Diễn biến COVID-19 tới 6h sáng 1/3: Thêm loại vaccine mới được cấp phép; Trên 90 triệu người khỏi bệnh

Ba quốc gia có số ca mắc trong 24 giờ qua cao nhất thế giới là Mỹ (trên 44.000 ca), Brazil (34.027 ca) và Pháp (19.952 ca).

Ba quốc gia có số ca tử vong trong 24 giờ qua cao nhất thế giới là Mỹ (1.135 ca), Mexico (378 ca) và Brazil (679 ca).

Đã có 21 quốc gia ghi nhận trên 1 triệu ca mắc COVID-19, trong đó đứng đầu là Mỹ với 29 triệu ca, thứ hai là Ấn Độ với 11 triệu ca và thứ ba là Brazil với 10,5 triệu ca.

Các nước cấp phép sử dụng cho một số vaccine COVID-19 mới

Mỹ cấp phép cho vaccine của Johnson&Johnson

Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) cho biết đã phê duyệt vaccine ngừa COVID-19 của hãng Johnson & Johnson để sử dụng khẩn cấp.

Theo đó, trong một thông báo, Giám đốc của FDA Janet Woodcock cho biết việc cấp phép cho loại vaccine này sẽ giúp Mỹ mở rộng thêm lựa chọn về các loại vaccine trong cuộc chiến chống đại dịch COVID-19. Trước đó, Mỹ đã cấp phép sử dụng khẩn cấp vaccine của Pfizer và Moderna hồi tháng 12/2020.

Theo đánh giá của FDA, vaccine của Johnson&Johnson chỉ cần tiêm 1 mũi duy nhất này có hiệu quả cao trong ngăn ngừa các triệu chứng nặng của bệnh COVID-19, trong đó có cả khả năng chống lại các biến thể mới của virus SARS-CoV-2. Johnson&Johnson đặt mục tiêu đến cuối tháng 3 cung cấp được 20 triệu liều vaccine, và tổng số liều đến cuối tháng 6 là 100 triệu liều.

Trung Quốc cấp phép một loại vaccine mới

Cục Quản lý Sản phẩm Y tế Quốc gia Trung Quốc (NMPA thông báo đã cấp phép có điều kiện cho một loại vaccine tái tổ hợp mới phòng COVID-19. Ưu điểm của loại vaccine mới này là việc chủng ngừa COVID-19 chỉ cần thực hiện qua một lần tiêm và dành cho đối tượng là người trên 18 tuổi.

Vaccine mới được nghiên cứu và phát triển bởi một nhóm chuyên gia thuộc Học viện Kỹ thuật Trung Quốc và Viện Quân y thuộc Học viện Khoa học Quân sự nước này. Đây là loại vaccine được phê duyệt đầu tiên của Trung Quốc sử dụng phương pháp dựa vào nhóm virus adeno gây bệnh đường hô hấp làm trung gian truyền bệnh để đưa gen đột biến của virus gây bệnh COVID-19 vào trong cơ thể. Loại vaccine này có thể được vận chuyển và bảo quản trong môi trường nhiệt độ từ 2 độ C tới 8 độ C.

Nga sắp cấp phép cho vaccine Sputnik-Light

Tài khoản Twitter chính thức của Sputnik-V ngày 28/2 thông báo đơn đăng ký vaccine Sputnik-Light đã được đệ trình để phê duyệt sử dụng khẩn cấp ở Nga và một số quốc gia khác. Đây là vaccine dạng đơn giản của Sputnik-V, chỉ tiêm 1 mũi duy nhất và kháng thể được sinh ra 1 tuần sau khi tiêm.

Ông Alexander Ginzburg, Giám đốc trung tâm y tế Gamalei - đơn vị phát triển loại vaccine này, nhấn mạnh rằng vaccine Sputnik Light sẽ bảo vệ cơ thể chống lại virus SARS-CoV-2 trong thời gian tối đa 5 tháng. Khả năng miễn dịch với COVID-19 sau khi tiêm chủng vaccine Sputnik-Light sẽ bắt đầu hình thành sau một tuần và số lượng kháng thể tối đa sẽ xuất hiện sau 4 tuần kể từ khi tiêm chủng. Vaccine mới dự kiến sẽ đựoc sử dụng để tiêm cho những đối tượng trẻ tuổi (dưới 30 tuổi).

Trung tâm Gamalei đã bắt đầu tiến hành thử nghiệm lâm sàng vaccine Sputnik-Light giai đoạn III (dự kiến từ ngày 17/2/2021 đến 28/1/2022) với sự tham gia của khoảng 4.000 tình nguyện viên và được tiến hành tại 15 tổ chức y tế ở Moscow, Kaliningrad, Saint Petersburg, Saratov và Smolensk…

Sau khi được cấp phép lưu hành, dự kiến vaccine này sẽ được đưa vào sử dụng để tiêm chủng cho người dân song song với các loại vaccine hai thành phần (tiêm 2 mũi) khác của Nga. Tuy nhiên, theo Tổng Giám đốc Quỹ Đầu tư trực tiếp Nga, Kirill Dmitriev, vaccine Sputnik-Light sẽ chủ yếu hướng đến thị trường nước ngoài.

