Đức: Cảnh báo an ninh năng lượng mùa Đông tới

Theo giới truyền thông Mỹ và Đức, năm thành công đầu tiên của Đức “sống không có khí đốt Nga” đang bị đe dọa nghiêm trọng vì cơ sở hạ tầng lưu trữ khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) vẫn chưa sẵn sàng, dự trữ không đủ dùng, hơn nữa giá LNG cao hơn rất nhiều so với khí tự nhiên đường ống của Nga.

Những đe dọa nghiêm trọng

Theo Bloomberg, một nhà ga khí tự nhiên hóa lỏng khác trên bờ biển Baltic của Đức có nguy cơ không hoạt động vào mùa đông do sự phản đối của người dân địa phương đối với dự án ngày càng gia tăng.

Điều này khiến chính phủ liên bang Đức phải cảnh báo chính quyền các tiểu bang về tình trạng mong manh của an ninh năng lượng quốc gia nói chung.

Thậm chí là theo Bloomberg, cuộc khủng hoảng năng lượng ở Đức có thể dẫn tới hậu quả ghê gớm cho cả châu lục, vốn cũng đang “rất bất ổn” sau cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2021-2022.

Bộ trưởng kinh tế Đức Robert Habeck đã cảnh báo rằng, có thể có hậu quả nghiêm trọng nếu kho cảng LNG thứ hai gần đảo Rügen không bắt đầu hoạt động vào mùa đông này như kế hoạch.

Chính quyền liên bang quyết tâm hoàn thành nhưng việc tự quản lý của chính quyền địa phương gặp trở ngại nghiêm trọng.

Nói một cách đơn giản, nhập khẩu khí đốt vẫn rất quan trọng và các UGS (cơ sở lưu trữ khí đốt ngầm) tiếp tục đóng vai trò là kho dự trữ quan trọng, thế nhưng cơ sở hạ tầng của Đức đã không phát triển thêm chút nào so với khi cung cấp tài nguyên năng lượng theo kiểu truyền thống (tức là lưu trữ khí đốt đường ống của Nga), bất chấp mọi tuyên bố và nỗ lực.

Mùa đông đầu tiên Đức không có khí đốt từ tuyến đường ống “Dòng chảy phương Bắc”

Nói cách khác, không chỉ an ninh năng lượng của cả Đức và châu Âu nói chung phụ thuộc vào tình trạng sưởi ấm và nguồn cung trên thị trường, chi phí nguyên liệu thô.

Các yếu tố này được mô tả đã gây áp lực lên chính phủ của Thủ tướng Olaf Scholz nên Bộ trưởng Bộ Kinh tế Đức Robert Habeck kêu gọi chính quyền liên bang và địa phương nhanh chóng giải quyết những khác biệt và bắt đầu quá trình phê duyệt dự án kho bãi bên bờ biển Baltic với tốc độ “cực kỳ cấp bách”.

Nỗi lo sợ của Đức là có thể hiểu được, bởi những kỳ vọng về năm thành công đầu tiên của nước Đức “thoát khỏi” nguyên liệu thô từ Nga đang tan vỡ, sau vụ tuyến đường ống “Dòng chảy phương Bắc” (Nord Stream) bị phá hoại vào tháng 9.2022.

Hiện nay, mặc dù các cơ sở lưu trữ LNG đang hoạt động của Đức đã đầy hơn 90%, đây là mức cao kỷ lục của mùa hiện tại, nhưng công suất cung cấp vẫn còn cách rất xa với nhu cầu đủ dùng cho người dân trong cả mùa đông khắc nghiệt và đáp ứng nhu cầu của một số ngành kinh tế.

Hơn nữa, các kho chứa này lưu trữ loại nhiên liệu “rất đắt tiền”, cao hơn so với giá thị trường hiện tại rất nhiều, điều này sẽ gây khó khăn rất lớn cho đời sống của người dân và kìm hãm, thậm chí là kéo tụt lùi sự phát triển của nền công nghiệp Đức.

Hy vọng về một kỷ nguyên mới đã từng làm vào thập niên 1990

Dự báo kinh tế Đức

Bất chấp đã phần nào thoát khỏi cuộc khủng hoảng năng lượng, nước Đức vẫn đang đối mặt với một loạt vấn đề cốt lõi, từ dân số già cho tới cơ sở hạ tầng xuống cấp, lãi suất cao và thương mại toàn cầu chững lại.

