VỤ TRỤ CẦU SÔNG LÔ TRƠ LÕI THÉP: NGUYÊN CỤC TRƯỞNG NÊU NGUYÊN NHÂN, THỜI ĐIỂM 'CỨU' CÂY CẦU

Nguyên Cục trưởng Cục Quản lý xây dựng đường bộ Nguyễn Trung Sỹ nhận định trụ cầu Sông Lô bị lộ lõi thép có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có việc thi công và áp dụng công nghệ chưa phù hợp.

Trao đổi với VietNamNet, ông Nguyễn Trung Sỹ – nguyên Cục trưởng Cục Quản lý xây dựng đường bộ (thuộc Bộ GTVT trước đây) – cho biết những hư hỏng như tại trụ cầu Sông Lô thường xuất hiện ở các công trình có móng đặt trên nền cát, cuội sỏi và chịu tác động mạnh của dòng chảy.

Về nguyên nhân trụ cầu bị lộ lõi thép, ông Sỹ cho hay khảo sát thực tế cho thấy có thể xuất phát từ việc thi công thiếu cẩn trọng hoặc áp dụng công nghệ chưa phù hợp.

“Thiết kế ban đầu của cầu Sông Lô về cơ bản là ổn. Nhưng nếu quá trình thi công áp dụng công nghệ không phù hợp hoặc giám sát thiếu chặt chẽ, chất lượng cọc sẽ không đạt, kéo theo nguy cơ mất ổn định kết cấu”, ông Sỹ nói.

Theo ông Sỹ, trong thi công cọc khoan nhồi, khâu giữ thành và xử lý bùn khoan đặc biệt quan trọng. Nếu chúng ta không dùng ống vách đủ sâu hoặc dung dịch giữ thành không đảm bảo, đất đá sẽ sạt vào hố khoan, làm thất thoát bê tông và khiến thân cọc không liền khối như thiết kế. “Chỉ một sai sót nhỏ trong thi công cũng có thể dẫn đến hệ quả lớn về sau”, ông nhấn mạnh.

Ông cũng cho rằng tình trạng khai thác cát, sỏi quá mức cùng mưa lũ nhiều năm qua đã khiến đáy sông Lô bị xói sâu thêm 8 - 10m. Việc mất lớp bảo vệ tự nhiên khiến móng cầu chịu tác động trực tiếp của dòng chảy. “Nước xoáy mạnh vào chân móng, cát bị hút đi, kết cấu rất dễ suy yếu”, ông phân tích.

Hỏng ở đâu sửa ở đó, không “chế” phương án

Về phương án khắc phục trụ cầu Sông Lô, ông Nguyễn Trung Sỹ cho rằng có nhiều giải pháp nhưng tối ưu nhất là khôi phục theo thiết kế gốc, tập trung xử lý chỗ hư hỏng thực tế thay vì làm dàn trải. “Chúng ta không nên chế thêm các biện pháp rườm rà như khoan thêm hàng loạt cọc hay bổ sung cấu kiện không nằm trong thiết kế ban đầu, hỏng cái gì thì sửa cái đó, gia cố móng, bổ sung thép bị ăn mòn, phục hồi lớp bê tông bảo vệ là đủ", ông Sỹ thông tin.

Ông Sỹ lưu ý hiện có nhiều vật liệu công nghệ cao, như composite có độ bền lâu dài, có thể dùng thay ống vách thép hoặc tăng khả năng chịu lực cho cọc, phù hợp với công trình chịu tác động mạnh của dòng chảy.

Về thời điểm sửa chữa, chuyên gia này đề xuất thực hiện từ nay đến tháng 4, khi miền Bắc vào mùa khô, mực nước sông thấp. “Mùa mưa bão (tháng 6 - 9) không thuận lợi cho xử lý móng, thậm chí có thể gây nguy hiểm cho thi công”, ông nhấn mạnh.

