Xuất khẩu dầu Nga thấp nhất từ đầu năm

(Ảnh minh họa).

Vài tuần gần đây, Nga giảm bán dầu ra nước ngoài, một phần do tuân thủ cam kết giảm cung với OPEC+.

Số liệu theo dấu tàu thuyền của Bloomberg cho thấy trong 4 tuần kết thúc vào ngày 20/8, tính trung bình, Nga xuất khẩu 2,84 triệu thùng dầu thô một ngày. Con số này thấp hơn 1 triệu thùng so với mức đỉnh giữa tháng 5 và cũng là thấp nhất kể từ tháng 1.

Tính riêng tuần kết thúc vào ngày 20/8, xuất khẩu dầu trung bình ngày đạt 2,37 triệu thùng. Dù vậy, số liệu theo tuần còn phụ thuộc vào lịch trình của tàu dầu và sự chậm trễ do thời tiết xấu. Việc bảo trì các cảng và đường ống cũng có thể gây gián đoạn xuất khẩu vài ngày.

Tuy vậy, các số liệu trên cũng cho thấy Nga đang tuân thủ cam kết giảm cung toàn cầu của Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và đồng minh (OPEC+). Ban đầu, Nga cho biết sẽ giảm sản xuất dầu để trả đũa các lệnh trừng phạt của phương Tây sau chiến sự tại Ukraine. Tuy nhiên, con số này thực tế vẫn tăng lên và chỉ giảm mạnh vài tuần gần đây. Nguyên nhân là Arab Saudi gia hạn mức cắt giảm sản xuất tự nguyện, khiến Nga chịu sức ép hành động tương tự.

Lượng dầu xuất đi từ các cảng phía tây hiện giảm 420.000 thùng một ngày so với mức trung bình tháng 2. Dòng chảy từ các cảng ở biển Baltic và Biển Đen giảm 8 trong 9 tuần qua.

Đầu tháng này, Phó thủ tướng Nga Alexander Novak cho biết họ sẽ gia hạn việc giảm xuất khẩu sang tháng 9. Tuy nhiên, quy mô cắt giảm chỉ là 300.000 thùng một ngày, thay vì 500.000 thùng trong tháng này.

Khi khách hàng châu Âu không còn nhiều, việc Nga giảm xuất khẩu tác động chủ yếu đến khách châu Á. Trong 4 tuần tính đến hết 20/8, dầu Nga sang châu Á hiện còn trung bình 2,51 triệu thùng một ngày, giảm 100.000 thùng so với tuần trước đó. Ấn Độ hiện là khách mua lớn nhất với dầu Nga qua đường biển.

Nguồn thu của Nga từ xuất khẩu dầu ước tính giảm còn 38 triệu USD trong tuần đến hết ngày 20/8, giảm 15% so với tuần trước đó. Cùng kỳ năm ngoái, con số này vào khoảng 150 triệu USD.

Thời hoàng kim đã qua của Nhật Bản: Gặm nhấm nỗi đau với Sony, Panasonic, Toshiba, lặng nhìn Trung Quốc vượt mặt sau 30 năm

Việc coi thường các nhà khởi nghiệp, mải vật lộn với hệ lụy giảm tốc tăng trưởng từ cuộc khủng hoảng bong bóng cuối thập niên 1980 đã khiến Nhật Bản bị Trung Quốc vượt mặt.

Vào năm 1995 khi tờ Fortune bắt đầu công bố danh sách Global 500, cái tên Mitsubishi của Nhật Bản đã đánh bại những thương hiệu như Walmart, Exxon, GM-vốn là các hãng sẽ thống trị bảng xếp hạng sau này.

Với tổng doanh thu 176 tỷ USD, Mitsubishi đánh bại hàng loạt những cái tên đình đám như AT&T, Citicorp, DuPont, P&G thời đó.

Ngoài ra trong top 10 còn có những cái tên Nhật Bản khác như Mitsui, Itochu, Sumitomo, Marubeni và Nissho Iwai (Sojitz).

Nếu xét trong tổng bảng xếp hạng Global 500 thì các công ty Nhật Bản nhiều thứ 2 với 149 hãng góp mặt, đứng đầu là Mỹ với 151.

Tuy nhiên nếu xét về tổng doanh thu toàn bộ doanh nghiệp Nhật Bản góp mặt trong Global 500 thì chúng cao hơn bất kỳ thị trường nào, kể cả Mỹ lẫn Châu Âu.

