Sự đáng sợ của loại virus gây tỉ lệ tử vong đến 70% tại Ấn Độ

Virus Nipah là chủng virus hiếm gặp, có thể lây lan từ người sang người với lịch sử lây nhiễm thấp nhưng tỉ lệ tử vong rất cao.

Chính quyền bang Kerala (miền nam Ấn Độ) vào tối ngày 13/9 cho biết, ít nhất 706 người, trong đó có 153 nhân viên y tế, đang được xét nghiệm virus Nipah.

Hai người nhiễm virus này đã tử vong kể từ ngày 30/8 trong đợt bùng phát dịch thứ tư ở Kerala kể từ năm 2018. Hai người lớn và 1 trẻ em bị nhiễm virus hiện được điều trị trong bệnh viện.

Bệnh nhân đầu tiên là một chủ nông trại trồng chuối và hạt cau nhỏ ở làng Kozhikode, bang Kerala. Ngôi làng nơi nạn nhân sinh sống nằm gần một khu rừng vô cùng rộng lớn có sự xuất hiện của nhiều loài dơi, trong đó có dơi ăn quả - loài dơi đã cho kết quả dương tính với virus Nipah trong cuộc truy vết virus năm 2018.

Con gái và anh rể của nạn nhân đều bị nhiễm bệnh và hiện đang được cách ly tại bệnh viện. Trong khi đó, các thành viên khác trong gia đình và hàng xóm có tiếp xúc gần với nạn nhân đều đang được xét nghiệm để kiểm tra mức độ lây lan của virus.

Trường hợp tử vong thứ hai lại không có mối liên hệ thân thiết nào với nạn nhân đầu tiên. Cuộc điều tra ban đầu cho thấy họ đã tiếp xúc với nhau tại bệnh viện nơi 2 người cùng đến khám chữa.

"Chúng tôi đang tập trung nhanh chóng truy tìm những người có tiếp xúc gần với người nhiễm bệnh và tiến hành cách ly bất kỳ ai có triệu chứng", người đứng đầu Cơ quan Y tế bang Kerela Veena George cho biết.

Hiện chính quyền bang Kerala đã quyết định tạm dừng hoạt động của một số trường học, văn phòng và phương tiện giao thông công cộng, đồng thời ban bố lệnh cách ly tại ít nhất 8 ngôi làng thuộc quận Kozhikode trong nỗ lực nhằm ngăn chặn sự lây lan của virus.

Bà Veena George cho biết, các phương tiện công cộng đã bị hạn chế ở một số khu vực của bang nhằm ngăn chặn cuộc khủng hoảng y tế có thể xảy ra. Đồng thời, thuốc chống virus và kháng thể đơn dòng đang được sử dụng để điều trị cho 3 người nhiễm bệnh. Các quy định cách ly nghiêm ngặt khác cũng được áp dụng. Các nhân viên y tế sau khi tiếp xúc với người nhiễm bệnh cần phải tham gia cách ly tại bệnh viện.

Bang Tamil Nadu lân cận đã đưa ra thông báo về việc du khách đến từ Kerala sẽ phải kiểm tra y tế và những người có triệu chứng cúm sẽ bị cách ly.

Theo hãng tin Reuters, các nhà khoa học lần đầu tiên xác định virus Nipah vào năm 1998 trong một đợt bùng phát dịch bệnh ở những người chăn nuôi lợn tại Malaysia và Singapore. Đợt dịch này gây ra tác động kinh tế đáng kể khi hơn 1 triệu con lợn bị tiêu hủy để kiểm soát dịch bệnh.

Mặc dù không có đợt bùng phát virus Nipah nào khác ở Malaysia và Singapore kể từ năm 1999, nhưng sau đó các ca bệnh đã được ghi nhận gần như hàng năm ở một số khu vực ở châu Á - chủ yếu là Bangladesh và Ấn Độ.

Trong một tuyên bố vào năm 2020, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) giải thích virus Nipah là một loại virus lây truyền từ động vật sang người. Vật chủ của virus Nipah là loài dơi ăn quả (chi Pteropus), còn được gọi là dơi quạ.

Virus có thể lây nhiễm trực tiếp sang người thông qua tiếp xúc với chất dịch cơ thể của dơi và lợn bị nhiễm bệnh. Một số trường hợp lây truyền khác được ghi nhận lây lan từ người.

