Dr. Nguyễn Sỹ Phương

VỤ THỨ 3 HỒI HƯƠNG ĐỂ TRỞ LẠI ĐOÀN TỤ BỊ TỪ CHỐI VÌ PHỎNG VẤN

Tình cảnh

Anh Nguyễn N.T ở Berlin, chị Trần T.M ở Leipzig. Cuộc tình duyên của hai người xa xứ và xa cách nhau trên hai trăm cây số, sau mấy tháng, nhanh chóng đi đến hôn nhân. Cả hai đều quốc tịch Việt Nam, chị Trần T.M có giấy phép lưu trú vô thời hạn. Anh Nguyễn N.T thuộc diện tạm dung (chờ xét đơn xin tỵ nạn), bị giới hạn lưu trú trong phạm vi Berlin. Mỗi lần muốn đi Leipzig thăm người yêu, anh lại phải đến Sở Ngoại kiều xin giấy phép, và không phải lúc nào cũng suôn sẻ. Kết hôn vì vậy đối với hai người không chỉ là đỉnh cao chín muồi của tình yêu như nhiều đôi lứa khác mà còn là hy vọng duy nhất, nhờ đó chồng được phép đoàn tụ „ăn theo“ vợ, thoát cảnh tạm dung luôn hành hạ anh, thấp thỏm trong nỗi lo sợ bị trục xuất ngày một ngày hai. Hai người đưa nhau đến Đại sứ quán Việt Nam tại Berlin làm thủ tục kết hôn. Sau lễ cưới, nhất nhất theo yêu cầu của Sở ngoại kiều, anh đồng ý tự nguyện hồi hương để rồi vợ sẽ đón anh sang Đức đoàn tụ.

Đệ đơn

Theo đúng quy trình, chị Trần T.M đệ đơn lên Sở Ngoại Kiều Leipzig, xin đón chồng sang Đức đoàn tụ. Một mình với một con nhỏ bị thiểu năng của đời chồng trước, khó khăn lắm chị mới tìm được việc làm, đủ thu nhập, đủ tiêu chuẩn nhà ở, để hoàn tất hồ sơ thủ tục đón người nhà sang Đức đoàn tụ gia đình. Sở Ngoại kiều tiếp chị, hướng dẫn thủ tục, cách điền các mẫu giấy tờ, giải thích cho chị cặn kẽ, giọng đầy cảm thông trước hoàn cảnh của một người mẹ nuôi con tàn tật một mình, và hứa sẽ giải quyết nhanh như có thể. Sở Ngoại kiều Leipzig từng được bình chọn nằm trong số những Sở Ngoại kiều thân thiện với người nước ngoài nhất. Chị ra về lòng nhẹ nhõm tràn đầy hy vọng về một ngày đoàn tụ không xa, có thể chỉ nay mai. Ở trong nước, anh nộp cho Sứ quán Đức toàn bộ hồ sơ do chị gửi về cùng với hộ chiếu, chờ ngày cấp vi sa.

