Phân cực chính trị giáng đòn lên nước Mỹ

(Ảnh minh họa).

Cơ quan xếp hạng tín nhiệm Fitch Ratings (Mỹ) hôm 1-8 hạ bậc xếp hạng tín nhiệm của Mỹ từ AAA (mức cao nhất) xuống AA+ do nợ công tăng và "tiêu chuẩn quản trị suy giảm liên tục" trong suốt 2 thập kỷ qua.

Theo hãng tin AP, Fitch viện dẫn sự chia rẽ chính trị ngày càng tồi tệ liên quan đến chính sách chi tiêu và thuế là lý do chính dẫn đến quyết định trên. Cơ quan này cũng lưu ý về những cuộc đối đầu về trần nợ và bế tắc chỉ được phá vỡ vào giờ chót.

Theo AP, Fitch cũng thông báo với giới chức chính quyền Tổng thống Joe Biden rằng cuộc nổi loạn tại Quốc hội Mỹ ngày 6-1-2021 là một yếu tố khác vì nó cho thấy một chính phủ không ổn định.

Việc bị xếp hạng tín nhiệm thấp hơn có thể làm tăng chi phí vay của chính phủ Mỹ trong tương lai. Không gì lạ khi chính quyền ông Biden chỉ trích mạnh động thái của Fitch.

Ngoài ra, trong dấu hiệu cho thấy sự chia rẽ chính trị mạnh mẽ, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karine Jean-Pierre cáo buộc Đảng Cộng hòa mới là mối đe dọa đối với nền kinh tế. Hồi tháng 6, Đảng Dân chủ và Đảng Cộng hòa đạt được thỏa thuận nâng trần nợ công (khi đó ở mức 31.400 tỉ USD) nhằm ngăn nguy cơ vỡ nợ sau nhiều tháng tranh cãi về thuế và chi tiêu.

Sự chia rẽ trong chính trường Mỹ còn thể hiện rõ sau khi cựu Tổng thống Donald Trump hôm 1-8 bị truy tố vì nỗ lực lật ngược kết quả bầu cử năm 2020. Đây là lần thứ 3 ông Trump bị truy tố trong vòng 4 tháng ngay cả khi nhân vật này đang tái tranh cử.

Theo hãng tin Reuters, bản cáo trạng dài 45 trang cáo buộc ông Trump 4 tội danh, trong đó có âm mưu lừa gạt nước Mỹ bằng cách ngăn quốc hội công nhận chiến thắng của Tổng thống Joe Biden, tước quyền bầu cử công bằng của cử tri… Ông Trump được yêu cầu trình diện tại tòa án ngày 3-8.

Nhiều thành viên chủ chốt của Đảng Cộng hòa lập tức lên tiếng bảo vệ ông Trump. Chủ tịch Hạ viện Kevin McCarthy gọi bản cáo trạng trên là một nỗ lực chính trị nhằm chuyển sự chú ý khỏi các cuộc điều tra nhằm vào ông Hunter Biden, con trai Tổng thống Biden.

Dù vậy, một số thành viên khác chỉ trích ông Trump, nổi bật là cựu Phó Tổng thống Mike Pence. Hiện là một ứng viên tổng thống tiềm tàng, ông Pence cáo buộc ông Trump gây sức ép để ông giúp lật ngược kết quả cuộc bầu cử năm 2020.

Trong khi đó, cựu Thống đốc Arkansas Asa Hutchinson, một ứng viên tiềm tàng khác, cho rằng ông Trump nên chấm dứt chiến dịch tranh cử của mình "vì lợi ích của đất nước".

Riêng Thống đốc Florida Ron DeSantis, đối thủ đáng gờm của ông Trump trong cuộc đua vào Nhà Trắng năm 2024, nói vụ kiện chống lại ông Trump cho thấy sự cần thiết phải cải cách tư pháp.

Xổ số Mỹ lại nóng hừng hực với giải độc đắc 1,25 tỉ USD

Trị giá giải độc đắc Mega Millions của Mỹ đã tăng lên 1,25 tỉ USD sau khi không có người nào trúng thưởng trong vòng xồ số mới nhất.

Theo đài ABC News, dãy số trúng thưởng giải độc đắc Mega Millions hôm 1-8 (giờ địa phương) là 8, 24, 30, 45, 61 và số Mega Ball là 12 nhưng không tìm được chủ nhân.

