Lý do Trung Quốc đang đau đầu tìm cách 'nuôi' 1,4 tỷ dân

(Ảnh minh họa).

Trung Quốc đã phải thu hồi đất của nhiều doanh nghiệp để trồng lương thực trước tình hình phức tạp hiện nay trên thế giới.

Tờ Financial Times (FT) cho hay tại miền Tây thành phố Chengdu, nhà hàng “Star Shining in the Clouds” nổi tiếng đã bị đóng cửa vĩnh viễn khi chính quyền thành phố muốn dùng khu đất này cho canh tác.

Đây là động thái mới nhất của chính quyền địa phương khi dùng hơn 6.700ha đất tại Chengdu cho việc trồng ngô và đậu nành để đảm bảo an ninh lương thực, bất chấp điều này đồng nghĩa nhiều cửa hàng, doanh nghiệp phải đóng cửa trả mặt bằng.

Với trường hợp của Star Shining, nhà hàng này mới mở cửa được 2 năm và đã phải đóng vào tháng 4/2023 theo lệnh của chính quyền địa phương.

Lấy đất để canh tác

Tờ FT cho hay trên toàn Trung Quốc, chính phủ đã lấy lại hơn 170.000ha đất kể từ năm 2021 nhằm phục vụ mục đích canh tác, qua đó giảm sự phụ thuộc vào lương thực trong bối cảnh căng thẳng ngoại giao Mỹ-Trung lên cao cùng với sự phức tạp của thị trường nông sản.

Ngoài ra, vốn đang phải đối mặt với ảnh hưởng từ cuộc xung đột Nga – Ukraine cũng như tác động của El Nino, thị trường lương thực thế giới lại tiếp tục đón cú sốc khi Ấn Độ cấm xuất khẩu hầu hết các loại gạo trắng, chiếm 25% lượng gạo xuất khẩu của nước này.

Ấn Độ là nhà cung cấp gạo lớn nhất cho thị trường thế giới. Vì thế, một lệnh cấm có hiệu lực ngay lập tức khiến các thương nhân vô cùng lo lắng, chưa thể tìm giải pháp thay thế. Hậu quả là hàng dài khách hàng ở khắp Mỹ hay Canada xếp hàng để mua gạo dự trữ.

Giá gạo 5% tấm của Việt Nam được chào bán ở mức 515-525 USD/tấn, mức giá cao nhất kể từ năm 2011. Tại Thái Lan, giá gạo 5% tấm đã tăng lên 545 USD/tấn, mức cao nhất kể từ tháng 2/2021. Hiện giá gạo thế giới đang dao động quanh mức cao nhất trong 11 năm qua.

Đứng trước tình hình đó, việc Trung Quốc tăng cường các chính sách nhằm đảm bảo an ninh lương thực cho 1,4 tỷ dân là điều dễ hiểu.

Trên thực tế trong bài phát biểu năm 2022, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cũng đã hối thúc các ban ngành phải đảm bảo an ninh lương thực bằng cách duy trì 120 triệu ha canh tác trên toàn quốc, một con số mà chính quyền Bắc Kinh nhận định đủ để duy trì cung ứng nông sản cho người dân.

“Trung Quốc phải đủ khả năng tự nuôi sống người dân của mình. Chúng ta sẽ bị phụ thuộc vào nước khác nếu không thể giữ chắc được bát cơm của mình”, Chủ tịch Tập Cận Bình cho biết.

Theo FT, một trong những nguyên nhân chính khiến Trung Quốc mất đất canh tác ngoài sự ô nhiễm, thay đổi khí hậu, sa mạc hóa, nhiễm mặn...thì quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa và mở rộng các nhà máy sản xuất cũng có vai trò lớn.

Sự bùng nổ kinh tế của cường quốc Châu Á nhiều năm qua đã dẫn theo hệ lụy là lượng đất canh tác giảm để nhường chỗ cho các nhà máy, dự án bất động sản, nhà hàng...đẩy Trung Quốc ngày càng phải phụ thuộc nhiều hơn vào lương thực nhập khẩu.

Hiện 3/4 số đậu nành tiêu thụ ở Trung Quốc là phải nhập khẩu từ Mỹ và Brazil. Lượng ngô nhập khẩu của nước này cũng tăng từ chưa đến 1% cách đây 10 năm lên 7% vào năm ngoái.

“Trung Quốc đang chuẩn bị cho trường hợp xấu nhất nếu họ không thể mua lương thực từ nước ngoài”, giáo sư Yu Xiaohua của trường đại học Gottingen nhận định.

Thách thức

Mặc dù vậy, tờ FT nhận định việc lấy lại đất của doanh nghiệp để canh tác không hề đơn giản.

