Diễn biến COVID-19 tới 6 giờ ngày 19/10: Thế giới vượt 40 triệu ca bệnh

Ba quốc gia có số ca mắc trong 24 giờ qua cao nhất thế giới là Ấn Độ (55.035 ca), Mỹ (trên 44.000 ca) và Pháp (29.837 ca).

Ba quốc gia có số ca tử vong vì COVID-19 cao nhất thế giới trong 24 giờ qua là Ấn Độ (565 ca), Mỹ (446 ca) và Mexico (355 ca).

Châu Mỹ

Số ca mắc bệnh và nhập viện tăng vọt tại Mỹ

Số ca mắc bệnh và nhập viện vì bệnh COVID-19 đang gia tăng trở lại tại Mỹ. Xu hướng này không có dấu hiệu dừng lại làm dấy lên lo ngại về khả năng là sóng dịch thứ 3 đang diễn ra như các chuyên gia đã cảnh báo trước đó.

Trong tuần vừa qua, theo số liệu của tờ New York Times, Mỹ đã ghi nhận trung bình 54.000 ca mắc COVID-19 mỗi ngày, tăng 25% so với hai tuần trước. Số ca mắc bệnh tăng cao không chỉ do gia tăng số lượng xét nghiệm. Có tới 19 bang, trong đó có Bắc Dakota, Wisconsin, Nebraska, Kansas và Indiana, đang chứng kiến số ca mắc bệnh cao kỷ lục trong khu vực. Ngoài ra, các bang dường như đã kiểm soát được đại dịch trong những tháng gần đây như Florida, New York, New Jersey, Arizona và một số bang khác cũng ghi nhận sự gia tăng trở lại.

Theo cựu ủy viên Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA), ông Scott Gottlieb, những số liệu cho thấy sự gia tăng về số ca nhiễm trong mùa thu trong một thời gian dài, đồng thời cảnh báo nước Mỹ sẽ phải chứng kiến số ca mắc cao tương tự như châu Âu hiện nay trong khoảng hai hoặc ba tuần tới. Tuy nhiên, dự đoán tỉ lệ tử vong có thể sẽ “ít hơn đáng kể” so với các đợt bùng phát vào mùa xuân và mùa hè vì các liệu pháp và kỹ thuật được cải thiện đáng kể.

Trước đó, các chuyên gia nhìn chung đều cho rằng Mỹ đã phải trải qua 2 làn sóng dịch, với lần đầu tiên diễn ra ở khu vực Đông Bắc vào mùa Xuân và khu vực miền Nam trong mùa Hè với mức cao nhất khoảng 73.000 ca mỗi ngày vào tháng 7 - mức cao nhất cho đến nay được ghi nhận từ khi đại dịch xảy ra. Các ca nhiễm bệnh sau đó giảm dần, tuy nhiên lại bắt đầu tăng cao vào tháng 9 và có khả năng sẽ đạt mức kỷ lục về các trường hợp nhiễm mới trong các tháng tới.

Virus SARS-CoV-2 có thể giống các loại virus gây bệnh đường hô hấp như cúm và cảm lạnh thông thường có xu hướng lây lan dễ dàng hơn ở những vùng khí hậu lạnh hơn và khô hơn. Trong một cuộc hội thảo, chuyên gia về các bệnh truyền nhiễm hàng đầu của Mỹ, Tiến sĩ Anthony Fauci khẳng định khi bước vào những tháng lạnh của mùa Thu và mùa Đông, lây nhiễm cộng đồng sẽ cao hơn vì nhiều hoạt động sẽ được tổ chức ở trong nhà.

Cho tới nay, Mỹ ghi nhận trên 8,3 triệu trường hợp mắc COVID-19, trong đó trên 224.000 trường hợp tử vong.

Canada kêu gọi người dân nỗ lực đối phó với đại dịch

Cơ quan y tế công cộng Canada đã ra thông báo kêu gọi người dân tiếp tục nỗ lực chung để ứng phó với đại dịch COVID-19 trong bối cảnh nhiều khu vực trên cả nước bắt đầu triển khai các biện pháp hạn chế mới để kiềm chế đà lây lan của virus SARS-CoV-2.

Theo bà Theresa Tam, người đứng đầu Cơ quan Y tế công cộng Canada, trong 24 giờ qua, tỉnh Ontario có thêm 805 ca mắc COVID-19 mới và 10 trường hợp tử vong. Trong khi đó, Quebec tiếp tục là nơi có số ca nhiễm mới cao nhất nước, với 1.279 ca. Trong bối cảnh trường học và một số doanh nghiệp vẫn mở cửa, tình hình dịch bệnh theo đánh giá của bà Tam là “phức tạp”. Do đó, người dân cần hạn chế tiếp xúc gần trực tiếp và tuân thủ các biện pháp y tế công cộng.

Số ca nhiễm virus SARS-CoV-2 tại Canada đang ở mức 198.148, trong đó có 9.760 trường hợp tử vong. Trong vòng 7 ngày (tính đến 16/10), trung bình mỗi ngày quốc gia Bắc Mỹ này có 2.310 ca nhiễm mới.