Chỉ có 7 người sở hữu vé trùng 5/6 số nên ẵm giải thưởng 1 triệu USD mỗi người.

Giải độc đắc Mega Millions hôm 1-8 trị giá 1,1 tỉ USD, là giải độc đắc Mega Millions lớn thứ tư từ trước đến nay và lớn thứ sáu trong lịch sử xổ số của Mỹ (tính cả giải độc đắc Powerball). Do không có người trúng thưởng nên giải này đã tăng lên 1,25 tỉ USD trong lần quay số tiếp theo.

Người trúng giải độc đắc Mega Millions gần đây nhất là vào ngày 18-4. Kể từ đó, chưa có người nào trúng giải độc đắc Mega Millions trong 30 lần quay số liên tiếp.

Bốn giải độc đắc Mega Million trị giá tỉ USD trước đó được ghi nhận vào các năm 2018, 2021, 2022 và tháng 1-2023.

Mega Millions được phát hành ở 45 bang, thủ đô Washington D.C. và Quần đảo Virgin thuộc Mỹ. Mỗi vé có giá là 2 USD.

Lần quay số Mega Millions tiếp theo sẽ diễn ra vào ngày 4-8.

Các vụ truy tố làm lợi nhiều hơn hại cho ông Trump?

(Ảnh minh họa).

Nhiều nhà phân tích tin, vụ truy tố mới nhằm vào cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump vì nỗ lực đảo ngược thất bại trong tổng tuyển cử 2020 có thể càng gia tăng cơ hội ông giành vé đại diện đảng Cộng hòa chạy đua vào Nhà Trắng năm 2024.

Một đại bồi thẩm đoàn liên bang ở Washington hôm 1/8 đã công bố cáo trạng dài 45 trang, truy tố ông Trump về 4 tội danh liên quan đến cáo buộc âm mưu đảo ngược kết quả bầu cử tổng thống năm 2020.

Cáo trạng căn cứ vào kết quả của một cuộc điều tra do Công tố viên đặc biệt Mỹ Jack Smith phụ trách. Ông Trump dự kiến phải trình diện tòa án liên bang ngày 3/8.

“Vụ truy tố sẽ càng khiến những người ủng hộ cựu Tổng thống Trump tin vào các luận điểm của ông ấy rằng chính quyền đương nhiệm đang tìm mọi cách chống lại ông ấy và chống lại họ", Stu Rothenberg, một nhà phân tích chính trị phi đảng phái nêu quan điểm trước khi bản cáo trạng mới được công bố.

Các cuộc thăm dò dư luận gần đây cho thấy, sự ủng hộ của các thành viên đảng Cộng hòa (GOP) dành cho ông Trump đã tăng lên kể từ lần đầu tiên ông bị truy tố hồi tháng 3. Ông Trump hiện là ứng viên tổng thống hàng đầu của GOP, vượt xa đối thủ đeo bám gần nhất là Thống đốc bang Florida Ron DeSantis tới gần 30% ủng hộ.

Theo Reuters, cựu tổng thống đã coi các cáo trạng là trọng tâm trong cương lĩnh tái tranh cử năm 2024. Ông tự nhận bản thân là mục tiêu của “một hệ thống tư pháp thiên vị”, là cựu tổng thống đầu tiên trong lịch sử Mỹ phải đối mặt với các cáo buộc hình sự vì “động cơ chính trị”.

Theo Reuters, vài phút trước khi đại bồi thẩm đoàn ở Washington công khai cáo trạng, ông Trump đã đăng đàn mạng xã hội Truth Social chỉ trích “vụ ngụy tạo”. Chiến dịch vận động tái tranh cử của cựu tổng thống sau đó ra tuyên bố quả quyết ông luôn “tuân thủ luật pháp và hiến pháp, với sự cố vấn từ nhiều luật sư uy tín cao”.

Tính tới thời điểm này trong năm nay, ông Trump đã phải đối mặt với 3 vụ truy tố và số ngày phải hầu tòa đang tăng lên. Phiên tòa hình sự ở bang New York, xét xử ông Trump vì cáo buộc chi tiền che giấu mối quan hệ với một ngôi sao phim người lớn hồi giữa những năm 1990, sẽ bắt đầu vào ngày 25/3/2024, trong khi phiên tòa xét xử ông ở bang Florida vì bê bối lưu giữ tài liệu mật tại tư dinh dự kiến bắt đầu vào ngày 20/5 cùng năm.