“Rất khó để lấy lại đất từ doanh nghiệp rồi bất ngờ biến chúng thành khu sản xuất lương thực hiệu quả. Bạn không thể cứ rải hạt giống xuống đó rồi mặc kệ được. Bạn sẽ cần chuỗi cung ứng như nguồn cung hạt giống, phân bón, thiết bị gần khu canh tác để có thể nhanh chóng vận hành. Bạn cũng sẽ cần thương lái và một thị trường chấp nhận mua hay ít nhất là lưu kho những nông sản này”, chuyên gia nghiên cứu Darin Friedrichs của Sitonia Consulting tại Thượng Hải cho biết.

Trong trường hợp tại Chengdu, chính quyền địa phương dự định sẽ biến những mảng đất canh tác lấy của nhà hàng Star Shining thành các vùng nông nghiệp du lịch với tổng đầu tư khoảng 34 tỷ Nhân dân tệ, tương đương 4,7 tỷ USD.

“Các lãnh đạo không hài lòng về tình hình sử dụng đất canh tác sai mục đích hiện nay”, một quan chức giấu tên của Chengdu nói với FT.

Thông thường các nhà hàng, doanh nghiệp, dự án bất động sản sẽ có hợp đồng thuê đất với chính quyền địa phương cho mục đích thương mại, nhưng mọi chuyện đã phải thay đổi trước định hướng tăng cường an ninh lương thực từ chính quyền trung ương.

Theo FT, chính quyền Chengdu đặt mục tiêu sản xuất thêm 96.000 tấn gạo, ngô và đậu nành vào năm 2026, tương đương 4% tổng sản lượng ngũ cốc năm 2022.

Tuy nhiên các quan chức Chengdu cho hay họ gặp rất nhiều khó khăn khi thu hút lao động trẻ từ nhà máy chuyển về làm nông. Vì vậy chính quyền nơi đây chỉ còn cách tuyển dụng những nông dân lớn tuổi từ các tỉnh lân cận tham gia vào dự án.

Dẫu vậy, tình hình vẫn không khả quan hơn do những nông dân này không thực sự dồn hết sức cho việc đảm bảo sản lượng.

“Tôi chỉ đến cánh đồng khi bị sếp gọi và chẳng quan tâm đến sản lượng lắm. Tôi sẽ chăm chút cho chúng nếu đây là mảnh ruộng nhà tôi, nhưng nó không phải”, một ông cụ họ Li đã 65 tuổi chịu trách nhiệm canh tác cánh đồng đậu nành ở Chengdu nói.

Ông cụ Li này cho biết đã phải đi xe buýt hàng giờ đồng hồ từ quê nhà để đến Chengdu và với mức lương chỉ 120 Nhân dân tệ mỗi ngày thì công việc này có thể sẽ chẳng kéo dài lâu.

Trong khi đó, một quan chức giấu tên khác của Chengdu nói với FT rằng sản lượng không phải ưu tiên hàng đầu mà là thái độ của chính quyền địa phương về mục tiêu đảm bảo an ninh lương thực của chính phủ.

Tờ FT cho hay việc chính quyền địa phương dỡ bỏ nhà hàng hay các trung tâm thương mại để canh tác vấp phải sự phản đối ở một số nơi khi lợi ích đem lại không tương xứng.

“Lợi ích của một trung tâm thương mại lớn hơn nhiều so với vài trăm kg ngô, vốn chẳng tác dụng mấy cho an ninh lương thực cả”, một cư dân giấu tên của Wutong Xinyuan bức xúc khi chính quyền địa phương định thay thế trung tâm thương mại cạnh đó để làm nông.

Tương tự, nhiều nhà hàng, doanh nghiệp bị mất đất và được bồi thường nhưng họ cho rằng như vậy không đủ bù đắp cho những thiệt hại khi bị lấy mặt bằng kinh doanh.

“Chúng tôi bị lỗ lớn khi dự án bị lấy lại mặt bằng chỉ để canh tác lượng nhỏ nông sản”, một cựu nhân viên giấu tên của Star Shining nói với FT.

Giá ruble xuống thấp nhất kể từ đầu chiến sự

Giá ruble năm nay đã giảm 25% so với đôla Mỹ và hiện thấp nhất kể từ tháng 3/2022.

Mỗi đôla Mỹ chiều nay có thời điểm đổi được 100,7 ruble. Đây là lần đầu tiên kể từ tháng 3/2022, tỷ giá vượt mốc tâm lý quan trọng là 100 RUB một USD.