Cho đến nay, vẫn chưa có vắc-xin phòng ngừa hoặc phương pháp điều trị khỏi bệnh một khi nhiễm virus. Bệnh có tỉ lệ tử vong lên tới khoảng 70%. Phương pháp điều trị thông thường là chăm sóc hỗ trợ điều trị triệu chứng.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết những người mắc bệnh ở giai đoạn đầu xuất hiện các triệu chứng bao gồm sốt, suy hô hấp, đau đầu và nôn mửa. Viêm não và hiện tượng co giật cũng có thể xảy ra trong trường hợp nặng, dẫn đến hôn mê trong vòng 24 - 48 giờ.

WHO xếp virus Nipah vào danh sách nghiên cứu và phát triển các mầm bệnh có khả năng gây dịch bệnh.

Trước khi phát hiện các ca bệnh tại Ấn Độ vào tuần này, virus Nipah đã từng bùng phát trong 3 đợt dịch. Đợt bùng phát đầu tiên năm 1998 ở Malaysia và Singapore cướp đi sinh mạng của trên 100 người và làm lây nhiễm cho gần 300 người. Kể từ đó, virus Nipah đã lây lan ra hàng nghìn kilomet, với tỉ lệ tử vong dao động từ 72 đến 86%.

Đợt dịch thứ 2 bùng phát vào năm 2001 ở Ấn Độ và Bangladesh, cướp đi sinh mạng của 62 trong số 91 người mắc bệnh. Năm 2018, một đợt bùng phát ở Kerala đã cướp đi sinh mạng của 21 người. Một cuộc điều tra của Reuters hồi tháng 5 cho thấy Kerala nằm trong số những nơi có nguy cơ bùng phát virus dơi cao nhất trên toàn cầu.

Dựa trên kinh nghiệm trong các đợt dịch trước đây, việc vệ sinh và khử trùng trang trại lợn thường xuyên, kỹ lưỡng bằng chất tẩy rửa thích hợp có thể có hiệu quả trong ngăn ngừa mắc bệnh.

Trong trường hợp bùng dịch ở động vật, WHO đề xuất cơ sở sản xuất tiêu hủy động vật bị nhiễm virus, kiểm soát chặt việc thiêu hủy xác hoặc chôn xác động vật để giảm nguy cơ truyền sang người.

Trong bối cảnh vẫn chưa có vắc-xin đặc trị virus Nipah, điều ưu tiên hàng đầu là nâng cao nhận thức về các yếu tố nguy cơ và các biện pháp phòng tránh. Để tránh lây lan qua rau củ quả bị nhiễm dịch cơ thể của dơi, cần rửa sạch và gọt vỏ trước khi ăn. Quả nào có dấu hiệu bị dơi ăn cần vứt bỏ.

Nợ toàn cầu đang quay trở lại xu hướng tăng

Phóng viên TTXVN tại châu Âu dẫn Cơ sở dữ liệu nợ toàn cầu (Global Debt Database) cho biết mặc dù nợ toàn cầu ghi nhận mức giảm đáng kể khác vào năm 2022 nhưng vẫn ở mức cao.

Theo bản cập nhật mới nhất của Cơ sở dữ liệu nợ toàn cầu, gánh nặng nợ toàn cầu đã giảm trong năm thứ hai liên tiếp, mặc dù vẫn ở trên mức cao trước đại dịch. Tổng nợ ở mức 238% tổng GDP toàn cầu vào năm ngoái, cao hơn 9 điểm phần trăm so với năm 2019.

Bất chấp sự phục hồi tăng trưởng kinh tế từ năm 2020 và lạm phát cao hơn nhiều so với dự kiến, nợ công vẫn ở mức cao. Thâm hụt tài khóa khiến mức nợ công tăng cao, do nhiều chính phủ chi tiêu nhiều hơn để thúc đẩy tăng trưởng và ứng phó với tình trạng giá lương thực và năng lượng tăng vọt ngay cả khi họ chấm dứt hỗ trợ tài chính liên quan đến đại dịch COVID-19.

Kết quả là nợ công chỉ giảm 8 điểm phần trăm GDP toàn cầu trong hai năm qua, chỉ bù đắp khoảng một nửa mức tăng liên quan đến đại dịch. Trong khi đó, nợ tư nhân, bao gồm nợ hộ gia đình và nợ doanh nghiệp phi tài chính' giảm với tốc độ nhanh hơn, tương ứng với 12 điểm phần trăm GDP toàn cầu.