Đến nay, Nga đã cấp phép sử dụng 3 loại vaccine ngừa COVID-19 gồm Sputnik-V, EpiVacCorona và CoviVac.

Châu Mỹ

Mỹ: Số ca nhập viện ở bang New York trên đà giảm

Tình hình dịch COVID-19 ở bang New York, từng là tâm dịch của Mỹ, đang có chiều hướng lắng dịu khi số ca nặng phải nhập viện điều trị đã giảm xuống mức thấp nhất trong hơn hai tháng qua.

Thống đốc bang New York Andrew Cuomo cho biết số ca nhập viện do COVID-19 ở bang này trong ngày 26/2 là 5.445 ca, giảm so với 5.626 ca ghi nhận một ngày trước đó và là mức thấp nhất kể từ ngày 12/12/2020. Trong khi đó, tỷ lệ mắc bệnh trung bình trong 7 ngày là 3,18%, giảm so với mức 3,22% của ngày 25/2, tức là mức thấp nhất kể từ ngày 26/11/2020. Trong khi đó, tỷ lệ mắc COVID-19 trong 24 giờ chỉ tăng nhẹ từ 2, 82% lên 2,85% so với ngày trước đó.

Thống đốc Cuomo cho hay bang New York đang nỗ lực đẩy nhanh tiến độ tiêm vaccine phòng COVID-19 cho tất cả người dân có nhu cầu, theo đó thêm nhiều điểm tiêm chủng đã được thành lập.

Bang New York ghi nhận số ca tử vong do COVID-19 cao thứ hai ở Mỹ chỉ sau California.

Cuba ghi nhận số ca tử vong trong một tháng lần đầu vượt ngưỡng 100 ca

Bộ Y tế Cuba thông báo số ca tử vong do COVID-19 trong vòng một tháng ở nước này đã lần đầu tiên vượt ngưỡng 100 ca.

Theo đó, với 102 ca tử vong do COVID-19 ghi nhận đến thời điểm này, tháng 2/2021 đã trở thành tháng có nhiều ca không qua khỏi nhất ở Cuba kể từ khi dịch bệnh bùng phát hồi tháng 3 năm ngoái.

Trong 24 giờ qua, đảo quốc Caribe này có thêm 618 ca mắc COVID-19 và 4 ca tử vong, nâng tổng số ca mắc và ca tử vong lên lần lượt 49.779 ca và 318 ca. Hơn 50% số ca mắc mới ghi nhận ở thủ đô La Habana, điểm nóng dịch bệnh của Cuba, tiếp đến là các tỉnh Mayabeque và Camaguey. Đáng chú ý, ngày 27/2 có thêm 100 trẻ dưới 18 tuổi có kết quả xét nghiệm dương tính với virus SARS-CoV-2, nâng tổng số trường hợp này lên 5.465 ca.

Giám đốc Cơ quan vệ sinh và dịch tễ quốc gia Cuba Francisco Duran khuyến cáo người dân nước này, đặc biệt là những người dễ bị tổn thương thuộc nhóm nguy cơ cao mắc bệnh, nâng cao ý thức phòng dịch.

Cuba có 4.221 ca mắc COVID-19 đang được điều trị tại bệnh viện, trong đó có 59 bệnh nhân nặng. Số bệnh nhân hồi phục và được xuất viện là 44.566 ca, chiếm 90,6% số ca mắc.

Châu Âu

Hoàng tử Anh cảnh báo về thông tin sai liên quan vaccine trên mạng xã hội

Hoàng tử Anh William vừa lên tiếng cảnh báo về việc những thông tin chống vaccine phòng COVID-19 lan tràn trên mạng xã hội, đồng thời hối thúc những người có bệnh nền và những người đủ điều kiện nên sớm tiêm phòng. Tuyên bố này được đưa ra sau lời kêu gọi tương tự của Nữ hoàng Elizabeth II.

Trong một video do Cung điện Kensington công bố tối 27/2, Công tước xứ Cambridge William cho rằng truyền thông xã hội đôi khi tràn ngập nhiều tin đồn và thông tin sai lệch, đồng thời khuyến cáo mọi người nên thận trọng đối với nguồn thông tin. Công tước William cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiêm vaccine, đặc biệt đối với những người có bệnh nền, và khẳng định ông cùng với Công tước phu nhân Catherine sẵn sàng hỗ trợ chương trình tiêm vaccine.

