AI CHỊU TRÁCH NHIỆM VỤ METRO SỐ 1 BỊ ĐÒI 4.000 TỈ?

Tính đến hiện tại, các khiếu nại mà nhà thầu đệ trình tương đương gần 4.000 tỉ đồng. Vậy ai sẽ chịu trách nhiệm về những vấn đề này?

Các khiếu nại của nhà thầu đã bị bác bỏ

Ban Quản lý Đường sắt đô thị TP.HCM (MAUR - chủ đầu tư) vừa phản hồi những thông tin liên quan đến mâu thuẫn giữa các nhà thầu trong quá trình thực hiện tuyến metro số 1 (tuyến Bến Thành - Suối Tiên).

Trước đó trong dự thảo công văn báo cáo Thủ tướng và Bộ Ngoại giao về giải pháp tháo gỡ vướng mắc dự án metro số 1, MAUR cho biết trong giai đoạn cuối, vẫn còn một số vướng mắc, chủ yếu liên quan đến cách diễn giải về mặt hợp đồng và sự phối hợp về mặt giao diện giữa Liên danh Tư vấn NJPT và các nhà thầu Nhật Bản. Các vướng mắc này đã và đang làm chậm tiến độ hoàn thành của tuyến metro số 1.

Cụ thể, dự án trải dài qua nhiều thời kỳ và giai đoạn, dẫn đến các tồn đọng kéo dài theo các năm mà chưa được giải quyết một cách dứt điểm. Hiện nay, tuyến metro số 1 đã chính thức hình thành 3 vụ kiện tranh chấp giữa chủ đầu tư - MAUR (bị đơn) với các nhà thầu chính (nguyên đơn) bao gồm 2 vụ kiện với Liên danh Sumitomo - Cienco 6 (Liên danh SCC) và 1 vụ kiện với nhà thầu Hitachi. Tổng số khiếu nại của các nhà thầu khoảng 300 khiếu nại với tổng giá trị khiếu nại khoảng hơn 30.000 tỉ đồng, chiếm khoảng 70% giá trị tổng mức đầu tư điều chỉnh (43.757 tỉ đồng).

Ngoài ra, ngày 6.4.2023, nhà thầu Hitachi đã khởi kiện MAUR tại Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC) với yêu cầu gia hạn thời gian hoàn thành ít nhất 2.773 ngày và chi phí bồi thường khoảng 527 tỉ đồng. Không chỉ khởi kiện, đơn vị này còn đơn phương yêu cầu các chi phí phát sinh cho việc gia hạn thời gian hoàn thành. Tính đến hiện tại, các khiếu nại chi tiết tạm thời mà nhà thầu đệ trình có tổng chi phí vào khoảng 23,721 tỉ yen (tương đương gần 4.000 tỉ đồng).

Lãnh đạo MAUR cho biết: Các hợp đồng triển khai thi công thực hiện dự án tuyến đường sắt đô thị số 1 TP.HCM là các hợp đồng áp dụng mẫu của hợp đồng FIDIC (Hiệp hội tư vấn kỹ sư quốc tế). Theo quy định hợp đồng, nhà thầu tự cho rằng mình có quyền đòi hỏi các chi phí trong trường hợp nhận thấy trong quá trình thi công có những điểm khác biệt so với thông tin khảo sát ban đầu hoặc nhà thầu cho rằng kế hoạch thực hiện hợp đồng của họ bị thay đổi so với kế hoạch ban đầu gây bất lợi cho họ. Trường hợp này, phía nhà thầu sẽ gửi khiếu nại đến chủ đầu tư yêu cầu chi phí.