Nhà thầu: Nguyên nhân chính xác phải chờ cơ quan điều tra

Trao đổi với VietNamNet, ông Nguyễn Hải Anh – Phó giám đốc Công ty Udideco, đơn vị thi công cọc khoan nhồi cầu Sông Lô – cho biết việc xác định nguyên nhân sự cố phải dựa trên kết quả kiểm định của cơ quan chức năng.

Theo ông Hải Anh, ở thời điểm này không thể khẳng định nguyên nhân đến từ yếu tố tự nhiên hay con người. Những đánh giá ban đầu của nhà thầu chỉ mang tính tham khảo, bởi phải chờ báo cáo của đơn vị kiểm định và kết luận của cơ quan điều tra.

Ông cho biết Udideco đang phối hợp với các đơn vị kiểm định để đánh giá tổng thể hiện trạng.

“Khi có đầy đủ dữ liệu và kết luận từ cơ quan chức năng, khi đó mới có thể xác định chính xác nguyên nhân", ông nói.

Trả lời câu hỏi về công nghệ thi công tại vị trí xảy ra sự cố, ông Nguyễn Hải Anh cho biết hạng mục cọc khoan nhồi của cầu Sông Lô được thi công theo đúng quy định và quy phạm kỹ thuật hiện hành.

“Chúng tôi thi công theo công nghệ tiêu chuẩn, tuân thủ đầy đủ quy trình, không có bất kỳ bước nào bị rút gọn hay thay đổi trái phép", ông khẳng định.

Đại diện nhà thầu cũng cho biết hoàn toàn không có chuyện “ăn bớt” vật liệu và đơn vị sẵn sàng phối hợp với cơ quan chức năng để làm rõ nguyên nhân sự cố.

TẠO SỨC BẬT ĐỂ TP HCM BỨT PHÁ: CHẬM NGÀY NÀO, MẤT CƠ HỘI NGÀY ĐÓ

Việc hợp nhất 2 tỉnh Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu với TP HCM đã mở rộng dư địa phát triển cho thành phố

Sau 2 năm triển khai thực hiện Nghị quyết 98/2023, TP HCM rất cần sửa đổi, bổ sung để có khung pháp lý vượt trội. Điều này nhằm giải quyết ngay các điểm nghẽn mang tính cấp bách và phát huy tối đa tiềm năng, thế mạnh.

Định hình siêu đô thị

Theo Tổng Bí thư Tô Lâm, nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của TP HCM là hoàn chỉnh quy hoạch, tái kiến trúc không gian phát triển theo tư duy đa cực - tích hợp - kết nối, vận hành theo mô hình quản trị đa trung tâm...

Chính phủ vừa có tờ trình về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết 98/2023 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP HCM, gửi Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, cho ý kiến.

Theo Chính phủ, nhằm thể chế hóa Nghị quyết 31/2022 của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển TP HCM đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 98/2023 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP HCM. Đây là căn cứ pháp lý và là công cụ quan trọng để TP HCM bứt phá, trở thành cực tăng trưởng của vùng Đông Nam Bộ và cả nước.

Sau 2 năm triển khai Nghị quyết 98/2023, kinh tế TP HCM (trước khi sáp nhập) từ chỗ suy giảm nghiêm trọng do tác động của đại dịch COVID-19 đã phục hồi nhanh, từng bước phát triển ổn định trên cơ sở đổi mới mô hình tăng trưởng, chuyển dịch cơ cấu, gắn với việc ứng dụng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo. Tổng giá trị GRDP của TP HCM (trước khi sáp nhập) năm 2025 ước tăng 1,5 lần so với năm 2020; GRDP bình quân đầu người đạt 8.400 USD - gấp 1,7 lần so với bình quân chung cả nước.

