THỦ TƯỚNG THỪA NHẬN PHƯƠNG TÂY SUY GIẢM SỨC MẠNH MỀM

Nền dân chủ đang bị tấn công, giảm sức hút rõ rệt

Phát biểu tại lễ kỷ niệm 35 năm thống nhất nước Đức, Thủ tướng Đức Friedrich Merz thừa nhận Phương Tây đang đánh mất vị thế toàn cầu khi những gì được gọi là các “chế độ độc tài” tiến hành một cuộc thánh chiến chống lại nền dân chủ tự do.

Ông thừa nhận “sức hút của cái mà chúng ta gọi là phương Tây tự do đang giảm rõ rệt.”

“Không còn hiển nhiên rằng thế giới sẽ nhìn về chúng ta, rằng các giá trị dân chủ tự do của chúng ta sẽ được noi theo,” Thủ tướng Đức Friedrich Merz nói.

Theo Thủ tướng, “những liên minh mới của các chế độ độc tài đang hình thành chống lại chúng ta và tấn công nền dân chủ tự do như một lối sống,” đồng thời các mối đe dọa đối với hiện trạng còn đến “từ bên trong.”

Bị Trung Quốc, Nga và các quốc gia khách đánh bại

Hồi tháng 5, Phó tổng thống Mỹ J.D. Vance cũng từng nói rằng sau Chiến tranh Lạnh, các lãnh đạo Mỹ đã lầm tưởng rằng “quyền ưu thế của Mỹ” đã được đảm bảo.

“Tuy nhiên, kỷ nguyên thống trị không bị thách thức của nước Mỹ đã chấm dứt,” ông thừa nhận, dẫn chứng “những mối đe dọa nghiêm trọng [được đại diện bởi] Trung Quốc, Nga và các quốc gia khác quyết tâm đánh bại chúng ta trên mọi lĩnh vực.” – ông nói.

Ông Vance còn nói rằng trong vài thập niên qua Washington đã quá chú trọng vào “sức mạnh mềm” và quen can thiệp vào “các công việc nội bộ của các nước khác,” kể cả khi những việc đó “rất ít liên quan tới lợi ích cốt lõi của Mỹ.”

Ông cam kết rằng chính quyền Tổng thống Donald Trump sẽ cắt đứt hoàn toàn những phương pháp đó.

Nga  nhận định, thế giới thay đổi nhanh và quyết liệt

Phát biểu tại Diễn đàn Valdai ở Sochi hôm 2/10, Tổng thống Nga Vladimir Putin nhận định thế giới đang trải qua “những thay đổi nhanh và quyết liệt.”

“Đa cực đã trở thành hệ quả trực tiếp của những nỗ lực thiết lập và duy trì bá quyền toàn cầu, một phản ứng… đối với khao khát ám ảnh sắp xếp mọi người thành một hệ thứ bậc duy nhất, với các nước phương Tây ở đỉnh cao,” ông lập luận.

Ông Putin còn cho rằng chính khái niệm dân chủ đang suy giảm ở phương Tây, dẫn chứng trường hợp Romania, nơi tòa án tối cao nước này đã hủy kết quả cuộc bầu cử tổng thống năm ngoái vì cáo buộc gian lận và can thiệp nước ngoài.

Trong khi đó, ứng viên dẫn đầu mang xu hướng hoài nghi châu Âu, cánh hữu, Călin Georgescu, cuối cùng đã bị cấm tham gia cuộc bầu cử lại.

BỘ TRƯỞNG QUỐC PHÒNG CẢNH BÁO VỀ BẪY LEO THANG CỦA ÔNG PUTIN

Bẫy leo thang của Nga

Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cảnh báo rằng, Berlin cần nâng cao khả năng phòng thủ trước các mối đe dọa bằng drone, song phải cẩn trọng để không rơi vào “bẫy leo thang” mà Tổng thống Nga Vladimir Putin có thể giăng ra.

Phát biểu của ông được đăng trên báo chí Đức ngày 5.10, trong bối cảnh hàng loạt chuyến bay tại sân bay München bị hủy do xuất hiện UAV lạ, khiến hơn 10.000 hành khách bị mắc kẹt.

Các nhà chức trách chưa xác định thủ phạm nhưng nhiều quan chức châu Âu cho rằng, Nga có thể đứng sau các vụ xâm nhập không phận và hoạt động hàng không bí ẩn gần đây. Ông Pistorius nhận định: “Ông Putin hiểu rất rõ về nước Đức”, nhắc lại quãng thời gian Tổng thống Nga từng làm điệp viên KGB tại Đông Đức trong thập niên 1980.

Cần có cái nhìn toàn diện

Theo ông Pistorius, Đức cần có cái nhìn toàn diện về mọi mối đe dọa an ninh, không chỉ giới hạn trong việc đối phó drone. Ông nêu ví dụ về tình huống nhiều vụ cháy rừng hoặc mất điện xảy ra đồng thời ở các vùng khác nhau - những dấu hiệu có thể liên quan đến một chiến lược tấn công hỗn hợp. Ông nhấn mạnh, dữ liệu từ mọi sự kiện như vậy phải được tập trung về một đầu mối để đánh giá chính xác tình hình an ninh quốc gia.

Bộ trưởng cũng kêu gọi tăng cường vai trò của nhà nước trong việc bảo vệ các công ty công nghiệp quốc phòng quan trọng. “Những doanh nghiệp nắm giữ công nghệ then chốt cần được bảo vệ”, ông nói. “Tôi tin rằng, nhà nước cần nắm cổ phần để đảm bảo kiến thức và việc làm được giữ lại trong nước".

