DIỄN TIẾN CHIẾN TRANH NGA – UKRAINE, 24 GIỜ NGÀY QUA

Ukraine

- Định thay chỉ huy không quân
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 20/12 nói rằng ông đang xem xét thay thế Tư lệnh Bộ chỉ huy Không quân miền Nam Dmytro Karpenko. Ông Zelensky bày tỏ sự không hài lòng ông Karpenko sau loạt cuộc tập kích gần đây của Nga nhằm vào tỉnh Odesa.
“Chúng tôi đang tăng cường phòng không, và thành thật mà nói, chúng tôi cũng tăng cường cả cấp chỉ huy. Hôm nay, tôi đã nêu vấn đề thay tư lệnh. Tôi nghĩ họ sẽ tìm một ứng viên khác. Bởi vì chúng ta cần phản ứng nhanh chóng, kịp thời”, ông Zelenslu nói.

- Không thể tự bảo đảm ngân sách cho quân đội 800.000 người
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết nước này không đủ khả năng tự bảo đảm ngân sách để duy trì lực lượng vũ trang với quy mô khoảng 800.000 quân, do đó đang xem xét phương án huy động hỗ trợ tài chính một phần từ các đối tác quốc tế.
Phát biểu trong buổi họp trực tuyến với báo giới ngày 20/12, Tổng thống Zelensky nhấn mạnh: “Không, Ukraine không có khả năng tự chi trả cho một lực lượng quân đội như vậy. Chúng tôi không có đủ nguồn lực tài chính. Vì thế, tôi đang tiến hành đối thoại với các nhà lãnh đạo thế giới. Tôi coi việc các đối tác hỗ trợ một phần kinh phí cho quân đội Ukraine là một bảo đảm an ninh đối với chúng tôi, bởi Lực lượng Vũ trang Ukraine trước hết chính là bảo đảm an ninh số một của đất nước”.

- Ông Zelensky nêu phương án thỏa thuận hòa bình công bằng với Nga
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho rằng một “phiên bản công bằng” của thỏa thuận hòa bình có thể là chấm dứt giao tranh dọc theo đường tiếp xúc hiện nay, Ukraine sẽ tìm cách giành lại các vùng lãnh thổ mà Nga vẫn kiểm soát thông qua các biện pháp ngoại giao trong giai đoạn sau.
Phát biểu trong cuộc họp trực tuyến với các nhà báo ngày 20/12, Tổng thống Zelensky nhấn mạnh, việc dừng bắn tại thời điểm hiện tại có thể tạo tiền đề cho tiến trình chấm dứt xung đột. “Tính đến hôm nay, một phương án công bằng là có thể: chúng tôi giữ nguyên vị trí hiện tại – tức là đường tiếp xúc ở bất kỳ khu vực nào trên lãnh thổ Ukraine. Trước mắt là như vậy, cho đến khi ngoại giao phát huy tác dụng. Đây có thể là thời điểm ngừng bắn, hoặc đơn giản là thời điểm chấm dứt giao tranh, và sau đó là tiến tới kết thúc chiến tranh”, ông Zelensky nói.

- Tổng thống Ukraine cho biết sẽ không loại trừ khả năng rút quân khỏi Donetsk
Tổng thống Ukraine Vladimir Zelensky ngày 20/12 cho biết ông không loại trừ khả năng rút các lực lượng vũ trang nước này khỏi Donetsk. Đây là điều mà Mỹ và Nga đang yêu cầu Ukraine thực hiện. Tuy nhiên, ông Zelensky yêu cầu phía Nga cũng phải tiến hành rút quân tương tự. Nghĩa là Ukraine rút bao nhiêu thì Nga cũng phải rút bấy nhiêu.
Ông tuyên bố, khu vực này sẽ được thiết lập như một khu kinh tế tự do, tại đó không được triển khai vũ khí hạng nặng cũng như lực lượng quân đội. Phát biểu được kênh truyền hình Novosti.LIVE, một kênh tin tức trực tuyến của Ukraine đăng tải.