Theo kế hoạch, từ ngày 19/10, tỉnh Manitoba sẽ gia tăng các biện pháp hạn chế tại Winnipeg. Trước đó, chính quyền Ontario cũng đã siết lại các quy định ở khu vực York, Bắc Toronto, hạn chế người đến thăm các cơ sở dưỡng lão trong khu vực từ ngày 17/10.

Trong ngày 17/10, hàng trăm người đã xuống đường biểu tình tại khu vực trung tâm của Toronto, yêu cầu chấm dứt các biện pháp phong tỏa đang được chính quyền áp dụng để kiềm chế dịch bệnh.

Châu Âu: Thụy Sĩ siết chặt phòng dịch

Thụy Sĩ đã phải siết chặt các biện pháp phòng dịch COVID-19 do số ca mắc bệnh tăng mạnh trong thời gian qua. Tại Thụy Sĩ, quy định bắt buộc đeo khẩu trang trên các phương tiện giao thông công cộng đã được mở rộng phạm vi áp dụng tới các ga tàu hỏa, sân bay, trạm dừng xe buýt và tàu điện. Ngoài ra, người dân cũng phải đeo khẩu trang tại các cửa hàng, trường học, nhà thờ và rạp chiếu phim.

Chính phủ Thụy Sĩ đồng thời cấm các hoạt động tụ tập ở nơi công cộng có trên 15 người tham gia kể từ ngày 19/10, trong khi các nhà hàng và quán bar cũng phải hạn chế số lượng khách phục vụ.
Người lao động được khuyến khích làm việc tại nhà.

Châu Đại Dương

New Zealand ghi nhận trường hợp lây nhiễm mới trong cộng đồng

Ngày 18/10, New Zealand đã ghi nhận ca lây nhiễm COVID-19 mới trong cộng đồng, trong khi giới chức y tế Canada kêu gọi người dân nỗ lực để đối phó với dịch bệnh.

Theo giới chức y tế New Zealand, ca mắc COVID-19 mới trong cộng đồng liên quan đến một công nhân làm việc ở cảng, có kết quả xét nghiệm dương tính với virus SARS-CoV-2 chiều 17/10. Do người này có kết quả xét nghiệm vào ngày xuất hiện triệu chứng, nên những người tiếp xúc gần có thể tự cách ly. Công nhân này có thể đã nhiễm virus vào ngày 14/10.

Thông tin trên xuất hiện chỉ 2 tuần sau khi Thủ tướng nước này Jacinda Ardern tuyên bố quốc gia Nam Thái Bình Dương đã "lại đánh bại được virus (SARS-CoV-2)". Tuy nhiên, theo bà, hiện chưa cần áp đặt các biện pháp hạn chế sau khi ghi nhận ca lây nhiễm mới trong cộng đồng

Tháng 5 vừa qua, New Zealand đã tuyên bố khống chế được các ca lây nhiễm trong cộng đồng. Tuy nhiên, 3 tháng sau, quốc gia này ghi nhận ca lây nhiễm mới ở Auckland, buộc nhà chức trách phải phong tỏa thành phố lớn nhất nước trong vài tuần.

Australia: Bang Victoria nới lỏng các hạn chế

Bang Victoria - tâm dịch của Australia - dự định sẽ nới lỏng các biện pháp hạn chế từ ngày 19/10.

Theo Thủ hiến bang Victoria Daniel Andrews, sau hơn 100 ngày phong tỏa nghiêm ngặt, 5 triệu người dân sinh sống ở Melbourne có thể ra ngoài, song chỉ được đi lại trong bán kính 25 km tính từ nhà. Việc tụ tập vẫn bị siết chặt, các nhà hàng và cửa hàng bán lẻ chỉ được bán mang đi hoặc giao hàng. Dự kiến, các cửa hàng bán lẻ và nhà hàng sẽ được phép mở lại từ ngày 1/11 tới.

Trong 24 giờ qua, bang Victoria ghi nhận thêm 2 ca mắc COVID-19. Đây là ngày thứ năm liên tiếp số ca mắc mới COVID-19 tại bang này ở mức 1 chữ số, thấp hơn nhiều so với mức 700 ca/ngày hồi đầu tháng 8.

Châu Á: Số ca nhiễm mới vẫn tăng nhanh ở nhiều nước

Tình hình dịch viêm đường hô hấp cấp COVID-19 ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương vẫn ở mức báo động đáng lo ngại.

Ấn Độ là quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất trong khu vực và đứng thứ hai trên thế giới, với 55.035 ca mắc mới COVID-19 tính tới 6h ngày 19/10. Tổng số ca bệnh ở quốc gia Nam Á này hiện là trên 7,5 triệu ca. Số ca tử vong cũng tăng 565 ca lên 114.629 ca.

