HỘI NGHỊ LIÊN HIỆP HỘI NGƯỜI VIỆT TẠI SÉC: ĐOÀN KẾT - HỘI NHẬP - PHÁT TRIỂN

Ngày 21/11, tại TTTM Sapa, thủ đô Praha, Cộng hòa Séc, Liên hiệp hội người Việt Nam tại CH Séc đã tổ chức Hội nghị tổng kết với chủ đề: “Đoàn kết - Hội nhập - Phát triển: Vị thế mới của cộng đồng người Việt tại CH Séc”.

Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Trần Văn Đang, chủ tịch Liên hiệp hội người Việt Nam tại Cộng hòa Séc cho biết, năm 2025 đánh dấu một bước chuyển mình mạnh mẽ của Liên hiệp Hội Người Việt Nam tại Séc. Hội nghị tập trung vào việc kiện toàn tổ chức, tập trung phát triển đội ngũ trẻ, nâng cao hiệu quả hoạt động đối nội - đối ngoại và lan tỏa mạnh mẽ tinh thần hướng về quê hương đất nước.

Với định hướng xây dựng cộng đồng đoàn kết, vững mạnh, hướng về cội nguồn, hàng trăm hoạt động ở nhiều lĩnh vực như văn hóa, giáo dục, nghệ thuật… đã được triển khai rộng rãi với mục tiêu giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống; nhiều hoạt động thiện nguyện đã để lại dấu ấn sâu đậm.

Riêng trong các đợt bão lũ vừa qua, Liên hiệp hội người Việt Nam tại Séc đã kêu gọi và ủng hộ gần 7,4 tỷ đồng cho đồng bào Việt Nam ở các địa phương khắc phục hậu quả thiên tai, đây là minh chứng sống động cho truyền thống “lá lành đùm lá rách” của Việt Nam, sự sẻ chia đùm bọc của kiều bào luôn hướng về quê hương.

Phát biểu tại hội nghị, bà Nguyễn Diệu Linh, Tham tán công sứ Đại sứ quán Việt Nam tại CH Séc đánh giá cao, ghi nhận thành tích của Liên hiệp hội trong năm qua, đặc biệt kiện toàn bộ máy tổ chức, trẻ hoá đội ngũ, áp dụng công nghệ số trong các mảng công tác của Liên hiệp hội; tổ chức các sự kiện văn hoá thể thao… góp phần gìn giữ phát huy bản sắc văn hoá dân tộc, xây dựng cộng đồng đoàn kết, nâng cao vị thế tại sở tại; công tác thiện nguyện ủng hộ đồng bào bị ảnh hưởng bởi bão lũ trong nước thể hiện nghĩa cử cao đẹp, tinh thần lá lành đùm lá rách, hướng về quê đất nước.

Thay mặt Đại sứ quán, bà Nguyễn Diệu Linh gửi lời cám ơn sự hợp tác và hỗ trợ của Liên hiệp hội đã phối hợp trong năm 2025 trong việc đón các đoàn lãnh đạo cấp cao của Việt Nam sang thăm Séc, đặt bia lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Bảo tàng thành phố Chrastava; triển khai các hoạt động kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước. Bà mong muốn tiếp tục nhận đc sự hợp tác và hỗ trợ tích cực của Liên hiệp hội trong việc triển khai các hoạt động trong năm tới, đặc biệt đón đoàn lãnh đạo cấp cao Việt Nam thăm Séc, tổ chức V-concert (dự kiến t5/2026), Ngày hội Đại đoàn kết dân tộc lần đầu tổ chức tại nước ngoài, dự kiến vào tháng 7/2026 tại Séc.

Trong khuôn khổ chương trình, Liên hiệp hội đã trao danh hiệu sứ giả nhân ái cho một số đơn vị, cá nhân đã có nhiều đóng góp trong công tác thiện nguyện trong thời gian qua.

NHỮNG NGƯỜI LAN TỎA VĂN HÓA VIỆT NƠI XA XỨ

Các lớp tiếng Việt được thành lập, với những giáo viên tình nguyện tâm huyết luôn nỗ lực mang chữ viết và tiếng nói trao truyền cho các em nhỏ kiều bào.