Trước đại dịch COVID-19, tỷ lệ nợ trên GDP toàn cầu đã tăng trong nhiều thập kỷ. Nợ công toàn cầu đã tăng gấp ba lần kể từ giữa những năm 1970, đạt 92% GDP (hoặc hơn 91 nghìn tỷ USD) vào cuối năm 2022. Nợ tư nhân cũng tăng gấp ba lần lên 146% GDP (hoặc gần 144 nghìn tỷ USD), nhưng trong khoảng thời gian dài hơn từ năm 1960 đến năm 2022.

Nợ ở các nước đang phát triển có thu nhập thấp cũng tăng đáng kể trong hai thập kỷ qua, mặc dù từ mức ban đầu thấp hơn. Ngay cả khi mức nợ của họ, đặc biệt là nợ tư nhân, vẫn ở mức trung bình tương đối thấp so với các nền kinh tế tiên tiến và mới nổi, tốc độ gia tăng kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu đã tạo ra những thách thức. Hơn một nửa số quốc gia đang phát triển có thu nhập thấp đang có nguy cơ gặp khó khăn về nợ nần cao và khoảng 1/5 các thị trường mới nổi có giao dịch trái phiếu chính phủ ở mức khó khăn.

Theo báo cáo, điều quan trọng là giảm gánh nặng nợ sẽ tạo ra không gian tài chính và cho phép đầu tư mới, giúp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong những năm tới. Những cải cách đối với thị trường lao động và sản phẩm nhằm tăng sản lượng tiềm năng ở cấp quốc gia sẽ hỗ trợ mục tiêu đó. Hợp tác quốc tế về thuế, bao gồm cả thuế carbon, có thể làm giảm bớt áp lực lên tài chính công.

G77+ Trung Quốc: Thúc đẩy một trật tự thế giới mới công bằng và toàn diện hơn

“Xây dựng một thế giới công bằng hơn cho các quốc gia đang phát triển”. Đây là lời kêu gọi được Liên Hợp Quốc và các nhà lãnh đạo thế giới đưa ra tại Hội nghị thượng đỉnh Nhóm G77 và Trung Quốc đang diễn ra tại thủ đô La Habana, Cuba.

Được thành lập từ năm 1964, G77+ Trung Quốc tập hợp các nền kinh tế phát triển và mới nổi chiếm 80% dân số toàn cầu nhằm thúc đẩy một trật tự kinh tế thế giới mới trong bối cảnh sự phân cực ngày càng tăng.

Trong phát biểu khai mạc hội nghị, Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres đã gọi các nước đang phát triển và mới nổi là “những nhà vô địch của chủ nghĩa đa phương”.

Ông Gutterres bày tỏ tin tưởng tiếng nói của G77+ Trung Quốc sẽ góp phần nâng cao tiếng nói của Nam bán cầu và định hình lại hệ thống quốc tế dựa trên sự bình đẳng: “Định hình lại hệ thống quốc tế và các thể chế quốc tế để chúng phản ánh thực tế ngày nay thay vì thực tế tồn tại sau Chiến tranh thế giới thứ hai và tạo ra một tương lai công bằng hơn cho các nước đang phát triển. Tất cả chúng ta đều phải có trách nhiệm. Tiếng nói của G77 và Trung Quốc sẽ luôn rất cần thiết tại Liên Hợp Quốc. Hãy ủng hộ một hệ thống bắt nguồn từ sự bình đẳng. Đấu tranh cho một hệ thống sẵn sàng đảo ngược sự bất công và sự thờ ơ của hàng thế kỷ. Và ủng hộ một hệ thống mang lại lợi ích cho toàn nhân loại chứ không chỉ cho những người có đặc quyền.”

Đại diện của hơn 100 quốc gia, với khoảng 30 nguyên thủ và người đứng đầu chính phủ đã tham dự hội nghị. Theo Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel từ La Habana, G77+ Trung Quốc sẽ tái khẳng định cam kết của mình đối với chủ nghĩa đa phương, hợp tác và phát triển:

“Chúng ta hãy đấu tranh cho quyền phát triển của mình. Chỉ khi đó chúng ta mới có thể tham gia vào cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật một cách bình đẳng. Chỉ khi đó chúng ta mới có thể có được vị trí xứng đáng trên thế giới. Chúng ta hãy cùng nhau hoàn thành sứ mệnh cao quý là làm cho thế giới trở nên công bằng hơn và hợp lý hơn mà không có mối đe dọa nào treo lơ lửng trên giấc mơ của chúng ta."