Việc hợp nhất 2 tỉnh Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu với TP HCM đã mở rộng dư địa phát triển cho thành phố, tạo nên một thực thể hành chính - kinh tế đặc biệt, hội tụ các điều kiện để trở thành siêu đô thị đa trung tâm, phát triển theo 3 hành lang, với 5 trụ cột. TP HCM đặt ra chỉ tiêu trong 5 năm tới, tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân 10% - 11%/năm; đến năm 2030, GRDP bình quân đầu người đạt khoảng 14.000 - 15.000 USD; tổng vốn đầu tư xã hội bình quân 5 năm 35% - 40% GRDP; tỉ trọng kinh tế số chiếm 30% - 40% GRDP...

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, TP HCM dự kiến mỗi năm cần huy động nguồn vốn bổ sung từ 8-12 tỉ USD. Theo tính toán, nếu không có các giải pháp hiệu quả để huy động nguồn vốn ngoài ngân sách nhà nước thì nguồn lực ngân sách bố trí chi đầu tư phát triển của TP HCM trong giai đoạn 2026 - 2030 chỉ đáp ứng được khoảng 30% nhu cầu.

Xét trên bình diện tổng thể, dài hạn và quá trình phát triển của 3 địa phương hợp nhất, TP HCM vẫn còn những nút thắt mang tính cấu trúc, khiến tăng trưởng chưa bền vững, hiệu quả đầu tư chưa tương xứng với tiềm năng.

Cần khung pháp lý vượt trội

Từ thực tiễn trên, TP HCM rất cần sửa đổi Nghị quyết 98/2023, bổ sung một số khung pháp lý vượt trội để giải quyết ngay các điểm nghẽn mang tính cấp bách, cũng như để phát huy tối đa tiềm năng, thế mạnh, nhất là các chính sách thu hút nhà đầu tư chiến lược.

Nếu nghị quyết này chậm được sửa đổi, bổ sung thì TP HCM sẽ khó tận dụng được lợi thế về địa giới hành chính mới; khó thể triển khai ngay được cơ chế thu hút đầu tư mới thông qua cơ chế khu thương mại tự do; không giải quyết được các vấn đề còn tồn đọng ở các dự án BT (xây dựng - chuyển giao), bỏ lỡ cơ hội phát triển tuyến đường sắt đô thị số 3.

Phát biểu chỉ đạo tại Đại hội Đại biểu Đảng bộ TP HCM lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của thành phố là hoàn chỉnh quy hoạch, tái kiến trúc không gian phát triển theo tư duy đa cực - tích hợp - kết nối, vận hành theo mô hình quản trị đa trung tâm nhằm phân bổ hợp lý nguồn lực và nâng cao hiệu quả điều hành. Đây là vấn đề mới, có ý nghĩa quyết định, chậm ngày nào thì thành phố càng mất cơ hội phát triển ngày đó.

Theo Thông báo 417/2025 của Văn phòng Chính phủ, Thủ tướng đồng ý chủ trương nghiên cứu sửa đổi, bổ sung và ban hành các cơ chế, chính sách mới mang tính đột phá cho TP HCM, nhằm tiếp tục tạo điều kiện để thành phố phát huy vai trò đầu tàu kinh tế, đổi mới sáng tạo và là động lực tăng trưởng của cả nước.

Các định hướng, chủ trương và chỉ đạo nêu trên là cơ sở chính trị trực tiếp, đặt ra yêu cầu rà soát, xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách ưu đãi vượt trội, làm cơ sở pháp lý giúp TP HCM có thể giải quyết cơ bản những hạn chế trong công tác quản lý, phát triển đô thị, huy động mọi nguồn lực, khai thác hiệu quả các tiềm năng, lợi thế... để đủ sức thực hiện vai trò đầu tàu kinh tế trong giai đoạn mới.

"Gò bó" trong "chiếc áo quá chật"

Trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động, TS Trần Quang Thắng, Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý TP HCM, cho rằng sau hơn 2 năm triển khai Nghị quyết 98/2023, TP HCM đã đạt được nhiều kết quả tích cực về kinh tế, xã hội và cải cách hành chính. Đến nay, TP HCM đã thực hiện hiệu quả 36/44 cơ chế trong nghị quyết; 6 cơ chế tiếp tục được triển khai; 2 cơ chế dừng do có quy định mới.