Trong nỗ lực gìn giữ văn hóa Việt, cộng đồng người Việt ở nước ngoài luôn quan tâm và tổ chức nhiều hoạt động phong phú. Các lớp tiếng Việt được thành lập, với những giáo viên tình nguyện tâm huyết luôn nỗ lực mang chữ viết và tiếng nói trao truyền cho các em nhỏ kiều bào.

Những lớp tiếng Việt ở thành phố Ostrava, Cộng hòa Séc luôn sôi nổi bởi các em nhỏ rất thích được đi học. Cô Phạm Bích Hồng, một trong những giáo viên tình nguyện ở đây cho biết, các lớp học được thành lập từ năm 2018 bởi con em ở đây hầu như không biết tiếng Việt. Là một người rất yêu trẻ em, đồng thời mong muốn được gìn giữ tiếng mẹ đẻ cho các em nên chị Phạm Bích Hồng quyết định tình nguyện tham gia dạy học. Cô giáo Hồng chia sẻ: Tôi thích lắm vì dạy các con hỏi các con tên gì, nhiều bạn bé không biết tên, bên  ý toàn lấy tên  Tiệp. Bảo viết các cháu không biết nên tôi rất buồn. Mặc dù biết tên bố mẹ vì mọi người gọi nhưng cả tên bố mẹ không biết. Chúng tôi mong muốn dạy cho các cháu chào ông bà để hè về Việt Nam có thể giao tiếp.  Chào người lớn như thế nào, bạn bè thế nào và người ít tuổi hơn như thế nào… thì tôi rất thích

Những nỗ lực của các cô đã được đền đáp bởi sự hưởng ứng của cha mẹ. Dù thời tiết khắc nghiệt, cha mẹ vẫn cho các con đến lớp. Và những đứa trẻ cũng rất thích được đi học bởi nơi đó, có những thầy giáo, cô giáo luôn tận tụy, quan tâm chăm sóc cho các con.

Trên trang cá nhân của cô giáo  Bùi Huyền Xiêm, ở Đài Loan (Trung Quốc), thường xuyên có những tấm hình chụp cùng các học trò của mình trong giờ học hoặc trong những buổi sinh hoạt. Khi sang Đài Loan, cô giáo Bùi Huyền Xiêm đã tham gia các lớp đào tạo dạy tiếng Việt. Vượt qua những khó khăn về hoàn cảnh gia đình, con nhỏ, gia đình nhà chồng không khuyến khích nói tiếng Việt, cô giáo  Bùi Huyền Xiêm đã cố gắng gắn bó với nghề dạy học với tình yêu văn hóa Việt Nam, mong muốn được lan tỏa ở nước ngoài: Vốn của mình đã có, thích dạy học từ nhỏ rồi và thích làm giáo viên từ nhỏ. Nhiều em nhỏ nói là em thích học và bố mẹ em thích em được học vì sau này, Việt Nam rất phát triển. Tôi thực sự rất yêu VN, muốn đem tiếng Việt để nhiều người biết về quê hương mình.

Để gìn giữ được tiếng Việt ở nước ngoài, cần sự tâm huyết và góp sức của những giáo viên tình nguyện. Họ tham gia giảng dạy bằng tình yêu, lòng nhiệt huyết mà không đòi hỏi bất kỳ điều gì. Trường Âu Cơ ở Sanfransisco ( Hoa Kỳ) tồn tại mấy chục năm nay là nhờ những giáo viên tình nguyện, tâm huyết với việc giảng dạy. Cô giáo Lê Thanh Tùng tâm sự: Những trung tâm tiếng Việt được tổ chức ra do những anh chị em có tấm lòng khao khát và muốn gìn giữ tiếng Việt. Các em ở đó toàn nói tiếng Anh, về nhà ông bà nói tiếng Việt các em không hiểu và tạo  nên sự ngăn cách giữa ông bà và các em. Nên trung tâm được thành lập gồm những thầy cô giáo tâm huyết là đem tiếng Việt cho các em sinh đẻ ở Mỹ. Các em phải biết nói tiếng Việt, biết đọc và viết chữ.

