VẤN NẠN LAO ĐỘNG “LƯỜI” - 'ÁC MỘNG' CỦA NỀN KINH TẾ

Văn hóa làm ít nghỉ nhiều

Trong khi nền kinh tế Đức đang tăng trưởng chậm chạp và rơi vào suy thoái nhẹ suốt hai năm liên tiếp, nhiều chuyên gia chỉ ra rằng văn hóa “làm ít, nghỉ nhiều” đang góp phần kéo lùi đà phục hồi của kinh tế Đức. Giữa lúc dân số già hóa nhanh chóng, lực lượng lao động sụt giảm và nhiều ngành thiết yếu thiếu hụt nhân sự, “cơn ác mộng” mang tên người lao động “lười” đang dần trở thành vấn đề nhức nhối của nền kinh tế số một châu Âu.

Ngày 22/5, Hội đồng Chuyên gia kinh tế Đức đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế của nước này trong năm 2025 từ 0,4% xuống 0%. Hiện Đức vẫn là nền kinh tế lớn nhất châu Âu, nhưng lại đang mất dần động lực tăng trưởng. Giới chuyên gia cảnh báo kinh tế nước này đang bước vào giai đoạn “suy yếu rõ rệt”.

Khó khăn càng bủa vây nước Đức khi tỷ lệ già hóa dân số đang tăng nhanh, cùng với số giờ làm việc của mỗi lao động xuống thấp kỷ lục. Tính đến năm 2035, sẽ có 4,8 triệu lao động lớn tuổi ở Đức (tương đương 9% lực lượng lao động) đến tuổi nghỉ hưu. Chính phủ Đức sẽ phải khuyến khích thế hệ trẻ hy sinh thêm thời gian rảnh của mình để vực dậy nền kinh tế.

Theo giới phân tích, trong những năm tới, cách nước Đức đối phó với làn sóng nghỉ hưu hàng loạt sẽ là phép thử quan trọng cho các nước phương Tây già hóa khác quan sát và rút ra bài học.

Nghịch lý của nền lao động Đức

Ở tuổi 69, ông Friedrich Merz là thủ tướng cao tuổi thứ 2 trong lịch sử Đức khi bắt đầu nhiệm kỳ. Dù ông có thể là hình mẫu cho việc làm việc lâu dài và chăm chỉ, nhưng việc thuyết phục cả nước làm điều tương tự sẽ không hề dễ dàng.

Theo ông Bernd Fitzenberger, giám đốc Viện Nghiên cứu Thị trường lao động IAB, mặc dù người Đức đang có xu hướng làm việc ít hơn, nhưng quốc gia này không phải là một dân tộc lười biếng.

Trên thực tế, số người có việc làm và tổng số giờ làm việc của toàn nền kinh tế Đức đã tăng lên mức cao nhất mọi thời đại vào năm 2024. Con số này một phần đến từ số lượng lao động nước ngoài tăng gấp đôi trong 10 năm qua, lên 6,3 triệu người. Cứ 5 người Đức trong độ tuổi lao động thì có 4 người đang có việc làm. Đây là tỷ lệ tham gia lao động cao hàng đầu trong số các nước giàu có.

“Tính tổng thể, người Đức đang làm việc nhiều hơn bao giờ hết”, ông Fitzenberger cho biết.

Tuy nhiên, điều nghịch lý là số giờ làm việc trung bình của mỗi nhân viên đã giảm xuống mức thấp kỷ lục vào năm ngoái, nếu không tính năm 2020 do đại dịch Covid-19.

Theo dữ liệu của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), người Đức hiện có thời gian làm việc trung bình ngắn nhất trong số các nền kinh tế giàu có. Thêm vào đó, nghiên cứu từ Techniker Krankenkasse (TK), quỹ bảo hiểm y tế lớn nhất của Đức, cho thấy người lao động Đức trung bình nghỉ làm 19,4 ngày do ốm đau vào năm 2023, ghi nhận mức cao kỷ lục.