Tuy vậy, theo TS Trần Quang Thắng, nhiều cơ chế chưa được phân cấp đầy đủ, văn bản hướng dẫn ban hành chậm nên không thể triển khai ngay. Điểm nghẽn lớn nhất là cơ chế "cào bằng" giữa các địa phương. TP HCM là đô thị đặc biệt, là đầu tàu kinh tế của cả nước nhưng vẫn phải áp dụng các quy định chung như các tỉnh, thành khác. Điều này khiến TP HCM bị "gò bó" trong một "chiếc áo quá chật", không phù hợp với quy mô và tốc độ phát triển.

Bên cạnh đó, việc chậm ban hành hướng dẫn thực hiện Nghị quyết 98/2023 cũng khiến nhiều cơ chế đặc thù không thể triển khai kịp thời. TP HCM đóng góp hơn 25% ngân sách quốc gia nhưng tỉ lệ điều tiết để lại còn thấp. Các quy định hiện hành chưa tạo điều kiện thuận lợi để thành phố huy động vốn từ khu vực tư nhân...

"Việc sửa đổi Nghị quyết 98 - và xa hơn là ban hành luật về siêu đô thị - không chỉ là điều chỉnh kỹ thuật mà còn là bước ngoặt thể chế để TP HCM bứt phá, trở thành trung tâm tài chính, công nghệ, dịch vụ hàng đầu khu vực" - TS Trần Quang Thắng nhấn mạnh.

MÊ CUNG THỦ TỤC BỦA VÂY HAI ĐẠI DỰ ÁN GIAO THÔNG Ở TPHCM

Hàng loạt dự án giao thông lớn tại TP.HCM tiếp tục chậm chuyển giai đoạn, dù chủ trương đầu tư đã được thông qua từ lâu.

Thông tin trên được ông Lê Ngọc Hùng, Phó giám đốc Ban Quản lý Dự án Đầu tư Xây dựng Các công trình giao thông cung cấp tại cuộc họp báo về các vấn đề kinh tế xã hội, chiều 20/11.

Sau hơn một năm được phê duyệt chủ trương, cao tốc TP.HCM – Mộc Bài và hai đoạn còn lại của Vành đai 2 vẫn chưa thể chuyển mình mạnh mẽ như kỳ vọng của thành phố. Nhiều câu hỏi đặt ra về lãng phí thời gian và nguồn lực của thành phố khiến tiến độ tổng thể bị kéo lùi đáng kể.

Ông Lê Ngọc Hùng, Phó Giám đốc Ban Quản lý Dự án Đầu tư Xây dựng Các công trình giao thông (Ban Giao thông) cho biết, cao tốc TP.HCM – Mộc Bài được triển khai trong bối cảnh khung pháp lý liên tục thay đổi. Dự án này thuộc nhóm A, không được chỉ định thầu, buộc phải thực hiện đầy đủ quy trình đấu thầu tư vấn, thi công và rà phá bom mìn. Việc cập nhật luật, nghị định và thông tư mới khiến nhiều hồ sơ phải điều chỉnh, kéo dài thời gian hoàn thiện.

Ông Hùng cho rằng, thời gian khoảng hơn một năm kể từ lúc phê duyệt chủ trương đến chuẩn bị khởi công là phù hợp với quy định hiện hành, dù thực tế khiến nhiều nhà đầu tư và người dân sốt ruột.

Theo ông Hùng, một nguyên nhân quan trọng khác khiến dự án này không thể đẩy nhanh là phải chia thành 4 dự án thành phần. Thành phần 1 áp dụng Luật PPP, trong khi thành phần 2, 3 và 4 áp dụng Luật Đầu tư công. Đến nay, thành phần 2 đã hoàn tất lựa chọn nhà thầu và dự kiến khởi công ngày 19/12/2025, trong khi thành phần 1 chỉ có thể khởi công vào tháng 3/2026. Trong khi, Thành phố đặt mục tiêu đưa toàn tuyến vào khai thác trong năm 2027.