"Việc khiếu nại trong các dự án áp dụng mẫu của hợp đồng FIDIC là rất phổ biến trên thế giới và việc xử lý các khiếu nại luôn được quy định rõ trong các hợp đồng. Đối với dự án xây dựng tuyến metro số 1 thì việc khiếu nại xảy ra ở tất cả các gói thầu trong suốt quá trình triển khai thực hiện từ trước đến nay. Theo trình tự được quy định trong hợp đồng, Tư vấn chung (với vai trò đại diện chủ đầu tư và kỹ sư) sẽ đánh giá các khiếu nại của nhà thầu về tính hợp lý và chi phí. Hiện nay, đa phần các khiếu nại của nhà thầu đã được tư vấn chung bác bỏ do không có đủ căn cứ pháp lý. Tuy nhiên, trong trường hợp không hài lòng, theo hợp đồng, nhà thầu vẫn có quyền đề nghị thành lập Ban xử lý tranh chấp hoặc đề nghị Trọng tài thương mại xem xét theo đúng các điều khoản đã ký cho các nội dung khiếu nại" - lãnh đạo MAUR lý giải.

Giải quyết thế nào với hàng ngàn tỉ phát sinh?

Bên cạnh đó, đại diện chủ đầu tư thông tin: Trong suốt quá trình thực hiện tuyến metro số 1 từ trước đến nay, đối với các khiếu nại và phát sinh hợp lý, sau khi Tư vấn chung đánh giá, chủ đầu tư đã tiến hành giải quyết thanh toán cho các nhà thầu.

Đối với những khiếu nại mà nội dung chưa thống nhất được, các bên vẫn đang giải quyết theo quy định hợp đồng thông qua Trung tâm trọng tài. Gần đây, MAUR và nhà thầu đang bàn bạc thêm một giải pháp giải quyết thông qua Ban xử lý tranh chấp (DAB) liên quan đến quá trình xử lý tại Trung tâm trọng tài. Đây là các nội dung đang triển khai và thông tin ở dạng mật nên MAUR không thể cung cấp thông tin chi tiết. Tuy nhiên, toàn bộ quá trình thực hiện và tiến độ đều được MAUR báo cáo đầy đủ đến cấp có thẩm quyền để theo dõi, chỉ đạo.

"Như đã mô tả ở trên, việc gửi các khiếu nại đến chủ đầu tư là quyền của nhà thầu trong quá trình thực hiện dự án theo hợp đồng quốc tế FIDIC đã ký kết. Việc giải quyết các khiếu nại luôn diễn ra song song với quá trình triển khai thực hiện dự án. Do đó, công tác thi công tuyến metro số 1 vẫn được thực hiện theo tiến độ thống nhất với phía các nhà thầu và tư vấn của Nhật Bản. Trong Công hàm ngày 2.5 của Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam gửi Chủ tịch UBND TP.HCM Phan Văn Mãi có nêu quan điểm của Chính phủ Nhật Bản, JICA và các nhà thầu là sẽ hoàn thành công tác thi công dự án trong năm 2024. Về cơ bản, các đầu việc vẫn đang bám sát mốc tiến độ mà Đại sứ Yamada đã cam kết", lãnh đạo MAUR nhấn mạnh.

DỰ ÁN GẦN 7.500 TỶ Ở HÀ NỘI VẪN DANG DỞ VÌ SAO?

Dự án cải thiện hệ thống tiêu nước khu vực phía Tây TP Hà Nội tổng vốn đầu tư hơn 7.470 tỉ đồng, đến nay vẫn dở dang do vướng mắc trong giải phóng mặt bằng.

Dự án cải thiện hệ thống tiêu nước khu vực phía Tây TP Hà Nội được UBND thành phố phê duyệt tại Quyết định số 1834/QĐ-UBND ngày 23.2.2013, với tổng mức đầu tư gần 7.470 tỉ đồng.

Được khởi công từ cuối năm 2015, tuy nhiên do vướng mắc trong giải phóng mặt bằng, đến nay, Dự án cải thiện hệ thống tiêu nước khu vực phía Tây TP Hà Nội vẫn chưa thể về đích.

Theo báo cáo của Ban Quản lý và Duy tu các công trình nông nghiệp, nông thôn, đến tháng 1.2020, hạng mục chính - cụm công trình đầu mối đã được bàn giao để quản lý, vận hành.

Riêng hạng mục tuyến kênh dẫn La Khê (chiều dài 5.327m) kết hợp đường giao thông hai bên bờ kênh (nằm trên địa phận quận Hà Đông) khởi công từ tháng 12.2019 đến nay vẫn dở dang.