Theo các nhà kinh tế, khi thế hệ baby boomer (sinh từ năm 1946 - 1964) rời khỏi lực lượng lao động trong thập kỷ tới, tuần làm việc ngắn có nguy cơ làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu lao động. Đây vốn đã là vấn đề nhức nhối ở một số ngành như y tế, giáo dục và kỹ thuật.

“Triển vọng trong dài hạn khá ảm đạm”, ông Martin Werding, thành viên Hội đồng Chuyên gia kinh tế của chính phủ Đức, cảnh báo. Hội đồng này cũng dự báo lực lượng lao động giảm sút trong các thập kỷ tới có thể làm mất tới 0,6 điểm phần trăm trong tiềm năng tăng trưởng kinh tế hàng năm vốn đã yếu của Đức.

Bài toán nan giải cho chính phủ Đức

Tuần làm việc ngắn hiện nay của người Đức bắt nguồn từ phong trào đấu tranh từ nhiều thập kỷ trước. Những năm 1980, các công đoàn đã tổ chức một trong những cuộc đình công dài nhất lịch sử để giảm giờ làm từ 40 xuống còn 35 giờ mỗi tuần đối với lao động toàn thời gian.

Năm 1993, Thủ tướng Đức khi ấy là ông Helmut Kohl gây xôn xao khi tuyên bố nước Đức bắt đầu giống như “một công viên giải trí tập thể” do thời gian làm việc ngắn và tình trạng nghỉ hưu sớm phổ biến. Kể từ đó đến nay, thời gian làm việc trung bình của người lao động đã giảm thêm 13,5%.

Năm 2007, chính phủ của Thủ tướng Angela Merkel có chính sách nhằm tăng tuổi nghỉ hưu hợp pháp thêm 2 năm, lên 67 tuổi. Tuy nhiên, quyết định này không được lòng cử tri Đức.

Mới đây, chính phủ của Thủ tướng Friedrich Merz mới nhậm chức đã cam kết sẽ đưa ra các biện pháp khuyến khích nhằm giúp người Đức làm việc nhiều giờ hơn và nghỉ hưu muộn hơn. Đa số nhà kinh tế hoan nghênh việc chính phủ mới thừa nhận và quan tâm đến nguồn cung lao động sụt giảm.

Tuy nhiên, “các ý tưởng đưa ra hiện vẫn quá mơ hồ”, ông Andreas Peichl, giáo sư kinh tế tại Đại học Munich cho biết. Ông Peichl cho rằng các biện pháp khuyến khích của chính phủ có thể sẽ “kém hiệu quả, rất tốn kém hoặc trở thành cơn ác mộng thủ tục hành chính”.

Có một vài phương án được đề xuất cho chính quyền tổng thống Friedrich Merz để tăng nguồn cung lao động. Tuy nhiên, không phương án nào có khả năng được người dân Đức ủng hộ.

Ngay cả một ý tưởng đơn giản như bỏ bớt một ngày nghỉ lễ cũng không nhận được nhiều sự đồng tình. Số ngày nghỉ lễ ở Đức hiện nay dao động tùy từng địa phương, nhiều nhất lên tới 13 ngày/năm. Theo ước tính, bỏ bớt một ngày nghỉ lễ có thể giúp nền kinh tế Đức tạo thêm 8 tỷ euro tổng sản phẩm quốc nội (GDP) mỗi năm.

“Tăng thêm tuổi nghỉ hưu hợp pháp và tăng khấu trừ lương hưu đối với người nghỉ sớm cũng là biện pháp hiệu quả. Tuy nhiên, những ý tưởng như vậy chắc chắn sẽ gây tranh cãi kịch liệt”, ông Werding cho biết.

Một trong những tiềm năng lớn nhất để tăng nguồn cung lao động nằm ở đội ngũ lao động bán thời gian đông đảo của Đức. Theo cơ quan thống kê quốc gia, tỷ lệ lao động bán thời gian đã tăng gấp đôi kể từ đầu những năm 1990, lên tới 30% lực lượng lao động. Đa số người lao động bán thời gian là phụ nữ.