Ngoài ra hàng loạt những cái tên nổi tiếng như Sony, Panasonic, Toshiba...cũng khiến "Made in Japan" trở thành biểu tượng cho chất lượng, sự thịnh vượng và phát triển của Nhật Bản.

Vậy nhưng 28 năm trôi qua và mọi chuyện đã hoàn toàn thay đổi.

Nhật Bản hiện chỉ còn 41 công ty góp mặt trong Global 500, thấp hơn 136 của Mỹ và 135 của Trung Quốc đại lục.

Tổng doanh thu các thương hiệu Nhật góp mặt trong bảng xếp hạng này chỉ vào khoảng 2,8 nghìn tỷ USD năm 2022, tương đương 6,8% toàn bộ công ty thuộc danh sách.

Trong khi đó, các doanh nghiệp Mỹ có mặt trong Global 500 chiếm 31,8% tổng doanh thu toàn bảng xếp hạng, Trung Quốc đóng góp 27,5%.

Hiện Toyota là doanh nghiệp Nhật Bản xếp hạng cao nhất ở bậc 19 với 274 tỷ USD doanh thu. Còn cựu vương Mitsubishi năm nào thì hiện đứng thứ 45 với 159 tỷ USD doanh thu, sau cả những công ty quốc doanh Trung Quốc như China Baowu Steel Group.

Những cái tên đình đám của Nhật Bản như Toshiba thì nay đã phải bán mình với giá 14 tỷ USD. Hãng Sony thì gánh khoản nợ lớn từ năm 2012, Sharp kinh doanh thua lỗ và phải nhờ chính phủ cứu trợ.

Panasonic thì từng nghĩ đến việc bán tất cả các mảng kinh doanh thua lỗ, bao gồm cả sản xuất tivi-vốn là mảng từng đem lại tên tuổi cho tập đoàn này.

"Đã từng có thời điểm ai cũng có đồ Sony trong nhà, nhưng giờ đây chẳng ai nhìn thấy lại hình ảnh đó một lần nào nữa", chuyên gia phân tích Tony Costa của Forrester Research nhận định.

Hiện phần lớn những tập đoàn điện tử tiêu dùng từng nổi tiếng của Nhật Bản đều phần lớn suy yếu, phá sản hoặc sống lay lắt với chút ít lợi nhuận.

Làm thế nào mà hàng loạt những huyền thoại Nhật Bản mất đi hào quang của mình sau 30 năm nhanh chóng như vậy? Theo Fortune, nguyên do nằm ở nền kinh tế nước này, sự chậm đổi mới của các doanh nghiệp cũng như đà trỗi dậy của Trung Quốc.

Coi thường khởi nghiệp

Theo Fortune, nền kinh tế Nhật Bản đã bỏ lỡ các cuộc cách mạng công nghệ, coi thường xu thế khởi nghiệp vì mải mê đối phó với tình trạng tăng trưởng giảm tốc, giảm phát cùng những hệ lụy kéo dài kể từ sau cuộc khủng hoảng bong bóng cuối thập niên 1980.

Đà tăng trưởng thấp chỉ vào khoảng 5,3% suốt 10 năm qua của nền kinh tế lớn thứ 3 thế giới đã khiến các tập đoàn nổi tiếng nước này không có nhiều cơ hội phát triển.

Trong khi đó, nền kinh tế Mỹ tăng trưởng bình quân đến 23% cùng kỳ, còn Trung Quốc đại lục là 83%, qua đó vượt mặt Nhật Bản để lấy ngôi vị số 2 thế giới.

Đồng quan điểm, chuyên gia kinh tế Norihiro Yamaguchi của Oxford Economics nhận định Nhật Bản không chỉ tăng trưởng giảm tốc mà còn bỏ lỡ nhiều cơ hội bùng nổ và cách mạng công nghệ, vốn đem lại lợi ích cực lớn cho những nền kinh tế khác.

Chuyên gia Yamaguchi chỉ ra tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp ngành công nghệ của Nhật Bản hiện nay rất thấp, thế rồi văn hóa trọng nam khinh nữ khiến Nhật Bản bỏ lỡ lượng lớn tài năng và sức lao động của phụ nữ.

Tồi tệ hơn là kiểu kinh doanh bảo thủ, ít chịu đầu tư đổi mới khiến các tập đoàn lớn của nước này bỏ lỡ hàng loạt những cơ hội bùng nổ.

"Doanh nghiệp Nhật Bản hiện nay chỉ chú ý đến cắt giảm chi phí nhân công hơn là tăng cường đầu tư đổi mới, phát triển những mảng kinh doanh mới", chuyên gia Yamaguchi ngán ngẩm.

