DÀN CỰU LÃNH ĐẠO VICEM HẦU TÒA VỤ GÂY THẤT THOÁT LÃNG PHÍ HƠN 381 TỶ ĐỒNG

Trong vụ án này, ông Lê Văn Chung (nguyên Chủ tịch HĐTV Vicem) bị xác định có vai trò cao nhất khi trực tiếp ký quyết định phê duyệt tổng mức đầu tư dự án cao hơn mức đã được chứng nhận đầu tư…, gây thất thoát, lãng phí hơn 381,6 tỷ đồng.

TAND TP Hà Nội vừa có quyết định đưa vụ án gây thất thoát lãng phí hơn 381 tỷ đồng xảy ra tại Tổng Công ty Xi măng Việt Nam (Vicem) ra xét xử theo trình tự sơ thẩm vào ngày 26/1 tới.

Thẩm phán chủ tọa phiên tòa là bà Nguyễn Thị Thanh Thủy. Đại diện VKSND TP Hà Nội tham gia phiên tòa có các ông, bà Vũ Tất Ba, Đào Lê Văn, Nguyễn Đức Long, Đoàn Trần Thị Trân và Đặng Quốc Việt - kiểm sát viên.

Phiên tòa dự kiến diễn ra trong 7 ngày, kể cả thứ bảy. Có 14 người bị truy tố về hai tội danh, trong đó, bị cáo Lê Văn Chung (nguyên Chủ tịch Hội đồng thành viên (HĐTV) Vicem), Tạ Quang Bửu (nguyên thành viên HĐTV, kiêm Phó Tổng giám đốc Vicem) và Nguyễn Bích Thủy (nguyên thành viên HĐTV Vicem) bị truy tố về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí.

Ông Nguyễn Ngọc Anh (nguyên Tổng Giám đốc Vicem) bị đưa ra xét xử về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí và Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng.

Theo cáo buộc, quá trình thực hiện đầu tư xây dựng dự án “Trung tâm Điều hành và giao dịch Vicem” tại Khu đô thị mới Cầu Giấy, Hà Nội, ông Lê Văn Chung, Nguyễn Ngọc Anh cùng các bị cáo khác đã thực hiện các hành vi sai phạm trong việc cố ý làm sai lệch các chỉ tiêu tài chính, tính hiệu quả kinh tế của dự án không chính xác để lập, phê duyệt tổng mức đầu tư dự án lớn hơn mức đã được chứng nhận đầu tư.

Cáo trạng cho rằng, các bị cáo đã cố ý không thực hiện nghiêm Nghị quyết số 11/NQ-CP ngày 26/12/2011 của Chính phủ; lập dự án đầu tư không đúng thực tế, dẫn đến dự án thực hiện dở dang, không thể tiếp tục triển khai do không có hiệu quả.

Cụ thể, dự án khởi công ngày 6/5/2011, đến ngày 9/8/2015 hoàn thành xây dựng phần thô và cất nóc, sau đó dừng thi công. Tổng chi phí đã đầu tư là 1.245 tỷ đồng, nhưng đến nay vẫn không khai thác, sử dụng được, gây thất thoát, lãng phí tổng số tiền hơn 381,6 tỷ đồng.

Ngoài ra, quá trình thực hiện gói thầu số 19 “Thi công tường vây và cọc khoan nhồi” của dự án, với động cơ hưởng lợi cá nhân, bị cáo Nguyễn Ngọc Anh và Dư Ngọc Long ( Ban Quản lý dự án Vicem) đã câu kết, thông đồng với Đỗ Đình Thu (Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư xây dựng ECON - Công ty ECON) thỏa thuận trích lại 5% tiền thanh toán của gói thầu cho Vicem để được thi công gói thầu.