Cái khó của người lao động

Theo ông Sebastian Dullien, Giám đốc viện nghiên cứu kinh tế IMK, chính làn sóng lao động bán thời gian đang làm sai lệch các thống kê về số giờ làm việc. Điều này là bởi vì trước đây có ít người lao động bán thời gian hơn. Hiện nay tỷ lệ lao động bán thời gian đã tăng cao. Và với số giờ làm việc ngắn của mình, họ kéo mức trung bình giờ làm việc xuống.

Trung bình mỗi lao động toàn thời gian ở Đức hiện nay làm việc 40,2 giờ/tuần. Nếu tính cả lao động bán thời gian thì trung bình mỗi nhân viên chỉ làm khoảng hơn 34 giờ/tuần - thấp hơn 7% so với mức trung bình của Liên minh châu Âu (EU) và thấp hơn 16% so với Hy Lạp.

Khảo sát cho thấy nhiều lao động bán thời gian ở Đức muốn làm việc nhiều giờ hơn, nhưng lại gặp phải nhiều trở ngại. Trong đó, thiếu hụt dịch vụ chăm sóc trẻ em là vấn đề chính. Đặc biệt ở các thành phố lớn, dịch vụ chăm sóc trẻ em cả ngày rất khan hiếm, thiếu ổn định và đắt đỏ.

Bà Ina Schmidt, một bà mẹ 47 tuổi đang sống tại thành phố Munich, chia sẻ bà muốn làm thêm 10 giờ/tuần nhưng không thể vì không an tâm với dịch vụ gia sư cho con gái bà sau giờ học.

Bà Stephanie Poggemöller, người sáng lập nhóm tư vấn Work & Family có trụ sở tại Munich, cho biết tình trạng thiếu nhân lực chất lượng để chăm sóc trẻ em là “một trong những vấn đề thường xuyên nhất” cản trở các bà mẹ quay trở lại làm việc toàn thời gian.

“Nhiều phụ nữ khó chuyên tâm vào công việc vì phải tự xoay xở giữa công việc và gia đình”, bà Stephanie cho biết thêm.

TRẢI NGHIỆM DU LỊCH MÙA THU & LỄ HỘI BIA OKTOBERFEST

Trong cái nắng thu vàng óng ánh, bầu trời trong xanh gợn chút mây trắng, cả nước Đức miên man chìm trong sắc thu lãng mạn. Tận hưởng khoảng thời gian này ở Đức sẽ là một dấu ấn đẹp trong hành trình khám phá châu u. Mùa thu nước Đức không chỉ gây thương nhớ với vẻ đẹp nên thơ lãng mạn, mà còn bởi không khí sôi động của những lễ hội truyền thống tuyệt vời. Trong đó lễ hội bia Oktoberfest ở Đức là lễ hội lớn, được mong chờ nhất trong năm. Nếu bạn cũng đang quan tâm đến lễ hội thú vị này, đừng bỏ lỡ những thông tin hữu ích dưới đây.

1. Giới thiệu về lễ hội Oktoberfest, Đức

Oktoberfest hay Lễ hội bia Đức là một trong những lễ hội dân gian có quy mô hàng đầu trên thế giới, được tổ chức lần đầu vào 12/10/1810. Có thể bạn sẽ ngạc nhiên khi biết rằng nguồn gốc của Oktoberfest không hề xuất phát từ nhu cầu thưởng thức bia, mà được tổ chức nhân dịp lễ cưới của Hoàng thái tử Ludwig, kéo dài suốt 5 ngày và dành cho các cư dân sinh sống ở Munich. Lễ hội khép lại với một cuộc đua ngựa lớn. Từ đó về sau, Oktoberfest trở thành một sự kiện truyền thống hàng năm gắn liền với người dân Đức. Trong suốt thập kỷ qua, lễ hội đã thu hút hàng triệu du khách ghé thăm và tiêu thụ một lượng bia khổng lồ.