Ruble năm nay mất giá 25% so với đôla Mỹ và là một trong ba đồng tiền có diễn biến tệ nhất trong nhóm thị trường mới nổi, cùng lira Thổ Nhĩ Kỳ và peso Argentina. So với tháng 6 năm ngoái, giá ruble hiện chỉ bằng một nửa.

Ruble yếu đi trong bối cảnh chiến sự tại Ukraine chưa có dấu hiệu sớm chấm dứt. Các lệnh trừng phạt lên Nga, trong đó có việc phương Tây áp giá trần bán dầu, cũng làm giảm nguồn thu từ xuất khẩu của nước này.

Số liệu mới nhất của Ngân hàng Trung ương Nga cho thấy nguồn thu từ xuất khẩu dầu khí của nước này chỉ còn 6,9 tỷ USD trong tháng 7, giảm so với 16,8 tỷ USD cùng kỳ năm ngoái. Việc nới quy định kiểm soát vốn cũng khiến dòng tiền rời Nga mạnh hơn.

Thống đốc Elvira Nabiullina thường xuyên khẳng định môi trường ngoại thương đi xuống là lý do chính khiến ruble yếu đi. Bà cũng bác bỏ ý định can thiệp để hỗ trợ tỷ giá.

"Chúng tôi không thấy có rủi ro nào với ổn định tài chính từ việc ruble giảm giá", Phó thống đốc Alexey Zabotkin cho biết trước báo giới cuối tuần trước. Cơ quan này sẽ tiếp tục gắn bó với chính sách tỷ giá thả nổi, nhằm "cho phép nền kinh tế thích ứng tốt với môi trường bên ngoài hay biến động".

Tuần trước, Ngân hàng Trung ương Nga cho biết sẽ ngừng mua ngoại tệ tại thị trường trong nước, nhằm thực thi một cơ chế ngân sách giúp nền kinh tế tránh tổn thương từ biến động giá hàng hóa. Quyết định này nhằm "giảm biến động với các thị trường tài chính".

Alexander Isakov – nhà kinh tế học tại Bloomberg Economics thì nhận định: "Để bình ổn ruble, lãi suất tham chiếu cần lên sát 10%. Chi ngân sách liên bang cũng phải được giữ dưới mức trần".

Ông cho rằng đồng ruble có thể sẽ hưởng lợi khi giá dầu thô tăng cao, nhưng các chính sách tiền tệ trong nước mới là nền tảng cho đồng tiền này. Theo Isakov, Ngân hàng Trung ương Nga cần nâng lãi suất thêm 50-100 điểm cơ bản trong phiên họp giữa tháng 9 để tăng tiết kiệm trong nước và giảm nhập khẩu.

Nga hay Ấn Độ sẽ chiến thắng trong cuộc đua lên cực nam của Mặt trăng?

(Ảnh minh họa).

Hai phi thuyền do Ấn Độ và Nga chế tạo đang trên hành trình rất nhanh đến Mặt trăng và theo những lộ trình rất khác nhau. Nhưng việc quốc gia nào đáp xuống trước có quan trọng hay không?

Hiện nay, một cuộc đua không gian quy mô nhỏ đang diễn ra. Hai phi thuyền, một từ phía Nga, và một từ Ấn Độ, đang hướng đến cực nam của Mặt trăng - nơi chưa có con tàu nào đổ bộ thành công trước đây.

Các phi thuyền của Nga và Ấn Độ đều trong hành trình cạnh tranh nhau để tìm nước đóng băng và những loại khoáng chất hữu dụng, có thể bị vùi lấp dưới lớp bụi của Mặt trăng.

Xét về thời gian khởi hành của hai phi thuyền thì dự kiến chúng sẽ đến nơi vào cùng một ngày. Không ai lên kế hoạch cho màn phân định thắng thua cuối cùng này, đây chỉ đơn giản là một sự xoay chuyển đầy tò mò của số phận - nhưng lại khiến cả thế giới dõi theo và tự hỏi: Ai sẽ đến đáp xuống đó trước?

Trong hàng thập kỷ qua, hiểu biết của chúng ta về chuyện gì xảy ra trong vũ trụ không thể tránh khỏi sự định hình từ cuộc chạy đua vào không gian vào những năm 1960 giữa Mỹ và Liên Xô, theo đó hai cường quốc này đều muốn đưa người lên Mặt trăng.

Mặc dù Liên Xô trở thành quốc gia đầu tiên phóng vệ tinh vào quỹ đạo Trái Đất, đưa người vào không gian và hạ cánh một phi thuyền không người lái lên Mặt trăng, thì Mỹ lại giành được giải thưởng lớn nhất khi phi thuyền Apollo 11 đã đưa các phi hành gia đáp xuống bề mặt của hành tinh này.

