Kinh tế Đức chính thức lâm vào suy thoái

Theo Tổng cục Thống kê Đức (Statistik), kinh tế Đức tính tới nay đã tăng trưởng âm hai quý liên tiếp (quý 4/2022 và quý 1/2023), chỉ số xác nhận nền kinh tế chính thức lâm vào suy thoái.

Doanh nghiệp di dời ra nước ngoài

Một cuộc thăm dò dư luận của Liên đoàn Doanh nghiệp Đức (BDI) cho thấy, có tới 16% công ty cỡ trung bình đã bắt đầu các bước di dời từng bộ phận kinh doanh của họ. Và 30% công ti còn lại đang cân nhắc làm theo. Gần 2/3 số công ty mà họ phỏng vấn coi giá năng lượng và tài nguyên là một trong những thách thức cấp bách nhất. Giá điện cho các doanh nghiệp phải giảm một cách đáng tin cậy và lâu dài xuống mức cạnh tranh, nếu không, quá trình chuyển đổi sang năng lượng sạch sẽ thất bại.

Những lo ngại trên đã xuất hiện sau khi Mỹ công bố Đạo luật giảm lạm phát (IRA) trị giá 500 tỷ USD, cung cấp các khoản trợ cấp lớn cho ngành công nghiệp xanh. Để đối phó với IRA và giá năng lượng tăng cao, gã khổng lồ ô tô điện Tesla đã loại bỏ một số kế hoạch đầy tham vọng của mình, trong đó có dự án xây dựng nhà máy sản xuất pin lớn nhất gần Berlin và tuyên bố sẽ tập trung vào thị trường Mỹ.

Tháng trước, Ủy ban châu Âu dự báo, Đức nằm trong số các nền kinh tế tăng trưởng chậm nhất của khu vực đồng Euro vào năm 2023.

Nhập khẩu từ Trung Quốc

Đức ngày càng nhập khẩu nhiều hơn các loại hàng hóa, sản phẩm từ Trung Quốc và do đó ngày càng phụ thuộc vào nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới này.

Trong năm 2022, trong số các nhóm hàng hóa sản xuất tại Đức, linh kiện, nguyên vật liệu nhập khẩu từ Trung Quốc chiếm hơn một nửa tổng khối lượng nhập khẩu. Có tới hơn 70% tổng số nhóm hàng Đức tiếp tục tăng nhập khẩu từ Trung Quốc.

Chẳng hạn, 87% tổng số máy tính xách tay nhập khẩu vào Đức trong năm 2022 đến từ Trung Quốc (năm 2021 là 84%). Kim loại magie, được sử dụng trong robot và in 3D, nhập khẩu từ Trung Quốc đã tăng từ 59% năm 2021 lên 81% năm 2022; một số sản phẩm sắt cũng tăng từ 74% lên 85%.

Nhiều loại sản phẩm khác, chẳng hạn như một số vật liệu hóa học và linh kiện điện tử, Đức thực sự đã phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Quốc. Magie và một số loại đất hiếm là ví dụ điển hình.

Tuy nhiên nhiều loại mặt hàng phổ thông khác như các loại chăn điện, đệm điện, thị phần Trung Quốc chiếm 84%. Thực tế, các sản phẩm này hoàn toàn có thể được nhập khẩu từ những nhà cung cấp khác trong thời gian ngắn.

Một phân tích gần đây của BDI cho thấy, khối lượng nhập khẩu một số nguyên liệu thô từ Trung Quốc như đất hiếm, được sử dụng để sản xuất pin điện, đã chiếm tới hơn 90% tổng lượng nhập khẩu của Đức về các nguyên liệu này.

Mặc dù chúng không hiếm như tên gọi, nhưng việc khai thác rất tốn kém và gây hại lớn cho môi trường. Do đó trong ngắn hạn, việc thay thế nguồn cung từ Trung Quốc bằng nguồn cung từ các nước khác rất khó khăn. Nhiều loại nguyên liệu thô quan trọng khác cũng trong tình trạng tương tự.

Xuất khẩu từ Đức thâm hụt cán cân xuất nhập khẩu

Lượng hàng hóa Đức xuất khẩu sang Trung Quốc đang có xu hướng giảm. Năm 2022, Trung Quốc chỉ xếp thứ tư trong danh sách các thị trường bán hàng lớn nhất của Đức. Ba vị trí dẫn đầu lần lượt là Mỹ, Pháp và Hà Lan. Các chuyên gia nghiên cứu cảnh báo, quan hệ thương mại Đức-Trung Quốc ngày càng trở nên bất bình đẳng theo hướng bất lợi cho Berlin. Nếu năm 2010, thâm hụt thương mại của Đức so với Trung Quốc là 23,5 tỷ Euro (25,7 tỷ USD), thì năm 2022, con số này đã lên tới 84,1 tỷ Euro.