Tính đến hết tháng 3.2024, khối lượng hoàn thành chỉ đạt 71%. Đáng nói mới có 2/12 gói thầu thuộc phần kênh La Khê hoàn thành (Gói thầu 16C và 16N). Các gói thầu còn lại chưa thể hoàn thành do vướng mặt bằng và một số công trình hạ tầng kỹ thuật chưa được di dời.

Theo ghi nhận của Lao Động ngày 7.6, dọc tuyến kênh dẫn La Khê, nhiều đoạn vẫn ngổn ngang thiết bị máy móc, vật liệu xây dựng.

Anh Đào Đình Tùng (42 tuổi, Dương Nội, Hà Đông) cho biết, cuộc sống của người dân sống quanh khu vực dự án bị ảnh hưởng rất nghiêm trọng.

"Môi trường bị ô nhiễm, muỗi bay dày đặc vào buổi tối làm các hộ dân không dám mở cửa", anh Tùng nói.

Theo báo cáo của UBND quận Hà Đông, diện tích cần giải phóng mặt bằng để thực hiện Dự án cải thiện hệ thống tiêu nước khu vực phía Tây TP Hà Nội là 29,15ha. UBND quận Hà Đông đã chỉ đạo thẩm định, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ xong đối với toàn bộ phần diện tích của dự án.

Đến nay, UBND quận Hà Đông đã bàn giao trên 28ha cho chủ đầu tư. Diện tích còn lại chưa giải phóng mặt bằng là 0,81ha của 221 hộ gia đình, cá nhân ở 4 phường Quang Trung, Yết Kiêu, La Khê, Dương Nội.

Thực hiện chỉ đạo của UBND thành phố, cùng với đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động các hộ dân nhận tiền, bàn giao mặt bằng để triển khai dự án, trong tháng 3 và tháng 4.2024, quận đã ban hành quyết định cưỡng chế đối với 35 hộ gia đình, cá nhân ở các phường: Dương Nội, Quang Trung, La Khê.

Trong đó, ngày 11.4.2024, UBND quận đã ban hành quyết định thành lập Ban thực hiện cưỡng chế đối với 35 hộ này.

Với các hộ còn lại, UBND quận đã chỉ đạo các phường tăng cường công tác tuyên truyền, vận động, thuyết phục tối đa các hộ chấp hành việc nhận tiền bồi thường, hỗ trợ trước khi ban hành quyết định cưỡng chế.

DIỄN BIẾN MỚI Ở NHÀ THI ĐẤU BỊ 'TREO' HƠN 10 NĂM

UBND TPHCM giao Sở Văn hóa và Thể thao và Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp thực hiện nhiệm vụ lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án, nguồn vốn thực hiện từ ngân sách TPHCM.

UBND TPHCM vừa ban hành quyết định về việc giao nhiệm vụ lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án xây dựng Trung tâm Thể dục thể thao Phan Đình Phùng (nhà thi đấu Phan Đình Phùng).

Theo đó, UBND TPHCM giao Sở Văn hóa và Thể thao , Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp thực hiện nhiệm vụ lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án, nguồn vốn thực hiện từ ngân sách TPHCM.

UBND TPHCM yêu cầu Sở Văn hóa và Thể thao chịu trách nhiệm chủ trì, phối hợp với Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp, các sở ngành và đơn vị liên quan tổ chức lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án và thực hiện các thủ tục tiếp theo để trình cấp có thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư dự án theo đúng quy định hiện hành.

Sở Kế hoạch Đầu tư được giao chịu trách nhiệm về sự phù hợp, cơ sở pháp lý của hồ sơ trình giao nhiệm vụ lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án; đồng thời, hướng dẫn các cơ quan, đơn vị liên quan triển khai thực hiện các thủ tục đầu tư của dự án theo đúng quy định hiện hành.

Các sở chuyên ngành, các cơ quan và đơn vị có liên quan chịu trách nhiệm tham gia ý kiến chuyên môn trong quá trình lập, trình, thẩm định báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án theo quy định.