- Sa thải chỉ huy sau nhiều cuộc tấn công của Nga
Theo báo Ukraine Kyiv Independent, Nga đã tấn công cơ sở hạ tầng cảng của khu vực Odessa ở miền nam Ukraine vào tối thứ Sáu. Ít nhất tám người thiệt mạng và 27 người khác bị thương. Vì thế,  Kiev muốn thay thế người đứng đầu Bộ Tư lệnh Không quân miền Nam, Dmytro Karpenko. Tổng thống Volodymyr Zelensky nói với các phóng viên: Chúng tôi đang tăng cường phòng không và thẳng thắn mà nói, chúng tôi cũng sẽ tăng cường chỉ huy. Hôm nay tôi đã đề cập đến câu hỏi về sự kế vị của các chỉ huy. Tôi nghĩ một ứng cử viên khác sẽ được tìm thấy. Bởi vì chúng ta phải có khả năng phản ứng kịp thời và nhanh chóng.

- Hệ thống năng lượng vẫn còn nguyên vẹn dù Nga tấn công
Theo Thứ trưởng Bộ Năng lượng Mykola Koliznyk công bố trên Ukrinform, bất chấp các cuộc tấn công dữ dội của Nga, hệ thống năng lượng Ukraine vẫn tiếp tục hoạt động và được kiểm soát. Chỉ riêng trong tháng 11, Nga đã thực hiện 5 cuộc tấn công lớn vào các cơ sở hạ tầng năng lượng dân sự, bắn hơn 200 tên lửa và 5.500 máy bay không người lái. Theo thông tin, các cuộc pháo kích đã làm hư hại các cơ sở sản xuất, truyền tải và phân phối điện và dẫn đến tắc nghẽn cả về công suất phát và truyền tải điện. Hiện tại, khoảng 48.000 người tiêu dùng ở vùng Odessa và khoảng 3.000 người ở vùng Chernihiv vẫn chưa có điện. Ở các khu vực Mykolaiv và Kherson, nguồn cung cấp điện gần như đã được khôi phục hoàn toàn, Kolisnyk nói.

- Giành lại khu vực xung quanh Kupyansk
Theo báo cáo, quân đội Ukraine đã tiến dọc theo đường cao tốc P-79 ở trung tâm Kupyansk. Trong báo cáo của họ, các nhà phân tích của ISW đề cập đến hình ảnh định vị địa lý và tài liệu phim từ vài ngày qua.
Các lực lượng Ukraine được cho là đã chiếm lại một khu vực gần Kupyansk, một thành phố ở phía đông vùng Kharkiv của Ukraine. Đây là những gì các nhà phân tích tại Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) viết trong báo cáo mới nhất của họ.

- Bể chứa dầu hướng dương bị Nga tấn công
Một video cho thấy các đường phố xung quanh bể chứa đầy dầu hướng dương như thế nào. Một bồn chứa dầu hướng dương đã bị tấn công trong một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Nga ở khu vực thành phố ven biển Odessa của Ukraine. Sau tác động của máy bay không người lái chiến đấu, một tia lửa lớn có thể được nhìn thấy trên container khổng lồ ở cảng Piwdenne, như một video trên một kênh tin tức khu vực trên Telegram cho thấy.

- Khu vực biên giới Sumy
Các phương tiện truyền thông đưa tin rằng quân đội Nga cũng đã tấn công ngôi làng Ryasne lân cận đã bị quân đội Ukraine chặn đứng. Truyền thông thế giới đưa tin, ban đầu không thể xác minh thông tin một cách độc lập, nhưng Nga không bình luận chính thức về vụ việc. Quân đội Ukraine cho biết họ đã chiến đấu với quân đội Nga ở khu vực biên giới Sumy ở đông bắc Ukraine sau khi họ thành công trong việc tiến công ở đó. "Giao tranh hiện đang diễn ra ở làng Grabowske", quân đội Ukraine nói. Họ đang "nỗ lực đẩy lùi những kẻ chiếm đóng trở lại lãnh thổ Nga".

- Hàng chục trận chiến trong vòng 24 giờ
Các nhà phân tích của Viện Nghiên cứu Chiến tranh ISW xác định hầu hết các cuộc giao tranh giữa các lực lượng Ukraine và Nga ở khu vực Luhansk và Donetsk, bao gồm các cuộc đụng độ gần Lyman, gần Kupyansk và một số xung quanh thành phố khai thác mỏ Pokrovsk đang tranh chấp gay gắt. ISW liệt kê hàng chục trận đánh quan trọng tại các địa điểm khác nhau trên mặt trận Ukraine trong 24 giờ qua. Trên trục phía bắc của khu vực xung quanh thành phố Sumy của Ukraine, cũng như xung quanh thành phố Vovchank và làng Ternova ở khu vực Kharkiv phía đông Ukraine, các nhà phân tích của ISW nhận thấy các nỗ lực "hỗ trợ" hoặc tăng cường của các lực lượng Nga.