Đầu tư Đức vào Trung Quốc

So với các quốc gia khác ở châu Âu, nền kinh tế Đức cũng phụ thuộc lớn vào Trung Quốc về đầu tư. Trong nhiều năm, các doanh nghiệp Đức đã đầu tư một lượng vốn lớn vào thị trường này. Các nhà đầu tư Đức luôn nằm trong số năm nhà đầu tư lớn nhất châu Âu tại Trung Quốc trong những năm gần đây.

Một số doanh nghiệp Đức đã thực hiện phần lớn hoạt động sản xuất, kinh doanh của họ tại quốc gia châu Á trong nhiều năm. Ví dụ, doanh thu của công ty bán dẫn Infineon tại thị trường Trung Quốc chiếm tới hơn một phần ba tổng doanh thu của doanh nghiệp này. Các nhà sản xuất ô tô Đức như VW, Mercedes và BMW cũng phụ thuộc nhiều vào doanh số bán hàng tại thị trường Trung Quốc.

Các doanh nghiệp Đức hiện không ngừng mong muốn đầu tư vào nền kinh tế lớn thứ hai thế giới. Một phân tích của IW đã chỉ ra rằng, bất chấp căng thẳng địa chính trị, trong năm 2022, các công ty Đức đã đầu tư trực tiếp nhiều hơn bao giờ hết vào Trung Quốc, với tổng số vốn lên tới 11,5 tỷ Euro.

Theo một nghiên cứu chung của Hiệp hội Công nghiệp Đức (BDI), Quỹ Bertelsmann, Viện nghiên cứu về Trung Quốc Merics và IW, các nước EU đứng ở vị trí đầu tiên trong danh sách các quốc gia có số lượng nhân viên, doanh số bán hàng và tỷ lệ các công ty con của Đức hoạt động lớn nhất. Vị trí thứ hai là Mỹ, trong khi Trung Quốc đứng vị trí thứ ba.

Đức mở rộng hợp tác với Mông Cổ

Ngày 30.06, phát biểu trong cuộc gặp Ngoại trưởng Mông Cổ Batmunkh Battsetseg ở thủ đô Ulan Bator của nước này, Ngoại trưởng Đức Annalena Baerbock cho biết Đức và Mông Cổ có tiềm năng hợp tác to lớn, đặc biệt là về nguyên liệu thô quan trọng và các sứ mệnh quốc tế chung. Theo đó, Ngoại trưởng Baerbock nhấn mạnh rằng cả Đức và Mông Cổ đều mong muốn mở rộng hơn nữa quan hệ hợp tác song phương. Trong lĩnh vực kinh tế cũng như quan hệ đối tác nguyên liệu thô và năng lượng tái tạo, hai bên có thể tận dụng tốt hơn nữa tiềm năng chung sẵn có nhằm đa dạng hóa quan hệ, tránh lệ thuộc vào một nền kinh tế riêng lẻ nào.

Về phần mình, Ngoại trưởng Mông Cổ Battsetseg cho biết nước Đức được xem là "láng giềng thứ ba" đầu tiên của Mông Cổ. Với chính sách "láng giềng thứ ba", Mông Cổ đang tích cực thúc đẩy quan hệ với các với quốc gia trên thế giới, nhằm đa dạng hóa hơn quan hệ đối ngoại.

Hiện tại, quân đội Đức đang hỗ trợ huấn luyện đội quân gìn giữ hòa bình của Mông Cổ. Quân đội Đức cho biết hơn 850 binh sĩ Mông Cổ đang được triển khai trong nhiệm vụ giữ gìn hòa bình của Liên hợp quốc ở Nam Sudan. Đến thăm các cơ sở huấn luyện của quân đội Đức ở gần thủ đô Ulan Bator, Ngoại trưởng Baerbock ca ngợi sứ mệnh "phục vụ hòa bình trên thế giới" và cho rằng sứ mệnh này "cũng là một đóng góp cho an ninh quốc tế và châu Âu".

Ngoại trưởng Baerbock đang có chuyến thăm 3 ngày tới Mông Cổ nhằm thúc đẩy quan hệ giữa hai nước. Trong chuyến thăm lần này, bà Baerbock đồng thời tham dự hội nghị các nữ ngoại trưởng trên thế giới.

Đức Việt Online