Video trên được công bố sau khi Nữ hoàng Elizabeth II ngày 25/2 hối thúc người dân nên đi tiêm phòng. Nữ hoàng Anh kêu gọi những người lo ngại về việc tiêm chủng nên “nghĩ đến người khác thay vì chính bản thân họ”. Số liệu chính thức được công bố cùng ngày 27/2 cho thấy tổng cộng 19,7 triệu người tại Anh đã được tiêm mũi đầu tiên phòng COVID-19 kể từ khi nước này triển khai chiến dịch tiêm vào tháng 12/2020.

Trong khi đó, ngày 28/2, Bộ Y tế Anh thông báo tất cả các hộ gia đình ở vùng England có con em trong độ tuổi đi học sẽ được xét nghiệm nhanh COVID-19, với mỗi người được xét nghiệm hai lần trong một tuần. Biện pháp này nhằm thúc đẩy ưu tiên của chính phủ là đưa học sinh trở lại trường học.

Theo đó, kể từ ngày 1/3, các bộ dụng cụ xét nghiệm nhanh sẽ được phân phối tới hơn 500 địa điểm. Học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông sẽ được lấy mẫu xét nghiệm lần một tại trường trước khi làm xét nghiệm tại nơi cư trú. Trong khi đó, học sinh tiểu học không có triệu chứng của bệnh COVID-19 sẽ không được xét nghiệm ở trường nhưng được khuyến khích làm xét nghiệm tại nơi cư trú.

Bồ Đào Nha đạt tỷ lệ tiêm phòng cao hơn mức trung bình của EU

Bộ Y tế Bồ Đào Nha cho biết quốc gia Tây Nam Âu này đã đạt tỷ lệ tiêm phòng 7,5 liều/100 dân, cao hơn so mức trung bình 6,83/100 của Liên minh châu Âu (EU).

Hai tháng sau khi bắt đầu triển khai chiến dịch tiêm phòng, Bồ Đào Nha đã tiêm vaccine cho 837.887 người, trong đó có 263.825 người đã được tiêm mũi thứ hai.

Châu Á

Thái Lan bắt đầu chiến dịch tiêm chủng

Loại vaccine được Thái Lan sử dụng trong đợt tiêm đầu tiên là vaccine do hãng dược phẩm Sinovac Biotech của Trung Quốc sản xuất. Vaccine này được dùng cho các đối tượng từ 18 đến 59 tuổi, do đó Thủ tướng Prayuth Chan-ocha, 66 tuổi, không nằm trong nhóm được tiêm lần này.

Phó Thủ tướng Anutin Charnvirakul cho biết Thái Lan hi vọng việc tiêm chủng vaccine giúp bảo vệ người dân cũng như cho phép Thái Lan sớm quay trở lại trạng thái bình thường.

Trong tuần này, Thái Lan đã nhận 200.000 liều vaccine CoronaVac đầu tiên từ hãng dược phẩm Sinovac Biotech của Trung Quốc. Vaccine này đang được phân phối tới 13 tỉnh thành có nguy cơ lây nhiễm cao. Dự kiến Thái Lan sẽ được cung cấp thêm 1,8 triệu liều CoronaVac vào tháng 3 và tháng 4/2021. Ngoài ra, theo kế hoạch, Thái Lan cũng sẽ nhận 17.000 liều vaccine của AstraZeneca trong tuần thứ 2 của tháng Ba.

Cho tới thời điểm hiện tại, Thái Lan chưa có xuất hiện ổ dịch mới nào và chỉ với hơn 25.000 ca nhiễm bệnh nói chung. Chính phủ Thái Lan cho biết họ có kế hoạch tiêm chủng cho hơn một nửa dân số trưởng thành trong năm nay

Campuchia tiêm phòng mễn phí cho người thu gom rác tại thủ đô

Campuchia ngày 28/2 thông báo các nhân viên thu gom và xử lý rác thải tại thủ đô Phnom Penh được tiêm miễn phí vaccine COVID-19, nêu rõ họ nằm trong các nhóm đối tượng được ưu tiên tiêm chủng.

Trong thông báo, Bộ trưởng Y tế Mam Bunheng cho biết: "Bộ Y tế mời tất cả các nhân viên thu gom rác thải, tuổi từ 18-59, ở thủ đô Phnom Penh đến tiêm phòng trên cơ sở tự nguyện ngay từ bây giờ tại các điểm tiêm phòng được chỉ định".

Campuchia bắt đầu chiến dịch tiêm vaccine COVID-19 từ ngày 10/2 vừa qua sau khi nhận lô vaccine đầu tiên của công ty Sinopharm (Trung Quốc). Trong số các nhóm ưu tiên tiêm chủng có nhân viên y tế, thành viên và quan chức chính phủ, nhân viên và thành viên Thượng viện và Quốc hội, người đứng đầu chính quyền thành phố và các tỉnh, các lực lượng vũ trang, cảnh sát, nhà báo và nhân viên xử lý rác thải...