Nga

- Đàm phán về Ukraine tại Miami diễn ra mang tính xây dựng
Đặc phái viên của Tổng thống Nga, Giám đốc điều hành Quỹ Đầu tư Trực tiếp Nga (RDIF) Kirill Dmitriev cho biết các cuộc đàm phán đang diễn ra tại Miami (Mỹ) về giải pháp cho xung đột Ukraine giữa phía Nga và đại diện Mỹ mang tính xây dựng.
“Các cuộc thảo luận đã được khởi động, đang tiếp tục trong ngày 20 và sẽ kéo dài sang ngày 21/12 (theo giờ Mỹ)”, ông Dmitriev cho biết thêm.

- Gần 100 UAV Nga tập kích vào Ukraine
Không quân Ukraine cho biết, trong đêm 20 rạng sáng 21/12, lực lượng Nga đã tiến hành một đợt tấn công quy mô lớn nhằm vào Ukraine bằng tổng cộng 97 thiết bị bay không người lái (UAV), trong đó khoảng 60 chiếc là UAV tấn công loại Shahed.
Theo thông báo, lực lượng phòng không Ukraine đã bắn hạ hoặc gây nhiễu thành công 75 UAV. Tuy nhiên, các đòn tấn công của 19 UAV khác đã được ghi nhận trúng mục tiêu tại 8 địa điểm khác nhau, đồng thời mảnh vỡ UAV rơi xuống một khu vực.
Không quân Ukraine cho biết tính đến sáng 21/12, cuộc tấn công vẫn đang tiếp diễn, với một số UAV Nga vẫn hoạt động trong không phận Ukraine.

- Hơn ngàn  lính Nga bị "tiêu diệt" trong vòng một ngày
Theo Bộ Quốc phòng Mỹ thông báo trong dữ liệu hàng ngày về tổn thất của Nga, đối phương có khoảng 11.400 xe tăng và khoảng 92.600 máy bay không người lái kể từ khi bắt đầu cuộc chiến, không còn thuộc quyền sở hữu của quân đội Nga hoặc đã bị phá hủy. Còn theo Bộ Quốc phòng Ukraine, có 1.130 binh sĩ Nga đã bị thương hoặc thiệt mạng trong ngày qua., tổng cộng 1.196.740 binh sĩ Nga đã bị "tiêu diệt" kể từ khi bắt đầu cuộc chiến vào tháng 2/2022. Thông tin không thể được xác minh độc lập. Bản thân Moscow cũng đang kìm hãm thông tin về những tổn thất của chính họ ở Ukraine.

- Kế hoạch hòa bình cho Ukraine không còn cơ hội
Hãng tin Interfax dẫn lời cố vấn chính sách đối ngoại của Tổng thống Vladimir Putin, Yuri Ushakov ho biết: Chính phủ Nga bác bỏ những thay đổi đối với các đề xuất hòa bình của Mỹ đối với Ukraine. Tôi chắc chắn rằng các đề xuất của người châu Âu và Ukraine chắc chắn không cải thiện khả năng hòa bình lâu dài. Bối cảnh là các cuộc đàm phán giữa châu Âu và Ukraine về những thay đổi đối với đề xuất của Mỹ nhằm chấm dứt chiến tranh, vốn đã diễn ra trong gần bốn năm. Các cuộc đàm phán hiện đang được tiến hành ở Mỹ: Đặc phái viên Nga Kirill Dmitriev đã gặp Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và cố vấn của Tổng thống Mỹ Donald Trump Jared Kushner hôm qua tại Florida. Ông Dmitriev mô tả các cuộc đàm phán này là "mang tính xây dựng".

- Không có kế hoạch đàm phán trực tiếp giữa Mỹ, Ukraine, Nga
Theo các hãng thông tấn Nga, cố vấn tổng thống Nga Yuri Ushakov đã phủ nhận các báo cáo về một cuộc gặp trực tiếp có thể xảy ra giữa các đặc phái viên từ Mỹ, Ukraine và Nga: Cho đến nay, chưa ai nói nghiêm túc về dự án này và theo hiểu biết của tôi, đây không phải là sự chuẩn bị. Kể từ thứ Sáu, các cuộc đàm phán riêng biệt đã được tổ chức tại Miami để thảo luận về việc chấm dứt cuộc xung đột ở Ukraine.

