Câu hỏi: Tôi có một người bạn nhập cư không giấy tờ vào Đức. Nơi đất khách quê người lạ nước lạ cái tìm tới tôi nhờ giúp đỡ hướng dẫn các thủ tục pháp lý. Bạn bè quen nhau lâu hàng chục năm mới gặp, nên tôi đưa đi thăm quan mọi nơi, cho xem cơ ngơi nhà hàng của mình. Không may đúng lúc xem nơi sơ chế thì hải quan bỗng ập tới tới chià thẻ công vụ đòi khám xét người lao động làm chui. Bạn tôi bị bắt, đưa đi thẩm vấn. Tôi lo lắng quá. Vậy xin hỏi trong trường hợp này tôi có bị hệ lụy gì không? Lời khai của bạn tôi có ảnh hưởng gì tới tôi không? (Nguyentth@...).

Trả lời:

Thực ra Qúy độc giả chưa biết lời khai của bạn như thế nào thì không có một câu trả lời nào thoả đáng cả, đành phải chờ. Còn về phần Qúy độc giả nếu không có bằng chứng và nhân chứng xác nhận sự thực trên thì rất có thể sẽ bị liên lụy liên quan tới lao động làm chui (xem mục ấn phẩm chuyên đề, „số 2 Chuyên đề lao động chui - Luật pháp, thực tế và phòng tránh“) và chưá chấp người nhập cư bất hợp pháp. Nghĩa là những người bị dính dáng đến pháp lý, hệ lụy tùy thuộc vào lời khai, hành vi của mình, của nhân chứng, và những vật chứng có trể trưng ra. Giới luật sư và các hiệp hội thiện nguyện đã tổng kết và đưa ra lời khuyên sau đây dành cho những người bị bắt, nhất là khi liên quan tới người nhập cư không giấy tờ:

Trách nhiệm khai báo: Người bị bắt chỉ có trách nhiệm khai tên, ngày tháng năm sinh, nơi sinh, quốc tịch, tình trạng hôn nhân và địa chỉ đăng ký hộ khẩu. Ngoài ra không có trách nhiệm khai bất cứ 1 điều gì khác. Bởi tại thời điểm đó người bị bắt chưa biết mình bị buộc tội gì.

Tìm nhân chứng: Hãy nói chuyện với nhân chứng, trao đổi số điện thoại để có thể liên lạc với nhau. Những nhân chứng khách quan sẽ giúp cho việc xét xử sau này được rõ ràng công minh.

Quyền có người bào chữa: Người bị bắt được quyền liên lạc với luật sư.

Quyền không trả lời: Người bị bắt được quyền không trả lời bất cứ câu hỏi nào của cảnh sát, công tố cũng như toà án.

Đừng sợ hãi: Có thể người hành xử đe doạ trục xuất, hoặc hứa hẹn thả ra nếu khai báo thành khẩn. Đừng sợ sệt, tin vào những lời đó.

Đòi biên bản: Nếu bị giữ tiền nong tài sản, hãy đòi họ dứt khoát phải lập biên bản, và ký xác nhận. Người bị bắt không bắt buộc phải ký vào biên bản đó.

Đòi phải có phiên dịch: Nếu người bị bắt không được thả ngay, sẽ bị đưa đến thẩm phán câu lưu hoặc 1 phiên toà xử nhanh, quyết định xem có tiếp tục giam giữ hay không, trong thời hạn cho tới nửa đêm ngày hôm sau. Lúc đó, người bị bắt có quyền đòi hỏi phiên dịch. Hãy sử dụng quyền lợi đó!

Cẩn thận với lời khai: Tất cả những gì khai tại cảnh sát, viện công tố hay tòa án đều có thể bị sử dụng làm bằng chứng chống lại mình, nếu mình không cẩn trọng. Tất cả những gì có lợi cho mình, người bị bắt khai sau này, khi đã bàn bạc kỹ với luật sư, đều có giá trị.

Khi cư trú bất hợp pháp: Những người cư trú bất hợp pháp có thể bị dẫn thẳng vào trại giam. Cả trong trường hợp này người bị bắt vẫn có quyền gọi điện cho luật sư, nhờ can thiệp.

Nếu bị hành hung, đánh đập, khi được thả nên đến ngay bác sĩ để kiểm tra và khám nghiệm các vết thương.

Đối với người làm chứng:

Hãy hỏi nhân viên cảnh sát số công tác của họ. Trong trường hợp họ do dự không thông báo thì có thể đòi họ cho gặp cấp trên. Nếu người mặc đồng phục tự giới thiệu là nhân viên cảnh sát thì nên đề nghị họ trình thẻ cảnh sát. Người làm chứng có quyền yêu cầu cảnh sát cho khai báo tại hiện trường. Với người lâm nạn, nên cho họ biết mình sẵn sàng làm chứng, và khuyên những người có mặt tại hiện trường cũng làm vậy. Trong trường hợp nạn nhân bị bắt giam, nhất thiết phải hỏi tên và địa chỉ của người bị áp giải đi.

Người làm chứng cần nhớ những số liệu sau:

- Điạ điểm thời gian.

- Tình tiết xảy ra.

- Những nhân vật tham gia.

- Những nhân chứng khác.

- Số hiệu cảnh sát.

- Số xe ô tô của cảnh sát.

- Những tổ chức có thể hỗ trợ pháp lý, nên liên lạc là: ReachOut - Tổ chức Tư vấn nạn nhân, chống quá khích và phân biệt chủng tộc, Oranienstr. 159 -10969 Berlin, điện thoại 030-69568339. ADB - Hiệp hội văn phòng chống phân biệt chủng tộc tại Berlin, Greifswalder Str. 4 - 10405 Berlin, điện thoại 030-2042511. EA - Tổ chức điều tra độc lập, Gneisenaustr. 2a - 10961 Berlin, điện thoại 030-6922222.

Đức Việt Online