Chính vì nguyên nhân này mà nền kinh tế thứ 3 thế giới chẳng có nổi một tập đoàn công nghệ lớn nào lọt được vào Global 500, tương tự như những gì Alphabet (Google), Microsoft, Alibaba hay Tencent đã làm.

"Nhật Bản không giống Trung Quốc khi không nhận ra được đà phát triển của các nhà khời nghiệp như Jack Ma (Alibaba) hay Pony Ma (Tencent)", chuyên gia Vasuki Shastry của Chatham House nhận định.

Lấy ví dụ trong ngành tivi-vốn từng làm nên tên tuổi Nhật Bản như Sony, Sharp. Dù đã thống trị thị trường nhưng những thương hiệu này lại không chuyển đổi thành công sang dạng tivi màn hình phẳng, không bắt kịp xu thế vì sự bảo thủ.

Trong khi đó sự cạnh tranh quá lớn, lợi nhuận giảm đã khiến những cái tên nhỏ hơn như JVC, Hitachi, Fujitsu, Toshiba rút khỏi thị trường thay vì đầu tư tìm hiểu thị trường ngách, phát triển công nghệ mới. Hậu quả là cuộc cách mạng màn hình phẳng khiến LG và Samsung của Hàn Quốc trỗi dậy.

Tương tự, việc coi thường mảng khởi nghiệp khiến Nhật Bản bỏ lỡ tiếp cuộc cách mạng điện thoại thông minh. Trong khi Panasonic và Sony quá tập trung vào thị trường nội địa, bỏ qua những cải tiến công nghệ trên thế giới thì Apple bất ngờ xuất hiện với iPhone và chuỗi cung ứng của họ tại Trung Quốc.

Ngay cả khi smartphone thành xu thế với sự gia nhập của Google và Android, các hãng điện thoại Nhật cũng chậm chạp cải tiến để rồi bị Samsung của Hàn Quốc cho "hít khói".

Thậm chí ngay cả các tập đoàn đã từng lọt vào Global 500 của Nhật Bản cũng đã "ngồi" ở đó suốt nhiều thập niên mà chẳng có lấy một cái tên mới nào gia nhập.

"Việc thiếu những tên tuổi khởi nghiệp mới khiến những cái tên Nhật Bản ngày càng biến mất trong bảng xếp hạng Global 500", chuyên gia Yamaguchi thừa nhận.

Thương hiệu gần đây nhất của Nhật Bản lọt vào danh sách này là Toyota Tsucho, hãng giao dịch thuộc tập đoàn Toyota và mới chỉ quay lại bảng xếp hạng cách đây 6 năm. Trên tổng số, thương hiệu này nằm trong Global 500 được khoảng 15 năm.

Trái ngược lại, hàng loạt những tên tuổi của Mỹ hay Trung Quốc mới xuất hiện và bùng nổ mạnh mẽ. Lấy ví dụ như Tesla, đế chế xe điện của nhà Elon Musk này mới chỉ xuất hiện trong Global 500 cách đây 3 năm nhưng đã leo lên vị trí 152, vượt qua 3/4 những cái tên đến từ Nhật Bản.

Trung Quốc trỗi dậy

Tại thời điểm Nhật Bản phải vật lộn với tăng trưởng giảm tốc và những hệ lụy từ cuộc khủng hoảng bong bóng cuối thập niên 1980 thì Trung Quốc đã nhanh chóng trỗi dậy để chiếm chỗ.

Số công ty Trung Quốc góp mặt Global 500 đã tăng từ 3 cái tên năm 1995 lên 135 thương hiệu hiện nay, đồng thời vượt qua rất nhiều doanh nghiệp Nhật Bản cả về quy mô, doanh thu lẫn tầm ảnh hưởng.

Không chỉ lấy mất vị thế nền kinh tế số 2 thế giới, đầu năm nay Trung Quốc còn vượt mặt Nhật Bản để trở thành nhà xuất khẩu ô tô lớn nhất thế giới nhờ bắt kịp cuộc cách mạng xe điện.

Những cái tên như BYD (xếp hạng 212 trong Global 500) hay CATL (292) đã khiến ngay cả Tesla của Mỹ cũng phải dè chừng.

Trong khi đó, hãng xe hơi lớn nhất thế giới Toyota của Nhật Bản thì đã phải thay đổi giám đốc điều hành Akio Toyoda vì sự chậm trễ trong cuộc đua ô tô điện.