Đến với lễ hội Oktoberfest, bạn sẽ có cơ hội thưởng thức những loại bia đến từ các nhà máy bia danh tiếng tại thành phố Munich. Tất cả loại bia đều được sản xuất theo quy trình nghiêm ngặt để đảm bảo danh tiếng cho thương hiệu bia Đức (chủ yếu sử dụng các nguyên vật liệu từ thiên nhiên). Bia tại lễ hội tương đối khác biệt so với những loại bia bình thường khác: ngọt dịu hơn và chứa ít CO2 hơn. Chúng rất dễ uống và có thể khiến bạn quên mất mình đã uống nhanh và nhiều hơn bình thường đến mức nào.

2. Thời gian và địa điểm

2.1. Thời điểm diễn ra lễ hội bia Đức?

Lễ hội bia Đức Oktoberfest được biết đến là lễ hội tháng mười, tổ chức hàng năm vào cuối tháng 9 và kéo dài đến đầu tháng 10. Oktoberfest thường kéo dài hai tuần lễ với vô số hoạt động thú vị. Năm 2024,  thì Lễ hội Oktoberfest chính thức được định ngày tổ chức là 21 tháng 9, kéo dài đến ngày 6 tháng 10. Nếu có ý định khám phá văn hóa địa phương, thì gợi ý bạn có thể lên kế hoạch du lịch Đức vào cuối tháng 9, đầu tháng 10 năm nay.

2.2.  Lễ hội bia Đức được tổ chức ở đâu?

Lễ hội bia Đức thường được tổ chức tại công viên Theresienwiese, cách trung tâm thành phố Munich khoảng 5km về hướng Tây Nam.

Lễ hội mở cửa tự do, song số lượng chỗ ngồi không đủ đáp ứng nhu cầu. Để có trải nghiệm tốt, du khách có thể chủ động đặt chỗ trước ở các lều bia vào hai khoảng thời gian chính của lễ hội là buổi sáng và buổi tối. Mỗi lều bia sẽ có mức giá riêng. Theo quy định, các lều bia tại đây mở cửa từ 10h đến 23h mỗi ngày trong suốt lễ hội. Ngày cuối tuần và ngày lễ được mở sớm hơn một giờ.

3. Các hoạt động giải trí khi tham gia lễ hội bia Đức

3.1. Lễ khai mạc Oktoberfest

Thường được tổ chức vào những ngày gần cuối tháng 9, lễ khai mạc đánh dấu một mùa lễ hội Oktoberfest nữa lại về với người dân nước Đức. Theo truyền thống, lễ hội bắt đầu sau khi thị trưởng Munich thực hiện nghi thức gõ búa ba lần vào một thùng bia và nói “O'zapft is” (bắt đầu nào) vào 12h ngày khai mạc. Năm nay, lễ hội tiếp tục được tổ chức tại công viên Theresienwiese trong 18 ngày, dài hơn thường lệ 2 ngày, với hàng chục lều bia, hàng trăm quầy hàng.

Đặc biệt, trong buổi lễ khai mạc, mọi người sẽ được chiêm ngưỡng các màn diễu hành tập trung rất đông người tham gia. Họ đều mặc trang phục truyền thống, trên tay cầm pháo hoa và cùng nhau tổ chức nhiều màn trình diễn sôi động khác để bắt đầu một mùa lễ hội bia hoành tráng.

3.2. Thưởng thức những cốc bia mát lành hấp dẫn nhất

Đây là phần quan trọng trong lễ hội bia Đức, thu hút đông đảo mọi người nhất khi tham gia. Quanh khu vực tổ chức lễ hội, ban tổ chức và các thương hiệu bia lớn sẽ dựng lên 30 quầy phục vụ cho mọi người. Các thương hiệu bia nổi tiếng góp mặt trong lễ hội có thể kể đến như Paulaner, Augustiners, Hacker-Pschorr. Họ sẽ chiêu đãi mọi người bằng chính hương vị bia tươi ngon nhất cho hãng của mình sản xuất.

Những loại bia xuất hiện trong lễ hội Oktoberfest chủ yếu là bia truyền thống Marzen và Helles và các loại đặc biệt khác. Mọi người sẽ cùng nhau uống cốc bia tươi mát lành, bạn có thể ăn kèm xúc xích nướng, bánh mì nướng, thịt hầm, burger rất ngon.