Các nhà khoa học hàng đầu Ấn Độ khẳng định nước này có thể kiểm soát được dịch COVID-19 vào đầu năm 2021 nếu tiếp tục duy trì các biện pháp phòng dịch hiện tại. Ủy ban quốc gia về COVID-19 của Ấn Độ do Giáo sư M. Vidyasagar của Viện IIT -Hyderabad dẫn đầu cho rằng Ấn Độ đã đạt đỉnh dịch. Ủy ban này cũng cho biết hiện 30% dân số Ấn Độ được cho là đã phát triển kháng thể chống virus SARS-CoV-2 so với tỷ lệ 14% vào cuối tháng 8. Đó là lý do tại sao số ca nhiễm mới giảm.

Tuy nhiên, ủy ban trên cũng lo ngại việc không tuân thủ các biện pháp phòng dịch như đeo khẩu trang, giãn cách xã hội và sát khuẩn trong mùa lễ hội sắp tới sẽ có thể dẫn tới nguy cơ tăng thêm 2,6 triệu ca dương tính trong vòng một tháng. Theo dự báo, tới tháng 2/2021 - thời điểm dự báo dịch bệnh kết thúc tại Ấn Độ, nước này sẽ có tổng cộng khoảng 10,5 triệu ca mắc COVID-19.

Indonesia cũng ghi nhận số ca mắc COVID-19 tăng mạnh trong 24 giờ qua, với 4.105 ca mắc mới, đưa tổng số ca mắc ở nước này lên 361.867 ca. Số ca tử vong hiện là 12.511 ca - tăng 80 ca, trong khi số ca bình phục tính đến nay là 285.324 ca.

Tại Philippines, tổng số ca mắc COVID-19 cũng tăng lên 356.618 ca sau khi Bộ Y tế nước này xác nhận thêm 2.379 ca mắc mới. Số ca bình phục cũng tăng mạnh lên 310.158 ca sau khi có thêm 14.941 bệnh nhân được chữa khỏi. Trong khi đó, Philippines cũng có thêm 50 ca không qua khỏi, đưa tổng số ca tử vong do COVID-19 ở nước này lên 6.652 ca.

Bộ Y tế Philippines cho biết đến nay hơn 4,1 triệu người trong tổng số khoảng 110 triệu dân của nước này đã thực hiện xét nghiệm COVID-19.

Còn tại Malaysia, tình hình dịch COVID-19 vẫn đang nóng lên. Ngày 18/10 là ngày thứ 2 liên tiếp nước này ghi nhận số ca mắc mới COVID-19 ở mức cao nhất kể từ đầu dịch, với 871 ca, đưa tổng số ca mắc lên 20.498 ca.

Phát biểu tại cuộc họp báo, ông Noor Hisham Abdullah- một quan chức cấp cao Bộ trưởng Y tế Malaysia, cho biết trong số các ca mắc mới có 5 ca "nhập khẩu", còn lại là các ca lây nhiễm trong cộng đồng. Ngoài ra, nước này cũng có thêm 7 ca tử vong do COVID-19, đưa tổng số ca tử vong lên 187.

Tại khu vực Trung Đông, Saudi Arabia đã cho phép người dân tại nước này đến cầu nguyện tại thánh đường Al-Haram ở Mecca, một trong những địa điểm linh thiêng nhất của người Hồi giáo, sau 7 tháng đóng cửa.

Cũng trong ngày 18/10, các nhân chứng cho biết Tổng Thư ký Tổ chức Giải phóng Palestines (PLO) Saeb Erekat đã được một xe cứu thương của Israel đưa đi khỏi nhà riêng tại khu Bờ Tây bị chiếm đóng để điều trị bệnh COVID-19.

Ông Erekat, 65 tuổi, đã được điều trị tại nhà kể từ khi có thông tin tiết lộ hôm 8/10 rằng ông đã bị nhiễm virus SARS-CoV-2. Do những vấn đề về hệ hô hấp, ông Erekat đang được chuyển đến một bệnh viện tại Tel Aviv để điều trị. Hiện tình trạng sức khỏe của ông Erekat, người còn đảm nhiệm vị trí Trưởng đoàn đàm phán Palestine, đang gây quan ngại do ông từng trải qua ca cấy ghép phổi tại Mỹ hồi năm 2017.

Không có lối tắt trong cuộc chiến chống đại dịch COVID-19

Chỉ 2 tuần, tức 14 ngày sau khi tổng số ca mắc COVID-19 chạm ngưỡng 35 triệu (ngày 4/10), đến tối 18/10, thêm 5 triệu ca nhiễm mới đã được ghi nhận. Trước đó, trong 18 ngày, danh sách bệnh nhân COVID-19 đã tăng từ 30 triệu lên 35 triệu người, tương tự giai đoạn từ mức 25 triệu ca lên 30 triệu ca.

