NHIỀU LO NGẠI KHI ĐỨC CẮT GIẢM MẠNH NGÂN SÁCH VIỆN TRỢ NƯỚC NGOÀI

Cắt giảm ngân sách và những lo ngại
Liên minh cầm quyền Dân chủ/Xã hội Cơ đốc giáo (CDU/CSU) đã giảm ngân sách của Bộ Hợp tác kinh tế và Phát triển Liên bang xuống dưới 10 tỷ Euro, tương đương mức giảm 8%. Động thái này nhằm dồn ngân sách cho lĩnh vực quốc phòng, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump từng khởi xướng việc giảm mạnh nguồn viện trợ nước ngoài.
Bộ trưởng Hợp tác kinh tế và Phát triển liên bang Alabali Radovan cùng các tổ chức viện trợ đã cảnh báo về những hậu quả nhân đạo nghiêm trọng sau diễn biến kể trên.
“Ngân sách của chúng tôi đã giảm khoảng 910 triệu euro so với năm 2024. Trước tình hình khủng hoảng ngày càng gia tăng, Đức đang đầu tư ít hơn vào hợp tác quốc tế so với nhu cầu cấp thiết thực tế”, China Daily dẫn tuyên bố của Bộ trưởng Alabali Radovan, ngày 23-9.
Để làm rõ hơn những hậu quả, Bộ trưởng Alabali Radovan đã đề cập đến việc hơn 700.000 người tị nạn tại Kenya chịu ảnh hưởng trực tiếp sau khi chính quyền Tổng thống Donald Trump giảm tài trợ cho Chương trình Lương thực thế giới (WFP).
“Căng thẳng đang gia tăng, nhiều người phải chạy trốn khi khu vực này ngày càng bất ổn. Đây là điều không thể chấp nhận về mặt nhân đạo và cũng không phù hợp với lợi ích an ninh của Đức”, Bộ trưởng Alabali Radovan nhận định.
Nhấn mạnh vai trò quan trọng của viện trợ đối với sự ổn định toàn cầu, quan chức này cũng khẳng định, mỗi đồng Euro được đầu tư khôn ngoan trên toàn thế giới đều thúc đẩy an ninh và hòa bình, kể cả tại châu Âu và Đức.

Ở cấp độ thế giới
Trong khi đó, Tổng thư ký tổ chức phi chính phủ Help Thorsten Klose-Zuber cảnh báo, việc Đức giảm mạnh viện trợ nước ngoài sẽ khiến hơn 4 triệu người trên toàn thế giới không được hỗ trợ lương thực và 1,5 triệu người không thể tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe cơ bản.
Ông Thorsten Klose-Zuber cũng lo ngại các quốc gia khác khó có thể lấp đầy khoảng trống ngân sách, đồng thời lưu ý đến xu hướng các nhà tài trợ phương Tây đang dần rút khỏi những cam kết về viện trợ đa phương.
Nghị sĩ đảng Xanh Jamila Schafer cho biết, dù không thể thay thế hoàn toàn viện trợ của Mỹ nhưng việc Chính phủ Đức không sẵn lòng lấp đầy khoảng trống sẽ gây ra hậu quả tàn khốc đối với những quốc gia nhận viện trợ.
Ở chiều ngược lại, vẫn có những ý kiến bảo thủ lập luận rằng, viện trợ nước ngoài của Đức vẫn có thể đạt kết quả tốt với ngân sách dưới 10 tỷ Euro. Đảng cực hữu Sự lựa chọn vì nước Đức (AfD) thậm chí kêu gọi cắt giảm sâu hơn nữa, coi viện trợ phát triển cho các nền kinh tế mới nổi là “lãng phí tiền thuế của người dân”.