Chuyến thám hiểm của họ được phát sóng trên màn hình tivi trên khắp thế giới và được nối tiếp sau đó là các sứ mệnh Apollo trong những năm tiếp theo, và lần gần nhất là vào năm 1972.

Hơn 50 năm sau đó, Mỹ vẫn là quốc gia duy nhất có người đổ bộ lên Mặt trăng.

Tàu đổ bộ Chandrayaan-3, được phóng từ Trái Đất vào ngày 14/07, có mang theo những thiết bị khoa học cũng như cỗ xe đổ bộ nhỏ, gồm sáu bánh xe để tiến hành thám hiểm bề mặt Mặt trăng.

Con tàu này dự kiến sẽ đổ bộ lên bề mặt vào ngày 23/08, sau khi di chuyển lợi dụng trọng lực xung quanh Trái Đất và đi vào quỹ đạo Mặt trăng trong vài tuần trước khi chuẩn bị đáp.

Trong khi đó, tàu đổ bộ của Nga, Luna-25, chỉ được phóng khỏi Trái Đất gần đây, sau 2:00 ngày 11/08, giờ Moscow (23:00 GMT ngày 10/08). Con tàu này có hướng di chuyển trực tiếp hơn và nhanh hơn nhiều đến Mặt trăng, và có thể đáp xuống bề mặt Mặt trăng chỉ 10 ngày sau khi phóng, vào ngày 21/08. Giới chức tại Cơ quan Vũ trụ Liên bang Nga (Roscosmos) không giấu giếm mong muốn của họ về việc sẽ đáp xuống cực nam của Mặt trăng trước Ấn Độ.

Thế nhưng hành trình của Luna-25 có thể mất nhiều thời gian hơn thế, có nghĩa cuối cùng thì tàu Chandrayaan-3 có thể đáp xuống Mặt trăng trước. Sự chậm rãi và vững chắc có thể giúp chiến thắng cuộc đua này.

Tuy nhiên, hai sứ mệnh này đã phản ánh mối quan tâm mới đối với trong lĩnh vực thám hiểm không gian. Việc phát hiện một lượng lớn nước đóng băng ở hành tinh gần Trái Đất nhất đã khiến các nhà khoa học phấn khích vì hydro trong nước có thể được trích xuất để làm nhiên liệu cho rocket tại một căn cứ tương lai. Thêm nữa, nước có thể uống được sau khi được xử lý.

Cuộc chạy đua giữa Luna-25 và Chandrayaan-3 có thể cho thấy một kỷ nguyên mới về thám hiểm Mặt trăng, theo đó những quốc gia như Mỹ, Israel, và Trung Quốc cũng như các công ty tư nhân, đang nhắm đến việc phóng phi thuyền và những sứ mệnh đưa người lên hành tinh này.

Đối với nhiều người, đây chỉ là một cuộc cạnh tranh thân thiện. Tuy vậy, một chương mới trong công cuộc thám hiểm của nhân loại đang gặp rủi ro. Những bước đi nhỏ của những tàu đổ bộ và sứ mệnh đưa người lên Mặt trăng có thể tạo nên những bước nhảy vọt khổng lồ trong việc khám phá hệ Mặt Trời trong những thập niên và thế kỷ tiếp theo.

Ai đến đó trước có thể thật sự quan trọng.

“Điều này trở thành sự trùng hợp hơn bất kỳ điều gì khác,” Wendy Whitman Cobb, Giáo sư ngành An ninh và Chiến lược từ Đại học Air University thuộc Không quân Hoa Kỳ nói về thời điểm phóng hai sứ mệnh tàu Luna-25 và Chandrayaan-3. “Nhưng là một sự trùng hợp rất thú vị.”

Vụ phóng tàu Luna-25 đã bị hoãn liên tục – ban đầu được lên kế hoạch vào năm 2021.

Ấn Độ có được “lợi thế”, bà nhận định bởi vì phi thuyền của họ đã đi vào quỹ đạo của Mặt trăng. Mặc dù vậy, theo bà, thì người Nga có thể cảm thấy áp lực phải đáp xuống trước, nếu xét về lộ trình trực tiếp hơn của họ.

Tàu Chandrayaan-3 nặng gấp đôi tàu Luna-25 và cũng được phóng sử dụng rocket yếu hơn nhiều, điều này đồng nghĩa, con tàu này cần phải thiết lập tốc độ bằng cách quay xung quanh quỹ đạo hình elip của Trái Đất nhiều hơn trước khi đi vào quỹ đạo của Mặt trăng.