Như vậy, có thể thấy tốc độ lây lan của virus SARS-CoV-2 đang có dấu hiệu nhanh và mạnh hơn, khi nhiều khu vực trên thế giới bước vào mùa Đông. Trước tình hình này, nhiều nước đang đối mặt với những lựa chọn khó khăn là làm thế nào để kiểm soát được dịch bệnh mà không phải trả cái giá quá đắt về kinh tế-xã hội do biện pháp phong tỏa.

Số ca mắc COVID-19 trên thế giới đang tăng vượt các mức từng ghi nhận trong giai đoạn đầu của dịch bệnh. Làn sóng lây nhiễm mới tại châu Âu rất đáng lo ngại khi hơn 50% các nước Liên minh châu Âu (EU) đang ở mức cảnh báo đỏ về COVID-19. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), riêng trong tuần thứ hai của tháng 10, số ca mắc COVID-19 được xác nhận tại châu Âu tăng cao gần gấp 3 lần so với thời điểm đỉnh dịch đầu tiên trong tháng 3 năm nay. Dù số ca tử vong tại “lục địa già” tuần qua thấp hơn nhiều so với hồi tháng 3, song số ca mắc và nhập viện gia tăng khiến nhiều bệnh viện có nguy cơ quá tải. Đại diện WHO tại châu Âu cũng cảnh báo mức độ tử vong do COVID-19 ở châu Âu có thể cao gấp 4-5 lần so với thời điểm tháng 4 nếu như từ nay đến tháng 1/2021 không có các biện pháp chặn đà lây lan của dịch bệnh.

Riêng tuần qua, số ca mắc mới ở châu Âu tăng hơn 44%. Pháp, Đức, Áo, CH Séc, Ba Lan đều ghi nhận số ca mắc mới trong ngày tăng cao chưa từng có, trong đó Pháp trung bình mỗi ngày ghi nhận hơn 30.000 ca mắc mới. Các nước Anh, Pháp, Nga, Hà Lan, Đức và Tây Ban Nha góp phần khoảng 50% trong tổng số ca mắc mới của châu Âu. Tổng số ca mắc mới tại châu lục này trong ngày 16/10 đã vượt 150.000 ca, chỉ một tuần sau lần đầu tiên công bố 100.000 ca mắc mới trong một ngày. Đáng chú ý, đây cũng là ngày lần đầu tiên thế giới ghi nhận hơn 400.000 ca mắc mới.

Tại Mỹ, sau một thời gian tạm ổn định, số ca mắc và nhập viện đang gia tăng trở lại, khiến dư luận lo ngại đây có thể là khởi đầu của làn sóng dịch thứ ba, như các chuyên gia đã cảnh báo trước đó. Tuần qua, trung bình mỗi ngày có 54.000 ca mắc COVID-19 tại Mỹ, tăng 25% so với hai tuần trước.

Tại điểm nóng dịch Ấn Độ, mặc dù số ca mắc mới tính theo ngày đã chậm lại, trung bình khoảng 70.000 ca mỗi ngày, song tốc độ lây nhiễm vẫn cao. Nếu tính từ mốc 6 triệu đến mốc 7 triệu ca nhiễm được ghi nhận ngày 11/10 vừa qua, có thể thấy rõ chỉ trong vòng 13 ngày quốc gia Nam Á này đã có thêm 1 triệu ca mắc. Các chuyên gia y tế cảnh báo hoạt động tụ tập đông người trong các lễ hội lớn vào cuối tháng này và tháng 11, cũng như những tháng mùa Đông, có nguy cơ khiến virus lan mạnh hơn ở Ấn Độ.

Tại một số nước Đông Nam Á, dịch bệnh vẫn chưa được kiểm soát. Indonesia là điểm nóng nhất khi vượt Philippines trở thành quốc gia ghi nhận số ca mắc cao nhất khu vực, với trung bình khoảng 4.500 ca mỗi ngày. Malaysia liên tiếp ghi nhận những mốc "ca nhiễm mới trong ngày cao nhất từ trước tới nay". Chỉ trong vòng 1 tuần, số ca mắc mới mỗi ngày ở Malaysia đã tăng gấp đôi. Diễn biến này khiến tình hình COVID-19 ở Đông Nam Á vẫn phức tạp, dù một số quốc gia như Việt Nam sáng 19/10 đã bước sang ngày thứ 47 không có ca mắc trong cộng đồng, hay Lào, Thái Lan đã khống chế được dịch bệnh.

Giới chuyên gia y tế cảnh báo trong những ngày tới, biểu đồ dịch bệnh sẽ tiếp tục xu hướng đi lên, đặc biệt mạnh tại châu Âu, với "nguy cơ kép" của dịch cúm mùa và COVID-19 vào mùa Đông, nhất là dịp lễ Giáng sinh, đang đến gần. Theo WHO, vào mùa Đông năm nay ở Nam bán cầu, số ca mắc và tử vong do cúm mùa thấp hơn so với mọi năm do các nước triển khai biện pháp phòng dịch COVID-19. Tuy nhiên, điều này chưa chắc đã đúng với mùa cúm ở Bắc bán cầu. Bệnh cúm và COVID-19 song hành có thể gây thách thức lớn cho hệ thống y tế do hai bệnh về hô hấp này có nhiều triệu chứng tương tự nhau. Bên cạnh đó, các bệnh viện sẽ có nguy cơ quá tải bởi những người mắc các bệnh khác không thể chung giường bệnh với bệnh nhân COVID-19. Do đó, WHO đang phối hợp với các nước để triển khai biện pháp toàn diện nhằm chuẩn bị sẵn sàng, phòng ngừa, kiểm soát và điều trị các bệnh hô hấp, trong đó có cúm mùa và COVID-19.