- Tuyến tàu quan trọng ở Rostov bị phá
Các thành viên của nhóm du kích Ukraine Atesh tuyên bố trong một mục trên Telegram, cho biết:  Họ đã phá hoại một giao lộ đường sắt quan trọng gần thành phố Rostov-on-Don của Nga, làm gián đoạn hoạt động hậu cần của Nga đến các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng của Ukraine. Theo báo cáo, các chiến binh Atesh đã đốt cháy một ngã ba đường sắt ở Bataisk thuộc tỉnh Rostov của Nga. Theo nhóm, trạm này được sử dụng để cung cấp quân đội và xe quân sự cho mặt trận phía nam. "Cuộc tấn công đốt phá đã làm gián đoạn hoạt động của trung tâm hậu cần chính, qua đó quân chiếm đóng được tiếp tế ở tất cả các hướng phía nam", nhóm này viết trên Telegram. Thông tin không thể được xác minh độc lập tại thời điểm này. Tờ báo Ukraine "Kyiv Independent" lần đầu tiên đưa tin.

- Tuyên bố đã chinh phục Sumy
Mặc dù thông tin này không thể được kiểm  chứng, Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố trong báo cáo mới nhất của mình rằng các lực lượng Nga đã kiểm soát các khu định cư Vysoke ở vùng Sumy và Svitle ở vùng Donetsk trong 24 giờ qua. Bộ cũng nói rằng các lực lượng của họ đã tấn công các cơ sở được sử dụng để vận chuyển vũ khí, đạn dược và kho nhiên liệu của phương Tây, cũng như các địa điểm triển khai tạm thời của lực lượng Ukraine và lính đánh thuê nước ngoài.

Mỹ

- Cơ quan tình báo Mỹ mâu thuẫn với Trump về mục tiêu của Putin
Theo thông tin trên báo người trong cuộc, các cơ quan tình báo Mỹ cho rằng, dường như có những đánh giá khác nhau về mục tiêu chiến tranh của Tổng thống Nga Vladimir Putin. Các báo cáo nội bộ cảnh báo rằng Putin vẫn muốn chinh phục toàn bộ Ukraine. Tuy nhiên, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard nói trên Platform X rằng, Nga muốn tránh một cuộc chiến lớn với châu Âu, khác với tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng Putin muốn chấm dứt xung đột.

- Các bên nên hài lòng với các cuộc đàm phán Ukraine ở Miami
Các cuộc đàm phán ở Miami ở bang Florida của Mỹ, kéo dài suốt cuối tuần, có sự tham gia của các phái đoàn hoặc nhà đàm phán từ tất cả các bên trong việc thay đổi các chòm sao - từ Mỹ, Nga, Ukraine đến châu Âu. Mục tiêu chính là để các nhà đàm phán Mỹ phản hồi kết quả của các cuộc đàm phán gần đây nhất vào Chủ nhật và thứ Hai tuần trước tại Berlin với các đại diện của Nga. Về phía Đức, cố vấn chính sách đối ngoại của Thủ tướng Friedrich Merz, chính trị gia CDU Günter Sautter, đã bay đến Florida để tổ chức các cuộc đàm phán với đại diện của Mỹ và Ukraine. Ban đầu không có gì được biết về nội dung.

Thế giới

- Thủ tướng Hungary cảnh báo tịch thu tài sản Nga là tuyên bố chiến tranh
Ngày 20/12, Thủ tướng Hungary Viktor Orban cảnh báo, nếu Liên minh châu Âu (EU) tịch thu tài sản Nga bị đóng băng và chuyển tiền cho Ukraine, đó sẽ là một tuyên bố chiến tranh và việc quân đội phương Tây xuất hiện tại Ukraine chỉ còn là vấn đề thời gian.
Theo M1, kênh truyền hình quốc gia Hungary, phát biểu tại Szeged, ông Orban nhấn mạnh, nếu không có sự can thiệp trực tiếp của lực lượng quân sự EU, Ukraine sẽ không có cơ hội chiến thắng trong đối đầu với Nga. Hungary đã ngăn chặn mối đe dọa chiến tranh trực tiếp ở Brussels; việc tịch thu tài sản Nga và chuyển tiền cho Ukraine đồng nghĩa với việc tuyên bố chiến tranh, sự có mặt của binh sĩ phương Tây chỉ còn là vấn đề thời gian.