Theo số liệu chính thức, đến ngày 26/2, hơn 63.000 người đã được tiêm phòng COVID-19 tại Campuchia. Nước này đã ghi nhận tổng cộng 805 ca nhiễm, không có ca tử vong, trong khi 477 bệnh nhân đã bình phục và xuất viện.

Ngày càng nhiều người muốn được tiêm vaccine phòng COVID-19

Đây là kết quả cuộc khảo sát do hãng tư vấn quốc tế KekstCNC tiến hành trong tháng 2 tại 6 quốc gia phát triển, gồm Mỹ, Anh, Đức, Pháp, Thụy Điển và Nhật Bản.

Theo đó, khảo sát chỉ ra ngày càng nhiều người tại các quốc gia này cho rằng cần phải tiêm vaccine phòng COVID-19. Khẳng định đây là một xu hướng rõ ràng, báo cáo khảo sát có đoạn nêu rõ số người cho biết họ sẵn sàng đi tiêm vaccine phòng COVID-19 ngày càng tăng tại tất cả các quốc gia khi các chiến dịch tiêm chủng liên tiếp khởi động tại nhiều nơi trên thế giới.

Quốc gia có tỷ lệ người dân sẵn sàng đi tiêm chủng cao nhất là Anh với 89% người được hỏi lựa chọn phương án này, cao hơn mức 70% trong khảo sát thực hiện hồi tháng 12/2020. Tại Thụy Điển, trong khảo sát mới nhất, tỷ lệ người dân muốn được tiêm chủng là 76%, tăng rõ rệt so với mức 53% ghi nhận hồi tháng 12/2020. Trong cùng khoảng thời gian, xu hướng gia tăng cũng được ghi nhận tại Mỹ (từ 58% lên 64%), tại Đức (từ 63% lên 73%) và tại Nhật Bản (từ 50% lên 64%). Ngay cả ở Pháp, quốc gia được cho là không có nhiều người tin tưởng vaccine, tỷ lệ người lựa chọn đi tiêm vaccine phòng COVID-19 cũng tăng mạnh từ mức 40% ghi nhận trong khảo sát hồi tháng 12 lên mức 59% trong khảo sát mới nhất.

Người tham gia khảo sát tại 6 quốc gia đều chung nhận định rằng Israel và Anh đã tiến hành chương trình tiêm chủng tốt nhất trên thế giới. Riêng tại Anh, tính từ khi khởi động hồi tháng 12/2020 đến ngày 28/2, tổng cộng 20.089.551 triệu người dân tại quốc gia này đã được tiêm phòng COVID-19, ít nhất là một mũi. Tính đến giữa tháng 2/2021, chiến dịch tiêm chủng đã đạt mục tiêu tiêm mũi đầu cho 15 triệu người thuộc nhóm nguy cơ cao nhất. Thủ tướng Anh Boris Johnson gọi đây là một "thành tựu to lớn" đồng thời đánh giá cao những nỗ lực của đội ngũ nhân viên Dịch vụ Y tế quốc gia (NHS), những người trực tiếp tham gia triển khai chương trình tiêm chủng trên cả nước. Trong tháng 3, chiến dịch tiêm chủng tại Anh sẽ được mở rộng ra nhóm đối tượng trên 40 tuổi.

Kể từ khi bùng phát lần đầu tại Trung Quốc hồi tháng 12/2019, đại dịch COVID-19 đã khiến trên 114 triệu người mắc bệnh, trong đó có trên 2,5 triệu người đã tử vong. Các quốc gia trên thế giới đang nỗ lực để có thể triển khai các chiến dịch tiêm chủng vaccine phòng bệnh sớm nhất có thể với mong muốn tận dụng công cụ sắc bén này để sớm đẩy lùi dịch bệnh trên toàn cầu.

Hầu hết các chiến dịch tiêm chủng được thực hiện trên tinh thần tự nguyện nhưng Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và các chính phủ đều khuyến khích người dân chủ động tham gia tiêm chủng và nâng cao tinh thần phòng dịch để sớm đưa thế giới trở lại cuộc sống bình thường sau hơn 1 năm đảo lộn vì đại dịch.

Tính đến sáng 1/3 (theo giờ Việt Nam), theo báo Financial Times của Anh, đã có tổng cộng hơn 239,950 triệu liều vaccine ngừa COVID-19 được sử dụng tại 117 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới.

Công thức Israel

Israel đang là nước dẫn đầu thế giới về chủng ngừa Covid-19 cho người dân, với một nửa dân số đã được tiêm vaccine tính đến ngày 28/2. Thành công trong chiến dịch vaccine nhanh nhất thế giới của Israel cung cấp cho các quốc gia khác cái nhìn thực tế đầu tiên về cách tiêm chủng toàn dân có thể thay đổi quỹ đạo đại dịch ra sao, theo Washington Post.

