người mua ô tô tất toán khoản vay; Tổng tài sản 5 tỉ phú; Dự báo giá vàng; Bất động sản được “hậu thuẫn” từ nhu cầu ở thực; Yếu tố cạnh tranh mới bất động sản công nghiệp
Việt Nam: Xuất khẩu 10.000 tấn gạo sang Hàn Quốc; Nhiều lô đất nền cắt lỗ; Bất động sản khó giảm sâu; 19.500 doanh nghiệp thành lập mới; Dự án 2.000 ha của Bầu Đức tại Lào
Bình luận và đánh giá
Gửi nhận xét đánh giá