Bên cạnh đối phó với đại dịch COVID-19, các nước vẫn đang tìm lối thoát khỏi suy thoái kinh tế nhờ những đối sách kinh tế vĩ mô đặc biệt. Tuy nhiên, với tương lai không được đảm bảo, kinh tế đang phục hồi một cách chập chững, không đồng đều trong các lĩnh vực. Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) cảnh báo COVID-19 sẽ gây ra “những vết sẹo lâu dài” đối với nền kinh tế toàn cầu như tăng trưởng năng suất thấp, trong khi gánh nặng nợ nần, bất ổn tài chính, bất bình đẳng và nghèo đói gia tăng.

Do đó, ưu tiên của nhiều chính phủ giữa làn sóng dịch mới là vừa chống dịch vừa hạn chế tác động của các biện pháp phòng dịch đối với kinh tế và xã hội. Chính phủ nhiều nước đã siết chặt các biện pháp phòng dịch, khẩn trương khoanh vùng và dập dịch, tránh quay trở lại biện pháp “đóng băng” toàn bộ nền kinh tế như giai đoạn đầu. Nâng cấp độ cảnh báo, áp đặt lệnh giới nghiêm, phong tỏa một phần tại những “vùng đỏ”, đóng cửa các quán bar và nhà hàng tụ tập đông người, hạn chế số lượng người tại các rạp chiếu phim, nhà hát, sân vận động, bắt buộc đeo khẩu trang,... là những biện pháp được nhiều nước áp dụng.

Khi thế giới chưa tìm ra thuốc điều trị và vaccine ngừa COVID-19 hiệu quả, nhiều nước đang kiên trì áp dụng hằng ngày các bước tìm kiếm, truy vết, cách ly, xét nghiệm và điều trị ca bệnh. Đây là mô hình chống dịch thành công của một số quốc gia trong giai đoạn đầu chống dịch, như Việt Nam.

Đối mặt với làn sóng dịch mới và nguy cơ gia tăng mạnh số ca nhiễm trong mùa Đông, một số nước không có lựa chọn nào khác đã phải yêu cầu người dân ở nhà cũng như áp đặt lệnh giãn cách xã hội mới, nhằm tận dụng thời gian để xây dựng kế hoạch, đào tạo nhân viên y tế, bổ sung các trang thiết bị, tăng năng lực xét nghiệm, cải thiện chất lượng chăm sóc và điều trị cho bệnh nhân. Đó cũng là khoảng thời gian để cộng đồng quốc tế tiếp tục nỗ lực tìm kiếm phương pháp điều trị và vaccine ngừa COVID-19 an toàn, hiệu quả. Việc mở cửa nền kinh tế được thực hiện từng bước một cách thận trọng.

Dù đại dịch gây sức ép lớn đối với nhiều chính phủ và cộng đồng, cũng như đe dọa đẩy nhiều người rơi vào cảnh cùng cực, song những bài học bùng phát làn sóng lây nhiễm mới từ tâm lý lơ là, chủ quan, không thực hiện nghiêm các biện pháp phòng chống dịch, hay vội vàng mở lại nền kinh tế khi chưa bảo đảm được các điều kiện an toàn, cho thấy thế giới không thể “sốt ruột” trong cuộc chiến chống COVID-19. Như Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus từng khẳng định, thế giới sẽ "không có lối tắt" và cũng không có "viên đạn bạc" để đối phó với virus SARS-CoV-2. Điều đó cũng có nghĩa sẽ không thể có phương án giải quyết hiệu quả ngay lập tức cho đại dịch toàn cầu này.

Giải pháp cho vấn đề là một cách tiếp cận toàn diện, sử dụng mọi công cụ sẵn có, đồng thời các nước cần đoàn kết, phối hợp chặt chẽ với nhau để cùng tiến xa trên chặng đường dài và đầy chông gai này. Nói cách khác, trong bối cảnh các chuyên gia cảnh báo thế giới sẽ chứng kiến ca mắc thứ 45 triệu hay thậm chí 50 triệu trong thời gian còn lại của năm 2020, tìm cách chung sống an toàn với virus SARS-CoV-2 bằng tinh thần cảnh giác và trách nhiệm của các chính phủ, cộng đồng và mỗi người dân, được coi là giải pháp tối ưu.

Kẻ thắng người thua - Đại dịch đang khiến kinh tế thế giới phân hóa một cách sâu sắc!