Đối với việc khép kín đường Vành đai 2, hai đoạn còn lại tuy chỉ hơn 6 km nhưng lại vướng nhiều lớp thủ tục phát sinh trong quá trình thẩm định. Ban Giao thông phải điều chỉnh quy hoạch thoát nước, tổ chức thi tuyển kiến trúc cho các nút giao Bình Thái và Phạm Văn Đồng, đồng thời bổ sung nội dung liên quan đến tuyến Metro số 6, tuyến đường đô thị tốc độ cao và các dự án cấp nước. Việc phải tích hợp vào quy hoạch chung TP.HCM đến năm 2040–2060 cũng làm tiến trình kéo dài hơn dự tính ban đầu.

Dù chủ trương đã được thông qua cuối năm 2023, dự án vẫn chưa thể khởi công vì phụ thuộc hoàn toàn vào quỹ đất sạch. Theo kế hoạch của Ban Bồi thường giải phóng mặt bằng, thành phố dự kiến hoàn tất thu hồi đất từ cầu Phú Hữu đến đường 79 và từ nút Bình Thái đến Phạm Văn Đồng vào tháng 11/2025. Với các trường hợp không hợp tác, cơ quan chức năng sẽ tiến hành cưỡng chế trong tháng 12/2025 theo quy định.

Khi mặt bằng bàn giao, hai gói thầu xây lắp sẽ được khởi công cùng lúc vào ngày 19/12/2025 để kịp mốc chào mừng Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV.

Về giải ngân vốn đầu tư công, ông Hùng cho biết đến thời điểm hiện tại, Ban Giao thông mới giải ngân đạt hơn 50% kế hoạch năm 2025, tương ứng hơn 8.600 tỷ đồng. Mục tiêu vẫn là giải ngân đủ 100% vào cuối năm nhưng lại đang phụ thuộc lớn vào tiến độ mặt bằng và khả năng ký kết hợp đồng thi công.

MUÔN KIỂU TRỤC LỢI NHÀ Ở XÃ HỘI

Nhiều người xếp hàng từ ngày hôm trước nhưng vẫn không thể có suất trong khi trên thị trường xuất hiện giá bán chênh lên đến hàng trăm triệu đồng một căn nhà ở xã hội. Nghịch lý này thực tế xảy ra ở nhiều nơi, theo nhiều cách trong bối cảnh cầu cao cung thấp.

Bán chênh từ 800 triệu đồng một căn

Tại khu nhà ở xã hội (NƠXH) CT3 - CT4 Kim Chung (xã Thiên Lộc, Hà Nội) dù chủ đầu tư thông báo ngày 17.11 mới tiến hành nhận hồ sơ, nhưng từ tối 16.11 đến sáng 17.11, rất đông người dân đã có mặt tại sân Trung tâm văn hóa thông tin và thể thao xã Thiên Lộc chờ vào nộp hồ sơ mua nhà. Điều đáng nói, rất nhiều người dù thức xuyên đêm xếp hàng chờ nộp hồ sơ cũng không được. Bởi đến sáng 17.11, người của chủ đầu tư dự án đã thông báo không chấp nhận danh sách số thứ tự do người dân lập trước đó để tránh bất công và hạn chế tiêu cực. Trước tình hình này, phía UBND xã Thiên Lộc đã phải triển khai công an cùng các lực lượng chức năng phối hợp tuyên truyền, đảm bảo an ninh trật tự, hỗ trợ người dân nộp hồ sơ. Đây là một trường hợp điển hình cho nhu cầu mua NƠXH trên thị trường hiện nay.