Do đó, hai người này đã chỉ đạo Nguyễn Thành Tâm (Phó trưởng Phòng kế hoạch Ban Quản lý dự án Vicem) chuyển tài liệu của hồ sơ mời thầu cho ECON làm hồ sơ dự thầu; Nguyễn Thị Tuyết (Trưởng phòng Tài chính - Kế toán Công ty ECON) và Nguyễn Thị Kim Dung (Trưởng phòng Kế hoạch Công ty ECON) tiếp nhận tài liệu của Công ty Vicem để lập khống hồ sơ dự thầu về năng lực tài chính, nhân lực thi công dự án... đảm bảo sát với hồ sơ mời thầu để được trúng thầu.

Do đã biết chủ trương của Nguyễn Ngọc Anh và Dư Ngọc Long về việc chọn Công ty ECON làm nhà thầu thi công nên khi chấm thầu, thẩm định kết quả chấm thầu, Nguyễn Thành Tâm (tổ trưởng) và Hoàng Ngọc Hiếu (Trưởng phòng Thẩm định dự án Vicem) đã đánh giá và thẩm định cho Công ty ECON đủ điều kiện trúng thầu.

Quá trình thực hiện gói thầu, sau mỗi lần Vicem thanh toán, Đỗ Đình Thu đã chuyển lại cho Dư Ngọc Long tổng số tiền hơn 3,2 tỷ đồng theo thỏa thuận. Hành vi nêu trên của các bị cáo đã gây thiệt hại cho Nhà nước số tiền hơn 15 tỷ đồng.

CỰU CÁN BỘ VĂN PHÒNG CHÍNH PHỦ KHAI NHẬN TIỀN CỦA DOANH NGHIỆP HÀNG THÁNG

Nguyễn Nam Khánh, cựu cán bộ Văn phòng Chính phủ, khai mỗi tháng nhận 50-100 triệu đồng để đi "ngoại giao" giúp 2 doanh nghiệp cấp 218.000 phiếu thử nghiệm giả.

Ngày 19/1, phiên xử 100 bị cáo trong vụ án làm giả hơn 218.000 phiếu kết quả kiểm nghiệm giả tại Công ty TNHH Khoa học TSL và Công ty Cổ phần Avatek... bắt đầu với phần xét hỏi.

Trong vụ án này, Nguyễn Nam Khánh bị truy tố tội Lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi.

Có vai trò chính trong vụ án, Đoàn Hữu Lượng (Chủ tịch HĐTV Công ty TNHH Khoa học TSL); Hồ Thị Thanh Phương (Giám đốc điều hành Công ty TSL, Công ty Cổ phần khoa học công nghệ Avatek) và Nguyễn Hà Linh (vợ Khánh, Phó giám đốc TSL, Giám đốc Avatek Chi nhánh Hà Nội) bị cáo buộc Giả mạo trong công tác và Đưa hối lộ.

96 bị cáo khác là các nhân viên của hai công ty trên và các doanh nghiệp, cá nhân trung gian bị truy tố về tội Giả mạo trong công tác.

Theo cáo buộc, từ năm 2020 đến 2025, để được tạo điều kiện trong việc cấp giấy phép chỉ định thử nghiệm, Lượng và Phương nhiều lần đưa tiền cho Nguyễn Nam Khánh, tổng cộng gần 4 tỷ đồng, nhằm tác động đến các cơ quan chức năng.

Trả lời HĐXX, bị cáo Khánh thừa nhận hành vi sai phạm, khai không tham gia vào hoạt động của Công ty TSL và Công ty Avatek nhưng đã giúp Lượng và Phương trong việc "ngoại giao", xin cấp phép. Thực tế, bị cáo đã nhiều lần liên hệ, tác động đến các cá nhân thuộc 6 Vụ, Cục của 3 bộ ngành - nhằm tạo điều kiện thẩm định hồ sơ, giúp hai doanh nghiệp được cấp 8 quyết định chỉ định kiểm nghiệm.