CẢNH BÁO 'BẪY LEO THANG' TRONG CÁC VỤ XÂM PHẠM VÙNG TRỜI

Bộ trưởng Quốc phòng Đức kêu gọi các thành viên NATO
Giữ bình tĩnh với những cáo buộc máy bay Nga xâm phạm không phận và tránh "bẫy leo thang".
Trong cuộc họp báo tại thủ đô Berlin ngày 23/9, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cảnh báo phản ứng thái quá trước các vụ "máy bay Nga xâm phạm không phận" có thể đe dọa hòa bình và an ninh châu Âu. "Đó là bẫy leo thang được sắp đặt để chúng ta rơi vào. Chúng ta sẽ không làm theo ý của Nga, không để bản thân bị khiêu khích", ông nói.
Bộ trưởng Pistorius nhấn mạnh Đức sẽ tiếp tục bảo vệ không phận NATO trước các vụ xâm phạm, ủng hộ giải pháp cân nhắc kỹ lưỡng thay vì phản ứng vội vã, nhấn mạnh tầm quan trọng của "sự cân bằng phù hợp" khi đối phó. Ông cho rằng "những lần máy bay Nga xâm nhập gần đây không có ý đồ gây hấn rõ ràng".
"Sự tỉnh táo không phải là hèn nhát hay sợ hãi, mà là trách nhiệm đối với đất nước của mình và hòa bình tại châu Âu. Những đề xuất hấp tấp như bắn hạ vật thể nào đó trên trời hay rầm rộ thể hiện sức mạnh không giúp gì nhiều vào lúc này", ông nói.

Tổng thư ký NATO Mark Rutte lên tiếng
Tổng thư kí tuyên bố liên minh sẽ quyết định có tấn công máy bay Nga hay không "dựa trên thông tin tình báo về mối đe dọa". Ông Rutte bày tỏ quan điểm tương đồng với Bộ trưởng Pistorius, khi đánh giá vụ biên đội MiG-31 Nga bay vào Estonia tuần trước "không gây ra mối đe dọa trực tiếp"
Các bình luận được đưa sau khi Ngoại trưởng Ba Lan Radoslaw Sikorski ngày 22/9 tuyên bố nước này sẵn sàng bắn hạ tên lửa và máy bay xâm phạm không phận, dù vô tình hay cố ý. Thủ tướng Donald Tusk cũng khẳng định Ba Lan sẽ "hạ các vật thể bay khi chúng xâm phạm vùng trời và bay qua lãnh thổ", nhấn mạnh đây là "vấn đề không phải bàn cãi".
Quân đội Estonia cáo buộc ba tiêm kích MiG-31 Nga ngày 19/9 tiến vào không phận nước này trong vòng 12 phút mà không xin phép. Theo phía Estonia, sự việc diễn ra gần đảo Vaindloo ở Vịnh Phần Lan, tiêm kích Nga tắt bộ phát đáp và không khai báo lộ trình bay.

Nga lên tiếng
Nga cho biết biên đội MiG-31 bay chuyển sân theo kế hoạch từ Karelia đến căn cứ tại vùng lãnh thổ hải ngoại Kaliningrad, khẳng định dữ liệu theo dõi cho thấy biên đội đã tuân thủ chặt chẽ quy tắc về sử dụng vùng trời quốc tế và "không xâm phạm biên giới của các quốc gia khác".
Một tuần trước khi Estonia đưa ra cáo buộc, giới chức Ba Lan cho biết ít nhất 19 máy bay không người lái (UAV) đã bay vào không phận nước này khi Nga tập kích miền tây Ukraine. Quân đội Ba Lan và đồng minh NATO hạ được ít nhất 4 UAV, những chiếc còn lại tự rơi sau khi hết nhiên liệu.
Bộ Quốc phòng Nga khẳng định chỉ tấn công các mục tiêu tại Ukraine và không nhắm tới Ba Lan, cho biết Moskva sẵn sàng tham vấn với Warsaw về vấn đề trên.