Cả 2 vụ xét xử đều sẽ diễn ra chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử tổng thống Mỹ vào tháng 11/2024. Trong dư luận hiện cũng có những đồn đoán về khả năng vụ xét xử thứ 3 liên quan đến các cáo buộc mới chống ông Trump cũng sẽ diễn ra quanh thời gian đó.

Các chiến lược gia nhận định, mặc dù các vụ truy tố có thể giúp ông Trump củng cố sự ủng hộ và giành được quyền đại diện GOP “đấu chung kết” vào Nhà Trắng, nhưng ông cũng có thể bị hạn chế khả năng tận dụng những rắc rối pháp lý này để làm lợi cho mình trong tổng tuyển cử năm tới, khi phải giành thêm ủng hộ của các thành viên GOP ôn hòa và cử tri độc lập.

Theo cuộc thăm dò mới nhất của Reuters/Ipsos, đương kim Tổng thống Joe Biden của đảng Dân chủ đang dẫn trước ông Trump với tỉ lệ ủng hộ lần lượt là 37% và 35% trong trường hợp hai người đối đầu trong ngày tổng tuyển cử. 28% số người tham gia khảo sát còn lại tiết lộ không chắc chắn về lựa chọn của mình hoặc liệu họ có quyết định bỏ phiếu cho ai khác hay không.

Giới quan sát cho rằng, ông Trump nhiều khả năng sẽ duy trì chiến lược tái tranh cử hiện tại và dùng vụ truy tố mới nhất để củng cố lập luận chính lâu nay rằng, ông đang bảo vệ các thành viên GOP trước Bộ Tư pháp Mỹ. “Họ đang không truy tố tôi, họ đang truy tố các bạn. Tôi chỉ tình cờ cản đường họ”, cựu tổng thống phát biểu trong một cuộc mít tinh vận động tranh cử ở bang Pennsylvania ngày 29/7.

Các ứng viên tổng thống khác cùng đảng GOP cho đến nay hầu như giữ im lặng hoặc có phát biểu tán thành cáo buộc về “động cơ chính trị” đối với 2 vụ truy tố đầu tiên chống ông Trump. Song, vụ truy tố mới nhất có thể làm thay đổi điều đó.

Tuy nhiên, Chris Jackson, một nhà nghiên cứu dư luận tại công ty thăm dò ý kiến Ipsos lưu ý, nếu các hãng thông tấn theo đường lối bảo thủ và phe GOP không quay lưng với ông Trump, thì sẽ không có khác biệt nào đáng kể đối với các cuộc bầu cử sơ bộ năm 2024 của đảng, đồng nghĩa ông Trump vẫn giữ vững vị trí dẫn đầu.

Thực tế, không lâu trước khi bị khởi tố ở New York hồi tháng 3, tỉ lệ ủng hộ của cử tri trong đảng dành cho ông Trump là 44%, cao hơn 15% so với đối thủ DeSantis, người đạt 29% ủng hộ. Sau khi bị khởi tố, sự ủng hộ dành cho cựu tổng thống đã tăng lên 49%, trong khi ông DeSantis bị giảm xuống còn 23%. Xu hướng đó tiếp tục được duy trì và vụ truy tố thứ 2 bắt đầu vào tháng 6 cũng không làm tỉ lệ ủng hộ dành cho ông Trump thay đổi bất lợi.

John Feehery, một chiến lược gia của GOP đánh giá, việc truyền thông không ngừng tập trung vào ông Trump và các bản cáo trạng còn làm lu mờ các đối thủ cùng đảng khi họ tìm kiếm thời điểm đột phá trong các cuộc bỏ phiếu sơ bộ.

Ông Feehery cũng dự đoán một cuộc đối đầu đầy kịch tính vào ngày tổng tuyển cử năm sau, dù GOP chọn ai đại diện đảng chạy đua vào Nhà Trắng. Song, ông Feehery tin, nếu đó là ông Trump, chính khách này có khả năng mất phiếu ủng hộ của các cử tri độc lập và ôn hòa vì họ “quá mệt mỏi với các rắc rối pháp lý của cựu tổng thống”, dẫn tới nguy cơ thất cử cao.