Ông Thế Anh, người đủ tiêu chuẩn mua NƠXH thuộc dự án nói trên, thở dài cho biết không dễ mua. 2 giờ sáng ngày 17.11, ông đến xếp hàng nộp hồ sơ nhưng đã kín chỗ. Hóa ra nhiều người còn đến từ hôm trước vì giá bán mà chủ đầu tư đưa ra khá rẻ, chỉ từ hơn 18 triệu đồng/m2 (đã bao gồm thuế VAT và phí bảo trì 2%). So với mặt bằng giá nhà cao ngất ngưởng hiện tại thì mức giá này quá hấp dẫn. Trong khi tổng số chỉ có 1.588 căn hộ, gồm 892 căn NƠXH để bán, 300 căn để cho thuê, 128 căn hộ để cho thuê mua và 268 căn hộ bán thương mại.

Cầu cao cung thấp không phải là chuyện hiếm nhưng điều đáng nói là người xếp hàng thì không tới lượt trong khi đã có tin rao bán chênh lệch ngay sau đó. Trao đổi với PV Thanh Niên, ông Tiến Vũ (ở Hà Nội) kể đã xuất hiện tình trạng rao bán NƠXH trên các hội nhóm với mức giá chênh lệch lên đến 800 triệu đồng mỗi căn. Những người rao bán cho biết có quỹ căn hộ diện tích từ 68 - 74 m2, nếu chấp nhận thì người mua nhà phải đặt cọc 200 triệu đồng, khi hoàn thiện hồ sơ nộp tiếp 250 triệu đồng. Đến khi chủ đầu tư xác nhận khách hàng đủ điều kiện mua và hẹn ngày ký hợp đồng thì đóng nốt 350 triệu đồng chênh lệch còn lại. Sau khi đã ký hợp đồng mua bán, khách hàng thanh toán theo giá bán và tiến độ mà chủ đầu tư quy định. "Em tôi muốn mua NƠXH nhưng giá chênh cao quá, đăng ký mua thì không được nên đã xin nghỉ việc ở Hà Nội để về quê rồi", ông Tiến Vũ cho hay.

Tại TP.HCM, mới đây chủ đầu tư một dự án NƠXH tại Q.Tân Bình cũ đã có đơn gửi đến Công an TP.HCM, Sở Xây dựng... tố cáo nhiều đối tượng không thuộc diện được mua NƠXH nhưng tìm mọi cách để đăng ký như nhờ người thân đứng tên, khai gian thu nhập chịu thuế... Không chỉ vậy, khi được duyệt mua nhà, các đối tượng này còn tiến hành vay gói tín dụng 30.000 tỉ đồng là gói hỗ trợ ưu đãi về lãi suất.

Không chỉ rao bán suất mua NƠXH hay quảng cáo "suất ngoại giao", tình trạng sử dụng sai mục đích như cho thuê, cho mượn nhà, thậm chí mua đi bán lại trước thời hạn vẫn âm thầm diễn ra. Đơn cử, tại dự án NƠXH NHS Trung Văn, dự án NƠXH 987 Tam Trinh (đều ở Hà Nội)... đang được môi giới rao bán với mức giá cao gấp 3 - 4 lần giá ưu đãi ban đầu. Đáng chú ý, với những căn chưa đủ điều kiện bán lại trong 5 năm (theo quy định pháp luật), các giao dịch vẫn diễn ra thông qua vi bằng, sau 5 năm sẽ làm thủ tục ký hợp đồng công chứng giữa hai bên.

Giao Bộ Công an điều tra

Theo luật sư Trương Anh Tú, các dự án NƠXH từ Hà Nội đến TP.HCM và nhiều nơi khác liên tục ghi nhận cảnh người dân xếp hàng nộp hồ sơ, nhưng phía sau những đoàn người ấy là một thị trường giao dịch ngầm đang phình to từng ngày như: suất ưu tiên, hồ sơ "bao đậu", tiền chênh lệch và cả mạng lưới môi giới công khai rao bán suất NƠXH như hàng hóa thương mại. Theo luật Nhà ở, NƠXH chỉ được chuyển nhượng sau 5 năm, nhưng quy định này đang bị vô hiệu hóa bởi các giao dịch ủy quyền trá hình - lớp vỏ pháp lý mỏng manh che đậy các cuộc mua bán suất NƠXH trái phép.