Với sự hỗ trợ của Đại sứ quán và Hội người Việt, cô giáo Phùng Thị Tâm đã thành lập trường tư thục dạy các em nhỏ mầm non ở Đubai ( Các tiểu vương quốc Ả rập thống nhất). Lớp học đã giúp cho các em không chỉ được học tiếng Việt, mà còn tham gia nhiều hoạt động do các cô tổ chức:Tôi mở lớp và dạy kèm tiếng Việt cho các con.  Dạy cho các cháu các nét văn hóa và tổ chức nhiều hoạt động như tết, trung thu… Các con được biết về văn hóa Việt Nam, đặc biệt là Bác Hồ.

Bằng tấm lòng tận tụy với thế hệ sau, với sự nhiệt tình và tình yêu sâu sắc với ngôn ngữ dân tộc, các cô giáo kiều bào đang từng ngày nỗ lực trau dồi thêm nghiệp vụ, phương pháp giảng dạy mới để truyền đạt cho học sinh của mình. Dù sống ở xa quê hương, nhưng các cô giáo kiều bào luôn một lòng hướng về đất nước bằng tình yêu ngôn ngữ dân tộc, mong muốn được gìn giữ và lan tỏa văn hóa Việt ở nước ngoài.

SỨ GIẢ TIẾNG VIỆT TRẺ NHẤT NGUYỄN LƯU AN: VIẾT TIẾP HÀNH TRÌNH LAN TOẢ TIẾNG MẸ ĐẺ

Sinh sống tại Malaysia, Nguyễn Lưu An là thí sinh nhỏ tuổi nhất giành chiến thắng tại Cuộc thi Tìm kiếm Sứ giả Tiếng Việt ở nước ngoài 2025, do Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài (Bộ Ngoại giao) tổ chức. Em hiện là trợ giảng và tham gia hỗ trợ các hoạt động ngoại khóa của Câu lạc bộ Tiếng Việt tại Malaysia, do mẹ em, cô giáo Nguyễn Thị Liên, làm Chủ nhiệm.

Từ góc nhìn của một người Việt trẻ sinh sống nơi đất khách, em thấy việc gìn giữ và lan tỏa tiếng Việt có ý nghĩa như thế nào?

Từ khi còn nhỏ, bố mẹ đã đặc biệt chú ý đến việc giữ gìn tiếng Việt cho em. Ở trường, em nói tiếng Anh, nhưng về nhà cả gia đình luôn nói tiếng Việt. Trong sinh hoạt hằng ngày, bố mẹ cũng thường nhắc em giữ thói quen sử dụng tiếng mẹ đẻ.

Ban đầu, em chỉ nghĩ đơn giản rằng mình học và nói tiếng Việt để tiện trò chuyện trong gia đình hoặc giao tiếp với ông bà, họ hàng mỗi khi về Việt Nam. Nhưng khi lớn hơn, em nhận ra tiếng Việt giúp em kết nối sâu sắc hơn với cộng đồng người Việt tại Malaysia, mở ra nhiều cơ hội giao lưu, kết bạn với các bạn trong nước. Nhờ tiếng Việt, em khám phá về quê hương mình qua âm nhạc, sách báo, truyền hình và nhiều giá trị văn hóa khác.

Ở tuổi 17, em còn thấy rằng tiếng Việt mang lại cho những bạn trẻ người Việt ở nước ngoài cơ hội nghề nghiệp thực sự tại Việt Nam, nơi nền kinh tế đang phát triển năng động trên nhiều lĩnh vực và nhu cầu nhân lực lớn. Tiếng Việt giúp chúng em cảm nhận quê hương gần gũi hơn và dù đi xa đến đâu cũng luôn cảm thấy có một nơi thân thương để trở về.