Số tiền nhận được từ Lượng và Phương, Khánh cho biết đã dùng để chi ngoại giao tiếp khách, bản thân hưởng lợi 2,4 tỷ đồng. Toàn bộ số tiền bị cáo đều nhận qua tài khoản, mỗi tháng từ 50 đến 100 triệu đồng. Nguồn tiền nhận được ngoài chi vào việc ngoại giao để cấp phép cho hai công ty còn lại duy trì quan hệ, mua quà Tết, tiếp khách, xăng xe.

Vợ Khánh - Nguyễn Hà Linh, bị cáo buộc giúp sức cho Hồ Thị Thanh Phương làm giả 762 phiếu kết quả thử nghiệm và đưa hối lộ 410 triệu đồng.

Trả lời tòa, Linh khai được bổ nhiệm theo sự sắp xếp của Phương và "nhờ vào mối quan hệ của chồng" chứ không góp vốn, không có chuyên môn kiểm nghiệm. Tại công ty, bị cáo chủ yếu tham gia hoạt động đối ngoại với các sở, ngành.

Linh cho biết số tiền 410 triệu đồng dùng cho việc "cảm ơn", đối ngoại do chồng Nguyễn Nam Khánh đưa, bản thân không hưởng lợi. Việc chi tiền thường dưới hình thức quà Tết hoặc phong bì, nhưng vì thời gian đã lâu nên không nhớ rõ đã đưa cho những cá nhân nào.

Trước đó, là người đầu tiên bị xét hỏi, Đoàn Hữu Lượng, thừa nhận hành vi nêu trong cáo trạng.

Lượng đã chỉ đạo cấp dưới lập hơn 118.000 phiếu kết quả thử nghiệm giả, thu lợi bất chính khoảng 117 tỷ đồng, trong đó cá nhân bị cáo chịu trách nhiệm về số tiền hưởng lợi hơn 98 tỷ.

Ngoài ra, Lượng bị xác định đã thống nhất với Hồ Thị Thanh Phương, thông qua Nguyễn Nam Khánh và Nguyễn Hà Linh đưa hối lộ cho một số cán bộ thuộc các bộ, ngành nhằm xin cấp phép chỉ định kiểm nghiệm và tạo điều kiện cho Công ty TSL hoạt động.

Bị cáo khai Công ty TSL có chủ trương song song phát hành phiếu kết quả thử nghiệm hợp pháp và phiếu giả. Các hình thức làm giả gồm: không nhận mẫu vẫn cấp phiếu; có mẫu nhưng không kiểm nghiệm; chỉnh sửa kết quả hoặc lùi thời gian phát hành.

HĐXX cho rằng bị cáo Lượng am hiểu quy trình, biết rõ việc cấp phiếu kết quả thử nghiệm phải tuân thủ đầy đủ các bước, không thể không nhận mẫu hay chỉnh sửa theo yêu cầu khách hàng để thu tiền. Trả lời thẩm vấn, bị cáo thừa nhận "đã nhận thức được hành vi của mình là sai phạm".

Chủ tọa phân tích thêm, hành vi của bị cáo gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, từ đó kéo theo nhiều vụ án khác như sản xuất sữa giả, thực phẩm giả. Trước nhận định này, Lượng tiếp tục thừa nhận sai phạm, cho rằng việc cáo trạng truy tố là "không oan".

Để Công ty TSL hoạt động thuận lợi, bị cáo khai đã chỉ đạo Phương chuyển hơn 3 tỷ đồng vào tài khoản cá nhân Nguyễn Nam Khánh để nhờ người này "đi ngoại giao", hỗ trợ xin cấp phép kiểm định.

Chủ tịch Công ty TSL cho biết đến tháng 2/2023, Hồ Thị Thanh Phương rút vốn, không tiếp tục làm việc cùng mình mà mở công ty riêng. Sau khi Phương tách ra thành lập Công ty Avatek, Lượng giao Huỳnh Tấn Cường thay vị trí của Phương để hỗ trợ điều hành.