Mỹ tìm kiếm các nguồn khoáng sản mới

Mỹ đang tiến hành một cuộc “tấn công quyến rũ” trên toàn cầu nhằm gia tăng khả năng tiếp cận những khoáng sản đóng vai trò thiết yếu trong các dự án trọng điểm quốc gia. Mục tiêu mới nhất là Mông Cổ, đất nước giàu các nguồn tài nguyên không thể tái tạo như vàng, đồng, than và đất hiếm nhưng chưa được khám phá hết.

Hồi tháng 6, các nhà ngoại giao cấp cao Mỹ, Hàn Quốc đã có chuyến thăm tới thủ đô Ulan Bator, khởi động nhóm thảo luận 3 bên đầu tiên nhằm thắt chặt quan hệ chính trị - kinh tế với Mông Cổ. Qua trao đổi, các quan chức nhất trí tổ chức thường kỳ các cuộc họp 3 bên về khoáng sản quan trọng, hỗ trợ thúc đẩy dự án hợp tác giữa các nước.

Sự kiện trên làm sáng tỏ nỗ lực của Mỹ trong tìm kiếm quan hệ hợp tác với những quốc gia địa hình sa mạc, sườn đồi và có trữ lượng dồi dào các nguồn khoáng sản cần thiết trong sản xuất xe điện và năng lượng sạch. Mục tiêu là tái thiết và đa dạng hóa chuỗi cung ứng nguyên liệu thô cho các ngành công nghiệp trọng điểm trong nước, rộng hơn là giảm phụ thuộc toàn cầu vào Trung Quốc. Nỗ lực này trở nên cấp bách ở thời điểm quan hệ Washington và Bắc Kinh chưa có dấu hiệu khởi sắc, dấy lên lo ngại Trung Quốc siết chặt quyền tiếp cận khoáng sản khi Mỹ chạy đua sản xuất năng lượng tái tạo và xe điện theo cấp số nhân.

Thách thức nào cho Mỹ?

Theo Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ phụ trách tăng trưởng kinh tế, năng lượng và môi trường Jose Fernandez, Mông Cổ là một ví dụ về những gì Washington mong muốn đạt được thông qua Sáng kiến Ðối tác An ninh Khoáng sản. Ðây là cơ chế hợp tác giữa 14 nước bao gồm Mỹ, Úc, Canada, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Ðộ và một số quốc gia châu Âu nhằm tăng cường đầu tư bền vững vào khai thác, xử lý và tái chế khoáng sản quan trọng.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế ước tính, nhu cầu đối với các khoáng sản cốt lõi sẽ tăng trong hai thập kỷ tới nếu tiến độ sản xuất năng lượng tái tạo đủ nhanh để đáp ứng các mục tiêu của Thỏa thuận khí hậu Paris. Trong đó, nhu cầu về đồng, loại khoáng sản mà Mông Cổ sở hữu rất nhiều và được sử dụng trong công nghệ năng lượng Mặt trời và gió, có thể tăng hơn 40%. Viễn cảnh này là cơ hội để Mông Cổ phát triển kinh tế khi đang hứng chịu tác động lớn từ biến đổi khí hậu. Vấn đề là nhiều dự án khai thác đang vấp phải rào cản từ cộng đồng địa phương vốn chủ yếu sống bằng nghề chăn nuôi du mục. Vì vậy, để thúc đẩy hợp tác, các nhà quan sát cho rằng Washington bên cạnh hỗ trợ thu hút đầu tư tư nhân và đảm bảo có trách nhiệm với môi trường thì cần thuyết phục người dân Mông Cổ nói riêng và những quốc khác nói chung về việc giới doanh nghiệp Mỹ không thực thi chính sách cưỡng ép đất đai và con người để chiếm dụng
tài nguyên.