Vào tháng 2, đại dịch covid-19 đã tấn công nền kinh tế thế giới bằng một cú sốc lớn nhất kể từ sau thế chiến thứ thứ hai. Tình trạng phong tỏa và sụt giảm chi tiêu của người tiêu dùng đã dẫn đến sự sụp đổ của thị trường lao động, trong đó tương đương gần 500 triệu công việc cố định biến mất gần như chỉ sau một đêm. Thương mại thế giới rung chuyển khi các nhà máy đóng cửa và các quốc gia đóng cửa biên giới.

Thậm chí, một thảm họa kinh tế còn tồi tệ hơn đã tránh được chỉ nhờ vào những biện pháp can thiệp chưa từng có vào thị trường tài chính bởi các ngân hàng trung ương, cùng với viện trợ của chính phủ dành cho người lao động và các doanh nghiệp đang trên bờ vực phá sản, điều này dẫn tới thâm hụt ngân sách mở rộng đến gần mức thời chiến tranh.

Sự đổ vỡ đã xảy ra đồng thời. Tuy nhiên, khi quá trình phục hồi diễn ra, có một khoảng cách lớn về năng lực giữa các quốc gia — và điều này có thể sẽ dẫn tới việc định hình lại trật tự kinh tế thế giới. Vào cuối năm tới, theo dự báo của OECD, nền kinh tế của Mỹ sẽ có quy mô bằng năm 2019 nhưng Trung Quốc sẽ phát triển thêm 10%. Châu Âu vẫn sẽ suy yếu và ở dưới mức trước đại dịch và tình trạng này có thể kéo dài nhiều năm – Nhật Bản có thể cũng sẽ cùng chia sẻ số phận như thế này, với vị thế là quốc gia đang phải chịu sức ép về nhân khẩu học.

Nó không chỉ là câu chuyện về các khối kinh tế lớn nhất đang phát triển với tốc độ khác nhau. Trong quý 2 năm nay, theo ngân hàng UBS, chênh lệch tỷ lệ tăng trưởng của 50 nền kinh tế đã mở rộng nhất trong ít nhất 40 năm trở lại đây.

Sự khác biệt này là kết quả của sự khác nhau giữa các quốc gia. Quan trọng nhất là tốc độ lây lan của dịch bệnh. Trung Quốc đã ngăn chặn được chúng, trong khi châu Âu, và có lẽ sắp tới là cả Mỹ, vẫn đang chiến đấu với làn sóng thứ hai một cách tốn kém. Trong tuần qua, Paris đã đóng cửa các quán bar và Madrid đã phải tiến hành phong tỏa một phần. Trong khi đó, ở Trung Quốc, giờ đây bạn có thể tận hưởng những ly Sambuca trong các hộp đêm.

Một điểm khác biệt nữa là cấu trúc nền kinh tế đã tồn tại từ trước. Việc vận hành các nhà máy trong điều kiện giãn cách xã hội sẽ dễ dàng hơn nhiều so với việc vận hành các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực dịch vụ mà chủ yếu dựa vào các hoạt động tiếp xúc trực tiếp. Sản xuất chiếm tỷ trọng lớn hơn trong nền kinh tế Trung Quốc so với bất kỳ quốc gia lớn nào khác.

Yếu tố thứ ba là việc phản ứng với chính sách. Điều này một phần là vấn đề về quy mô: Mỹ đã bơm nhiều kích thích vào nền kinh tế hơn châu Âu, bao gồm duyệt chi trị giá tới 12% GDP và cắt giảm 1,5 phần trăm lãi suất ngắn hạn. Nhưng chính sách cũng bao gồm cách mà các chính phủ ứng phó với những thay đổi mang tính cấu trúc và sự tàn phá mà đại dịch đang gây ra.

Những điều chỉnh này sẽ rất lớn. Đại dịch sẽ khiến các nền kinh tế trở nên ít toàn cầu hóa hơn, chú trọng vào số hóa nhiều hơn và bất bình đẳng hơn. Khi các quốc gia cắt giảm rủi ro trong chuỗi cung ứng và khai thác tự động hóa, các nhà sản xuất sẽ đưa sản xuất về gần quốc gia của mình hơn. Khi nhân viên văn phòng tiếp tục làm việc trong nhà bếp và phòng ngủ của họ trong ít nhất một khoảng thời gian trong tuần, thì những người lao động được trả lương thấp hơn, những người trước đây làm bồi bàn, dọn dẹp và trợ lý bán hàng, sẽ đi tìm kiếm công việc mới tại các vùng ngoại ô. Cho đến khi họ làm như vậy, họ có thể phải đối mặt với tình trạng thất nghiệp kéo dài. Ở Mỹ, tình trạng mất việc làm cố định đang gia tăng ngay cả khi tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống.