Đến thời điểm hiện tại, hãng xe này vẫn chưa có một sản phẩm xe điện nào thực sự cạnh tranh được trên thị trường ngoài dòng BZ4X từng bị hoãn sản xuất vì lỗi.

Thế rồi việc Trung Quốc bắt kịp làn sóng dịch chuyển sản xuất thuê ngoài (Outsourcing) từ các nhà máy Phương Tây, thu hút được các hãng sản xuất điện thoại như Apple mở nhà máy làm điện thoại thông minh iPhone cho đến công nghệ chip, bán dẫn cùng vô số cuộc cách mạng máy móc thiết bị khác đã khiến nền kinh tế này bỏ rơi Nhật Bản ở nhiều mặt.

Mặc dù Trung Quốc có lợi thế hơn về dân số, tài nguyên và sức tiêu dùng nhưng không thể phủ nhận rằng chiến lược đúng đắn của chính phủ khi đầu tư cho khởi nghiệp đã giúp các tập đoàn Trung Quốc trỗi dậy nhanh chóng, thay thế những cái tên xưa cũ của Nhật Bản.

Đồng Yên yếu

Tờ Fortune nhận định một yếu tố nữa khiến các tên tuổi Nhật Bản yếu thế hiện nay là đà giảm giá của đồng Yên, từ 112 Yên đổi 1 USD lên 135 Yên/USD trong năm tài khóa 2021-2022. Chính điều này đã khiến doanh thu của các tập đoàn Nhật Bản mất 20% giá trị chỉ tính riêng quy đổi tỷ giá.

Ví dụ doanh thu 274 tỷ USD của Toyota Motor năm 2022 nếu quy đổi theo tỷ giá năm 2021 sẽ tương đương 331 tỷ USD, thừa sức lọt vào top 10 hãng có doanh thu cao nhất thế giới.

Tuy nhiên đồng Yên yếu không chỉ khiến doanh thu quy đổi bằng USD giảm mà còn khiến nền kinh tế nước này đối mặt nhiều thách thức.

Ban đầu, Nhật Bản muốn duy trì đồng Yên yếu để tạo lợi thế cạnh tranh về giá cho hàng xuất khẩu, thế nhưng điều này đồng nghĩa họ cũng sẽ phải nhập khẩu với mức giá cao hơn các nguyên liệu, năng lượng, thực phẩm... cho sản xuất và tiêu dùng trong nước.

Xin được nhắc là Nhật Bản không có nhiều tài nguyên nên phần lớn nguyên liệu, năng lượng cho sản xuất hay lương thực, sản phẩm tiêu dùng sẽ phải nhập khẩu từ các nhà máy ở nước ngoài.

Chính điều này đã làm chi phí sản xuất tăng cao, xói mòn lợi ích từ xuất khẩu nhờ đồng Yên yếu.

"Chuỗi cung ứng của Nhật Bản hiện nay là nhập khẩu nguyên liệu thô từ nước ngoài, sản xuất gia tăng giá trị và xuất khẩu. Với cơ chế này thì chẳng có giá trị gia tăng nào được thêm nếu đồng nội tệ giảm giá", chủ sở hữu Tadashi Yanai của Fast Retailing (Uniqlo) nhận định.

Kẻ đi làm thuê

Sau thời hoàng kim của mình, nhiều tên tuổi lớn Nhật Bản giờ đây không phá sản thì lại đi làm thuê cho các hãng nước ngoài.

Ví dụ như Sony từng phải cung cấp linh kiện camera cho iPhone, Sharp cũng đã từng cung cấp màn hình cho điện thoại của Apple.

Panasonic thì từ bỏ mảng smartphone để tập trung vào đồ gia dụng, Sony thì hưởng lợi nhờ dòng máy chơi game PlayStation cùng ngành phim ảnh, âm nhạc ở Hollywood.

Đã có thời điểm nói đến máy tính, người ta không còn nhớ đến Toshiba hay Sony nữa mà là Levono của Trung Quốc. Nói về smartphone thì Huawei, Xiaomi của Trung Quốc lấn át hoàn toàn điện thoại Nhật Bản, còn xe điện thì BYD chiếm ưu thế rất lớn.

Ngay cả mảng tivi từng là niềm tự hào Nhật Bản thì nay TCL của Trung Quốc cũng đang trỗi dậy nhanh chóng.

Như một hệ quả tất yếu, chuyên gia phân tích Stephen Baker của NPD Group nói thẳng: "Mọi người đều nhận ra rằng những ngày tháng hoàng kim trước kia của các doanh nghiệp Nhật Bản sẽ không quay trở lại nữa".