Về số tiền hưởng lợi, Lượng khai đã sử dụng để tái đầu tư máy móc, trả lương nhân viên và mua một phần tài sản cá nhân. Hiện bị cáo bị kê biên 6 bất động sản, đề nghị được giữ lại căn nhà đang ở cùng một bất động sản khác; 4 bất động sản còn lại xin tòa cho phép bán để khắc phục hậu quả.

Trả lời thẩm vấn sau đó, bị cáo Hồ Thị Thanh Phương cũng thừa nhận nội dung cáo trạng mô tả hành vi của mình là đúng.

Theo cáo trạng, trong thời gian giữ chức Giám đốc điều hành Công ty TSL (2020-2/2023) và Công ty Avatek (3/2023-4/2025), Phương bị cáo buộc đã chỉ đạo nhân viên hai công ty lập giả 190.337 phiếu kết quả thử nghiệm, thu lợi bất chính khoảng 99 tỷ đồng.

Cơ quan tố tụng xác định Phương thống nhất chủ trương với Lượng và Linh, thông qua Nguyễn Nam Khánh đưa hối lộ 3,3 tỷ đồng nhằm xin cấp phép, tạo điều kiện cho Công ty TSL hoạt động.

Phương khai là người chủ trương làm phiếu kết quả thử nghiệm giả để trả kết quả nhanh cho các khách hàng "VIP", sau đó chỉ đạo Nguyễn Hữu Truyền - Phó giám đốc phụ trách kỹ thuật của Công ty TSL và Công ty Avatek - triển khai cho nhân viên thực hiện.

Theo lời khai, bị cáo yêu cầu Truyền xây dựng phần mềm riêng để nhập mã các phiếu thử nghiệm giả. Quy trình này cho ra kết quả nhanh, khác hoàn toàn với quy trình thực hiện phiếu thật.

Giải thích việc hàng tháng trích tiền đưa cho Nguyễn Nam Khánh, Phương cho biết dù Khánh không giữ vị trí lãnh đạo trong công ty nhưng được nhờ hỗ trợ đối ngoại, tiếp khách, gặp gỡ cán bộ các bộ, ngành và đối tác. Mỗi tháng, Công ty TSL chuyển cho Khánh từ 50 đến 100 triệu đồng để chi phí đối ngoại.

Đến tháng 3/2023, khi thành lập Công ty Avatek, Phương tiếp tục đưa 800 triệu đồng cho Khánh và Linh nhằm hỗ trợ xin cấp phép, chỉ định thử nghiệm trong các lĩnh vực an toàn thực phẩm, môi trường, nông sản, thủy sản.

Trả lời HĐXX, Phương nói "rất ăn năn, hối hận về hành vi của mình" và thừa nhận đó là "sai lầm".

Chiều nay, HĐXX tiếp tục xét hỏi các bị cáo còn lại.

HÔM NAY, ĐẠI HỘI XIV CỦA ĐẢNG HỌP PHIÊN TRÙ BỊ

Sáng nay (19/1), Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng họp phiên trù bị với nhiều nội dung quan trọng.

Theo chương trình kỳ họp, sáng nay (19/1), sau khi đặt vòng hoa, vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh và dâng hương tại Đài tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ (đường Bắc Sơn, Hà Nội), các đại biểu di chuyển tới Trung tâm Hội nghị Quốc gia để dự phiên họp trù bị.

Đại hội sẽ biểu quyết thông qua Chương trình phiên họp trù bị, Quy chế làm việc của Đại hội, Chương trình làm việc và Quy chế Bầu cử tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Cũng tại phiên trù bị, các đại biểu sẽ bầu Đoàn Chủ tịch, Đoàn Thư ký và Ban Thẩm tra tư cách đại biểu dự Đại hội. Tiếp đó, Đại hội biểu quyết thông qua Báo cáo thẩm tra tư cách đại biểu Đại hội XIV của Đảng do Ban Thẩm tra tư cách đại biểu trình.

Sau phiên trù bị, các đại biểu sinh hoạt tại đoàn để nghiên cứu các tài liệu của Đại hội.

