Ngày 13.09 vừa qua tôi đã đăng tin buồn. Bạn tôi Võ Thế Nghiệp, lao động hợp tác, thuộc đội xây dựng Hohenschonhausen - Berlin, sang DDR năm 1988, từ đơn vị Quân Khu 9, đã từ trần. Sau đó tôi nhận được hơn 200 phản hồi của bạn bè trên khắp mọi miền đất nước cũng như ở Đức, chia sẽ nổi đau mất mát này. Tuy chỉ là bạn nhưng lại là người đăng tin nên tôi xin được mạo muội thay mặt gia đình bạn Võ Thế Nghiệp cảm ơn tất cả bạn bè gần xa đã dành tình cảm cho người bạn, người đồng nghiệp của chúng ta.

Theo thông báo của vợ anh Nghiệp, ngày 17.09 vừa qua tro cốt của người chồng quá cố đã được rải xuống biển Bắc (một phần của biển Baltic). Chính thức thân thể bạn Nghiệp đã trở về cát bụi. Chính trong ngày này, những ký ức về tình bạn của chúng tôi lại ùa về, từ những năm tháng “Thời lao động hợp tác“ cuối tuần gặp nhau tưng bừng, cho tới những ngày nước Đức đầy biến động anh em rủ nhau trèo tường lao đi khám phá, rồi những ngày tháng gian nan sau khi “Tường đổ“, và rồi những thành tựu mà chúng tôi đạt được, những cuộc du hý chơi bời nhảy múa cả thời trai trẻ.

Để kỷ niệm tình bạn trong ngày vĩnh biệt chia lìa này, tôi xin kể lại một quãng thời gian chúng tôi gắn bó cùng những sự kiện rùng rợn trong cộng đồng người Việt mà tôi được tai nghe mắt thấy. Với cái nhìn của tôi và trước vong linh của bạn tôi, tôi không hề có ý khơi dậy thù hằn hay khích bác bất cứ một cá nhân hay một cộng đồng nào cả. Tất cả chỉ là những chuyện có thật đã qua lâu lắm rồi, chìm sâu trong ký ức, nay được khơi dậy.

Sau sự kiện “Bức tường Berlin“ do mỗi người một nơi - tôi ở Zwickau, Nghiệp ở Berlin - lại mạnh ai nấy lo thân, nên chúng tôi thất lạc tin tức. Mùa hè 1995 tôi lang thang khắp Berlin tìm bạn cũ. Phần lớn các nhà ở tập thể trước đây “Wohnheim“ đã giải tán. Các lao động Việt còn ở lại Berlin chủ yếu tập trung vào 3 khu: Ahrenfelde , Rhinstrasse và Gehrenseestrasse. Giữa một rừng người đa phần mới sang, không một ai biết tin tức của Nghiệp, vậy mà cuối cùng tôi cũng gặp lại bạn đang trên tầng 2 - nhà E - khu Gehrensee. Tiếng là “Khu Gehrensee“ là vì khi đi tàu điện số M17 hoặc 37 khách muốn vào khu nhà này sẽ phải xuống bến “Gehrenseestrasse“, chứ thật ra vị trí của khu nhà này đa phần hướng về đường “Wartenburgerstrasse“. Đặc trưng xây dựng của khu này mang chuẩn “Ký thúc xá“. Phòng khoảng 20 m2 chỉ để ngủ, nhà vệ sinh và bếp mỗi dãy có 2 cái sử dụng tập thể.

Hóa ra ông bạn tôi thất nghiệp triền miên, lại không có nhà cố định mà đang ở nhờ nhà anh “Thùy béo“.

Hoảng hồn: Vì lạ chỗ ở, tôi dậy sớm. Cầm theo dụng cụ đánh răng, vừa bước ra khỏi cửa định đến nhà vệ sinh thì tôi hoảng hồn đụng phải một rừng cảnh sát Đức chật kín hành lang. Một nhân viên cảnh sát to đùng tóm lấy tôi, bắt xoay mặt, chống tay vào tường, dạng chân ra cho anh ta khám xét. Tôi lúc đó trên răng, dưới dép, tay cầm bàn chải có gì đâu mà khám với xét. Nhìn xuống sân thì không biết cơ man nào là xe nối nhau và nhân viên cảnh sát, trên trời trực thăng quần đảo ầm ầm. Một lúc sau tất cả mọi người bị lôi ra hết khỏi phòng. Nghiệp mới lù lù ra nói khẽ “tụi nó (cảnh sát) bắt thuốc lá, mình có cái đ... gì mà sợ“. Nghe vậy tôi thở phào nhẹ nhõm, không liên quan tới mình hay bạn. Hóa ra những cảnh thế này chỉ lạ lẫm với tôi từ tỉnh lẻ lên, chứ còn với cư dân ở đây thì đã quá quen thuộc, như cuộc sống thời chiến tranh. Sở dĩ cảnh sát bí mật ập vào là do họ muốn xông vào những phòng dùng làm “Kho chứa thuốc lá lậu“, tịch thu làm tang chứng. Vì kinh nghiệm những lần trước đó, khi thấy xuất hiện cảnh sát vừa vào khu vực sân là mọi người la toáng lên mang thuốc lá ra cửa sổ ném bừa xuống sân. Thế là xong, cảnh sát chỉ thu được hàng lậu nhưng lại không có ai nhận là chủ hàng.