Thảm họa hạt nhân Fukushima: Nhật Bản xả nước đã qua xử lý trong vòng 24 giờ

(Ảnh minh họa).

Nhật Bản sẽ bắt đầu xả nước thải nhiễm phóng xạ đã qua xử lý từ nhà máy hạt nhân Fukushima ra Thái Bình Dương vào thứ Năm 24/8, bất chấp sự phản đối của các nước láng giềng.

Quyết định này được đưa ra vài tuần sau khi cơ quan giám sát hạt nhân của Liên Hợp Quốc chấp thuận kế hoạch.

Khoảng 1,34 triệu tấn nước - đủ để lấp đầy 500 hồ bơi cỡ chuẩn Olympic - đã tích tụ kể từ trận sóng thần năm 2011 phá hủy nhà máy này.

Nước thải sẽ được xả ra biển trong hơn 30 năm sau khi được lọc và làm loãng.

Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida hôm 22/8 cho biết sau cuộc họp Nội các rằng các nhà chức trách sẽ yêu cầu bên điều hành nhà máy "chuẩn bị kịp thời" để việc xả thải bắt đầu vào ngày 24/8 nếu điều kiện biển và thời tiết phù hợp.

Ông Kishida đã đến thăm nhà máy vào ngày 20/8, làm dấy lên suy đoán rằng việc xả nước sắp xảy ra.

Chính phủ cho biết việc này là một bước cần thiết trong quá trình ngừng các hoạt động kéo dài và tốn kém của nhà máy nằm trên bờ biển phía đông, cách thủ đô Tokyo khoảng 220km về phía đông bắc.

Nhật Bản đã thu thập và lưu trữ nước bị ô nhiễm trong các bể chứa lớn trong hơn một thập kỷ, nhưng không còn chỗ để chứa.

Năm 2011, một trận sóng thần do trận động đất mạnh 9,0 độ richter gây ra đã làm ngập ba lò phản ứng của Nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi.

Sự kiện này được coi là thảm họa hạt nhân tồi tệ nhất thế giới kể từ vụ Chernobyl.

Ngay sau đó, các nhà chức trách đã thiết lập một khu vực ngăn chặn, khu vực này tiếp tục được mở rộng khi phóng xạ rò rỉ từ nhà máy, buộc hơn 150.000 người phải sơ tán khỏi khu vực.

Kế hoạch xả nước từ nhà máy đã gây báo động trên khắp châu Á và Thái Bình Dương kể từ khi nó được chính phủ Nhật Bản phê duyệt vào hai năm trước.

Kế hoạch này đã được cơ quan giám sát hạt nhân của Liên Hợp Quốc ký thông qua vào tháng 7 cùng với kết luận từ các nhà chức trách rằng tác động đối với con người và môi trường sẽ không đáng kể.

Tuy nhiên, nhiều người dân, kể cả ngư dân trong vùng, lo ngại việc xả nước dù đã qua xử lý sẽ ảnh hưởng đến kế sinh nhai của họ.

Một đám đông phản đối ở Tokyo hôm 22/8 cũng đã tổ chức một cuộc biểu tình bên ngoài dinh thự chính thức của thủ tướng, kêu gọi chính phủ ngừng việc xả nước nhiễm phóng xạ.

Các nhà điều hành nhà máy Tepco đã lọc nước để loại bỏ hơn 60 chất phóng xạ nhưng nước sẽ không hoàn toàn bị khử hết các chất phóng xạ vì nó vẫn chứa tritium và carbon-14, đồng vị phóng xạ của hydro và carbon không thể dễ dàng loại bỏ khỏi nước.

Nhưng các chuyên gia cho biết chúng không phải là mối nguy hiểm trừ khi tiêu thụ với số lượng lớn, vì chúng phát ra lượng phóng xạ rất thấp.

"Miễn là việc xả thải được thực hiện theo kế hoạch, lượng bức xạ đối với con người sẽ cực kỳ nhỏ - ít hơn hàng nghìn lần so với con số mà tất cả chúng ta nhận được từ bức xạ tự nhiên hàng năm," theo Giáo sư Jim Smith, giảng viên khoa học môi trường tại Đại học Portsmouth.

Các chuyên gia cũng lưu ý rằng nước bị ô nhiễm đang được xả vào một vùng nước khổng lồ là Thái Bình Dương.

Giáo sư Gerry Thomas, người giảng dạy bệnh học phân tử tại Đại học Hoàng gia London, nói: “Mọi thứ được giải phóng từ nhà máy sẽ bị pha loãng một cách ồ ạt."