Với phương châm "Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển", Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng dự kiến diễn ra từ ngày 19-25/1.

Chủ đề của Đại hội là "Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng, chung sức, đồng lòng thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030; tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, vì hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội".

Đại hội có sự tham dự của 1.586 đại biểu, đại diện cho hơn 5,6 triệu đảng viên trên toàn quốc. Đại hội sẽ được đón các nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước; các nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Ủy viên Ban Bí thư, nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng; các Mẹ Việt Nam anh hùng; đại diện nhân sĩ, trí thức, doanh nhân, chức sắc tôn giáo, thanh niên tiêu biểu trên mọi miền đất nước.

Đại hội XIV sẽ thảo luận, thông qua các văn kiện quan trọng, gồm: Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII trình Đại hội XIV; Báo cáo tổng kết một số vấn đề lý luận và thực tiễn về công cuộc đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa trong 40 năm qua; Báo cáo tổng kết 15 năm thi hành Điều lệ Đảng (2011-2025) và đề xuất định hướng bổ sung, sửa đổi Điều lệ Đảng; Báo cáo kiểm điểm sự lãnh đạo, chỉ đạo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII.

Điểm mới của văn kiện Đại hội XIV là tích hợp ba báo cáo thành báo cáo chính trị duy nhất. Lần đầu tiên, Văn kiện có chương trình hành động kèm theo, nêu từng mốc tiến độ thời gian cụ thể để đảm bảo thực hiện được ngay sau Đại hội.

Dự thảo Văn kiện đã thu hút gần 14 triệu lượt ý kiến góp ý của cán bộ, đảng viên, Nhân dân, thể hiện sự đồng thuận rất cao.

Tại họp báo quốc tế về Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng chiều 14/1, Phó Chánh Văn phòng Thường trực Văn phòng Trung ương Đảng Nguyễn Thị Thu Hà cho biết, dự kiến Đại hội XIV diễn ra trong 6,5 ngày - rút ngắn 1,5 ngày so với Đại hội XIII.

Tại phiên trù bị, Đại hội dự kiến dành một phút mặc niệm cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và các Ủy viên Trung ương Đảng đã mất trong nhiệm kỳ Đại hội XIII.

"Việc này nhằm thể hiện tình cảm, sự tri ân của Đại hội với các đóng góp to lớn của các đồng chí trong nhiệm kỳ vừa qua, cũng như đối với quá trình xây dựng Đảng, phát triển đất nước", bà Nguyễn Thị Thu Hà nêu rõ.

'THÁO NÚT THẮT' ĐỂ KINH TẾ NHÀ NƯỚC LỚN MẠNH

Kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo và tiên phong, dẫn dắt các thành phần kinh tế khác cùng phát triển là quan điểm chỉ đạo trong Nghị quyết 79 của Bộ Chính trị vừa ban hành ngay đầu năm 2026.

Kinh tế nhà nước dẫn dắt, hỗ trợ các thành phần kinh tế khác

GS-TS Vũ Minh Khương, Trường chính sách công Lý Quang Diệu, Đại học Quốc gia Singapore, cho rằng trong bối cảnh Nghị quyết 68 lấy kinh tế tư nhân làm động lực phát triển, Nghị quyết 79 phát triển kinh tế nhà nước lại được xác định là giữ vai trò chủ đạo của nền kinh tế thị trường định hướng XHCN là hoàn toàn đúng đắn. Một nền kinh tế muốn lớn mạnh bền vững, có tầm ảnh hưởng ra khu vực, thế giới, bắt buộc có những mảng chiến lược do doanh nghiệp nhà nước (DNNN) nắm vai trò chủ đạo khi kinh tế tư nhân chưa thể tham gia và không đủ quy mô để thực hiện.