Các cơ quan vận hành hai phi thuyền này sẽ phải tự đảm bảo về khả năng của chúng trước khi tiến hành quy trình hạ cánh. Bất kỳ sự hỏng hóc nào cũng có thể khiến toàn bộ nỗ lực thất bại.

Thật sự họ không biết chuyện gì sẽ diễn ra cho đến khi con tàu thăm dò đáp xuống Mặt trăng.

Lòng tự hào dân tộc sẽ có thể là một nhân tố trong chuyện đẩy nhanh việc tàu hạ cánh.

Nga có thể đang hy vọng chứng minh năng lực không gian vẫn không bị tác động bất chấp việc chương trình không gian của họ đã bị ảnh hưởng từ các lệnh trừng phạt quốc tế theo sau cuộc chiến tranh Ukraine. “Ngành công nghiệp không gian của họ thật sự, thật sự đang phải chật vật chống đỡ,” Giáo sư Whitman Cobb nói.

Thế nhưng đây hầu như không phải là một chạy đua lên Mặt trăng đối với Nga, Stefania Paladini, nhà nghiên cứu ngành công nghệ không gian tại Đại học Queen Margaret University ở Anh Quốc nhận định, bởi vì Liên Xô cũ đã thành công trong việc đưa nhiều tàu thăm dò và thậm chí xe tự hành lên Mặt trăng cách đây 50 năm. Xét theo điều này thì Nga đã chiến thắng cuộc đua này từ lâu trước đó, và rõ ràng để thể hiện sự tôn kính với điều này, cái tên Luna-25 là để nhắc đến sứ mệnh Mặt trăng gần nhất của Nga, Luna 24 vào năm 1976.

Tàu Luna 1 của Liên Xô được xem là con tàu thăm dò đầu tiên tiếp cận được Mặt trăng (các nhà quan sát kết luận con tàu đã được thiết kế để đáp xuống hành tinh này nhưng chỉ di chuyển qua 5.995 km trên bề mặt vào năm 1959).

Trái lại, nếu tàu Chandrayaan-3 đáp xuống như kế hoạch, thì “đây sẽ là lần đầu tiên Ấn Độ thật sự thành công” trong việc “hạ cánh mềm” lên Mặt trăng, nhà nghiên cứu Paladini nói, lưu ý thêm về nỗ lực trước đó của quốc gia này, với tàu đổ bộ Chandrayaan-2 đã gặp thất bại khi động cơ bị hỏng khi đáp xuống bề mặt hồi tháng 9/2019.

Ấn Độ về mặt kỹ thuật đã phóng một tàu không gian lên cực nam của Mặt trăng trước sứ mệnh Moon Impact Probe, và phi thuyền này đã đâm vào dãy đất gần hố Shackleton hồi tháng 11/2008, nhưng không đạt đến mức độ hạ cánh mềm và con tàu này không được cho đã tồn tại được khi hạ cánh.

Điểm mới mẻ ở đây là các địa điểm hạ cánh theo mục tiêu là ở cực nam của Mặt trăng. Không có con tàu nào từng hạ cánh thành công trước đây ở đó. Tất cả các sứ mệnh Apollo đều di chuyển đến các địa điểm ở xa hơn phía bắc, gần xích đạo của Mặt trăng - một số địa điểm hạ cánh thường có đặc điểm là địa hình tương đối bằng phẳng và nhiều ánh sáng Mặt Trời. Trái lại, ở cực nam Mặt trăng, địa hình thì gập ghềnh hơn, đầy những hố, và ánh sáng Mặt Trời lại chiếu xuống theo góc khó khăn hơn.

“Mặt Trời rất thấp ở đường chân trời,” Giáo sư Jack Burns, chuyên về vật lý vũ trụ và khoa học hành tinh từ Đại học Colorado Boulder nói. “Phần đổ bóng rất dài, và Mặt Trăng rất đồng bộ, xét về bề mặt màu xám của mình, và chuyện có thể phân biệt giữa các hố và tảng đá sẽ trở nên đầy thách thức.”

Mỹ có mục tiêu phóng một sứ mệnh mang theo phi hành gia, Artemis III lên cực nam Mặt trăng sớm nhất là vào năm 2025, vì vậy việc học từ kinh nghiệm những tàu đổ bộ được điều khiển bằng robot trước thời điểm này là điều được cho rất hữu ích.

Thế nhưng những chuyến bay vào không gian mang theo phi hành gia sẽ khó khăn hơn là không có người, theo Giáo sư Whitman Cobb. “Tôi thậm chí không thấy điều này chính xác là tương đồng với nhau,” bà cho biết.

