Bài diễn văn hay nhất 100 năm qua

Lời tựa: Bài diễn văn hay nhất thế giới của cả 1 thế kỷ trước, được phóng viên William Saller, thuộc The New York Times bình chọn, không phải của một chính khách lừng danh, cũng không phải bàn về một sự kiện trọng đại hay một vĩ nhân thế giới mà của của luật sư Georges Graham Vest (1830-1904) về một con chó của thân chủ ông bị hàng xóm giết hại, đọc tại một phiên toà cách đây hơn thế kỷ.
Thưa quý ngài Hội thẩm !
Người bạn tốt nhất mà con người có được trên thế gian này một ngày nào đó cũng có thể hoá ra kẻ thù quay lại chống ta. Con cái mà ta nuôi dưỡng với tình yêu thương hết mực có thể rồi cũng chỉ một lũ vô ơn. Những người gần gũi thân thiết ta nhất, những người ta gửi gắm hạnh phúc và danh dự nhất, có thể trở thành kẻ phản bội, phụ bạc lòng tin cậy và sự trung thành của ta. Tiền bạc mà con người có được, rồi sẽ mất đi. Nó mất đi đúng vào lúc ta cần đến nó nhất.
Tiếng tăm của con người cũng có thể tiêu tan trong phút chốc bởi một hành động bột phát một giây. Những kẻ phủ phục tôn vinh ta khi ta thành đạt có thể sẽ là những kẻ đầu tiên ném đá vào ta khi ta sa cơ lỡ vận.
Duy có một người bạn hoàn toàn không vụ lợi mà con người có được trong thế giới ích kỷ này, người bạn không bao giờ bỏ ta đi, không bao giờ tỏ ra vô ơn hay tráo trở, đó là con chó của ta.
Con chó của ta luôn ở bên cạnh ta trong phú quý cũng như trong lúc bần hàn, khi khoẻ mạnh cũng như lúc ốm đau. Nó ngủ yên trên nền đất lạnh, dù trong đêm Đông rét cắt da cắt thịt hay bão tuyết lấp vùi, chỉ miễn sao được cận kề bên chủ. Nó hôn bàn tay ta, dù bàn tay đó không còn thức ăn gì cho nó. Nó liếm vết thương của ta và những trầy xước mà ta hứng chịu khi ta va chạm với cuộc đời tàn bạo này. Nó canh giấc ngủ của ta như thể ta là một ông hoàng, cho dù ta có là một gã ăn mày.
Dù khi ta đã tán gia bại sản, thân bại danh liệt thì vẫn còn con chó trung thành với tình yêu nó dành cho ta như thái dương trên bầu trời. Nếu chẳng may số phận đá ta ra rìa xã hội, không bạn bè, vô gia cư, thì con chó trung thành chỉ xin ta một ân huệ là cho nó được đồng hành, cho nó làm kẻ bảo vệ ta trước hiểm nguy, giúp ta chống lại kẻ thù.
Và một khi trò đời hạ màn, thần chết rước linh hồn ta đi để lại thân xác ta trong lòng đất lạnh, khi tất cả thân bằng quyến thuộc đã phủi tay sau nắm đất cuối cùng và quay đi để sống tiếp cuộc đời của họ, thì chính khi ấy bên nấm mồ ta, vẫn còn con chó cao thượng của ta nằm gục mõm giữa hai chân trước, đôi mắt ướt buồn vẫn luôn mở ra, dỏng tai cảnh giác xung quanh, tuyệt đối trung thành và chân thực ngay cả khi ta đã mất rồi !
(Nguồn: The New York Times)