Đơn cử tại Singapore, các lĩnh vực hạ tầng, công nghiệp cốt lõi như cảng biển, đóng tàu, dầu khí, một số ngành công nghệ cao, tài chính do DNNN nắm giữ; hay Hàn Quốc có nhiều DNNN quan trọng, hoạt động trong các lĩnh vực chiến lược như năng lượng, viễn thông, hạ tầng… nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững và hỗ trợ các khuyết tật của thị trường. Các công ty nhà nước đầu tư mạnh vào đổi mới sáng tạo, biến các nước này lớn mạnh nhờ có nền tảng phát triển kinh tế nhà nước vững mạnh.

PGS-TS Đỗ Phú Trần Tình, Viện trưởng Viện Phát triển chính sách ĐH Quốc gia TP.HCM, lưu ý trước hết cần phải xác định kinh tế nhà nước rộng hơn DNNN. Nghị quyết 79 đã nêu rõ nền tảng của kinh tế nhà nước bao gồm các nguồn lực do nhà nước nắm giữ, quản lý và chi phối hoạt động như: Đất đai, tài nguyên khoáng sản, tài nguyên nước, vùng biển, vùng trời, không gian ngầm, các công trình kết cấu hạ tầng do nhà nước đầu tư xây dựng, ngân sách nhà nước, dự trữ quốc gia, các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, DNNN, tổ chức tín dụng nhà nước, vốn nhà nước tại DN do nhà nước nắm giữ từ 50% vốn điều lệ trở xuống, đơn vị sự nghiệp công lập...

Song song đó, cần phải hiểu vai trò chủ đạo thực hiện tốt chức năng định hướng, dẫn dắt, điều tiết các hoạt động kinh tế, góp phần thúc đẩy tăng trưởng, ổn định kinh tế vĩ mô, giữ vững các cân đối lớn của nền kinh tế, bảo đảm quốc phòng, an ninh, thúc đẩy tiến bộ, công bằng xã hội, nâng cao đời sống nhân dân và vị thế VN trên trường quốc tế. Đồng thời, đây là nguồn lực quan trọng để nhà nước chi phối, can thiệp kịp thời đáp ứng các yêu cầu đột xuất, cấp bách phát sinh.

Ngoài ra, vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước còn phải tiên phong kiến tạo phát triển, dẫn dắt, mở đường, thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa, cơ cấu lại nền kinh tế và xác lập mô hình tăng trưởng mới, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính…

PGS-TS Đỗ Phú Trần Tình nhấn mạnh: Vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước và vai trò trụ cột của kinh tế tư nhân không mâu thuẫn, thay thế nhau mà trái lại cùng hợp tác và cạnh tranh lành mạnh với nhau, tương hỗ nhau, cùng nhau góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 VN trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; hiện thực hóa tầm nhìn đến năm 2045 VN trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

"Cởi trói" cho kinh tế nhà nước

Với chủ trương như vậy, Nghị quyết 79 có nhiều điểm mới mang tính đột phá như thí điểm cơ chế đặc thù thuê tổng giám đốc, giám đốc; tạo điều kiện cho DNNN phá sản, tách bạch quản lý nhà nước và hạch toán DN; các tập đoàn, tổng công ty phải xây dựng, hình thành trung tâm nghiên cứu - phát triển, phòng thí nghiệm để tiên phong thực hiện chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; DNNN được quyết định sử dụng quỹ phát triển khoa học và công nghệ để chủ động triển khai hoặc đặt hàng nghiên cứu phát triển bên ngoài theo cơ chế khoán sản phẩm…

Những quy định này sẽ giúp DNNN được chủ động lựa chọn nhân sự cấp cao, có đủ năng lực để xây dựng chiến lược kinh doanh và vận hành hiệu quả hơn. Bên cạnh đó, DNNN cũng được tái cấu trúc toàn diện, tập trung vốn cho lĩnh vực then chốt, tiếp tục cổ phần hóa, thoái vốn ở các lĩnh vực không hiệu quả. Nếu làm tốt các giải pháp này sẽ tạo ra hiệu quả tốt hơn trong khai thác, phân bổ, sử dụng nguồn lực nhà nước.