3.3. Tham gia các cuộc thi và trò chơi sôi động

Ngoài uống bia, thưởng thức xúc xích, thì khi tham gia Oktoberfest, mọi người còn được hòa cùng bầu không khí lễ hội náo nhiệt qua nhiều cuộc thi, trò chơi sôi động. Có nhiều trò chơi địa phương sẽ được tổ chức trong ngày hội này nhằm quảng bá văn hóa Đức đến gần hơn với mọi người.

Tại đây, mọi người có thể cùng nhau thi uống bia, thi tay vịn, bắn chai hoặc leo cọc. Tất cả đây là trò chơi truyền thống của Đức, hứa hẹn mang đến những giây phút thư giãn đáng nhớ.

Ngoài ra, trong khuôn khổ lễ hội còn tổ chức rất nhiều buổi biểu diễn âm nhạc. Đây là dịp để mọi người thưởng thức các màn biểu diễn dân gia Baravia, cho đến các ban nhạc đường phố và nhóm nhạc quốc tế. Cùng nhau uống bia, chơi trò chơi và tận hưởng âm nhạc tuyệt hay, còn gì thú vị hơn thế nữa phải không bạn ơi?

4. Ẩm thực lễ hội bia Đức

4.1. Xúc xích Đức

Nhắc đến ẩm thực Đức, không thể không kể đến xúc xích – món ăn biểu tượng của đất nước này. Món ăn này vẫn áp dụng cách làm truyền thống, tuy nhiên phần nhân xúc xích Đức lại được chế biến rất đặc biệt với nhiều loại thịt khác nhau như thịt lợn, thịt bê, thịt gà, thịt cừu và cả óc heo.

4.2 Currywursrt – Xúc xích cà ri

Vẫn là món ăn từ xúc xích, tuy nhiên Currywursr được biến tấu đầy phá cách với phần nước sốt cà ri đậm vị. Currywursr là một trong những món ăn đường phố “hảo hạng” được nhiều người yêu thích.

Để kích thích hương vị của món ăn, người Đức thường ăn kèm Currywursr với khoai tây chiên và nhâm nhi một chút bia.

4.3. Giò heo bắp cải muối dưa chua

Giò heo bắp cải muối dưa chua là một trong những món ăn có lịch sử lâu đời nhất của ẩm thực Đức. Món ăn là sự kết hợp giữa giò heo cắt lát và cải thảo ngâm muối.

4.4. Schnitzel

Schnitzel là món ăn có xuất xứ tại Áo, nhưng được nhiều người biết đến và yêu thích ở Đức. Schnitzel được biết đến là một miếng thịt chiên giòn, thường là thịt heo, thịt bò, hoặc thịt bê được bao phủ bởi lớp vỏ giòn tan từ bột mì, trứng và vụn bánh mì.

4.5. Sauerbraten

Sauerbraten trong tiếng Đức có nghĩa là “thịt nướng chua” và được xem là món ăn “quốc hồn quốc túy” của ẩm thực Đức. Theo truyền thống, Sauerbraten thường được chế biến từ thịt ngựa, tuy nhiên ngày nay người Đức đã biến tấu linh hoạt với thịt nai, thịt bò hoặc thịt lợn giúp hương vị trở nên đa dạng hơn.

Nhiều người nói rằng, du lịch Đức mà không tham dự lễ hội bia Oktoberfest thì coi như chưa hiểu hết được nét đẹp văn hóa nơi đây. Chính vì thế, với những thông tin về lễ hội bia Oktoberfest và những trải nghiệm nhất định khi du lịch Đức mùa thu, mong rằng bạn sẽ có được những trải nghiệm tuyệt vời nhất nhé.