- Hungary, Séc và Slovakia không tham gia chương trình 90 tỷ Euro EU cho Ukraine
Cộng hòa Séc, Hungary và Slovakia mới đây đã từ chối tham gia chương trình 90 tỷ euro của EU nhằm hỗ trợ quốc phòng và kinh tế cho Ukraine trong năm 2026 và 2027.
Thủ tướng Slovakia Fico cho rằng, sự hỗ trợ tài chính của EU cho Ukraine không dẫn đến hòa bình mà chỉ làm gia tăng thương vong và kéo dài cuộc xung đột. Slovakia phản đối các kế hoạch này của EU và sẽ không tham gia vào bất kỳ khoản vay quân sự nào cho Ukraine.
Thủ tướng Hungary Orban có cùng quan điểm với nhà lãnh đạo Slovakia. Còn Thủ tướng Séc Babis tuyên bố không phản đối việc EU tiếp tục hỗ trợ Ukraine, tuy nhiên các biện pháp hỗ trợ này cần tránh chuyển gánh nặng tài chính sang ngân sách tương lai của Séc.

- Máy bay không người lái Nga bị rơi ở Thổ Nhĩ Kỳ
Một số đài truyền hình cũng như tờ báo "Cumhüriyet" đưa tin, chưa đầy một ngày sau vụ rơi máy bay không người lái nghi ngờ của Nga ở tây bắc Thổ Nhĩ Kỳ, một máy bay không người lái khác đã được tìm thấy ở nước này. Máy bay không người lái thứ hai được phát hiện ở một bãi đất trống gần thành phố Balikesir, phía tây nam Istanbul. Nhìn chung, đây đã là sự cố máy bay không người lái thứ ba ở Thổ Nhĩ Kỳ kể từ đầu tuần.

- Hải quan Thụy Điển kiểm tra tàu chở hàng Nga
Con tàu Nga được gọi là "Adler", đã neo đậu ở vùng biển Thụy Điển vào thứ Sáu do sự cố máy móc. Hải quan Thụy Điển đã kiểm tra tàu chở hàng này vào buổi sáng, chủ sở hữu của nó nằm trong danh sách trừng phạt của Liên minh châu Âu vì nghi ngờ có liên quan đến việc vận chuyển vũ khí. Ngay sau 01 giờ 00 sáng, chúng tôi lên tàu với sự hỗ trợ của Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Thụy Điển và cảnh sát để thực hiện kiểm tra hải quan, phát ngôn viên hải quan Martin Höglund cho biết. Việc kiểm tra vẫn chưa hoàn tất.

- Na Uy hỗ trợ Ukraine đảm bảo nguồn cung cấp năng lượng
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky công bố sau cuộc trò chuyện với Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Store trên Telegram: Na Uy sẽ hỗ trợ Ukraine trong quá trình tái thiết và an ninh năng lượng. Na Uy cũng sẽ hỗ trợ chúng tôi tăng cường nguồn cung cấp năng lượng - cảm ơn bạn rất nhiều vì điều đó", ông Zelenskyy nhấn mạnh.

- Chỉ có Trump mới có thể buộc Putin tạo ra hòa bình
Theo Tổng thư ký Mark Rutte nói với báo giới, Trump là người duy nhất có thể đưa người đứng đầu Điện Kremlin Vladimir Putin vào bàn đàm phán - và là người duy nhất có thể buộc Putin cuối cùng phải hòa bình: Tôi dành cho anh ấy sự tôn trọng lớn vì điều đó. NATO có thể dựa vào Mỹ trong trường hợp khẩn cấp - ngay cả dưới thời Tổng thống Donald Trump. Trump rõ ràng đã cam kết với NATO - nhưng cũng có kỳ vọng rõ ràng rằng chúng tôi sẽ tăng đáng kể chi tiêu của mình. Và chúng tôi đang thực hiện nó. Với liên minh sẵn sàng, người châu Âu đang chịu trách nhiệm về Ukraine. Họ bảo vệ sườn phía đông và các quốc gia Baltic. "Mỹ đã nói rõ rằng họ sẽ vẫn cam kết với châu Âu - hạt nhân và thông thường. Việc rút khỏi châu Âu không phải là điều cần bàn cãi", ông Rutte nói. Tổng thư ký NATO ca ngợi những nỗ lực của ông Trump nhằm chấm dứt cuộc chiến của Nga chống lại Ukraine, hiện đã diễn ra gần bốn năm. Trump hoàn toàn cam kết với vấn đề này. Ông ấy tập trung vào việc chấm dứt cuộc chiến này.