Điều thật sự quan trọng, xét về tương lai, là ai có thể thiết lập một sự hiện diện bền vững và có giá trị trên Mặt trăng, Giáo sư Vishnu Reddy chuyên về khoa học hành tinh, từ Đại học Arizona lập luận. Ông không đồng ý về việc nói về chủng tộc hoặc sự cạnh tranh giữa các quốc gia và những công ty tư nhân. “Chân thành mà nói, tôi nghĩ đây là một sự đánh lạc hướng,” ông nhận định. ‘Sự cạnh tranh chỉ có mang bạn đến lá cờ. Bạn không thể có sự hiện diện lâu dài, bền vững, xét về mặt chính trị hay cố gắng đánh bại quốc gia này hay quốc gia khác.”

Các thiết bị khoa học trên mỗi tàu thăm dò đều tương đối nhỏ, ông cho biết. Xe tự hành được kỳ vọng sẽ giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về băng đá trên Mặt trăng, khoáng chất, bầu khí quyển hạn chế của Mặt trăng, vốn đóng vai trò quan trọng trong số những yếu tố khác.

Có được một bức tranh rõ ràng hơn về cực nam của Mặt trăng sẽ rất hữu ích, cũng như chứng minh được khả năng đáp xuống an toàn tại một địa điểm đầy khó khăn như vậy.

Mặc dù vậy, cũng có một cách khác để định hình các cuộc thăm dò hiện tại lên Mặt trăng, Anu Ojha, Giám đốc bộ phận tham gia quốc tế từ Cơ quan Vũ trụ Anh Quốc, người trước đó cùng tham gia với sứ mệnh Luna-25 trước khi cuộc xâm lược Ukraine nổ ra, dẫn đến việc Cơ quan Hàng không và Vũ trụ châu Âu cắt đứt hoạt động với Nga.

Hãy nghĩ điều này như một “cấu trúc” quốc tế để cạnh tranh lẫn nhau, ông nói. Mỹ, Anh, và Ấn Độ năm trong số 27 quốc gia đã ký Hiệp ước Artemis.

Trong khi đó, Nga và Trung Quốc đã cùng hợp tác về một căn cứ tương lai trên Mặt trăng của mình, Trạm Nghiên cứu Mặt trăng Quốc tế (International Lunar Research Station). Việc xây dựng có thể bắt đầu sớm nhất là vào năm 2016. Luna-25 và Chandrayaan-3 về căn bản là những sự thâm nhập sớm từ hai cường quốc không gian.

Và câu hỏi ở đường chân trời Mặt trăng là: chuyện gì tiếp theo? Chuyện gì xảy ra nếu chúng ta thiết lập các căn cứ Mặt trăng và bắt đầu trích xuất nguồn tài nguyên từ Mặt trăng để sử dụng cho các sứ mệnh không gian tương lai?

Hiệp ước Không gian Vũ trụ (The Outer Space Treaty) được ký kết vào năm 1967, đã thiết lập nên một thực tế là không quốc gia nào có thể sở hữu Mặt trăng.

Tuy nhiên, một hiệp ước sau đó, gọi là Thoả thuận Mặt trăng (Moon Agreement) thì bao gồm định nghĩa kỹ lưỡng hơn là không có quốc gia nào có thể sở hữu nguồn lực trên Mặt trăng, thoả thuận này không bao giờ được các quốc gia quan trọng ký kết, bao gồm Mỹ, Trung Quốc và Nga.

“Nhìn về phía trước, điều này có nghĩa là gì, khi bạn khai thác các nguồn lực? Mọi người đều có tuyên bố bình đẳng như nhau? Giáo sư Burns đặt câu hỏi, đặt vấn đề về những câu hỏi đau đầu về mặt chính trị mà các nhà tiên phong trên Mặt trăng có thể sẽ phải đối mặt.

“Chúng tôi không muốn có kết cục một dạng tranh chấp lãnh thổ nào đó trên Mặt Trăng, chuyện đã đủ tệ trên Trái Đất này rồi.”

Hiện nay, tàu Luna-25 và Chandrayaan-3 đang bay lặng lẽ trong không gian, chỉ một số ít người chơi tham gia vào hành trình khám phá Mặt trăng và mở rộng khả năng của nhân loại nhằm vươn xa hơn trong hệ Mặt trời vô tận.

Hai tàu đổ bộ này chỉ là những con cờ nhỏ trên một bàn cờ lớn.

Thế nhưng, mỗi kỳ thủ đều biết rằng, mỗi nước cờ đều quan trọng.

UAV liên tiếp tấn công lãnh thổ, Nga kích hoạt phòng không bắn hạ

Bộ Quốc phòng Nga ghi nhận thêm các vụ tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) nhằm vào các khu vực biên giới giáp Ukraine.