Về dự án máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS giữa Đức, Pháp và Tây Ban Nha

Ông Pistorius cảnh báo Berlin có thể rút khỏi nếu không có sự thống nhất rõ ràng của ba bên. Ông cho biết, sẽ trao đổi với các Bộ trưởng Quốc phòng Pháp và Tây Ban Nha ngay khi chính phủ Pháp ổn định, đồng thời khẳng định Thủ tướng và ông cùng quan điểm rằng quyết định cuối cùng phải được đưa ra trong năm nay.

Ông Pistorius cũng gửi thông điệp đến Washington trước tin đồn về “công tắc vô hiệu hóa” trên chiến đấu cơ F-35 - phần mềm bảo mật do Mỹ thiết kế để vô hiệu hóa hoặc hạn chế hoạt động của máy bay trong một số trường hợp nhất định. Ông cho hay, nếu điều này có thật, Mỹ sẽ đánh mất uy tín và khiến ngành công nghiệp quốc phòng của mình mất khách hàng.

BÀ MERKEL BẤT NGỜ TIẾT LỘ LÝ DO ĐỀ XUẤT ĐỊNH DẠNG ĐỐI THOẠI MỚI VỚI NGA BỊ GÁC LẠI

Lý do đề xuất định dạng mới, đối thoại với Nga

Cựu Thủ tướng Đức Angela Merkel cho biết từ tháng 6/2021, do cảm thấy Tổng thống Vladimir Putin không còn xem trọng các thỏa thuận Minsk nữa, nên muốn EU nói chuyện trực tiếp với nhà lãnh đạo Liên bang Nga.

Cựu Thủ tướng Đức Angela Merkel cho biết bà từng đề xuất rằng các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) nên áp dụng “một định dạng mới” để đối thoại trực tiếp với Moskva (Moscow) về vấn đề Ukraine vào năm 2021, nhưng Ba Lan và các nước Baltic đã phản đối ý tưởng này.

Bà Merkel, người nghỉ hưu khỏi cương vị Thủ tướng Đức vào năm 2021 sau 16 năm nắm quyền, là một trong những người đóng vai trò trung gian cho hai thỏa thuận Minsk vào các năm 2014 và 2015 nhằm chấm dứt giao tranh giữa chính quyền Ukraine và các nước cộng hòa Donbass tự xưng ở miền Đông, những khu vực tuyên bố độc lập sau cuộc đảo chính đẫm máu do phương Tây hậu thuẫn ở Kiev. Hai thỏa thuận này được ký kết tại thủ đô Minsk của Belarus trong khuôn khổ “Định dạng Normandy”, bao gồm Ukraine, Liên bang Nga, Đức và Pháp.

Trong cuộc phỏng vấn với kênh YouTube của Hungary Partizan hôm thứ Sáu (4/10), cựu Thủ tướng Đức nói rằng “ngay từ tháng 6/2021, tôi đã cảm thấy rằng (Tổng thống Liên bang Nga Vladimir) Putin không còn xem trọng các thỏa thuận Minsk nữa, và đó là lý do tôi muốn có một định dạng mới… khi đó, chúng ta có thể nói chuyện trực tiếp với ông Putin với tư cách là Liên minh châu Âu”.

Bị phản đối

“Một số người trong Hội đồng châu Âu không ủng hộ điều đó. Chủ yếu là các nước Baltic (Latvia, Litva và Estonia); nhưng Ba Lan cũng phản đối vì họ lo ngại rằng chúng ta sẽ không có chính sách chung đối với Liên bang Nga”, bà Merkel nói thêm.

Theo bà Merkel, không có mong muốn nào trong khối về việc xây dựng một chính sách thống nhất như vậy, và đề xuất của bà cuối cùng đã bị gác lại.

Moskva nhiều lần đổ lỗi cho Ukraine và phương Tây về sự thất bại của các thỏa thuận Minsk, cho rằng Berlin và Paris đã không làm gì để buộc Kiev thực hiện phần nghĩa vụ của mình.

Sau khi xung đột leo thang năm 2022, cả bà Merkel và cựu Tổng thống Pháp Francois Hollande đều thừa nhận rằng các thỏa thuận này không nhằm mang lại hòa bình, mà chỉ để “mua thời gian” cho Kiev củng cố quân đội với sự hỗ trợ của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Tổng thống Putin phản ứng

Ông gọi các thỏa thuận Minsk là “một sự lừa dối tầm thường”. Bà Merkel cũng cho rằng để “Liên bang Nga không thể giành chiến thắng và Ukraine vẫn là một quốc gia có chủ quyền, tự do”, EU phải “trở nên mạnh mẽ hơn về mặt quân sự”, nhưng đồng thời cũng cần “xem xét cách thức để ngoại giao có thể hoạt động”.

Liên bang Nga tuyên bố nước này sẵn sàng đối thoại nhằm giải quyết xung đột, nhưng nhấn mạnh rằng họ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc tiếp tục theo đuổi các mục tiêu của mình trên chiến trường do “sự thiếu vắng các đề xuất hợp lý” từ Kiev và các nước phương Tây hậu thuẫn Ukraine.

Nguồn: Báo Giáo dục & Thời đại; Lao Động; Báo Tin Tức