Trước đó, Chủ tịch UBND TPHCM Phan Văn Mãi đã chủ trì cuộc họp tổ công tác giải quyết vướng mắc liên quan đến dự án Nhà thi đấu Phan Đình Phùng tại số 8 đường Võ Văn Tần, quận 3.

Sau khi nghe báo cáo, Chủ tịch UBND TPHCM đã thống nhất đề xuất dừng đầu tư dự án Nhà thi đấu Phan Đình Phùng theo hình thức hợp đồng BT, chuyển dự án này sang phương thức đầu tư công.

Chủ tịch UBND TPHCM giao các đơn vị khẩn trương tổ chức lập hồ sơ đề xuất chủ trương đầu tư dự án theo đúng trình tự, thủ tục quy định và hoàn thành trước tháng 7 để trình HĐND TPHCM thông qua chủ trương đầu tư dự án.

Giao Sở Kế hoạch Đầu tư hướng dẫn Sở Văn hóa và Thể thao thực hiện nhiệm vụ được giao, đồng thời tham mưu UBND TPHCM về nguồn vốn, khả năng cân đối vốn và bố trí vốn cho dự án trong giai đoạn 2021 - 2025.

Phấn đấu hoàn thành thủ tục đầu tư, khởi công dự án trước ngày 30/4/2025 để là một trong những công trình tiêu biểu của TPHCM chào mừng kỷ niệm 50 năm ngày thống nhất đất nước.

Dự án Nhà thi đấu Phan Đình Phùng đã được Thủ tướng chấp thuận chủ trương đầu tư theo hình thức BT từ năm 2008 và triển khai từ tháng 3/2010, với tổng mức đầu tư khái toán ban đầu khoảng 988 tỷ đồng.

Đến năm 2013, UBND TPHCM chọn phương án thiết kế kiến trúc công trình, tổng mức đầu tư dự án lên gần 1.353 tỷ đồng.

Để thanh toán chi phí xây dựng dự án, UBND TPHCM được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận bán chỉ định và giao hai khu đất tại số 257 Trần Hưng Đạo, quận 1 và số 3 - 3bis Phan Văn Đạt, quận 1.

Tuy nhiên, đến năm 2016, UBND TPHCM phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi của dự án thì tổng vốn đầu tư dự án lên đến 1.954 tỷ đồng nên quỹ đất đối ứng không đủ thanh toán. Sau đó UBND TPHCM đưa vào quỹ đất thanh toán thêm khu đất 181 đường Điện Biên Phủ (quận Bình Thạnh) và khu đất số 72/2B đường Võ Văn Ngân (TP. Thủ Đức).

LÀM RÕ VỤ HƠN 100 VIÊN CHỨC Y TẾ Ở NGHỆ AN BỊ THU LẠI TIỀN HỖ TRỢ CHỐNG DỊCH COVID-19

Được chi trả tiền công tiêm vắc xin phòng chống dịch Covid-19 tại huyện Con Cuông (Nghệ An) nhưng hơn 100 viên chức của 13 trạm y tế lại bị Trung tâm Y tế huyện thu hồi lại tiền.

Trao đổi với PV, anh N.V.N. một viên chức y tế tại huyện Con Cuông cho biết, nhiều viên chức đã phản ánh, yêu cầu các cơ quan chức năng vào cuộc làm rõ.

Bản thân anh cũng bị thu hồi trong đợt 1 là 5 triệu đồng. Do có ý kiến nên đợt 2 anh không bị thu hồi.

“Trung tâm y tế huyện thu lại tiền công tiêm vắc xin của tôi và nhiều người khác để chi vào khoản nào thì đến nay vẫn chưa rõ”, anh N. thông tin.

Còn bác sĩ L. công tác tại Trạm Y tế xã Yên Khê cũng cho biết, trong năm 2022 - 2023, các viên chức y tế tại trạm 2 lần được nhận tiền công tiêm vắc xin phòng chống dịch Covid-19 nhưng đều bị Trung tâm Y tế huyện thu hồi.