IMF và OECD đều dự báo Đức sẽ là quốc gia phát triển có tình trạng kinh tế kém nhất thế giới trong năm nay. Một lý do rất lớn là sự suy thoái toàn cầu trong sản xuất đã khiến ngành công nghiệp Đức - đóng góp 1/5 tổng sản lượng – bị đình trệ.

Giá gas và điện của Đức đã giảm kể từ năm ngoái nhưng vẫn cao hơn nhiều nước ngoài châu Âu, trong khi đây lại là nơi tiêu thụ điện nhiều nhất châu lục. Kết quả, các ngành công nghiệp vốn sử dụng nhiều năng lượng, như hóa chất, thủy tinh và giấy, đã giảm 17% sản lượng kể từ đầu năm ngoái. Chưa kể, ngành công nghiệp ô tô Đức dường như đang chậm chân trước các đối thủ Mỹ và Trung Quốc trong tiến trình điện hóa mạnh mẽ.

Nguyên do về cơ cấu nền kinh tế

Những vấn đề về cơ cấu nền kinh tế được cho là nguyên nhân chính khiến kinh tế Đức chao đảo, vốn đã manh nha từ năm 2017 trước khi trở nên tồi tệ hơn do tác động của Covid-19. Và tiếp theo là cuộc chiến Nga xâm lược Ukraine.

Đó là khả năng cạnh tranh ngày càng bị giảm do chi phí lao động tăng cao, thuế cao, tình trạng quan liêu ngột ngạt và thiếu số hóa trong các dịch vụ công. Điều này được chứng minh bằng dữ liệu năng lực cạnh tranh của Đức đã tụt xuống vị trí thứ 22 trên tổng số 64 quốc gia lớn, một kết quả khó chấp nhận khi họ luôn giữ một vị trí trong top 10 ở thập kỷ trước.

Viện ZEW gần đây đã gọi Đức là một quốc gia có thuế cao đối với đầu tư. Theo đó, mức thuế thu nhập doanh nghiệp là 28,8%, cao hơn nhiều so với mức trung bình 18,8% của EU vào năm ngoái.

Chính phủ thay đổi để cứu vãn

Nhận thấy các lỗ hổng trong cơ cấu nền kinh tế, chi phí nhân công cao hay các rào cản hành chính khác, Thủ tướng Olaf Scholz cho biết chính phủ của ông đang thiết lập nhiều dự án “cụ thể sắp xảy ra” với “một tốc độ đáng kinh ngạc” để đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang năng lượng tái tạo và tăng cường cung cấp lao động.

Những tín hiệu khởi sắc cho ngành công nghiệp tương lai của Đức cũng bắt đầu xuất hiện. Các nhà sản xuất chip Intel và TSCM – tập đoàn sản xuất chất bán dẫn Đài Loan đã trình bày kế hoạch xây dựng các nhà máy rộng lớn ở Đức – mặc dù những nhà máy này chỉ được đảm bảo nhờ khoản trợ cấp khoảng 15 tỷ euro.

Một số nhà kinh tế cũng tin tưởng rằng Đức sẽ không còn trạng thái trì trệ trong thời gian dài. Những khó khăn mang tính chu kỳ của nước này sẽ giảm bớt khi giá năng lượng giảm và xuất khẩu sang Trung Quốc phục hồi.

Dự báo tăng trưởng của Đức sẽ trở lại mức trung bình 1,5% của khu vực đồng euro vào năm 2025.

Mảng tiêu dùng của thị trường Đức cũng có triển vọng phục hồi khi tiền lương ở nước này đã tăng hơn 5%, trong khi lạm phát được dự báo sẽ giảm một nửa xuống còn 3% vào năm 2024.

Một số người tin rằng những khó khăn kinh tế hiện nay sẽ buộc chính phủ phải giải quyết những khó khăn trên thị trường lao động và những cải cách về phía cung. Điều đó có thể mở ra một kỷ nguyên mới về hiệu quả vượt trội như cách nước này đã từng làm vào thập niên 1990.

Đức Việt Online