Một loạt nghiên cứu y tế gấp rút của Israel tiết lộ rằng vaccine của Pfizer-BioNTech thậm chí còn hiệu quả hơn mong đợi trong việc ngăn ngừa virus, an toàn cho gần như tất cả người lớn và gần như không có tác dụng phụ nghiêm trọng.

Nhanh nhất thế giới

Kết quả nghiên cứu khoa học của Israel đã cho phép giới chức y tế mở chương trình tiêm chủng cho phụ nữ mang thai và cho con bú. Đồng thời, kết quả cũng cho thấy vaccine an toàn cho những người bị dị ứng thực phẩm và các bệnh tự miễn dịch.

Và vaccine đã tỏ ra rất hiệu quả trong việc bảo vệ người cao tuổi, những người đặc biệt dễ bị tổn thương. Gần 90% người Israel trên 50 tuổi đã được tiêm chủng đầy đủ.

Với dân số chỉ khoảng 9 triệu người và hệ thống y tế quốc gia phổ quát, Israel tự thân đã trở thành phòng thí nghiệm vaccine của thế giới. Chương trình đã tiêm cho hơn 4,6 triệu người với ít nhất mũi tiêm đầu tiên, tốc độ nhanh nhất tính theo bình quân đầu người so với bất kỳ quốc gia nào. Hơn 3,3 triệu người đã tiêm cả hai mũi.

Pfizer đảm bảo cung cấp liều lượng vaccine ổn định để đổi lấy quyền truy cập vào dữ liệu ẩn danh từ hồ y tế đã được số hóa của hầu hết người dân Israel. Dữ liệu này cho phép các nhà khoa học tại các trường đại học, bộ y tế và Pfizer theo dõi tác động của vaccine với tốc độ nhanh chưa từng thấy.

"Đôi khi bạn đi từ thử nghiệm lâm sàng sang thế giới thực, bạn nhận được những kết quả khác nhau", Hagai Levine, nhà dịch tễ học tại Đại học Hebrew, Chủ tịch Hiệp hội Bác sĩ Y tế Công cộng Israel, cho biết. "Những gì các nghiên cứu này đang cho chúng ta thấy là vaccine có tác dụng bảo vệ rất tốt trước bệnh tật và nguy cơ tử vong. Đó là một tin tuyệt vời cho thế giới".

Song nghiên cứu vẫn chưa trả lời được một số câu hỏi cấp thiết, bao gồm hiệu quả của vaccine trước các biến chủng mới của virus. Các chuyên gia cũng đang tranh luận về mức độ lây nhiễm virus sau khi một người được tiêm chủng, vấn đề quan trọng trong việc làm chậm sự lây lan của bệnh.

Israel cũng chưa trở thành hình mẫu mà thế giới khao khát về việc quay trở lại cuộc sống bình thường. Tỷ lệ lây nhiễm tại nước này vẫn ở mức cao, rõ ràng là do sự xuất hiện của các biến chủng mới và việc một số cộng đồng không tuân thủ các quy định phòng dịch.

Tỷ lệ tiêm phòng ở những người Do Thái Chính thống cực đoan và một số khu dân cư Arab của Israel vẫn dưới mức trung bình. Tại các vùng lãnh thổ của Palestine bị Israel chiếm giữ trong cuộc chiến năm 1967, phần lớn dân cư vẫn chưa được tiêm chủng, và Israel đã phải đối mặt với những chỉ trích trong và ngoài nước vì không cung cấp thêm vaccine.

Những kết quả lạc quan

Tuy nhiên, hàng loạt thông tin lạc quan đã trấn an các quan chức y tế, những người lo lắng theo dõi khi loại vaccine mới được nghiên cứu và triển khai tiêm chủng trong vòng vài tháng, thay vì vài năm như thông thường.

Trong vòng vài tuần kể từ khi Israel tiêm vaccine cho người đầu tiên vào cuối tháng 12, các nghiên cứu nhanh đã được truyền thông thu thập, được tác giả đăng trên Twitter và được các tổ chức nghiên cứu công bố rộng rãi.

Eran Segal, giáo sư tại Viện Khoa học Weizmann, đã đăng trên Twitter kết quả của một trong những nghiên cứu quan trọng đầu tiên vào đầu tháng 2 khi những người Israel lớn tuổi nhất - những người đầu tiên được tiêm ngừa - đã hoàn thành phác đồ tiêm hai mũi. Nhóm của ông phát hiện số ca nhiễm Covid mới trong số những người trên 60 tuổi sụt giảm 41%.

"Đó là phát hiện quan trọng nhất ở Israel cho đến nay - rằng khi nói đến việc bảo vệ hệ thống chăm sóc sức khỏe, vaccine đang chiến thắng", Ronni Gamzu, người đứng đầu Bệnh viện Sourasky ở Tel Aviv, một trong những bệnh viện lớn nhất đất nước, nói.

