HỘI NGHỊ AN NINH MÜNCHEN: THÁCH THỨC VÀ HỢP TÁC XUYÊN ĐẠI TÂY DƯƠNG

Hội nghị An ninh München lần thứ 62

Diễn ra tại thành phố München (thủ phủ của bang Bayern, từ ngày 13-15/2 được đánh giá là phép thử mới đối với quan hệ xuyên Đại Tây Dương, trong bối cảnh Mỹ và châu Âu có những quan điểm khác biệt về an ninh, quốc phòng và cách tiếp cận các vấn đề toàn cầu.

Bên cạnh vấn đề Greenland, chương trình nghị sự của hội nghị tập trung vào triển vọng duy trì đoàn kết xuyên Đại Tây Dương, vai trò bảo đảm an ninh của Mỹ đối với châu Âu, xung đột tại Ukraine cũng như quan hệ với Moskva.

Hội nghị An ninh München được tổ chức thường niên từ năm 1963, là một trong những diễn đàn quan trọng về chính sách đối ngoại và an ninh toàn cầu.

Các bên tham gia

Ngoại trưởng Marco Rubio dẫn đầu phái đoàn Mỹ tham dự hội nghị thường niên năm nay. Trả lời báo giới khi rời Mỹ, ông nhấn mạnh châu Âu vẫn là đối tác quan trọng của Mỹ. Bên cạnh đó, Ngoại trưởng Mỹ cũng lưu ý bối cảnh địa chính trị đang thay đổi nhanh chóng, đòi hỏi các bên xem xét lại vai trò và cách thức hợp tác.

Quan chức Mỹ dự kiến tập trung vào các lĩnh vực hợp tác liên quan đến các vấn đề khu vực và toàn cầu như cuộc xung đột ở Ukraine, Trung Đông và cạnh tranh chiến lược toàn cầu. Ngoài ra, ông Rubio dự kiến kêu gọi các nước châu Âu tăng cường chia sẻ gánh nặng, nhất là trong lĩnh vực phòng thủ chung.

Chủ tịch Hội nghị An ninh München, ông Wolfgang Ischinger cho rằng quan hệ xuyên Đại Tây Dương đang đối mặt những thách thức đáng kể về lòng tin và mức độ tín nhiệm. Tuy nhiên, ông bày tỏ hy vọng sự tham dự của Ngoại trưởng cùng nhiều nghị sỹ Mỹ tại hội nghị lần này sẽ là tín hiệu tích cực cho triển vọng hợp tác thời gian tới.

Trong khi đó, Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết Berlin theo đuổi cách tiếp cận cân bằng trong quan hệ với Washington. Ông nhấn mạnh châu Âu cần tăng cường năng lực tự chủ, trong đó có việc đảm nhận nhiều trách nhiệm hơn về an ninh, thúc đẩy độc lập công nghệ và củng cố nền tảng tăng trưởng kinh tế. Dù vậy, ông khẳng định các nước châu Âu và Mỹ vẫn là đối tác và đồng minh.

Các chủ đề quan trọng

Ngoài vấn đề quan hệ xuyên Đại Tây Dương, chủ đề Greenland cũng thu hút mối quan tâm trong bối cảnh nhiều nước châu Âu quan ngại sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần bày tỏ mong muốn kiểm soát Greenland (vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch), viện dẫn tầm quan trọng chiến lược đối với an ninh quốc gia của Mỹ.

Nhiều nước châu Âu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tôn trọng chủ quyền và các cơ chế hợp tác hiện hành trong liên minh, đồng thời kêu gọi duy trì đối thoại để xử lý các vấn đề nảy sinh.

Trả lời báo chí châu Âu trong tuần này, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron bày tỏ quan ngại khi cho rằng căng thẳng giữa châu Âu và Mỹ có thể gia tăng sau những diễn biến gần đây liên quan đến Greenland.

Ông nhấn mạnh Liên minh châu Âu cần giữ lập trường vững vàng đối với vấn đề này, đồng thời lưu ý châu Âu đang đứng trước những biến động trong quan hệ với Mỹ. Tuần trước, Pháp và Canada đã mở lãnh sự quán tại thủ phủ Nuuk của Greenland, động thái được xem là thể hiện sự ủng hộ đối với Greenland và Đan Mạch.

Kỳ vọng

Bên lề Hội nghị An ninh München năm nay, Ngoại trưởng Mỹ Rubio nhiều khả năng sẽ có các cuộc tiếp xúc song phương với lãnh đạo châu Âu và Ukraine. Giới phân tích nhận định các cuộc trao đổi tại München có thể góp phần định hình hướng đi tiếp theo của quan hệ Mỹ-châu Âu, đặc biệt trong các vấn đề an ninh, xung đột khu vực và cấu trúc trật tự quốc tế.

CỰU THỦ TƯỚNG ANGELA MERKEL CÂN NHẮC TÁI TRANH CỬ?

Tin đồn

Cựu Thủ tướng Angela Merkel được nhận định có thể sẽ tranh cử Tổng thống Đức, dự kiến diễn ra vào năm 2027.

Những tin đồn như vậy đang lan truyền trong Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU), đảng mà bà Angela Merkel từng lãnh đạo.

Những người thân cận của Thủ tướng Đức, Friedrich Merz, đang lo ngại trước khả năng này, bao gồm cả việc bà Merkel được đề cử bởi đảng Xanh, nơi bà rất được lòng dân.

Nếu bà Merkel đắc cử, ông Merz sẽ rơi vào thế khó xử, xét đến lịch sử không mấy thân thiện giữa hai người.

Lo ngại

Bà Merkel, người từng giữ chức Thủ tướng Đức từ năm 2005 đến 2021, đã đóng vai trò trong việc loại bỏ ông Merz khỏi vị trí lãnh đạo phe nghị sĩ CDU/CSU năm 2002, buộc ông phải rời khỏi chính trường một thời gian dài.

Thủ tướng muốn có một tổng thống trung thành, và Bộ trưởng Giáo dục Karin Prien cùng Chủ tịch Quốc hội Julia Klockner được nêu tên là những ứng cử viên tiềm năng.

Tổng thống Đức được bầu bởi một cơ quan đặc biệt, Đại hội Liên bang, nơi liên minh CDU/CSU, với tư cách là phe lớn nhất, có cơ hội chiến thắng cao nhất. Tuy nhiên, các lực lượng chính trị khác cũng sẽ có tiếng nói trong quá trình này.

Những tin đồn về mối lo ngại ngày càng tăng trong số các đồng minh chính trị thân cận nhất của Thủ tướng Merz được chứng minh một cách gián tiếp, bởi thực tế là mặc dù cuộc bỏ phiếu sẽ diễn ra vào tháng 2/2027, CDU đã cho biết, họ sẽ chính thức công bố ứng cử viên của mình trong những tuần tới.

Theo báo Bild, một nguồn lo ngại khác đối với những người thân cận của ông Merz là kế hoạch của bà Merkel muốn đóng vai trò tích cực hơn trong đời sống chính trị và công cộng của đất nước.

Ví dụ, bà Merkel đã quyết định tham gia đại hội đảng CDU sắp tới lần đầu tiên kể từ khi rời chức thủ tướng.

Nguồn: VietnamPlus; Soha