Câu hỏi: Tôi vào Đức chưa kịp nhập trại tỵ nạn thì bị ốm. Đầu tiên như cảm cúm, nghĩ chắc một vài ngày sẽ khỏi, nhưng nay bị ho liên tục, ngực tức khó thở. Đất khách quê người lạ nước lạ cái rất ngại phiền luỵ đến những người mình nhờ giúp đỡ, nên tôi định tới thẳng phòng khám bác sỹ. Do hiện tại tôi chưa có giấy tờ gì, rất sợ bị bắt giữ, phức tạp. Để phòng trường hợp xấu nhất phải nhập viện, xin được hỏi Toà soạn Đức Việt Online, trong trường hợp tôi tới khám cấp cứu, họ có báo cảnh sát không? (Nguyễn H. Đ).

Trả lời: Người không có giấy phép lưu trú là một phần thực trạng tại Đức. Theo ước tính, con số này khoảng nửa triệu. Nguyên nhân của một cuộc sống không có giấy tờ muôn hình vạn trạng. Chưa nói người bị theo dõi chính trị tới Đức xin tỵ nạn, nhiều người muốn thay đổi cuộc sống nhưng không tìm thấy cơ hội đó ở quê nhà. Không hiếm người đến Đức vì vậy không có giấy tờ nhập cư, lưu trú hoặc giấy phép đi làm. Khi mắc bệnh, họ tìm đến bác sỹ thường quá trễ. Không hiếm trường hợp phải chờ tới khi buộc phải cấp cứu, mới tìm tới bệnh viện. Hiệp hội Y tế Đức cùng Hiệp hội Y tế Berlin hợp tác với Văn phòng hỗ trợ Y tế cho người tị nạn đã phát hành tờ rơi yêu cầu bác sỹ giúp đỡ khám chữa bệnh cho người không giấy phép lưu trú theo Luật định và chỉ dẫn cách thanh toán viện phí.

Khi bệnh nhân người nước ngoài không giấy phép lưu trú cần giúp đỡ về y tế ở bệnh viện hoặc phòng khám, câu hỏi được đặt ra là quyền bệnh nhân và thủ tục tiến hành như thế nào?

Bác sỹ không bị xử phạt

Bác sỹ có trách nhiệm chăm sóc bệnh nhân, không phụ thuộc vào tình trạng dân sự hoặc chính trị của người đó. Chính quyền không có quyền can thiệp hoặc hạn chế quyền được chăm sóc của bệnh nhân cũng như trách nhiệm điều trị bệnh của bác sỹ. Việc chăm sóc, khám chữa bệnh cho người lưu trú bất hợp pháp không bị xử phạt, khi việc chăm sóc nằm trong khuôn khổ trách nhiệm nghề nghiệp.

Trách nhiệm bảo mật thông tin

Trước tiên, điều quan trọng là bệnh nhân cần biết, bác sỹ có trách nhiệm bảo mật thông tin. Người bệnh không phải lo sợ bị báo với cảnh sát hoặc sở ngoại kiều.Bác sỹ khám chữa bệnh cũng như người quản lý hoá đơn viện phí có trách nhiệm bảo mật công việc của mình. Những người này không được phép cung cấp thông tin của những người lưu trú bất hợp pháp cho cảnh sát hoặc sở ngoại kiều, được quy định trong Luật lưu trú (Aufenthaltsgesetz). Do đó, bất cứ cơ quan nhà nước nào cũng không được phép thu thập hay cung cấp thông tin bệnh nhân cho Sở ngoại kiều, hay cảnh sát mà họ nhận được từ người có trách nhiệm bảo mật như bác sỹ bệnh viện. Trừ trường hợp họ là mối đe dọa cho sức khỏe cộng đồng hoặc tiêu thụ ma túy, phạm tội hình sự. Chẳng hạn, trong trường hợp Sở xã hội nhận được từ bệnh viện dữ liệu của người lưu trú bất hợp pháp gửi tới để thanh toán viện phí, không được phép cung cấp dữ liệu đó cho Sở ngoại kiều hay cảnh sát. Điều này cần được thông báo cho người bệnh hiểu và tạo sự tin tưởng, để họ không lo sợ bị phát hiện trong quá trình điều trị tại bệnh viện.

Thanh toán viện phí thông qua Sở Xã hội

Bác sỹ có quyền nhận tiền thù lao cho công việc của họ và không bị phạt do nhận tiền thù lao khi chăm sóc người lưu trú bất hợp pháp. Tùy bệnh tình của bệnh nhân, tiền thù lao được Sở xã hội trả tương xứng với việc khám chữa bệnh.

Theo Luật tỵ nạn, nơi chữa bệnh có thể thanh toán viện phí với Sở Xã hội khi điều trị bệnh cấp cứu, hoặc điều trị bắt buộc để tránh hiểm nguy tới tính mạng của người xin tỵ nạn và có hiệu lực cả đối với những người không có giấy phép lưu trú hợp pháp. Hóa đơn gửi tới Sở Xã hội được phân biệt giữa việc điều trị theo lịch và trường hợp cấp cứu. Đối với điều trị theo lịch, người bệnh phải nộp đơn trước xin giấy phép tại Sở Xã hội. Trong trường hợp này, Sở Xã hội với tư cách là cơ quan chính quyền có trách nhiệm chuyển tiếp thông tin của người không được phép lưu trú cho Sở Ngoại kiều. Việc mở rộng phạm vi bảo mật thông tin không có hiệu lực trong trường hợp này, vì Sở Xã hội nhận thông tin về tình trạng lưu trú không phải từ người có trách nhiệm bảo mật mà từ chính bệnh nhân. Do đó, người không có giấy phép lưu trú hợp pháp vì lo sợ bị trục xuất thường phải từ bỏ quyền được khám chữa binh thông thường. Chỉ trong trường hợp cấp cứu, việc bảo mật thông tin mới có hiệu lực. Người không có giấy phép lưu trú hợp pháp vì vậy muốn chữa bệnh phải đến thẳng bác sỹ hoặc bệnh viện kêu đau để được chữa bệnh, họ có trách nhiệm bảo mật thông tin, tránh tới Sở Xã hội xin giấy khám.

Các khả năng khác thanh toán hoá đơn viện phí

Trong nhiều trường hợp cụ thể có nhiều khả năng thanh toán hóa đơn khác nhau, như trường hợp tai nạn lao động thanh toán theo Luật Xã hội hoặc nạn nhân bị hành hung thanh toán theo Luật Bồi thường cho Nạn nhân (Opferentschaedigungsgesetz). Khi mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục và bệnh lao phổi, theo luật chống bệnh truyền nhiễm, Sở Y tế có trách nhiệm tư vấn miễn phí và điều trị, hoặc chuyển bệnh nhân tới các cơ sở y tế khác điều trị. Khi Sở Y tế khám, điều trị hoặc chuyển bệnh nhân đến nơi khác để điều trị, chi phí đó sẽ được cơ quan chính quyền thanh toán khi bệnh nhân lưu trú bất hợp pháp không thể tự chi trả hoặc không có bảo hiểm.

Đức Việt Online