- Pháp và Nga báo hiệu sẵn sàng tham gia đối thoại
The Kyiv Independent trích dẫn một tuyên bố từ Điện Élysée trên truyền hình Pháp: Thủ tục sẽ được quyết định trong những ngày tới. Điện Élysée nhấn mạnh rằng tất cả các cuộc đàm phán với Moscow sẽ được tiến hành "hoàn toàn minh bạch" với Tổng thống Volodymyr Zelensky và các nhà lãnh đạo châu Âu, với mục đích đảm bảo một "nền hòa bình vững chắc và lâu dài" cho Ukraine.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Tổng thống Nga Vladimir Putin đã bày tỏ sẵn sàng tham gia vào "đối thoại". Điều này được báo cáo bởi "The Kyiv Independent". Hôm Chủ nhật, phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov nói rằng Tổng thống Nga Vladimir Putin đã "bày tỏ sự sẵn sàng tham gia đối thoại". Vì vậy, nếu có ý chí chính trị chung, điều này chỉ có thể được nhìn nhận một cách tích cực, "The Kyiv Independent" trích lời Peskov. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã phản ứng tích cực với đề xuất từ Moscow.

GÓI HỖ TRỢ 90 TỶ CỦA EU DÀNH CHO UKRAINE

Gói hỗ trợ
Ngày 19/12, các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) đã nhất trí huy động vốn vay để cho Ukraine vay 90 tỷ Euro (tương đương khoảng 105 tỷ USD) nhằm tài trợ cho lĩnh vực quốc phòng của nước này trong hai năm tới, đối phó với Nga. Quyết định này được đưa ra thay cho một phương án chưa từng có tiền lệ trước đó là sử dụng trực tiếp các tài sản chủ quyền của Nga đang bị phong tỏa để hỗ trợ Kiev.
Ukraine đã hoan nghênh gói vay 90 tỷ euro, coi đây là nguồn hỗ trợ quan trọng để đảm bảo ngân sách và khả năng phòng thủ trong bối cảnh chiến tranh kéo dài. Tổng thống Zelensky tuyên bố khoản vay “giúp củng cố khả năng phòng thủ của Ukraine" dù EU không đạt được thỏa thuận dùng tài sản Nga.

Khoản vay 90 tỷ Euro được phân bổ như nào?
Theo kế hoạch, EU sẽ cung cấp các khoản vay không lãi suất cho Ukraine trong giai đoạn 2026–2027, dựa trên nguồn vốn do EU huy động từ thị trường tài chính. Các khoản vay này được bảo đảm bằng ngân sách dự phòng của EU, cụ thể là phần chênh lệch giữa mức đóng góp tối đa mà EU có thể yêu cầu từ các quốc gia thành viên và số tiền cần thiết để chi trả cho các khoản chi tiêu đã được dự toán.
Gói hỗ trợ trị giá 90 tỷ euro dự kiến sẽ đáp ứng khoảng hai phần ba nhu cầu tài chính của Ukraine trong hai năm tới. Phần còn lại ban đầu được kỳ vọng sẽ do Anh đảm nhận, thông qua việc sử dụng các tài sản của Nga đang bị phong tỏa.
Trước đó, phương án EU vay nợ chung từng bị xem là khó khả thi, do yêu cầu sự đồng thuận tuyệt đối của các nước thành viên và vấp phải phản đối từ Thủ tướng Hungary Viktor Orbán. Tuy nhiên, Hungary cùng với Slovakia và Cộng hòa Séc cuối cùng đã chấp thuận để kế hoạch được triển khai, sau khi các nhà lãnh đạo EU cam kết rằng cơ chế này sẽ không gây ảnh hưởng bất lợi đến tình hình tài chính của ba quốc gia nói trên.
Ủy ban châu Âu đã đề xuất một kế hoạch, nhận được sự ủng hộ của nhiều quốc gia thành viên EU, cho phép các chính phủ trong khối sử dụng tới 165 tỷ euro, chiếm phần lớn trong tổng số 210 tỷ euro tài sản quốc gia của Nga hiện đang bị đóng băng tại châu Âu.
Theo phương án này, EU sẽ không tiến hành tịch thu tài sản — điều có thể vi phạm luật pháp quốc tế. Thay vào đó, số tiền mặt sẽ được đầu tư vào các trái phiếu không lãi suất do Ủy ban châu Âu phát hành, qua đó tạo nguồn tài chính đáp ứng nhu cầu của Ukraine trong các năm 2026 và 2027.