Tokyo trước đó cho biết nước sẽ xả ra Thái Bình Dương đã được pha lẫn với nước biển có hàm lượng triti và carbon-14 đáp ứng tiêu chuẩn an toàn.

Các nhà máy hạt nhân trên khắp thế giới thường xuyên thải ra nước thải có hàm lượng tritium cao hơn nước đã được xử lý từ Fukushima.

Nhưng kế hoạch này đã gây ồn ào ở các nước láng giềng, trong đó Trung Quốc là nước phản đối mạnh mẽ nhất. Họ cáo buộc Nhật Bản coi đại dương như “cống rãnh riêng” của mình.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Uông Văn Bân hôm 22/8 lặp lại sự phản đối của Bắc Kinh, nói thêm rằng họ sẽ thực hiện “các biện pháp cần thiết để bảo vệ môi trường biển, an toàn thực phẩm và sức khỏe cộng đồng”.

Ông Uông nói rằng Nhật Bản đang "đặt lợi ích của bản thân lên trên sức khỏe lâu dài của toàn nhân loại" qua việc xả nước thải.

Hong Kong cho biết sẽ “kích hoạt ngay lập tức” các biện pháp hạn chế nhập khẩu đối với một số thực phẩm từ Nhật Bản.

Cả Hàn Quốc lẫn Trung Quốc đều đã cấm nhập khẩu cá từ khu vực xung quanh Fukushima.

Tuy nhiên, chính phủ Hàn Quốc đã tán thành kế hoạch này và cáo buộc những người biểu tình đã gây hoang mang, hoảng sợ.

Chia rẽ trong BRICS tái xuất hiện trước khi bàn về sự bành trướng

Các nhà lãnh đạo BRICS họp vào ngày 22/8 để vạch ra lộ trình tương lai của khối các quốc gia đang phát triển nhưng sự chia rẽ lại xuất hiện trước một cuộc tranh luận gay gắt về khả năng mở rộng của nhóm nhằm tăng cường ảnh hưởng toàn cầu.

Căng thẳng gia tăng sau cuộc chiến Ukraine và sự đối đầu Mỹ-Trung ngày càng tăng đã thúc đẩy Trung Quốc và Nga tìm cách củng cố BRICS.

Họ đang tìm cách sử dụng hội nghị thượng đỉnh ngày 22-24 tháng 8 tại Johannesburg để củng cố nhóm - gồm Trung Quốc, Nga, Nam Phi, Brazil và Ấn Độ - trở thành đối trọng với sự thống trị của phương Tây trong các định chế toàn cầu.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nói trong bài phát biểu tại diễn đàn kinh doanh BRICS: “Ngay bây giờ, những thay đổi trên thế giới, ở thời đại chúng ta và trong lịch sử đang diễn ra theo những cách chưa từng có trước đây, đưa xã hội loài người đến một thời điểm quan trọng”.

“Tiến trình lịch sử sẽ được định hình bởi những lựa chọn của chúng ta.”

Ông Tập không dự diễn đàn kinh doanh BRICS, bất chấp sự hiện diện của người đồng cấp Cyril Ramaphosa của Nam Phi, Tổng thống Brazil Luiz Inacio Lula da Silva và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi.

Phát biểu của ông được Bộ trưởng Thương mại Trung Quốc Vương Văn Đào chuyển tải, và vẫn chưa rõ tại sao ông Tập, người có cuộc gặp với chủ nhà Ramaphosa trước đó trong ngày, lại không tham dự sự kiện này.

Những bình luận từ ông Lula của Brazil chỉ ra sự khác biệt về tầm nhìn trong khối. Các nhà phân tích chính trị cho rằng BRICS từ lâu đã phải vật lộn để hình thành một quan điểm mạch lạc về vai trò của mình trong trật tự toàn cầu.

Ông Lula của Brazil ngày 22/8 nói trong một buổi phát sóng trên mạng xã hội từ Johannesburg: “Chúng tôi không muốn trở thành đối trọng với G7, G20 hay Hoa Kỳ.” “Chúng tôi chỉ muốn tự tổ chức mình.”

Ngoài vấn đề mở rộng, việc thúc đẩy sử dụng đồng nội tệ của các quốc gia thành viên trong các giao dịch thương mại và tài chính nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào đồng đô la Mỹ cũng nằm trong chương trình nghị sự của hội nghị thượng đỉnh BRICS.