Khi hoạt động được chuyển sang trực tuyến nhiều hơn, hoạt động kinh doanh sẽ bị chi phối nhiều hơn bởi các công ty có sở hữu các tài sản mang hàm lượng chất xám tiên tiến cùng kho dữ liệu lớn nhất; Sự bùng nổ của cổ phiếu công nghệ trong năm nay đã mang đến cảm giác điều gì sắp xảy ra, cũng như sự bùng nổ chuyển đổi số trong ngành ngân hàng. Và lãi suất thực tế thấp sẽ giữ giá tài sản cao ngay cả khi các nền kinh tế vẫn trong trạng thái yếu kém.

Điều này sẽ mở rộng khoảng cách giữa Phố Wall và Phố Chính vốn xuất hiện sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu và đã trở nên tồi tệ hơn trong năm nay. Thách thức đối với các chính phủ dân chủ sẽ là thích ứng với tất cả những thay đổi này trong khi vẫn duy trì sự đồng thuận của công chúng đối với các chính sách của chính phủ cũng như với thị trường tự do.

Đó không phải là mối lo ngại đối với Trung Quốc, quốc gia cho đến nay dường như đang trỗi dậy sau giai đoạn đại dịch một cách mạnh mẽ nhất - ít nhất là trong ngắn hạn. Nền kinh tế của quốc gia này đã phục hồi nhanh chóng. Vào cuối tháng này, các nhà lãnh đạo Trung Quốc sẽ nhất trí về một kế hoạch 5 năm mới với trọng tâm là mô hình chủ nghĩa tư bản nhà nước công nghệ cao của chủ tịch Tập Cận Bình và gia tăng khả năng tự sản xuất của mình.

Tuy nhiên, virus đồng thời cũng phơi bày những lỗ hổng mang tính dài hạn trong bộ máy kinh tế của Trung Quốc. Nền kinh tế này không có mạng lưới an sinh xã hội đáng kể và trong năm nay đã phải tập trung các gói kích thích kinh tế cho các doanh nghiệp và đầu tư cơ sở hạ tầng hơn là nâng cao thu nhập hộ gia đình. Và về lâu dài, hệ thống giám sát và kiểm soát nhà nước của quốc gia này, vốn khiến cho các biện pháp phong tỏa cực đoan có thể xảy ra, có khả năng sẽ cản trở quá trình ra quyết định cũng như sự di chuyển tự do của người dân và những ý tưởng duy trì sự đổi mới và nâng cao mức sống.

Khu vực châu Âu đang tụt lại về sau. Cách mà khu vực này phản ứng với những rủi ro của đại dịch đang phá hủy các nền kinh tế của khu vực, thay vì để tự bản thân các quốc gia này điều chỉnh. Trong năm nền kinh tế lớn nhất của khu vực, 5% lực lượng lao động vẫn làm việc các công việc mang tính chất ngắn hạn, trong đó chính phủ trả tiền cho họ để chờ đợi việc làm trở lại và cũng có thể công việc sẽ không bao giờ quay trở lại. Ở Anh, tỷ lệ này cao gấp đôi.

Trên khắp lục địa, các quy định về phá sản bị đình chỉ, sự trì hoãn trả nợ ngầm của các ngân hàng và dòng lũ viện trợ tự do của chình phủ có thể kéo dài tuổi thọ của các công ty "vật vờ" mà đáng lẽ đã được cho phá sản. Điều này càng đáng lo ngại hơn vì trước cuộc khủng hoảng, các quốc gia Pháp và Đức đã áp dụng một chính sách về công nghiệp nhằm thúc đẩy các công ty hàng đầu của các quốc gia này. Nếu châu Âu coi đại dịch là một lý do nữa để nuôi dưỡng mối quan hệ ấm cúng giữa chính phủ và các doanh nghiệp hàng đầu, thì sự suy thoái trong dài hạn của các quốc gia này có thể tăng nhanh hơn.

Một quốc gia cần phải đặt hoài nghi là Hoa Kỳ. Trong phần lớn thời gian của năm, quốc gia này đạt được một sự cân đối thỏa đáng trong các chính sách. Những chính sách đã cung cấp một mạng lưới an toàn mang tính rộng rãi hơn cho những người thất nghiệp và các gói kích thích lớn hơn những gì có thể mong đợi tại quốc gia sân nhà của chủ nghĩa tư bản. Một cách khôn ngoan, điều này cũng cho phép thị trường lao động điều chỉnh và đồng thời cho thấy Hoa Kỳ ít có xu hướng như khối châu Âu trong việc cứu trợ các công ty có nguy cơ khi nền kinh tế thay đổi. Vì vậy, một phần kết quả đạt được, không giống như châu Âu, là Hoa Kỳ đã tạo ra nhiều việc làm mới.