Bình quân mỗi người ở trạm y tế này được nhận vào tài khoản 5 - 6 triệu đồng. Sau đó, số tiền này bị thu hồi về Trung tâm Y tế huyện; đến nay vẫn chưa trả lại.

“Cán bộ Trung tâm Y tế huyện lý giải, việc thu hồi để chi trả cho một số bộ phận phục vụ, hỗ trợ tiêm vắc xin mà không được chi trả. Sau khi thừa mới trả lại cho anh em ở trạm y tế", bác sĩ L. cho hay.

Cũng theo bác sĩ L., cán bộ Trung tâm Y tế huyện thường xuyên gọi điện “thúc giục”, ép nộp tiền về cơ quan. Bác sĩ L. bức xúc việc thu hồi lại khoản tiền công nêu trên là hết sức vô lý.

Trạm trưởng Trạm Y tế xã Bình Chuẩn Kha Văn Thái cho biết, sau đợt dịch Covid-19, cơ quan có 6 người được hưởng tiền công tiêm vắc xin phòng chống dịch. Tuy nhiên, số tiền chuyển về tài khoản các cá nhân thì sau một thời gian đã bị thu hồi.

Số tiền các bác sĩ, viên chức tại Trạm Y tế xã Bình Chuẩn bị thu hồi trong đợt 1 là hơn 19 triệu đồng và đợt 2 là gần 30 triệu đồng.

Các cán bộ tại Trạm Y tế xã Lục Dạ cũng bị thu hồi trong đợt 1 là hơn 26 triệu đồng, đợt 2 là gần 30 triệu đồng.

Đặc biệt, có 38 người công tác tại Trung tâm Y tế huyện Con Cuông cũng nằm trong danh sách bị thu hồi đợt 2 với số tiền hơn 60 triệu đồng.

Thừa nhận sai, xin trả hơn 300 triệu đồng đã thu hồi

Trao đổi với VietNamNet, ông Quang Ánh Hồng - Trưởng phòng Hành chính Tổng hợp Trung tâm Y tế huyện Con Cuông (Nghệ An) thừa nhận, trong đợt 1 chi trả gần 600 triệu đồng tiền công tiêm vắc xin Covid-19 cho viên chức y tế thuộc 14 đơn vị trên toàn huyện, trong đó có 13 đơn vị trạm y tế xã và thị trấn.

Ở đợt này, Trung tâm Y tế huyện Con Cuông đã chi trả cho hơn 130 người. Còn trong đợt 2, Trung tâm Y tế huyện đã lập danh sách để chi trả hơn 1 tỷ đồng cho cán bộ nhân viên các đơn vị y tế trên toàn huyện, sau đó đã thu lại hơn 300 triệu đồng.

“Chúng tôi họp thống nhất việc này với các trạm trưởng y tế để điều tiết, chi trả cho lực lượng công an, tổ cấp cứu, cộng tác viên dân số cấp xã không được hưởng chế độ. Tuy nhiên, do anh em không đồng thuận nên sắp tới sẽ trả lại tiền cho ngân sách. Đến bây giờ, chúng tôi nhận thấy sai. Bản thân chúng tôi cũng bị áp lực chứ không có tư lợi cá nhân gì", ông Hồng chia sẻ.

Trao đổi qua điện thoại, bà Vi Thị Hương - Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Con Cuông nhấn mạnh: “Chúng tôi không có tư lợi hay việc riêng trong khoản tiền thu lại. Tuy nhiên, anh em không thống nhất nên sắp tới sẽ trả lại tiền. Sai thì đã sai rồi. Đợt 2 thu hồi số tiền hơn 300 triệu đồng, tiền bây giờ vẫn đang ở đó”, bà Hương nói.

Được biết, lãnh đạo UBND huyện Con Cuông đã chỉ đạo Phòng Tài chính Kế hoạch vào cuộc tìm hiểu, xác minh thông tin.

Nguồn: Thanh Niên; Lao Động; CafeF; Vietnamnet