Thông tin từ Bộ Xây dựng cho biết thời gian qua người dân đã phản ánh tình trạng mua bán tại nhiều dự án NƠXH ở Thanh Hóa, xuất hiện trường hợp hồ sơ mua nhà không có nhu cầu mua ở thực tế. Những trường hợp này thông qua quan hệ nộp hồ sơ mua nhà nhưng không phải để ở mà chờ có khách mua lại để bán hưởng chênh lệch. Thậm chí có trường hợp NƠXH bị "cò" đẩy giá cao hơn nhiều so với giá gốc.

"Khoảng chênh giá giữa NƠXH và nhà thương mại đã tạo ra động lực quá lớn để đầu cơ ngầm. Chỉ cần một văn bản ủy quyền toàn phần hoặc giấy đặt cọc không chính thức, mua bán bằng vi bằng, giao dịch đã bị "biến tướng" thành hợp đồng dân sự hợp pháp trên giấy nhưng hoàn toàn trái quy định pháp luật về NƠXH. Điều này tạo điều kiện cho trục lợi NƠXH nở rộ", luật sư Tú nói.

Một thực tế khác cũng đáng lo ngại là hồ sơ xét duyệt chủ yếu dựa trên kê khai. Dữ liệu thuế, dân cư, đất đai không liên thông khiến việc xác minh gần như bất khả, tạo kẽ hở cho dịch vụ "làm hồ sơ" thu tiền từ 3 - 10 triệu đồng/bộ. Môi giới thậm chí công khai cam kết "bao đậu". Người mua cuối cùng, vốn tin rằng mình đã "mua được suất", lại là người chịu rủi ro lớn nhất bởi mọi giao dịch dạng này đều vô hiệu nếu bị thanh tra.

"Để NƠXH quay về đúng bản chất an sinh thì 4 việc phải làm ngay gồm: Công khai toàn bộ điểm xét duyệt và danh sách trúng; liên thông dữ liệu dân cư, thuế, đất đai, bảo hiểm xã hội; siết chặt mọi giao dịch trá hình; thiết kế lại chính sách theo từng nhóm đối tượng thay vì gom chung một mô hình. Thị trường NƠXH hiện giống một sợi dây bị kéo căng giữa giấc mơ an cư của người thu nhập thấp và lợi nhuận lớn của đầu cơ ngầm. Nếu những kẽ hở vẫn tồn tại, giao dịch ngầm vẫn len lỏi trong mỗi đợt mở bán thì NƠXH vẫn đối diện nguy cơ trượt xa khỏi mục tiêu nhân văn của mình và giấc mơ an cư vẫn còn là điều mong manh với hàng triệu người", luật sư Trương Anh Tú khẳng định.

Tình trạng đầu cơ ngầm, môi giới "chạy suất" và mua bán NƠXH trái phép đang lan rộng ở nhiều địa phương, khiến chính sách an sinh bị trục lợi, người có nhu cầu thật bị đẩy ra ngoài. Trước những bất cập này, tại phiên họp thứ 3 Ban Chỉ đạo T.Ư về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản mới đây, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu Bộ Công an chỉ đạo các lực lượng nắm thêm tình hình, vào cuộc xử lý ngay các đối tượng vi phạm pháp luật, phòng chống tiêu cực, không để làm méo mó chính sách rất nhân văn của Đảng, Nhà nước về NƠXH. Mọi hành vi trục lợi NƠXH sẽ bị truy cứu trách nhiệm và hệ thống pháp luật sẽ được siết lại để bảo vệ đúng giá trị của chính sách, bảo vệ giấc mơ an cư của người thu nhập thấp.

Nguồn: Vietnamnet; Người Lao Động; CafeF; Thanh Niên