Ông Gamzu cho biết số lượng bệnh nhân Covid tại bệnh viện ông đã giảm hai phần ba trong 2 tháng. "Bạn vẫn có thể có tỷ lệ lây nhiễm cao, nhưng một khi bạn tiêm vaccine cho 90% số người trên 50 tuổi, bạn đang loại bỏ mối đe dọa thực sự của dịch bệnh", ông nói.

Một nghiên cứu lớn khác, do Bộ Y tế Israel và Pfizer đồng tiến hành, cho thấy tỷ lệ phát bệnh nghiêm trọng và tử vong ở những người được tiêm chủng đã giảm 93%.

Nghiên cứu, chưa được bình duyệt, cũng cho thấy việc tiêm chủng giúp giảm 90% sự lây truyền của virus, phát hiện được nhiều nhà khoa học ca ngợi là con đường quan trọng để đi đến miễn dịch cộng đồng. Song các chuyên gia khác tỏ ra nghi ngờ, lưu ý khó khăn trong việc phát hiện ca nhiễm không triệu chứng và cho rằng cần phải giám sát thêm các trường hợp này.

Để xác định tác động của vaccine trên toàn bộ dân số, các chuyên gia y tế đang phân tích dữ liệu của Israel theo độ tuổi, giới tính, vị trí và lịch sử sức khỏe trong 20 năm trở lại đây.

Kiểm soát không có nghĩa là loại bỏ

Việc triển khai vaccine nhanh chóng của Israel đang được theo dõi sát sao trên khắp thế giới, giữa lúc các quốc gia khác vật lộn với việc triển khai tại nước mình trong bối cảnh công chúng ngày càng mệt mỏi với các hạn chế phòng dịch.

Theo Zoe McLaren, phó giáo sư giảng dạy chính sách công tại Đại học Maryland, Mỹ, kết luận rõ ràng có thể rút ra từ những phát hiện ban đầu ở Israel là: "Hãy đổ tiền điên cuồng vào chương trình tiêm chủng, vì việc này sẽ chấm dứt đại dịch".

Điều này nói lên rằng có sự khác biệt lớn giữa Israel và các quốc gia khác, và số lượng liều vaccine là một trong những khác biệt đó. Ở nhiều quốc gia, bao gồm cả Mỹ, việc triển khai đã bị cản trở một phần do nguồn cung không đủ. Dân số nhỏ và hệ thống chăm sóc sức khỏe tập trung của Israel cũng khiến việc so sánh trở nên kém hiệu quả.

Dữ liệu từ Israel "cho thấy bạn có thể làm gì khi có một hệ thống y tế nguyên vẹn và một hệ thống y tế đơn giản hóa, tinh gọn như của Israel", Peter J. Hotez, chuyên gia về vaccine và các bệnh truyền nhiễm tại Đại học Y Baylor, cho biết. Kinh nghiệm ở Israel là lý do để hy vọng, ông nói, nhưng với các biến chủng virus mới đang lây lan, "điều đó có nghĩa là chúng ta phải tiến nhanh hơn".

Ngay cả ở chính Israel, tiêm chủng dường như đang chạy đua với một kẻ thù ngày càng đáng sợ.

Các quan chức Israel đang nới lỏng lệnh phong tỏa quốc gia lần thứ ba và đã đưa ra hệ thống "thẻ thông hành xanh" cho phép người đã được tiêm chủng tham dự các buổi hòa nhạc, đến phòng tập thể dục và tham gia các hoạt động thường nhật khác.

Song các sân bay, biên giới và một số trường học vẫn đóng cửa. Và khi những người trẻ tuổi đã đủ điều kiện để được tiêm vaccine - bất kỳ ai từ 16 tuổi trở lên đều có thể tiêm miễn phí - tốc độ tiêm chủng đã chậm lại. Các nhà dịch tễ học cảnh báo rằng Israel có thể còn lâu mới có thể bỏ quy định đeo khẩu trang và giới nghiêm.

"Chúng tôi đang kiểm soát được đại dịch", nhà dịch tễ học Levine nói. "Nhưng kiểm soát không có nghĩa là loại bỏ. Chúng tôi vẫn chưa đến mức đó".

Trở thành "hiệp sỹ trong bộ áo giáp sáng bóng", TQ đẩy Mỹ sang lề trong ngoại giao vaccine

Trung Quốc đã giành được nhiều lời khen từ khắp nơi trên thế giới, nhiều tuần sau khi bị chỉ trích như nơi bắt nguồn của dịch Covid-19.

"Hiệp sỹ trong bộ áo giáp sáng bóng"

Một nhà ga hàng hoá rộng lớn tại Addis Ababa, thủ đô Ethiopia là trung tâm trong mạng lưới cung cấp vaccine ngừa Covid-19 mà Trung Quốc đang thiết lập, nhằm nhanh chóng phân phối vaccine do nước này sản xuất ra toàn cầu, kéo theo đó là việc gia tăng sức ảnh hưởng chính trị.