Em hiểu thêm rằng, trong một môi trường quốc tế đa dạng về văn hoá, tiếng mẹ đẻ không chỉ là phương tiện giao tiếp mà còn là sợi dây gắn kết mỗi người với quê hương, với bản sắc dân tộc. Nó tạo nên giá trị, niềm tự hào riêng của mỗi cá nhân và góp phần giúp một quốc gia xác lập vị thế, bản sắc của mình trên bản đồ văn hoá thế giới.

Danh hiệu Sứ giả tiếng Việt là sự công nhận đặc biệt mang lại cả niềm tự hào và ý thức trách nhiệm. Có phải mẹ đã truyền cảm hứng cho em trên con đường giảng dạy tiếng Việt ở nước ngoài?

Mẹ em là Chủ nhiệm Câu lạc bộ tiếng Việt tại Malaysia từ năm 2016 đến nay và từng được tôn vinh là Sứ giả tiếng Việt ở nước ngoài năm 2023, cũng là năm đầu tiên tổ chức danh hiệu này. Với em, mẹ không chỉ là người thầy đầu tiên mà còn là người truyền cảm hứng mạnh mẽ nhất trên hành trình giảng dạy và lan tỏa tiếng Việt nơi xa xứ.

Mẹ trực tiếp dạy tiếng Việt và đưa hai chị em em tham gia các hoạt động giao lưu, biểu diễn văn nghệ, thiện nguyện trong cộng đồng. Khi còn là học sinh của câu lạc bộ, hai chị em bắt đầu hỗ trợ mẹ trong vai trò trợ giảng.

Đến năm 2021, khi dịch Covid-19 kết thúc và các lớp học được mở lại, chúng em tiếp tục phụ mẹ tổ chức lớp. Năm 2022, chị gái vào đại học, em trở thành người đồng hành chính, tiếp tục hỗ trợ mẹ dạy tiếng Việt cho các em nhỏ tại Malaysia.

Ngoài việc đứng lớp, em tham gia tổ chức các hoạt động ngoại khoá theo hướng dẫn của mẹ, như chương trình Trung thu, Quốc tế Thiếu nhi 1/6 hay Giáng sinh… Công việc trợ giảng và hoạt động cộng đồng mang lại cho em nhiều kỹ năng, niềm vui và những kỷ niệm mà em luôn trân trọng.

Chẳng hạn, sau nhiều lần tham gia biểu diễn áo dài và được các cô chú đạo diễn hướng dẫn, em có thể tự lên ý tưởng và hướng dẫn lại cho các em nhỏ trong các tiết mục biểu diễn. Hay sau khi làm MC cho chương trình “Đêm hội Trăng rằm 2023”, nhiều em nhỏ đã gọi em là “chị Hằng” thay vì gọi tên khiến em rất vui và xúc động.

Khoảnh khắc mẹ được xướng tên trong lễ tôn vinh Sứ giả tiếng Việt năm 2023 là kỷ niệm em không bao giờ quên. Nhiều cô bác trong cộng đồng đến chúc mừng mẹ và em cảm thấy tự hào vô cùng. Chính mẹ là người đã động viên em tham gia cuộc thi năm nay. Mẹ nói rằng, đây là cơ hội để em thử thách khả năng tiếng Việt, nhìn lại hành trình gìn giữ và lan tỏa tiếng Việt của mình, và cuộc thi sẽ giúp em trưởng thành hơn. Em thật sự biết ơn vì mẹ luôn ở bên, đồng hành và khuyến khích em trên con đường này.

Malaysia là nơi cộng đồng người Việt ngày càng đông đảo, em thấy ngôn ngữ đóng vai trò gì trong việc kết nối và giữ bản sắc?

Tại Malaysia, cộng đồng người Việt ngày càng đông, dẫn tới số lượng trẻ em gốc Việt cũng tăng lên. Ngoài một số ít gia đình thuần Việt, phần lớn các gia đình chỉ có mẹ hoặc bố là người Việt.