Bộ Quốc phòng Nga hôm 13/8 xác nhận thêm các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) vào khu vực Belgorod ở phía tây, cũng như các cuộc pháo kích vào khu vực Kursk ở phía bắc, cả hai đều giáp với Ukraine.

Bộ Quốc phòng Nga gọi đây là các hành động "tấn công khủng bố" của Ukraine. Phía Kiev hiện chưa đưa ra bình luận về thông tin này.

Theo Bộ Quốc phòng Nga, vụ tấn công bằng UAV mới nhất xảy ra vào khoảng 22h giờ, khi một UAV của Ukraine tìm cách tấn công một mục tiêu trên lãnh thổ Nga nhưng thất bại.

Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố UAV của Ukraine "đã bị các phương tiện phòng không của Nga phát hiện và phá hủy trên lãnh thổ vùng Belgorod", đồng thời cho biết không có thương vong hay thiệt hại nào sau vụ tấn công.

Thị trưởng Belgorod xác nhận, không có ai bị thương hay thiệt mạng, nhưng các mảnh vỡ từ máy bay không người lái đã làm hỏng cửa sổ và mặt ngoài của một tòa chung cư trên phố Yesenin. Ngoài ra, vụ tấn công bằng UAV cũng làm hư hỏng 15 ô tô đậu gần đó.

Thị trưởng cho biết các nhân viên sẽ bắt đầu sửa chữa tòa nhà bị hư hại vào ngày 14/8.

Trước đó, các quan chức địa phương thông báo 3 UAV khác của Ukraine cũng bị chặn trong một ngày.

Kể từ khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra hồi tháng 2 năm ngoái, các vùng biên giới của Nga, đặc biệt là Belgorod, liên tục bị tập kích. Vào tháng 5, một nhóm vũ trang ủng hộ Ukraine thậm chí vượt qua biên giới, đột kích vào vùng Belgorod trước khi bị Nga đẩy lùi.

Moscow cáo buộc Ukraine đứng sau những vụ tấn công này. Tuy nhiên, Ukraine không bao giờ công khai nhận trách nhiệm về các vụ tấn công vào lãnh thổ Nga, trong đó có các vụ tập kích bằng UAV nhắm đến thủ đô Moscow.

Moscow cho rằng, những cuộc tấn công bằng UAV của Ukraine vào lãnh thổ Nga sẽ không thể diễn ra nếu không có sự hỗ trợ của Mỹ và NATO.

"Phương Tây tiếp tục bơm vũ khí cho Ukraine và đang đào tạo những người điều khiển UAV, cung cấp thông tin tình báo cần thiết, trong đó có hình ảnh bề mặt Trái đất thu được nhờ vệ tinh quân sự và dân sự, để thực hiện những vụ tấn công như vậy", Bộ Ngoại giao Nga tuyên bố hồi tháng 7.

Bộ này nhấn mạnh: "Những cuộc tấn công như vậy sẽ không thể thực hiện được nếu không có sự trợ giúp của Mỹ và các đồng minh NATO. Điều đó biến Mỹ và đồng minh của họ trở thành đồng lõa trong việc chuẩn bị, thực hiện hành động do Kiev lên kế hoạch, bằng tiền và vũ khí phương Tây".

Moscow cảnh báo, bất cứ vũ khí nào của phương Tây đưa vào Ukraine đều trở thành mục tiêu tấn công, phá hủy chính đáng của Nga.

"Sóng ngầm" trên Bán đảo Triều Tiên

(Ảnh minh họa).

Trong khi Mỹ và Hàn Quốc đang lên kế hoạch cho một cuộc tập trận mới thì Triều Tiên cũng không ngừng đẩy mạnh năng lực sản xuất tên lửa. Những diễn biến mới nhất trên Bán đảo Triều Tiên cho thấy sóng gió đang chực chờ bùng phát trở lại tại khu vực này.

Theo các nguồn tin quân sự, Hàn Quốc và Mỹ sẽ tổ chức cuộc tập trận mang tên Lá chắn Tự do Ulchi vào cuối tháng 8. Cuộc tập trận dự kiến sẽ diễn ra trong 4 ngày từ ngày 21 đến ngày 24/8 tới, bao gồm một loạt hoạt động diễn tập các tình huống giả định cụ thể, theo mô hình chiến tranh toàn diện.