Trong tuần qua, dự kiến sẽ có hơn 1 triệu liều vaccine của Trung Quốc được chung chuyển qua nhà ga này, trong đó hàng trăm nghìn liều đã được vận chuyển tới các quốc gia lân cận. Theo đó, sẽ có thêm nhiều chuyến bay vận chuyển vaccine được thực hiện thông qua sự hợp tác giữa tập đoàn Alibaba và hãng hàng không quốc gia Ethiopia.

Đằng sau những chuyến hàng đó là điều mà Trung Quốc hướng đến - gia tăng sức mạnh mềm, đó là lòng cảm kích từ các chính trị gia và người dân ở những nước đang phát triển cần vaccine với chi phí thấp, và hình ảnh một quốc gia với vai trò người bảo trợ cho sức khoẻ cộng đồng quốc tế.

Trong nhiều tháng, chính quyền Trung Quốc cũng như các công ty nước này đã chuẩn bị các thủ tục cần thiết để triển khai việc cung cấp vaccine cho các quốc gia từ châu Phi đến Trung đông và Mỹ Latinh.

"Đó là một cơ hội lớn cho Trung Quốc nếu họ đi các bước đi đúng đắn", Ray Yip, chuyên gia sức khoẻ cộng đồng và cựu giám đốc Quỹ Bill và Meilnda Gates tại Trung Quốc nói. Ở thời điểm Mỹ và châu Âu đang tập trung vào việc tiêm chủng trong nước, Trung Quốc xuất hiện như "hiệp sỹ trong bộ áo giáp sáng bóng".

Chính quyền Mỹ dưới thời Tổng thống Trump đã tập trung vào việc mua vaccine để sử dụng trong nước, cũng như từ chối tham gia các nỗ lực quốc tế về phân phối vaccine công bằng thông qua sáng kiến Covax của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Covax được thiết lập với mục tiêu cung cấp đủ lượng vaccine cho 20% dân số các nước đang phát triển vào cuối năm 2021. Trong khi đó, chính quyền Biden đã công bố sẽ hỗ trợ 4 tỷ USD cho Covax, mà một nửa trong đó sẽ được chuyển giao ngay lập tức.

Thiết lập "Con đường tơ lụa sức khỏe"

Các bên liên quan đã thiết lập một chuỗi cung ứng có thể duy trì kiểm soát nhiệt độ bảo quản vaccine từ thời điểm sản xuất cho tới quán trình phân phối - và qua đó thúc đẩy "Con đường Tơ lụa sức khoẻ", cụm từ mà Bắc Kinh gọi mạng lưới này.

Một trong những điểm đến đầu tiên của vaccine Trung Quốc được chuyển qua cảng hàng hoá Addis Ababa là Uganda. Ở trung tâm của SinoAfrica Medicines &Health, một đơn vị của tập đoàn dược phẩm Trung quốc Northern International Group tại Kampala, Uganda, các vệ sĩ với máy đo nhiệt độ và cảnh sát có vụ trang đang giám sát một khu nhà kho vừa được trưng dụng để lưu trữ vaccine.

Phía trong tường hàng rào cao hơn 3m, SinoAfrica đã thiết lập hệ thống nhà xưởng kiểm soát nhiệt độ để hỗ trợ phân phối vaccine tại Uganda và các nước Đông Phi. Trong chuỗi cung ứng vaccine của Trung Quốc, Ethiopia đóng vai trò đặc biệt. Vào tháng 12, Trung Quốc và nhà chức trách Ethiopia đã khởi công xây dựng Trung Tâm Phòng chống dịch bệnh châu Phi tại Addis Ababa, cơ sở trải rộng trên khu vực dài 90.000m3 với vốn tài trợ và được xây dựng bởi các công ty Trung Quốc.

Với thoả thuận đạt được giữa Thủ tướng Ethiopia Abiy Ahmed và người sáng lập Alibaba Jack Ma, hãng hàng không Ethipia Airlines sẽ phân phối hơn 14 triệu khẩu trang, găng tay và các thiết bị bảo hộ khác do Quỹ Jack Ma tài trợ cho các quốc gia châu Phi.

Các máy bay của Ethiopia Airlines sẽ đảm nhiệm việc phân phối các thiết bị bảo hộ y tế do Trung Quốc sản xuất tới 52 trong tổng số 54 quốc gia châu Phi trong vòng 7 ngày.

Tại những nước nghèo như Zimbabwe, Nigeria và Sudan, nơi các nhân viên y tế thường phải làm việc nhiều tháng không lương, các khoản hỗ trợ của Jack Ma được đón nhận nhiệt liệt. Truyền thông quốc gia Trung Quốc đăng tải đoạn phim ghi lại hình ảnh chiếc máy bay đầu tiên của Ethiopia Airlines cất cánh từ Quảng Châu. "Cảm ơn Trung Quốc," viên phi công nói. "Tình hữu nghị Trung Quốc - châu Phi muôn năm", các kiểm soát viên không lưu đáp lại.