“Quá trình phi đô la hóa quan hệ kinh tế của chúng ta một cách khách quan, không thể đảo ngược đang đạt được đà tiến”, ông Putin nói trong một tuyên bố được ghi hình trước.

Nền kinh tế Nga đang vật lộn với các chế tài của phương Tây liên quan đến cuộc chiến của Moscow ở Ukraine. Ông Putin đang bị truy nã theo trát bắt quốc tế vì bị cáo buộc tội ác chiến tranh ở Ukraine và đang được đại diện tại hội nghị thượng đỉnh bởi Ngoại trưởng Sergei Lavrov.

Nước chủ nhà Nam Phi cho biết sẽ không có cuộc thảo luận nào về đồng tiền chung BRICS, một ý tưởng được Brazil đưa ra như một giải pháp thay thế cho sự phụ thuộc vào đồng đô la.

Điểm tranh cãi

BRICS vẫn là một nhóm không đồng nhất, từ Trung Quốc, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, đến Nam Phi, một quốc gia tương đối nhỏ nhưng vẫn là nền kinh tế phát triển nhất châu Phi.

Nga muốn cho phương Tây thấy rằng họ vẫn còn bạn bè nhưng Ấn Độ ngày càng vươn ra phương Tây, cũng như Brazil dưới thời lãnh đạo mới.

Ấn Độ và Trung Quốc cũng thường xuyên xảy ra xung đột dọc biên giới tranh chấp, làm tăng thêm thách thức cho việc ra quyết định trong một nhóm dựa trên sự đồng thuận.

Phát biểu với các phóng viên ở Washington ngày 22/8, cố vấn an ninh quốc gia Tòa Bạch Ốc Jake Sullivan cho biết ông không thấy BRICS trở thành đối thủ địa chính trị của Mỹ.

Ông nói: “Đây là một tập hợp rất đa dạng các quốc gia…có quan điểm khác nhau về các vấn đề quan trọng”.

Việc mở rộng từ lâu đã là mục tiêu của Trung Quốc. Nước này hy vọng rằng việc mở rộng số lượng thành viên sẽ tạo thêm ảnh hưởng cho một nhóm vốn là nơi sinh sống của khoảng 40% dân số thế giới và chiếm 1/4 tổng sản phẩm quốc nội toàn cầu.

Nga cũng mong muốn mở rộng thành viên trong khi Tổng thống Nam Phi Ramaphosa lên tiếng ủng hộ ý tưởng này tại cuộc gặp với ông Tập.

Các nhà lãnh đạo BRICS tổ chức một cuộc họp nhỏ và ăn tối vào ngày 22/8, nơi họ có thể thảo luận về khuôn khổ và tiêu chí để kết nạp các quốc gia mới.

Ngoại trưởng Vinay Kwatra ngày 21/8 nói rằng Ấn Độ, vốn cảnh giác trước sự thống trị của Trung Quốc và đã cảnh báo không nên mở rộng nhanh chóng, có “ý định tích cực và tư duy cởi mở”. Trong khi đó, Brazil lo ngại rằng việc mở rộng BRICS sẽ làm suy yếu ảnh hưởng của nước này, mặc dù hôm 22/8 Tổng thống Brazil đã nhắc lại mong muốn được thấy nước láng giềng Argentina gia nhập khối.

Một nguồn tin chính phủ Argentina liên quan tới các cuộc đàm phán để Argentina gia nhập BRICS nói với Reuters rằng dự kiến sẽ không có thành viên mới nào được kết nạp vào khối trong hội nghị thượng đỉnh lần này.

Trong khi khả năng mở rộng BRICS vẫn còn chưa rõ ràng, cam kết của nhóm này trở thành nhà vô địch của thế giới đang phát triển và đưa ra một giải pháp thay thế cho trật tự thế giới do các quốc gia phương Tây giàu có thống trị đã tìm được sự đồng cảm.

Các quan chức Nam Phi cho biết hơn 40 quốc gia đã bày tỏ quan tâm đến việc gia nhập BRICS. Trong số đó, gần hai chục nước đã chính thức xin gia nhập, một số dự kiến sẽ cử phái đoàn đến Johannesburg lần này.

Giao tranh dữ dội ở "chảo lửa" phía nam, Ukraine nghi bị tổn thất nặng nề

(Ảnh minh họa).

Quân đội Ukraine bị cho là hứng chịu tổn thất lớn về nhân lực và khí tài khi chiến dịch phản công gặp phải sự kháng cự mạnh của Nga.