Mỗi khi muốn mua thức ăn gì, Nghiệp chỉ cần dẫn tôi vào thang máy, trên tất cả các bức vách của thang máy người ta ghi chi chít những mẫu quảng cáo hầm bà làng, như: “Châu á Hương-Tuy 307 nhà A“, “Song kéo 205 nhà H“ (cắt tóc) , “Tâm sự quê hương 403 nhà E“ (điện thoại lậu), “Phở, bún măng 209...“, “ Đưa đi trại a.H...“ (trại tỵ nạn)... Nếu không quen sẽ bị hoa hết cả mắt, mà có chỗ chẳng hiểu mô tê gì. Đang định đến một điểm bán tạp hóa ở hành lang nhà A , đột nhiên một giọng miền Trung đanh thép vang lên sau lưng tôi: “Mi đứng đó“. Tôi cẩn thận từ từ xoay người lại thì nhận ra một thanh niên rất trẻ, đeo khuyên mũi, với vẻ mặt không chút thân thiện. Anh ta hất hàm cộc lốc: “Mi mô“. Thấy mặt tôi lo lắng, Nghiệp tiếp lời thanh niên đeo khuyên mũi “Tụi anh bên nhà E...“. Thanh niên cắt ngang lời Nghiệp “Mi can chi“. Tôi hiểu ý nên tiếp luôn “Mình ở tỉnh lên chơi bên nhà E“. Vừa nghe giọng miền Nam của tôi, thanh niên toét miệng cười “Xì Gòn hả, đi“. Vừa đi, Nghiệp vừa giải thích “Nó là tụi Nghệ. Thấy mày lạ mặt, nó nghi là mấy băng đảng khác tới soi tụi nó. Nếu mày nói giọng Bắc nó sẽ đòi kiểm tra Au-sờ-vai (Ausweis - chứng minh thư). Nếu phát hiện ra đúng người của các băng Hải Dương, Nam Định, Hà Nội (thường được gọi tắc là: Liên quân ) thì nó đưa “Dô gừng“ (vào rừng) đọc lệnh luôn“. Tôi nghe rợn người, lạnh hết gáy. Nghiệp lại tiếp “Nhưng đừng lo, cả Berlin ai cũng biết đám miền Nam tụi mình chỉ lo ăn nhậu, không liên quan gì tới thuốc lá, tới băng đảng nên cứ thoải mái đi“. Cũng vừa lúc tới chỗ bán tạp hóa, Nghiệp xông vào ôm luôn mấy “Xâu“ bia kêu tôi ôm tiếp. Tôi hỏi “Sao mầy không mua cái gì ăn, tao đói lắm, uống bia hoài sao chịu nổi“. Nghe vậy, Nghiệp bảo “Hehehe, tao quen rồi, sáng phải làm vài lon mới tỉnh“. Tôi nghĩ bụng: Nhậu như cái hủ chìm thế này thì được cấp “Giấy phép lưu hành“ đi khắp Berlin, chẳng băng đảng nào sợ mấy ông miền Nam tranh giành quyền lợi là phải rồi. Bản thân tôi cũng nhờ vào cái chứng nhận “Miền Nam ăn nhậu“ mà về sau tôi làm doanh nghiệp phục vụ dịch vụ du lịch cho người Việt, mặc sức di chuyển từ vùng của “Bộ đội miền Trung“ (nhóm buôn lậu thuốc là Miền Trung) là Berlin - Dessau... sang vùng “Bộ đội Liên quân“ ở Leipzig, Dresden, Bitterfeld... Nhiều lần tôi cũng nhận cả khách đi Tour là các tay trùm băng đảng tôi cũng xem như “pha“, không vấn đề gì.

Ban ngày thì nhậu, tối đến Nghiệp rủ tôi đi “Thăm quan ruộng ngô“. Hóa ra các em Nga, Ba Lan, Tiệp, Hung, Rumani... đều thích về đầu quân cho các “Ô ng tú Việt“, vì các ông rất sòng phẳng mà lại hay nuông chiều bia, rượu, thuốc lá... Các em cứ xài tẹt ga. Không như chủ Tây từ chai nước tới cái “bam-béc“ (tương tự cái Kotex của ta) cũng có qui định rõ ràng.