Trẻ em trong các gia đình thuần Việt thường theo học trường quốc tế, sử dụng chủ yếu tiếng Anh, học thêm tiếng Mã hoặc tiếng Hoa như môn tự chọn. Trong khi đó, nhiều em lại theo học tại các trường dành cho cộng đồng người Hoa hoặc người Mã, nên phải sử dụng và học cùng lúc tiếng Hoa, tiếng Mã, tiếng Anh…

Đặc biệt, với những em nhỏ có gia đình bên nội là người Phúc Kiến, Quảng Đông… ngoài những ngôn ngữ trên, các em được học thêm tiếng Phúc Kiến, tiếng Quảng Đông. Như vậy, nền tảng gia đình có ảnh hưởng rất lớn đến lựa chọn ngôn ngữ mà trẻ tiếp cận và sử dụng hằng ngày. Dù gia đình nào cũng mong con biết tiếng mẹ đẻ, song thực tế việc học quá nhiều thứ tiếng khiến tiếng Việt dễ bị lép vế.

Trong bối cảnh đa ngôn ngữ và đa văn hóa như vậy, nếu không được quan tâm gìn giữ, tiếng Việt rất dễ bị mai một trong thế hệ trẻ. Khi ngôn ngữ không còn, gốc gác Việt Nam cũng đứng trước nguy cơ phai nhạt.

Vậy Câu lạc bộ tiếng Việt tại Malaysia đang hoạt động ra sao?

Câu lạc bộ Tiếng Việt tại Malaysia được thành lập từ năm 2016 và em cùng các bạn đã tham gia ngay từ những lớp học đầu tiên. Theo quan sát của em, số lượng phụ huynh đưa con đến học tiếng Việt ngày càng đông. Các cô chú đều bày tỏ mong muốn con mình biết và duy trì được tiếng mẹ đẻ.

Tuy vậy, em nhận thấy, dù cùng học trong một lớp nhưng những bạn nhỏ được bố mẹ đồng hành sát sao sẽ tiến bộ nhanh hơn hẳn, chẳng hạn như được khuyến khích nói tiếng Việt ở nhà, được nhắc làm bài tập hoặc ôn lại bài học sau mỗi buổi đến lớp.

Trong các buổi sinh hoạt cộng đồng, người lớn chủ yếu trò chuyện với nhau bằng tiếng Việt. Trong môi trường ấy, những em nhỏ nói được tiếng Việt thường tự tin và mạnh dạn giao tiếp hơn.

Ở nhiều sự kiện, Ban tổ chức chú ý lồng ghép các hoạt động vui chơi, biểu diễn mang đậm màu sắc văn hóa Việt Nam, tạo sự hấp dẫn và thu hút đối với các em. Khi tham gia những hoạt động đó, các em có thêm trải nghiệm để hiểu hơn về quê hương, từ đó có thêm động lực học và sử dụng tiếng Việt.

Với lợi thế đã có các lớp học tiếng Việt và nhiều hoạt động cộng đồng để gắn kết, nếu có thêm sự đồng hành tích cực từ gia đình, việc gìn giữ tiếng Việt cho trẻ em và thanh thiếu niên kiều bào tại Malaysia chắc chắn sẽ đạt những kết quả tốt, bền vững hơn.

Với danh hiệu Sứ giả tiếng Việt ở nước ngoài năm 2025, em dự định gì để viết tiếp hành trình lan toả ngôn ngữ mẹ đẻ?

Trước hết, em tiếp tục công việc trợ giảng ở Câu lạc bộ tiếng Việt tại Malaysia và em sẽ cố gắng có thêm những buổi sinh hoạt ngoại khoá ý nghĩa, hấp dẫn hơn; truyền cho các em tình yêu tiếng mẹ đẻ, tình yêu văn hoá Việt Nam thông qua việc tìm hiểu ẩm thực, âm nhạc, câu chuyện phong tục, tập quán hay trải nghiệm các trò chơi dân gian…

Sau này, khi vào đại học, em tin môi trường mới sẽ mở ra nhiều cơ hội để học hỏi và trải nghiệm. Em kỳ vọng tiếp tục hành trình gìn giữ và giới thiệu tiếng Việt, văn hoá Việt Nam đến nhiều bạn bè quốc tế hơn.

Nguồn: VOV; VOV5; Báo Quốc Tế