KÊU GỌI EU TĂNG CƯỜNG HỖ TRỢ UKRAINE

Bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ ủng hộ Kiev giành lại lãnh thổ
Theo Reuters, Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul ngày 24/9 kêu gọi châu Âu “trưởng thành” và tăng cường hỗ trợ Ukraine sau phát biểu mới nhất của Tổng thống Mỹ Donald Trump ủng hộ Kiev giành lại toàn bộ lãnh thổ từ Nga.
Một ngày trước đó, ông Trump cho rằng Ukraine có thể giành lại toàn bộ lãnh thổ do Nga kiểm soát và Kiev nên hành động ngay khi Moskva đang đối mặt với những khó khăn kinh tế “lớn.”
Đây được xem là sự thay đổi rõ rệt trong lập trường ngôn từ của Tổng thống Trump theo hướng có lợi cho Ukraine.
Không những thế, khi gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy bên lề Đại hội đồng Liên hợp quốc, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra ý kiến cho rằng các nước NATO có thể bắn hạ máy bay Nga vi phạm không phận, đồng thời bày tỏ quan điểm ủng hộ hơn đối với cơ hội giành chiến thắng của Ukraine trong cuộc chiến.
Trả lời phỏng vấn đài Deutschlandfunk, Ngoại trưởng Đức Wadephul cho rằng Tổng thống Trump đã nhận ra nỗ lực thuyết phục Tổng thống Nga Vladimir Putin chấm dứt chiến tranh không thành công.

Ngoại trưởng Đức kêu gọi
Chúng ta phải nhìn vào những gì tự mình có thể làm được. Chúng ta có thể làm được nhiều hơn; không phải tất cả các quốc gia châu Âu đều thực hiện đúng cam kết với Ukraine. Chúng ta cần xem xét các lựa chọn tài chính và quân sự khác mà mình có.”
Theo Ngoại trưởng Đức, phát biểu của ông Trump là tín hiệu tích cực cho Ukraine và châu Âu, khi nhà lãnh đạo Mỹ “phải thừa nhận rằng những nỗ lực đáng kể của ông với Tổng thống Putin đến nay chưa thành công.” Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo việc châu Âu tăng cường năng lực an ninh sẽ không dễ dàng.

Các nước lên tiếng
Một số quan chức châu Âu giấu tên nhận định sự thay đổi ngôn từ của ông Trump có thể nhằm gửi thông điệp rằng trách nhiệm hỗ trợ Ukraine giờ thuộc về châu Âu.
Một quan chức Tây Âu bày tỏ quan điểm: “Ông ấy dường như đang nói lời tạm biệt phải không? Nhưng điều đó có thể thay đổi vào ngày mai. Dù sao thì các lá bài đã rõ ràng với chúng ta. Chúng ta biết mình phải làm gì.”
Một nhà ngoại giao Đông Âu cấp cao nhận định bình luận của ông Trump nhằm báo hiệu sự thay đổi lập trường và cho thấy “nhà lãnh đạo Mỹ đang bắt đầu rút lui bằng cách gửi đi thông điệp rằng đây là vấn đề của châu Âu.”

Nhu cầu Ukraine
Trước đó, ngày 22/9, hãng Bloomberg dẫn nguồn thạo tin cho biết Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) và Chính phủ Ukraine đã nhất trí rằng nước này cần tới 65 tỷ USD nguồn hỗ trợ tài chính từ bên ngoài cho đến năm 2027, cao gần gấp đôi so với ước tính trước đó của Kiev là 38 tỷ USD.
Ngoài ra, IMF cũng được cho là đang cân nhắc khoản vay mới trị giá khoảng 8 tỷ USD cho Ukraine. Trong khi đó, Ukraine vẫn đang trong giai đoạn triển khai chương trình hỗ trợ trị giá 15,5 tỷ USD với IMF, dự kiến kết thúc vào năm 2027.
Trong bối cảnh hơn 60% ngân sách quốc gia được dành cho quốc phòng và an ninh, Ukraine phụ thuộc mạnh mẽ vào hỗ trợ tài chính từ các nước phương Tây và các tổ chức tài chính quốc tế để trang trải lương khu vực công, lương hưu và chi tiêu nhân đạo.

Nguồn: Hà Nội Mới; Vnexpress; VietnamPlus