Ngày „định mệnh“

Bốn tháng sau ngày đệ đơn, chị nhận được giấy mời gặp của Sở Ngoại kiều, hẹn ngày giờ phải có mặt tại phòng tiếp nhận hồ sơ. Chị phấn chấn cảm phục cơ quan công quyền Đức giải quyết mau lẹ và thầm cảm ơn trời phật đã không bỏ rơi mẹ con chị phải khắc khoải đợi chờ, đếm lịch từng ngày. Tình tiết cũng tương tự như vậy, được chồng chị tại Việt Nam hồ hởi đón nhận, khi Sứ qúan Đức ở Việt Nam gửi giấy triệu tập, mời anh đến gặp Sứ qúan. Hai người đến hai cơ quan công quyền Đức khác nhau, nhưng trong cùng một ngày, lệch nhau 5 tiếng đồng hồ, khớp với số múi giờ chênh nhau giữa hai nước. Hai người qúa mừng không mảy may nghĩ tới họ đã được mời đến cùng một thời điểm, hẳn phải có lý do. Buổi mời gặp hai vợ chồng hai nơi, mà trong ngôn từ người Việt vẫn quen gọi là buổi phỏng vấn, điễn ra lịch thiệp, nhẹ nhàng, cùng chung từng câu hỏi, chỉ khác: câu trả lời của người vợ thì trước mặt nhân viên Sở Ngoại kiều Leipzig, còn của người chồng thì trước mặt Lãnh sự Sứ qúan Đức tại Hà nội. Câu hỏi đầu tiên về đám cưới, Sở Ngoại Kiều đặt ra là: Sau khi ký giấy đăng ký kết hôn tại Sứ qúan, chị đưa anh về ngủ ở đâu ? Còn tại Hà Nội câu hỏi cũng đúng như vậy, chỉ khác đại từ nhân xưng „Chị“, được thay bằng đại từ nhân xưng „Anh“: Sau khi ký giấy đăng ký kết hôn tại Sứ qúan, anh đưa chị về ngủ tại đâu ? Anh Nguyễn N.T chột dạ: Họ đang hỏi đến đêm tân hôn, điều thiêng liêng trong tập qúan người Việt, không như người Đức, cưới sau khi con đã chục tuổi thì đêm tân hôn không còn là tân nữa. Đáng ra anh phải trả lời đúng thực tế, nhưng anh lại suy diễn, nếu nói đưa nhau về Leipzig thì anh sẽ bị kết tội phạm luật đi trái vùng, mà khai ở Berlin thì anh đang ở trại, tại đó đâu có phòng hạnh phúc ! Chắc người hỏi định cài bẫy để ghép tội, làm anh cuống, chuyển sang liều, nói cứng: Tôi tiễn vợ ra tầu, sau đó trở về trại. Tận bên kia nửa vòng trái đất, người vợ không thể nghe được câu nói dối của chồng, cũng lại suy diễn theo cách của người Việt, đêm thiêng liêng không thể vắng nhau, nên không dám nói khác, liền qủa quyết: Chúng tôi sung sướng lên tầu về ngôi nhà hạnh phúc của mình ở Leipzig! May kịch bản hỏi về đêm tân hôn chỉ dừng ở đấy, không hỏi sâu hơn ! Để kiểm tra về mối quan hệ giữa hai người trước hôn nhân, Sở Ngoại kiều hỏi: Những khi về gặp người yêu, anh ấy có vào phòng riêng của con chị, chơi với nó không ? Chị gật đầu, trả lời: Dĩ nhiên rồi ! Tại Đại Sứ qúan, câu hỏi trên đặt ra cho anh, anh đáp: sao lại không. Vậy phòng đó có ban công không ? - Lãnh sự hỏi tiếp. Anh lúng túng. Qủa thật anh không để ý. Thay vì phải trả lời như vậy, thì anh suy diễn, phòng khách, nơi anh đã cùng người yêu nhiều lần từ đó nhìn ra khoảng trời thành phố ước ao một ngày kia được cư trú tại đây, phòng này có ban công, chắc phòng trẻ cũng phải có ban công. Lấy lại bình tĩnh, hít một hơi dài, anh đáp: có ! Ngược với câu trả lời của vợ anh. Kết thúc buổi phỏng vấn, mỗi người rời trụ sở ra về đều ngổn ngang những câu hỏi, không biết câu trả lời của người bên kia có khớp không ? Nhưng thâm tâm cả hai đều linh cảm được tầm quan trọng của ngày này. Đó là ngày định mệnh đoàn tụ !

Kết cục

Sau đó 1 tuần, anh Nguyễn N.T nhận được thư trả lời từ Đại sứ qúan Đức ở Hà nội, với nội dung:

Thưa ngài Nguyễn,

Sứ qúan rất buồn phải thông báo cho ngài, đơn xin vi sa của ngài, qua kết qủa kiểm tra, không đáp ứng điều kiện Luật ngoại kiều Đức.

Cơ sở để ra quyết định trên là:

Kết qủa thẩm định cuộc phỏng vấn hai vợ chồng tại Sứ qúan Đức và Sở Ngoại kiều cũng như các tư liệu hiện có/thu được cho thấy rõ ràng rằng, giữa hai người không có chủ định xây dựng một cuộc sống chung. Lý do kết hôn chỉ nhằm mục đích giúp người đệ đơn được quyền lưu trú ở Đức. Các điều kiện ghi trong Điều 27 đoạn 1, và Điều 30 Luật lưu trú AufenthG trong trường hợp của ngài đã không đáp ứng. Mặt khác, theo Điều 31 Aufenth V Luật Nhập cư, khi cấp vi sa cần được sự chấp thuận của Sở Ngoại kiều. Nhưng với cùng lý do trên, Sở Ngoại kiều sở tại cũng đã từ chối.

Xin chào !

Trưởng phòng cấp vi sa

Không còn đường lựa chọn

Trên đời, nhiều sai lầm không thể làm lại. Anh Nguyễn N.T ở Berlin, chị Trần T.M đã không còn cơ hội để có một cuộc phỏng vấn lần 2, đành phải nhờ cậy đến luật sư can thiệp theo thủ tục tư pháp Đức. Mọi hy vọng đoàn tụ ôm ấp từ buổi đầu làm thủ tục gần như tiêu tan, giờ đành phó mặc cho may rủi trên con đường pháp lý đầy khó khăn, dày công, tốn kém thời gian và tiền bạc !

Bài học sai một ly đi một dặm

Sau lễ cưới, Sở ngoại kiều đề nghị anh hồi hương để sau đó vợ đón sang Đức đoàn tụ, lý do bởi anh nhập cảnh bất hợp pháp, thì phải hồi hương để nhập cảnh hợp pháp. Lẽ ra khi Sở ngoại kiều yêu cầu như vậy thì phải đặt điều kiện với Sở ngoại kiều, họ phải đồng ý trước (Vorabzustimmung) cho phép nhập cảnh đoàn tụ gia đình. Một khi không có thoả thuận trên thì anh bị coi như lần đầu tiên sang Đức, phải chịu thẩm tra và thống nhất giữa 2 bên Đại sứ quán Đức ở Việt Nam và Sở ngoại kiều ở Đức.

(Còn tiếp)

(Tuyển tập các vụ được đăng đầy đủ tại chuyên mục Ấn phẩm chuyên đề)