Thay vào đó, điểm yếu của Mỹ là ở nền chính trị độc hại và chia rẽ. Tổng thống Donald Trump dường như từ bỏ các cuộc đàm phán về việc gia hạn các biện pháp kích thích nền kinh tế, điều này có nghĩa là nền kinh tế có thể rơi thảm cảnh tài khóa cạn kiệt. Những chính sách cải cách quan trọng, cho dù là tái thiết kế lại mạng lưới an toàn cho một nền kinh tế được thúc đẩy bởi công nghệ hay cải thiện thâm hụt ngân sách bằng một lộ trình bền vững, đều là bất khả thi trong khi mà cả hai đảng phái của Hòa Kỳ đều xác định thỏa hiệp là điểm yếu. Covid-19 đang áp đặt một hiện trạng kinh tế mới. Mọi quốc gia sẽ được kêu gọi thích ứng, nhưng với Mỹ thì họ sẽ phải đối mặt với một nhiệm vụ khó khăn. Nếu muốn lãnh đạo thế giới hậu đại dịch, quốc gia này sẽ cần phải thiết lập lại nền chính trị của mình.

Kinh tế Trung Quốc tiếp tục phục hồi sau sụt giảm vì đại dịch

Kinh tế Trung Quốc tiếp tục phục hồi sau đại dịch Covid-19, theo số liệu chính thức mới nhất.

Nền kinh tế lớn thứ hai thế giới tăng trưởng 4,9% từ tháng 7 đến tháng 9, so với cùng kỳ năm ngoái.

Tuy nhiên, con số này thấp hơn mức 5,2% mà các nhà kinh tế mong đợi.

Trung Quốc hiện đang dẫn đầu mức phục hồi toàn cầu dựa trên dữ liệu tổng sản phẩm quốc nội (GDP) mới nhất của nước này.

Mức tăng trưởng gần 5% khác xa so với sự sụt giảm mà nền kinh tế Trung Quốc phải gánh chịu vào đầu năm 2020 khi đại dịch lần đầu tiên xuất hiện.

Trong ba tháng đầu năm nay, kinh tế Trung Quốc suy giảm 6,8% khi các hãng xưởng và nhà máy sản xuất đóng cửa trên toàn quốc.

Đó là lần đầu tiên nền kinh tế Trung Quốc thu hẹp kể từ khi nước này bắt đầu ghi nhận số liệu hàng quý vào năm 1992.

Tăng tốc

Các số liệu tăng trưởng kinh tế quan trọng được công bố hôm thứ Hai cho thấy sự phục hồi của Trung Quốc đang đạt tốc độ nhanh, mặc dù giới chuyên gia thường đặt câu hỏi về tính chính xác của dữ liệu kinh tế của nước này.

Số liệu hàng quý được so sánh với cùng kỳ năm 2019.

Iris Pang, trưởng bộ phận kinh tế Trung Quốc của ING tại Hong Kong, nói: "Tôi không nghĩ con số này tệ. "Tạo việc làm ở Trung Quốc khá ổn định, khiến người ta tiêu dùng nhiều hơn."

Số liệu thương mại của Trung Quốc cho tháng 9 cũng chỉ ra sự phục hồi mạnh mẽ, với xuất khẩu tăng 9,9% và nhập khẩu tăng 13,2% so với tháng 9 năm ngoái.

Trong hai thập kỷ niên qua, Trung Quốc đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế trung bình khoảng 9% một năm mặc dù tốc độ này đang dần chậm lại.

Trong khi đại dịch Covid-19 đã cản trở mục tiêu tăng trưởng của năm nay, Trung Quốc cũng bị lôi kéo vào cuộc chiến thương mại với Mỹ vốn đã leo thang trong những tháng gần đây.

Bơm tiền mặt

Trong năm nay chính phủ Trung Quốc đã triển khai một loạt các biện pháp để vực dậy nền kinh tế bị ảnh hưởng bởi virus corona và hỗ trợ việc làm.

Trong khi ngân hàng trung ương đã tăng cường hỗ trợ chính sách vào đầu năm nay sau khi các biện pháp giãn cách xã hội cản trở hoạt động kinh tế, thì gần đây, ngân hàng trung ương đã ngừng nới lỏng hơn nữa.

Đầu tháng này, Thủ tướng Lý Khắc Cường đã cảnh báo rằng Trung Quốc cần phải nỗ lực hết sức để đạt được các mục tiêu kinh tế cả năm.

Trong quý 2 năm nay, tăng trưởng kinh tế ở Trung Quốc đạt 3,2% khi bắt đầu phục hồi.

Yoshikiyo Shimamine, nhà kinh tế trưởng tại Viện nghiên cứu Dai-Ichi Life ở Tokyo nói: "Nền kinh tế Trung Quốc vẫn đang trên đà phục hồi, nhờ xuất khẩu được phục hồi.

"Nhưng chúng ta không thể nói rằng nó đã hoàn toàn loại bỏ được ảnh hưởng do virus corona gây ra."

Du lịch bùng nổ

Nền kinh tế Trung Quốc cũng sẽ được sự thúc đẩy trong năm nay từ "Tuần lễ vàng" - một kỳ nghỉ hàng năm vào tháng 10 khi hàng triệu dân Trung Quốc sẽ đi du lịch.

Do việc đi lại quốc tế bị hạn chế nghiêm t