Một điều lạ là mỗi lần về khuya xuống bến tàu điện “Gehrensee“ rất gần với cổng vào nhà E, thì Nghiệp lại dẫn tôi đi vòng rất xa qua hướng đường Wartenbergerstr để đi vào. Tôi thắc mắc, thì Nghiệp nghiêm nghị bảo “Tao ớn thằng Nam - Động lắm“. Tôi tưởng là bạn tôi nói tay nào đó giống như bạn “ Đeo khuyên mũi“ ban sáng nên tôi cãi lại “Mầy nói mình miền Nam không việc gì phải sợ mà“. Nghiệp gạt ngang “Không phải vậy, thằng nầy nó chết cách đây 2 năm rồi, nó nằm chết ngay cầu thang lên phòng mình đó. Nên tao tránh đi đường đó“. Vào phòng đóng cửa lại, Nghiệp mới bắc đầu kể “Sở dĩ gọi là Nam-Động là theo cách của người Bắc gọi kèm theo tên bố. Nam là cựu lao động hợp tác và cũng là người đầu tiên đứng lên thành lập băng nhóm chuyên đi thu thuế những đồng hương kinh doanh không phép, bất cứ mặt hàng gì cũng phải “Nộp“ cho băng của Nam. Nhưng có lẽ nguồn thu béo bở nhất là thu của những đồng hương mới sang bán lẻ thuốc lá lậu. Theo thống kê của cảnh sát Berlin lúc cao điểm có tới khoảng 10.000 điểm bán thuốc lá như thế. Đa phần là trước cửa siêu thị, cổng vào S&U-Bahn hay những trục lộ đông đúc như “Frankfurter Alle“. Một số nhỏ khách quen thì chỉ cần “Lấy số đo“ (tức là xác định số lượng) sau đó sẽ được giao hàng tận nhà. Trung bình mỗi điểm phải nộp “thuế“ cho thế lực ngầm khoảng 14.000 DM/tháng. Đó là một con số khổng lồ cho tới thời điểm đó vẫn còn là ước mơ chưa với tới của nhiều công ty chính qui được đầu tư tài chính nhân lực đầy đủ. Sau một thời gian khuất phục băng đảng “Liên quân Đồng bằng bắc bộ“, những người con miền Trung nuôi ý chí bất phục tùng. Họ viết lời kêu gọi dán khắp các khu người Việt sinh sống. Ngày 06.12.1992, ba thành viên của “Liên quân“ bị hạ sát bởi các sát thủ miền Trung. Nam-Động quyết tâm phục thù. Nhưng anh ta không ngờ các “trinh sát“ luôn đeo sát chờ cơ hội. Ngày 14.05.1993, phớt lờ cảnh báo của đàn em, Nam-Động vẫn ung dung vào thu thuế khu ký thúc xá ở Gehrensee. Anh ta lọt vào ổ phục kích, các sát thủ chỉ bắn vào chân cho khụy xuống. Sau đó, họ lôi nạn nhân bê bết máu đi vòng trong sân cho tất cả mọi người ở các tòa nhà đều nhìn thấy, để cảnh cáo dằn mặt đối phương trước dư luận, cộng đồng (đặc điểm các khu nhà này là các tòa nhà lớn bao xung quang, chính giữa là một khoản sân rộng vừa để chơi thể thao, vừa phơi quần áo vừa là sân chơi trẻ em). Cuối cùng họ kéo nạn nhân vào cầu thang nhà E dùng rìu phang tới tấp cho tới khi thân thể biến dạng mới thôi. Từ đó “Liên quân Đồng bằng Bắc bộ“ tan rã, một số dạt về các tỉnh vừa làm “Bộ đội làng“ vừa chờ thời cơ phục thù. Nhưng những người buôn bán thấp cổ bé họng vẫn phải tiếp tục “ Đóng thuế“ cho trùm mới.

Việc gì phải đến đã đến. Khi mà lợi nhuận thu về quá lớn, mâu thuẫn nảy sinh, cuộc chiến lại bùng nổ ngay trong nội bộ băng đảng miền Trung, lần này vô cùng tàn khốc. Theo thống kê của cảnh sát Berlin có tới 39 nạn nhân chết trong các cuộc thanh toán đẫm máu. Có giai đoạn đen tối, cảnh sát nhận được tin án mạng hàng ngày (Xem Phóng sự video sau đây của tạp chí “Tấm Gương“ (Der Spiegel), tạp chí uy tín hàng đầu nước Đức thực hiện), như một minh chứng cho những gì tôi kể ở trên. Chỉ trong vòng chưa đầy 10 phút, phóng sự kết hợp cả trả lời phỏng vấn của cảnh sát hình sự các tiểu bang Berlin, Sachsen- Anhalt, Sachsen và Thüringen đã miêu tả được những cột mốc quan trọng của những vụ thanh trừng đẫm máu, giúp độc giả hình dung bức tranh toàn cảnh của “Cuộc chiến thuốc lá đẫm máu“ người Việt ở Đức trong thập niên 1990.

Xem Video, bằng tiếng Đức:

=> Các đây 20 năm: Mafia buôn bán thuốc lá lậu người Việt - thuốc lá rẻ nhất tại các tiểu bang Đông Đức ở Người Việt)

(Nguồn: Tác giả Hà Huynh, bài và ảnh từ FB Ký ức DDR. Toà soạn Đức Việt Online chỉ biên tập văn phạm, phân đoạn, chữa morat, sửa dòng tít).