PGS-TS Vũ Hùng Cường, Viện trưởng Viện Thông tin khoa học xã hội (Viện Hàn lâm khoa học xã hội VN), phân tích: DNNN tiếp tục được giao nhiệm vụ nắm giữ các lĩnh vực then chốt, các ngành, lĩnh vực có ý nghĩa nền tảng đối với sự ổn định và an toàn của nền kinh tế. Nghị quyết 68 thể hiện cuộc cách mạng thay đổi quan điểm, tư duy và nhận thức của Đảng với vai trò KTTN. Tuy nhiên, khả năng thực hiện vai trò động lực phát triển của kinh tế tư nhân bị hạn chế bởi chính những yếu kém nội tại…. đó là thiếu chiến lược phát triển dài hạn, hạn chế về quy mô, công nghệ, năng lực quản trị, năng lực cạnh tranh, năng lực hội nhập, năng lực liên kết; và hơn hết, khu vực tư nhân thiếu vắng những tập đoàn, DN lớn có khả năng dẫn dắt hệ thống phát triển. Những yếu kém nội tại này có thể được khắc phục bằng chính khu vực kinh tế nhà nước với lợi thế vượt trội hơn về quy mô, công nghệ, chuỗi cung ứng và thị trường.

Do vậy, Nghị quyết 79 nhấn mạnh quan điểm chỉ đạo kinh tế nhà nước phải tiếp tục giữ vai trò chủ đạo, phải tiên phong kiến tạo, dẫn dắt, mở đường, thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa, cơ cấu lại nền kinh tế và xác lập mô hình tăng trưởng mới.

"Nghị quyết 79 đã cụ thể hóa vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước, thay vì chủ yếu nhấn mạnh đến nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng vốn nhà nước như trước đây. Nhiệm vụ "tiên phong kiến tạo phát triển, dẫn dắt, mở đường" kỳ vọng sẽ tạo ra nhiều cơ hội hơn cho khu vực tư nhân trong nước tham gia ngày càng sâu hơn vào mạng lưới sản xuất, chuỗi cung ứng của các DNNN, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh, nâng cao đóng góp vào tăng trưởng cả về lượng và chất, giúp khu vực tư nhân phát huy tốt hơn vai trò là động lực quan trọng nhất của nền kinh tế. Như vậy, có thể thấy Nghị quyết 79 đặt ra yêu cầu kinh tế nhà nước phải là "người cầm trò", kiến tạo "cuộc chơi" trên "sân chơi" do nhà nước tạo ra", PGS-TS Vũ Hùng Cường nhấn mạnh.

DNNN phải có khát vọng "tự lớn"

Một trong những mục tiêu mà Nghị quyết 79 nêu ra là phấn đấu đến năm 2030, có 50 DNNN vào nhóm 500 DN lớn nhất Đông Nam Á và từ 1 - 3 DNNN vào nhóm 500 DN lớn nhất thế giới và số lượng này sẽ tiếp tục tăng đến năm 2045. Thực tế, tại bảng xếp hạng 500 DN Đông Nam Á năm 2025 do Fortune công bố, VN đóng góp 76 DN, trong đó có các DNNN như Tập đoàn Dầu khí VN (Petrovietnam), Tập đoàn Xăng dầu VN (Petrolimex), Ngân hàng TMCP Ngoại thương VN (Vietcombank), Vietnam Airlines, Tập đoàn Dệt may VN (Vinatex)... Nhưng số lượng DNNN vẫn chưa đạt được một nửa trong danh sách này.