Phản đối từ phía Bỉ
Tuy nhiên, kế hoạch đã vấp phải sự phản đối từ Bỉ, quốc gia đang nắm giữ khoảng 185 tỷ euro trong tổng số tài sản của Nga tại châu Âu. Ngoài ra, Italy, Malta và Bulgaria cũng bày tỏ quan điểm thận trọng.
Trở ngại lớn nhất nằm ở việc phải cung cấp cho Bỉ những bảo đảm pháp lý và tài chính không giới hạn thời gian, nhằm bảo vệ nước này trước các rủi ro từ những biện pháp trả đũa hoặc các vụ kiện tiềm tàng của Nga liên quan đến việc sử dụng số tài sản nói trên để hỗ trợ Ukraine.
Dù vậy, các nhà lãnh đạo EU vẫn giao cho Ủy ban châu Âu tiếp tục nghiên cứu và hoàn thiện phương án về khoản vay này.

Châu Âu sẽ mất gì?
Các nhà lãnh đạo EU khẳng định toàn bộ tài sản của Nga, với tổng trị giá khoảng 210 tỷ euro đang bị phong tỏa tại EU, sẽ tiếp tục bị đóng băng cho đến khi Moscow chi trả khoản bồi thường cho Ukraine. Trong trường hợp Nga thực hiện nghĩa vụ này, Ukraine có thể sử dụng số tiền đó để hoàn trả các khoản vay. Tuy nhiên, trên thực tế, kịch bản này được đánh giá là khó có khả năng xảy ra.
Trên thị trường tài chính, trái phiếu chính phủ Đức kỳ hạn 10 năm – thước đo chuẩn của thị trường khu vực đồng euro – chịu áp lực nhẹ, khiến lợi suất nhích lên, dù vẫn thấp hơn mức đỉnh của chín tháng được ghi nhận trước đó. Trong khi đó, đồng euro giữ tương đối ổn định so với đồng USD đang mạnh lên.
Theo giới phân tích, việc sử dụng trực tiếp các tài sản bị đóng băng của Nga có thể gây tác động tiêu cực đến thị trường trái phiếu chính phủ châu Âu, làm giảm giá trái phiếu, đẩy chi phí vay mượn lên cao và khiến các nhà đầu tư e ngại.
EU dự kiến phải huy động 90 tỷ euro trên thị trường vốn thông qua phát hành trái phiếu để cho Ukraine vay, và việc này tạo ra nghĩa vụ tài chính mới cho khối. Trái phiếu này sẽ được bảo đảm bởi ngân sách chung của EU, và các nước thành viên sẽ phải chia sẻ chi phí trả nợ và lãi suất. Một số phân tích cho thấy lãi suất hàng năm có thể khoảng 3 tỷ euro, và tới giai đoạn tài khóa tiếp theo (2028–2034), ngân sách EU sẽ phải cân đối lại để “nhường chỗ” cho chi phí này. Điều này có thể đặt áp lực lên các chương trình chi tiêu khác của EU và buộc các nước đóng góp thêm vào ngân sách chung.
Ông Carsten Brzeski, Giám đốc nghiên cứu kinh tế vĩ mô toàn cầu của ING tại Frankfurt, nhận định rằng sẽ có đủ sự quan tâm từ các nhà đầu tư đối với khoản vay mới này. Ông cho rằng: “Điểm tích cực của giải pháp hiện nay là nó đặt nền móng cho một ý tưởng mà dù không được gọi là trái phiếu chung châu Âu, nhưng trên thực tế đang tiến rất gần tới khái niệm đó. Trái phiếu dự án rõ ràng đã trở thành một công cụ quan trọng trong bộ công cụ tài chính của châu Âu".

Chia rẽ EU
Bên cạnh đó, việc thông qua khoản vay đã gây chia rẽ trong EU. Ba nước Hungary, Slovakia và Cộng hòa Séc không đóng góp nhưng cũng không phủ quyết khoản vay này, do lo ngại về chi phí và trách nhiệm tài chính. Điều này cho thấy không có sự đồng thuận hoàn toàn trong nội bộ EU về về cách thức hỗ trợ Ukraine.

Nguồn tham khảo: Báo VOV.VN

Đức Việt Online