Ông Ma và Trung Quốc đã giành được nhiều lời khen từ khắp nơi trên thế giới, nhiều tuần sau khi Trung Quốc bị chỉ trích như nơi khởi nguồn của virus. Sau các thành công về việc hợp tác, ông Ahmed khuyến khích Ethiopia Airlines thúc đẩy quan hệ kinh doanh với các công ty Trung Quốc.

Vào tháng 12, Ethiopia Airlines đã triển khai chương trình hợp tác vận chuyển vaccine với Alibaba, kế hoạch là sẽ thực hiện bay 1 tuần 2 lần để đưa vaccine tới châu Phi và nhiều khu vực khác trên toàn thế giới. Người phát ngôn của Alibaba cho biết công ty sẽ thực hiện các chuyến bay thử nghiệm và đang đàm phán với các đối tác quan trọng nhằm đảm bảo kế hoạch vận chuyển thuận tiện.

"Vận chuyển vaccine hiện là ưu tiên của công ty chúng tôi", đại diện Ethiopia Airlines Fitsum Abady nói.

Việc vận chuyển vaccine sẽ đặt Alibaba và Ethiopia Airlines trước những thách thức chưa từng có. Theo đó, các yêu cầu trong quá trình vận chuyển sẽ ngặt nghèo hơn trước đây. Các đơn vị logistics của Alibaba sẽ đảm nhiệm vai trò như bên ở giữa trong việc kết nối khách hàng đối với đơn vị vận chuyển thứ ba, qua đó làm nảy sinh rủi ro trong quá trình kiểm soát toàn bộ quá trình vận chuyển.

Quá trình vận chuyển vaccine sẽ được theo dõi từ trung tâm kiểm soát tại nhà ga, trong khi các thiết bị cảm ứng đặt trong các thùng chứa vaccine thường xuyên cập nhật nhiệt độ bên trong. Trưởng đại diện bộ phận hậu cần của Ethiopia Yibeltal Mariyam cho biết các đơn đặt hàng mới đang đến từ nhiều quốc gia như Kenya và Nam Phi.

"Quá trình phân phối vaccine sẽ không chỉ kéo dài 6 tháng, mà sẽ là 2 năm để phân phối khắp châu Phi, hoặc thậm chí muộn hơn," Bisrat Mariyam, quản lý bộ phận dược phẩm Ethiopia Airlines cho biết.

Ngoại giao vaccine không phải sẽ luôn mang lợi ích cho Trung Quốc

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào đầu tháng 6 năm ngoái khẳng định châu Phi sẽ được nhận vaccine của Trung Quốc. Với cùng quan điểm trên, Ngoại trưởng Vương Nghị, người đã thực hiện chuyến thăm 5 quốc gia tại châu Phi vào tháng 1, khẳng định việc phân phối vaccine cho châu Phi sẽ là ưu tiên của Bắc Kinh trong năm nay.

Trong một thông báo được phát đi, Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết nước này đang hợp tác với các đối tác nhằm cung cấp vaccine cho hơn 60 quốc gia, trong đó 20 nước đã sử dụng các vaccine này.

Châu Phi hiện là khu vực sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức trong quá trình phân phối vaccine, khi nhiều nước đang thiếu các cơ sở hạ tầng cần thiết để tiếp nhận và vận chuyển số lượng lớn vaccine. Hai sản phẩm vaccine từ các công ty dược phẩm phương tây với hiệu quả lên tới 90% đòi hỏi việc lưu trữ vaccine ở nhiệt độ cực thấp. Ngược lại, 3 loại vaccine của Trung Quốc do Sinopharm, Sinovac Biotech và CanSino có thể lưu trữ trong các tủ lạnh thông thường, qua đó dễ dàng vận chuyển và sử dụng ở các nước đang phát triển.

Các thử nghiệm lâm sàng nhận định mức độ hiệu quả của vaccine Trung Quốc dao động từ 50,4% - 86%, cao hơn mức 50% mà WHO coi là cần thiết để mang lại hiệu quả.

Nhưng đến nay, các nhà sản xuất vaccine Trung Quốc đã hạn chế cung cấp thông tin về cách thức các nhà nghiên cứu đánh giá mức độ hiệu quả của vaccine. Nhiều chuyên gia y tế đã đặt câu hỏi về các dữ liệu nghiên cứu của vaccine Trung Quốc, đồng thời cảnh báo về việc đưa các vaccine này vào sử dụng một cách vội vã, bao gồm việc tiêm vaccine cho người cao tuổi.

Thử nghiệm của vaccine do hãng Sinovac ph&aacut