Theo PGS-TS Đỗ Phú Trần Tình, để đạt mục tiêu xây dựng được các DNNN lớn mạnh trong khu vực và thế giới, giải pháp đột phá nền tảng nằm ở việc đặt lại bài toán chiến lược và tái cấu trúc danh mục DNNN theo vai trò trong chuỗi giá trị, thay vì duy trì tư duy dàn trải theo đầu mối, địa bàn hay lịch sử hình thành. Nhà nước cần chuyển mạnh từ mô hình "đông nhưng mỏng" sang "ít nhưng tinh" và có khả năng dẫn dắt; tập trung nguồn lực cho một nhóm có tiềm năng trở thành DN trụ cột quốc gia đủ sức bứt phá về quy mô tài sản, công nghệ, thị trường ở tầm khu vực và toàn cầu.

Song song với đó, các DN hạ tầng và an ninh kinh tế cần được tổ chức lại để tối ưu hiệu quả đầu tư dài hạn; còn DN thực hiện nhiệm vụ công ích hoặc chính trị - xã hội phải được tách bạch cơ chế tài chính, thực hiện đặt hàng dịch vụ công minh bạch, tránh trộn lẫn với mục tiêu lợi nhuận. Việc phân tầng rõ ràng này giúp xác lập đúng trọng tâm chính sách, bởi chỉ khi nguồn lực được dồn vào đúng "đội hình", các mục tiêu xếp hạng khu vực và quốc tế mới có thể đạt được.

"Muốn hình thành các DN đủ tầm khu vực và toàn cầu, cần một "nhà đầu tư vốn nhà nước" chuyên nghiệp, có khả năng cấu trúc danh mục, dẫn dắt M&A (mua bán - sáp nhập) và phân bổ nguồn lực theo hiệu quả. Cụ thể, cần nâng cấp SCIC theo mô hình nhà đầu tư vốn hiện đại và tiến tới hình thành quỹ đầu tư quốc gia; tập trung vốn cho các DN trụ cột và các dự án công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; đồng thời tạo công cụ tài chính hỗ trợ DNNN đầu tư ra nước ngoài, mua bán - sáp nhập để tiếp cận công nghệ lõi, thị trường và năng lực quản trị quốc tế…", PGS-TS Đỗ Phú Trần Tình đề nghị và khẳng định: Chỉ khi các trụ cột chiến lược - quản trị - vốn được "ăn khớp" chặt chẽ với các đòn bẩy công nghệ, hội nhập và thị trường theo tinh thần "bộ tứ" Nghị quyết 57 - 59 - 66 - 68, thì các mục tiêu tham vọng của Nghị quyết 79 mới có thể trở thành kết quả khả thi.

Ở một góc nhìn khác, PGS-TS Vũ Hùng Cường khuyến nghị để đạt mục tiêu này VN cần phải thiết lập được sân chơi và thu hút các tập đoàn đa quốc gia, các DN lớn nhất của khu vực Đông Nam Á đến đầu tư và hoạt động ở VN; từ đó mở rộng sự tham gia của DN nội địa trong chuỗi cung ứng sẽ là yếu tố giúp họ sớm trưởng thành. Việc công bố thành lập Trung tâm tài chính quốc tế tại VN vào cuối năm 2025 chính là bước đầu, là cú hích kích thích sự hình thành các ngân hàng thương mại, các DN lớn của VN và hình thành hệ sinh thái DN Việt lớn mạnh. Các DNNN có lợi thế lớn về quy mô và nguồn lực từ nhà nước, nhưng cần có cơ chế quản trị hiện đại và minh bạch, qua đó có điều kiện huy động vốn thuận lợi từ các kênh khác nhau của thị trường tài chính.

"Một yếu tố khác không thể thiếu là DNNN phải có khát vọng "tự lớn" trên cơ sở khai thác lòng yêu nước, tinh thần tự cường dân tộc. Bản thân DNNN cần có chiến lược đi tắt đón đầu, phải coi khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những phương tiện có tính thời đại để giúp DN có những bứt phá trong chiếm lĩnh thị trường, khẳng định vị thế trong mạng lưới 500 DN lớn nhất Đông Nam Á", PGS-TS Vũ Hùng Cường nói.

Nguồn: Vietnamnet; Vnexpress; Soha; Thanh Niên