Đoàn tụ vợ chồng cần biết: Quyền lưu trú độc lập

Hỏi: Bạn gái tôi tỵ nạn, lấy chồng Đức được 1 năm thì ly dị, nay chỉ được gia hạn 3 tháng một, hiện có việc làm ổn định, mức lương 700 Euro / tháng, liệu có bị buộc về nước không ? (Nguyễn T.H).
Trả lời: Cơ sở pháp lý để giải thích câu hỏi của qúy độc giả là Điều §31 Luật lưu trú AufenthG.: Quyền lưu trú độc lập của vợ/chồng:
(1) Giấy phép tạm trú cấp cho vợ/chồng người nước ngoài với lý do đoàn tụ, trong trường hợp không còn chung sống với nhau, được gia hạn từng năm, như là quyền lưu trú độc lập không phụ thuộc mục đích đoàn tụ ban đầu, nếu
1. Cuộc sống vợ chồng đã tồn tại hợp pháp ở Đức ít nhất 3 năm, hoặc
2. Người nước ngoài chết trong khi đang tồn tại cuộc sống vợ chồng (nghĩa là không cần đến điều kiện 3 năm)
Và vào thời điểm đó người nước ngoài vẫn còn giấy phép tạm trú hay thường trú, loại trừ trường hợp họ chưa thể đệ đơn gia hạn kịp, vì lý do khách quan. Giấy phép tạm trú có quyền lao động.
(2) Điều kiện phải có 3 năm cuộc sống vợ chồng ở Đức nêu tại đoạn (1), điểm 1 nói trên có thể bỏ qua, nếu điều đó là cần thiết để tạo điều kiện cho vợ/chồng người nước ngoài tiếp tục ở lại Đức, nhằm tránh cho họ không bị lâm vào hoàn cảnh khó khăn đặc biệt, ngoại trừ trường hợp giấy phép lưu trú của người nước ngoài không được gia hạn tiếp (vì lý do khác, như mắc tội phạm hình sự, khủng bố bị đòi trục xuất). Chứng tỏ có hoàn cảnh khó khăn đặc biệt, nếu trách nhiệm trở về nước do cuộc sống gia đình không còn tồn tại, đe doạ nặng nề lợi ích quan trọng nhất của họ cần được bảo vệ, hoặc việc duy trì tiếp tục cuộc sống gia đình sẽ ảnh hưởng đến lợi ích quan trọng nhất của họ làm họ không thể chịu được. Thuộc lợi ích quan trọng nhất cần được bảo vệ bao gồm cả hạnh phúc của người con đang chung sống với họ. Để tránh lạm dụng, việc gia hạn có thể bị từ chối, nếu vợ/chồng người nước ngoài xin tiền trợ cấp xã hội không vì lý do khách quan. (Như vậy, những người ly dị sớm chưa đáp điều kiện 3 năm, thậm chí cưới xong bỏ ngay, nếu chứng minh được mình có hoàn cảnh đặc biệt trên đều được gia hạn giấy phép lưu trú)
Một trường hợp điển hình của người Việt
Anh N qua Đức 02/2001. Tháng 06/2001 anh cưới vợ, và theo đó được Sở Ngoại kiều cấp giấy phép lưu trú 2 năm đến hết tháng 06/2003. Tháng 09/2002, hai người ly thân. 6 tháng sau, tháng 3.2003, vợ chồng quay lại với nhau. Tháng 3 năm 2004, lại ly hôn. Lập tức Sở ngoại kiều đòi N nộp lại giấy phép lưu trú, với lập luận N chưa đủ điều kiện 2 năm chung sống vợ chồng (theo luật lưu trú cũ hồi đó). N phải viện đến văn phòng luật sư. Văn phòng luật sư trả lời Sở Ngoại kiều rằng: Từ 09/2002-03/2003 vợ chồng N chỉ ly thân, do cãi nhau kịch liệt. N không hợp tính với bố mẹ vợ khi chung sống cùng nhau, vì vậy phải chuyển ra ở riêng. N vẫn thăm bố mẹ vợ vào cuối tuần, vợ vẫn đến thăm chồng nơi ở mới. Theo phán quyết của toà án BayVGH NVwZ-Beil. 2000, 116, thì ly thân tạm thời không ảnh hưởng gì đến việc tiếp tục cuộc sống vợ chồng của họ sau đó, và do vậy Điều §33 AufenthG không thể áp dụng. Kết quả N được Sở Ngoại kiều chấp nhận cho gia hạn tiếp.
Đức Việt Online