Ông Yevgeny Balitsky, quyền thống đốc tỉnh Zaporizhia, hôm 22/8 cho biết quân đội Ukraine đã mất 1.500 binh sĩ tại mặt trận Zaporizhia phía nam trong 10 ngày qua.

"Chỉ trong 10 ngày qua, đối phương đã mất 1.500 quân nhân, trong khi tổn thất về khí tài quân sự thậm chí không thể đếm xuể", ông Balitsky thông báo trên Telegram.

Ông Balitsky cũng cho biết tổn thất của quân đội Ukraine đã tăng 30% và đây là những "tổn thất lớn" của Kiev.

Nga cho biết, quân đội Ukraine gần đây tìm cách xuyên thủng phòng thủ của Nga ở một số mặt trận bao gồm Donbass và Zaporizhia, nhưng đều bị đẩy lùi.

Ukraine đã huy động một lực lượng lớn cho cuộc chiến Zaporizhia ở miền Nam. Một số nguồn tin chưa xác thực cho hay, Ukraine đã đưa xe tăng chiến đấu chủ lực Leopard do Đức sản xuất, xe chiến đấu bộ binh Bradley của Mỹ đến chiến trường này cùng nhiều phương tiện bọc thép khác với sự hỗ trợ của pháo binh.

Các cuộc giao tranh giữa lực lượng Nga và Ukraine đang diễn ra khốc liệt ở thành phố Tokmak, nơi được coi là trung tâm hậu cần của Nga tại tỉnh Zaporizhia.

Vladimir Rogov, một quan chức do Nga bổ nhiệm, xác nhận Ukraine đang sử dụng "lực lượng tối đa" để tấn công các vị trí của Nga ở khu vực Zaporizhia.

Nga từ lâu đã dự đoán Ukraine sẽ tìm cách phản công theo hướng này, nên đã xây dựng các tuyến phòng thủ kiên cố nhiều lớp, bao gồm hệ thống hào, phòng thủ răng rồng và nhiều hệ thống khác để cản đà tiến công của Kiev.

Theo dữ liệu mới nhất của Bộ Quốc phòng Nga, quân đội Ukraine đã mất hơn 43.000 quân và khoảng 5.000 vũ khí khác nhau, bao gồm 26 máy bay chiến đấu và 25 xe tăng Leopard trong hai tháng qua.

Quân đội Ukraine đã phải đối mặt với các bãi mìn và chiến hào rộng lớn của Nga trong cuộc phản công được phát động từ đầu tháng 6. Một quan chức Mỹ tuần trước cho biết, Kiev dường như không thể giành lại thành phố chiến lược Melitopol ở phía nam.

Tuy nhiên, Thứ trưởng Quốc phòng Ukraine Hanna Maliar hôm 22/8 đã bác bỏ bất kỳ quan điểm nào cho rằng tiến độ phản công của Kiev diễn ra quá chậm.

"Việc đo lường đà tiến công bằng mét hoặc km là không chính xác. Điều quan trọng là bất chấp mọi thách thức, chúng tôi vẫn tiến về phía trước dù có ít nhân lực và vũ khí hơn", bà Maliar nói thêm.

Thứ trưởng Quốc phòng Ukraine nhấn mạnh sự tiêu hao đáng kể trong cuộc xung đột, đặc biệt ở mặt trận phía đông, nơi bà Maliar cho biết lực lượng Nga có thể bắn 400.000-500.000 quả đạn pháo mỗi tuần hoặc nhiều hơn gấp 10 lần so với Ukraine.

Thừa nhận vai trò quan trọng của viện trợ quân sự phương Tây trong cuộc chiến, bà Maliar khẳng định: "Chắc chắn rằng, để đạt được sự ngang bằng với họ (Nga), chúng tôi cần sự giúp đỡ này".

Được trang bị xe tăng và xe chiến đấu bộ binh của phương Tây, Ukraine đã giành lại một loạt ngôi làng trong chiến dịch phản công. Thời tiết ẩm ướt và lạnh giá hơn bắt đầu từ tháng 10 có thể khiến các hoạt động trên chiến trường của Ukraine trở nên khó khăn hơn.

Bà Maliar xác nhận, quân đội Ukraine đã giành được vị trí ở làng Robotyne phía đông nam trên đường tới Tokmak, một trung tâm đường sắt trọng yếu. Việc kiểm soát khu vực này sẽ là một cột mốc quan trọng trong hành trình tiến về phía nam của Kiev để đến Biển Azov.

Nguồn: Vnexpress; Soha; BBC; VOA; Dân Trí