Với chủ đề “Những thách thức phát triển của thời đại: vai trò của khoa học, công nghệ và đổi mới”, các nhà tổ chức hi vọng hội nghị thượng đỉnh năm nay sẽ giải quyết được các vấn đề phát triển cốt lõi. Theo Tổng thống Rwanda Paul Kagame nhấn mạnh, tiến bộ khoa học và công nghệ là chìa khoá để đạt được sự phát triển bền vững. Tuy nhiên, thực tế là nhiều nước đang bị gạt sang bên lề của tiến trình này và chỉ có hành động toàn cầu mới có thể giải quyết những bất bình đẳng, đảm bảo rằng trong kỷ nguyên công nghệ mới, không ai bị bỏ lại phía sau.

“Các nước đang phát triển đang phải chịu những ảnh hưởng không tương xứng của những cú sốc toàn cầu như biến đổi khí hậu, căng thẳng địa chính trị, hậu quả kéo dài của đại dịch. Khoa học và Công nghệ có thể đoàn kết chúng ta và giúp xây dựng một tương lai tốt đẹp hơn. Tuy nhiên thật không may việc tiếp cận với công nghệ lại không phổ quát.”

Theo kế hoạch, Hội nghị thượng đỉnh G77+ Trung Quốc sẽ thông qua một tuyên bố cuối cùng nhấn mạnh những trở ngại mà các quốc gia đang phát triển phải đối mặt và kêu gọi thiết lập một trật tự kinh tế thế giới mới công bằng hơn, toàn diện hơn để đối mặt với những thách thức.

Tại sao phản công của Ukraine thất bại?

Tờ Financial Times đưa tin, việc Mỹ và các đồng minh ở châu Âu huấn luyện quân đội Ukraine đã không chuẩn bị chu đáo cho lực lượng Kiev trước cuộc phản công mùa hè.

Tờ Financial Times hôm thứ Sáu dẫn lời các nhà phân tích quân sự phương Tây và binh sĩ Ukraine đưa tin, Mỹ và các đồng minh ở châu Âu huấn luyện quân đội Ukraine đã không chuẩn bị chu đáo cho lực lượng Kiev trước những gì họ phải đối mặt trong cuộc phản công mùa hè chống lại quân đội Moskva.

Theo FT , cho đến nay, quân đội Ukraine “chưa đạt được bước đột phá mang tính quyết định như mong muốn” , đồng thời cho biết thêm một số quan chức phương Tây tin rằng Kiev đã không tận dụng được cơ hội do viện trợ quân sự khổng lồ của phương Tây mang lại vào thời điểm “có thể có sự hỗ trợ chính trị cao nhất”.

Theo tờ báo, một số quan chức Mỹ đã phàn nàn riêng rằng quân đội Ukraine “đã thất bại trong quá trình huấn luyện để thành thạo các hoạt động hiện đại kết hợp bộ binh cơ giới, pháo binh và phòng không”.

FT đưa tin, tổn thất của Ukraine ngay từ đầu cuộc tấn công là "không bền vững", đồng thời cho biết thêm rằng tổn thất này lên tới "gần 1/5 số trang bị mà NATO cung cấp cho cuộc phản công" chỉ tính riêng vào cuối tháng 5 và đầu tháng 6. Những thất bại như vậy buộc Kiev phải thay đổi chiến thuật và quay trở lại “cách tiếp cận tiêu hao”.

Tờ báo cho biết, lực lượng Ukraine nhận thấy “không thể” tuân theo học thuyết của NATO về chiến tranh vũ trang kết hợp, bao gồm các hành động phối hợp của bộ binh, thiết giáp, pháo binh và phòng không, đồng thời quân đội Kiev vẫn đang gặp khó khăn trong việc thực hiện các hoạt động đại đội (200 người) hoặc thậm chí trung đội (20-50).

Theo các nhà phân tích được FT phỏng vấn, quá trình huấn luyện quân đội Ukraine của phương Tây tỏ ra “quá ngắn” và cũng kém thích nghi với điều kiện chiến đấu thực tế mà binh lính Ukraine phải đối mặt khi chiến đấu với quân Nga.

Ngược lại, các quan chức Mỹ đã đặt câu hỏi về quyết định của Kiev trong việc huy động quân đội giàu kinh nghiệm hơn của mình cho cái mà họ gọi là “phòng thủ vô ích” đối với thành phố Bakhmut của Donbass, nơi đã bị lực lượng Nga kiểm soát.

Các nhà phân tích cho biết, các lực lượng Nga tiếp tục “học hỏi từ kẻ thù” và điều chỉnh chiến thuật của mình. Ngoài ra, lực lượng Moskva vẫn có lợi thế trong cuộc chiến bằng máy bay không người lái, vì máy bay không người lái cảm tử Lancet-3 của Nga có khả năng tự động theo dõi mục tiêu và trở thành “mối đe dọa đặc biệt”.