THỦ TƯỚNG CA NGỢI ISRAEL ĐÃ ‘LÀM VIỆC KHÓ’ THAY CHÚNG TA

Thủ tướng Đức Friedrich Merz công khai ca ngợi các cuộc tấn công quân sự của Israel

Nhà lãnh đạo Đức đưa ra nhận xét trong một loạt cuộc phỏng vấn bên lề hội nghị thượng đỉnh G7 tại Canada, với sự tham dự của tất cả các quốc gia bảo trợ cho thỏa thuận hạt nhân Iran ban đầu, ngoại trừ Nga và Trung Quốc: “Đây là công việc khó khăn, rủi ro cao mà Israel đang làm thay cho tất cả chúng ta. Chúng ta cũng là nạn nhân của chế độ [Iran],” ông Merz nói trong một cuộc phỏng vấn với đài truyền hình Đức ZDF. Ông cũng cho rằng “chế độ giáo sĩ Hồi giáo [Iran] đã mang đến chết chóc và sự hủy diệt cho thế giới”.

“Tôi chỉ có thể nói rằng: vô cùng kính trọng việc quân đội và giới lãnh đạo Israel đã có dũng khí để làm điều này”, ông Merz nói.

“Tôi cho rằng các cuộc tấn công trong vài ngày qua đã khiến chế độ giáo sĩ hồi giáo suy yếu đáng kể và khó có khả năng phục hồi sức mạnh như trước đây, khiến tương lai của đất nước này có thể thay đổi”, ông Merz nói thêm trong một cuộc phỏng vấn riêng với tờ Welt.

Đức là một phần của nhóm P5+1

Đó là những nước đã đàm phán Thỏa thuận Hành động Chung Toàn diện (JCPOA), thường được gọi là thỏa thuận hạt nhân Iran, vào năm 2015. Mặc dù tán đồng các cuộc không kích, ông Merz khẳng định rằng Berlin sẵn sàng ủng hộ các cuộc đàm phán mới nhằm đảm bảo Iran không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân.

Israel đã biện minh cho cuộc tấn công hôm thứ Sáu (13/6) bằng cách tuyên bố rằng Iran đang trên ngưỡng cửa sở hữu vũ khí hạt nhân. Tehran đã nhiều lần bác bỏ cáo buộc này, khẳng định rằng chương trình hạt nhân của họ hoàn toàn mang tính chất hòa bình.

Iran đã đáp trả bằng cách phóng nhiều đợt tên lửa đạn đạo vào Israel, và hai bên đã liên tục tấn công lẫn nhau kể từ đó. Iran đưa tin có ít nhất 224 người thiệt mạng kể từ khi xung đột bắt đầu, trong khi chính phủ Israel cho biết có 24 người tử vong.

Trong một tuyên bố chung vào thứ Hai (16/6), các nhà lãnh đạo G7 gọi Iran là “nguồn gốc chính của bất ổn và khủng bố trong khu vực”, đồng thời nhấn mạnh: “Chúng tôi luôn nhất quán khẳng định rằng Iran không bao giờ được sở hữu vũ khí hạt nhân”.

Mỹ

Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, người đã đột ngột rút ngắn thời gian tham dự hội nghị thượng đỉnh G7 vào thứ Ba (17/6), đã yêu cầu Iran phải “đầu hàng vô điều kiện”. Trước đó, Washington đã yêu cầu Tehran chấm dứt toàn bộ hoạt động làm giàu uranium – điều mà các quan chức Iran mô tả là “hoàn toàn phi thực tế”. Hiện tại, Iran đang làm giàu uranium tới độ tinh khiết 60%, cao hơn rất nhiều so với giới hạn 3,67% theo thỏa thuận hạt nhân năm 2015, vốn đã không còn hiệu lực sau khi ông Trump đơn phương rút Mỹ ra khỏi thỏa thuận này trong nhiệm kỳ đầu tiên vào năm 2018.

Nga

Nga đã lên án các cuộc không kích ban đầu của Israel và kêu gọi giảm leo thang căng thẳng. Tổng thống Vladimir Putin đã có cuộc điện đàm với ông Tổng thống Trump vào cuối tuần qua, và theo cố vấn Điện Kremlin Yuri Ushakov, hai bên đã thảo luận về khả năng khôi phục đàm phán chương trình hạt nhân của Iran.

Nguồn: Vietnam Finance; Việt Travel; Tri Thức VN