Ngoài khó khăn trên, thách thức hậu cần liên quan căng thẳng địa chính trị cũng đang diễn ra. Xét về địa lý, Mông Cổ bị “kẹp” giữa Nga - Trung Quốc và không có tuyến đường bộ nào ra khỏi đất nước mà không đi qua 2 quốc gia kể trên. Vấn đề ở chỗ đây cũng là 2 đối thủ cạnh tranh chiến lược lớn nhất của Mỹ hiện nay. Từng bị kẹt giữa trong 2 cuộc chiến tranh lạnh giữa Trung Quốc với Liên Xô và giữa Mỹ với Liên Xô, Mông Cổ những năm qua đã tìm cách giảm bớt sự kìm kẹp của các nước láng giềng bằng cách hợp tác với nhiều quốc gia như Mỹ, Pháp và Úc để cân bằng lợi ích. Nhưng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu ảm đạm sau đại dịch COVID-19, nhiều khả năng Mông Cổ thận trọng hơn trước viễn cảnh mở rộng hợp tác cùng Washington để tránh ảnh hưởng quan hệ thương mại lâu đời với Bắc Kinh. Khoảng 1/4 nền kinh tế Mông Cổ hiện phụ thuộc vào khai khoáng và gần 90% doanh thu xuất khẩu của nước này đến từ khoáng sản. Phần lớn khoáng sản được Trung Quốc tiêu thụ, không thì cũng chuyển đến đây để xử lý hoặc trung chuyển qua các cảng của đại lục. “Nếu Trung Quốc ngừng mua than và đồng từ Mông Cổ, kinh tế chúng tôi có thể bị đình trệ” - theo cựu quan chức ngoại giao Amar Adiya.

Mỹ lo ngại về sự tham gia của công ty Trung Quốc trong việc cải tạo vịnh Manila

(Ảnh minh họa).

Hoa Kỳ bày tỏ quan ngại về sự tham gia của một công ty nhà nước Trung Quốc trong các dự án cải tạo của Philippines. Công ty này vốn đã bị đưa vào danh sách đen vì đóng vai trò xây dựng và quân sự hóa các đảo nhân tạo ở Biển Đông.

Phát ngôn viên Tòa đại sứ Mỹ tại Manila, Kanishka Gangopadhyay, cho biết Washington cũng bày tỏ với chính phủ Philippines quan ngại về “tác động tiêu cực lâu dài và không thể đảo ngược” của dự án và các hoạt động cải tạo khác đối với môi trường.

Công ty Xây dựng Truyền thông Trung Quốc (CCCC) nằm trong số hàng chục công ty Trung Quốc bị Hoa Kỳ đưa vào danh sách đen năm 2020 vì vai trò giúp quân đội Trung Quốc xây dựng và quân sự hóa các đảo nhân tạo ở Biển Đông.

“Chúng tôi lo ngại về tác động của dự án đối với môi trường và về cả sự tham gia của CCCC. Đây là hai vấn đề riêng biệt”, ông Gangopadhyay nói với các phóng viên.

Ông cho biết CCCC cũng đã bị Ngân hàng Thế giới và Ngân hàng Phát triển Châu Á nêu tên vì tham gia vào các hoạt động kinh doanh gian lận.

Sau khi bị Mỹ đưa vào danh sách đen, Ngoại trưởng Philippines, Teodoro Locsin, khi đó cho biết ông sẽ đề nghị chính phủ Philippines chấm dứt các thỏa thuận với các công ty Trung Quốc có trong danh sách.

Hai trong số sáu dự án cải tạo đã được phê duyệt ở Vịnh Manila đang được thực hiện bởi các đơn vị CCCC, công ty China Harbour Engineering và China First Highway Engineering, cùng với các công ty Philippines và chính quyền thành phố, Cơ quan cải tạo đảo Philippine (PRA) cho biết.

Không có bình luận ngay từ CCCC.

Bờ biển của Vịnh Manila là nơi tọa lạc của một số di tích lịch sử và văn phòng chính phủ, bao gồm cả Tòa đại sứ Hoa Kỳ.

Bộ trưởng Môi trường Antonia Loyzaga cho biết trong một cuộc họp báo ngày 2/8 rằng Bộ sẽ tiến hành đánh giá tác động của các dự án đã được phê duyệt.

Ông Joseph John Literal, phụ tá tổng giám đốc PRA về cải tạo và quy định, cho biết PRA sẽ trao đổi với chính quyền thành phố. Ông nói thêm rằng những người đề nghị các dự án đã có được giấy phép của nhiều cơ quan trước khi các dự án được PRA phê duyệt.

Nguồn: Người Lao Động; Soha; Vietnamnet; Báo Cần Thơ; VOA