Trong hoàn cảnh hiện tại, thành công của Ukraine sẽ “tốt nhất là diễn ra chậm”.

Lính Wagner chật vật tìm việc mới

Các cựu thành viên của công ty quân sự tư nhân Tập đoàn Wagner đang chật vật tìm kiếm việc làm mới. Một người thậm chí thành lập hãng taxi riêng mang tên Wagner.

Sau khi trở về từ tiền tuyến ở Ukraine vào mùa hè, Valery Bogdanov, từng có 5 tiền án về tội cướp và trộm, đã lập hãng taxi riêng mang thương hiệu Wagner tại tỉnh Novosibirsk của Nga, theo một trang tin địa phương.

"Tôi thấy người dân thành phố lên mạng phàn nàn về taxi. Hoặc là không đủ xe, hoặc đặt xe rồi nhưng không ai đến, hoặc lái xe từ chối đi xa. Với chúng tôi, mọi thứ đều khác, mọi người hài lòng vì xe luôn đến nơi mà không có vấn đề", Bogdanov nói với hãng tin địa phương VN.ru.

Danh thiếp của hãng "Taxi Wagner" có phù hiệu đầu lâu mà nhóm lính tư nhân này sử dụng và đội taxi được cho là sẽ được trang bị các vật phẩm của Tập đoàn Wagner. Bogdanov nói mình đã có rất nhiều khách hàng hài lòng.

Đội xe của Bogdanov hiện chỉ có một chiếc nhưng người này có kế hoạch mở rộng trong tương lai.

Theo hãng tin Mozhem Obyasnit, Bogdanov không phải là cựu binh Wagner duy nhất phải tìm con đường sự nghiệp mới.

Sau cái chết của thủ lĩnh Wagner, Yevgeny Prigozhin, vào tháng trước, đại diện nhóm này đã gửi đi tin nhắn kêu gọi thành viên tìm công việc mới vì họ sẽ không còn được phép tham gia xung đột với Ukraine nữa do "hoàn cảnh đã biết".

Gia đình các cựu binh Wagner được cho là đang than phiền trong các nhóm chat kín về việc con em và chồng họ không được nhận vào làm tại các doanh nghiệp và nhà máy quốc phòng, mà lại bị thúc giục đi làm tài xế taxi hoặc giao hàng cho các tiệm thức ăn nhanh.

"Con trai tôi đã nộp hồ sơ xin làm việc tại một nhà máy của thành phố. Mọi người đều đồng ý nhưng chỉ vướng vấn đề an ninh. Cuối cùng họ từ chối", một phụ nữ viết, theo ảnh chụp màn hình do Mozhem Obyasnit chụp lại từ một nhóm Telegram dành cho các cựu binh Wagner được ân xá.

Một số khác than phiền rằng lệnh ân xá đối với những thành viên Wagner vốn xuất thân từ phạm nhân không có hiệu quả, vì lý lịch của họ vẫn hiển thị tiền án, tiền sự khi nhà sử dụng lao động tra cứu.

"Thật là buồn khi họ đã được hứa hẹn một khởi đầu mới nhưng lời hứa đó không được thực hiện", một bà mẹ khác có con là thành viên Wagner nói.

Tatyana, vợ một cựu lính Wagner ở tỉnh Tyumen, nói với Mozhem Obyasnit rằng chồng mình buộc phải làm những công việc không chính thức. "Anh ấy cố xin việc ở nhà máy, nhưng an ninh đã từ chối. Bây giờ anh ấy đang làm tài xế taxi chui", cô nói.

Nói với Mozhem Obyasnit, một cơ quan tuyển dụng đang tìm công nhân cho nhà máy sản xuất động cơ máy bay quân sự cho biết họ không thể thuê các cựu tù nhân, kể cả khi họ đã được ân xá.

Trong khi đó, một công ty khác đang tuyển dụng các vị trí tại sân bay Sheremetyevo cho biết "FSB (Tổng cục An ninh Liên bang Nga) luôn từ chối" ứng viên có tiền án tiền sự.

Một cơ quan tuyển dụng tìm người cho Burger King cho biết cựu lính Wagner sẽ không được phép làm "trợ lý đầu bếp" cho chuỗi cửa hàng thức ăn nhanh này, "nhưng họ có thể được nhận làm người giao hàng".

Nguồn: Người Đưa Tin; Báo Tin Tức; VOV; Soha; Dân Trí