Đây là cuộc tập trận đã được lên kế hoạch và được Mỹ và Hàn Quốc tổ chức hàng năm để tăng cường khả năng phối hợp giữa hai bên. Tuy nhiên, đối với Triều Tiên, các cuộc tập trận chung Mỹ - Hàn luôn được xem là hành động chuẩn bị cho chiến tranh. Triều Tiên luôn phản đối các hành động này thông qua các biện pháp ứng phó riêng, bao gồm cả các vụ phóng tên lửa.

Không nằm ngoài dự đoán, phản ứng trước kế hoạch tập trận này của Mỹ và Hàn Quốc, nhà lãnh đạo Kim Jong Un cũng đã kêu gọi nhanh chóng cải thiện năng lực sản xuất tên lửa nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu của tiền tuyến và các đơn vị tên lửa. Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA) sáng 14/8 cho biết, nhà lãnh đạo Kim Jong Un trong hai ngày 11 và 12/8 vừa qua đã có chuyến thị sát tới các nhà máy sản xuất tên lửa chiến lược, bệ phóng tên lửa, xe bọc thép và nhiều loại vũ khí khác của Triều Tiên.

Ông đặt ra mục tiêu quan trọng là đẩy mạnh năng lực sản xuất tên lửa hiện có để sản xuất hàng loạt tên lửa theo yêu cầu của các đơn vị tiền phương và đơn vị tên lửa được mở rộng, củng cố và theo kế hoạch tác chiến.

Nhà lãnh đạo Triều Tiên cũng cho rằng, quân đội Triều Tiên nên được trang bị một lực lượng quân sự áp đảo để đối phó với bất kỳ cuộc chiến tranh vào bất kỳ lúc nào. Trước đó trong cuộc họp của Quân ủy Trung ương đảng Lao động Triều Tiên hôm 9/8 vừa qua, ông Kim Jong Un cũng đã kêu gọi chuẩn bị cho một cuộc chiến tranh có thể xảy ra.

Những động thái của các bên liên quan trên Bán đảo Triều Tiên cho thấy, nguy cơ căng thẳng tại đây là rất cao. Sau khi phải đối phó với sức tàn phá của cơn bão Khanun, bán đảo Triều Tiên lại tiếp tục đối diện với một cơn bão mới theo nghĩa bóng. Đó là những căng thẳng và xung đột về chính trị và ngoại giao mới, tiềm ẩn những cơn sóng ngầm có thể làm Bán đảo Triều Tiên dậy sóng bất cứ lúc nào.

Nhìn lại 2 năm qua, khu vực này luôn trong tình trạng căng thẳng khi các bên đều có những động thái gây sức ép với nhau. Nếu Mỹ và Hàn Quốc tiến hành tập trận là ngay sau đó Triều Tiên sẽ tiến hành thử tên lửa. Ngay sau đó là những cuộc họp cấp tập của Mỹ - Hàn Quốc và Nhật Bản cũng như lời kêu gọi áp đặt trừng phạt đối với Triều Tiên. Đây là thực tế tình hình trên Bán đảo Triều Tiên hiện nay. Chỉ chừng nào mà các bên dừng các hoạt động được xem là gây hấn với bên kia mới mong tình hình trên Bán đảo Triều Tiên ổn định trở lại.

Trong một tuyên bố tại cuộc họp báo gần đây, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh đã nhấn mạnh thực tế này: “Tình hình trên Bán đảo Triều Tiên một lần nữa lại tiếp tục căng thẳng và lý do chính rất dễ nhận thấy. Các bên liên quan đã khai khác vấn đề trên Bán đảo Triều Tiên vì sự ích kỷ, lợi ích địa chính trị riêng làm gia tăng căng thẳng trong khu vực và làm tổn hại quá trình phi hạt nhân hóa. Và các xu hướng liên quan khiến dư luận không khỏi quan ngại. Chúng tôi hi vọng rằng, các bên liên quan sẽ tiếp tục tiến trình ổn định chính trị, giải quyết các quan ngại hợp pháp của nhau theo cách cân bằng thông qua đối thoại và đảm bảo hòa bình, sự ổn định trên Bán đảo Triều tiên”.

Trong bối cảnh đó, theo một số nguồn tin ngoại giao, trong ngày 14/8, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken sẽ tổ chức một cuộc họp trực tuyến với các đối tác Nhật Bản và Hàn Quốc nhằm chuẩn bị cho cuộc họp thượng đỉnh của ba nhà lãnh đạo Mỹ - Nhật - Hàn sẽ diễn ra vào ngày 18/8 tới. Mục tiêu của cuộc họp là nhằm thiết lập một cơ chế khung quan trọng về hợp tác an ninh giữa 3 nước, trong đó có việc ứng phó với chương trình hạt nhân và tên lửa Triều Tiên.

Nguồn: Soha; Vnexpress; BBC; Dân Trí; VOV