Khi Trung Quốc giải nhiệt bằng...than: Câu chuyện quốc gia sản xuất nhiều điện nhất thế giới nhưng lại sợ mất điện cho máy điều hòa

(Ảnh minh họa).

Trung Quốc vượt Mỹ về sản lượng điện từ năm 2011 nhưng nền kinh tế này vẫn lo thiếu điện khi 2/5 số điều hòa tiêu thụ toàn cầu là ở quốc gia tỷ dân.

Tờ New York Times (NYT) cho hay Trung Quốc đang đối phó với đợt nắng nóng hiện nay bằng...than khi dùng loại nguyên liệu này làm chất đốt cho các nhà máy nhiệt điện, qua đó đáp ứng nguồn cung năng lượng máy điều hòa của người dân.

Trung Quốc là nước sản xuất nhiều điện nhất trên thế giới, tăng trưởng bùng nổ kể từ thập niên 1990 và vượt qua Mỹ vào năm 2011 để đứng đầu thế giới. Năm 2022, Trung Quốc sản xuất tới 8,5 PWH (1 PWH=1.000.000.000.000 KWH), chiếm 30% lượng điện toàn cầu và cao hơn cả 3 nước đứng sau gồm Mỹ, Ấn Độ và Nga cộng lại.

Số liệu của Statista vào tháng 4/2023 cho thấy khoảng 63% điện năng Trung Quốc đến từ nhiệt điện đốt than và chỉ 14% đến từ thủy điện, còn lại là nguồn điện từ gió, mặt trời, điện hạt nhân, khí đốt...

Theo tờ Guardian, Trung Quốc đang ngày một nóng hơn, người dân giàu hơn và đương nhiên chuyện dùng điều hòa dần trở nên phổ biến. Khoảng 2/5 số điều hòa tiêu thụ hiện nay trên thế giới là ở thị trường Trung Quốc.

Hậu quả là thời tiết càng nóng, người dân càng dùng điều hòa nhiều khiến khí hậu tiếp tục nóng hơn, tạo thành một vòng luẩn quẩn.

Tuy nhiên câu chuyện khiến mọi người quan tâm ở đây là về điện khi vào những ngày oi bức, khoảng 50% lượng điện tiêu thụ của các hộ dân Trung Quốc là cho điều hòa và quạt.

Sự trái ngược trớ trêu

Trung Quốc là nước dẫn đầu về năng lượng xanh nhưng lại phải phát triển nhiệt điện than do thiếu điện. Nền kinh tế này dẫn đầu thế giới về chuỗi cung ứng tấm năng lượng mặt trời cho đến ắc quy điện, nhưng đồng thời cũng là nước gây ô nhiễm môi trường vì nhiệt điện than nhất.

Từ trước năm 2023, Trung Quốc đã chiếm gần 1/3 tổng lượng khí thải nhà kính liên quan đến năng lượng trên toàn cầu, cao hơn cả Mỹ, Châu Âu và Nhật Bản cộng lại. Nguyên nhân chính là nền kinh tế này tiêu thụ than hơn toàn bộ các thị trường khác cộng lại.

Riêng trong tháng trước, Trung Quốc đã tiêu thụ nhiều nhiệt điện than hơn 14% so với cùng kỳ năm ngoái.

Trái ngược với chiến lược giảm ô nhiễm không khí và hạn chế khai thác than cũng như cam kết bảo vệ môi trường trước đây, Trung Quốc hiện đang tăng cường khai khoáng loại tài nguyên này 2 năm trở lại đây. Các mỏ khai thác được mở rộng và nhiều nhà máy nhiệt điện mới được dựng lên.

Thậm chí truyền thông nhà nước còn tuyên dương việc 1.000 công nhân làm việc suốt mùa thu không nghỉ để hoàn thiện nhà máy nhiệt điện than lớn nhất thế giới ở miền Đông Nam Trung Quốc nhằm phục vụ nhu cầu người dân cho mùa hè này.

Đây là di chứng của cuộc khủng hoảng mất điện diện rộng năm 2021 khi Trung Quốc mới mở cửa trở lại.

Việc hạn chế khai thác than để chống ô nhiễm không khí cùng sự đứt gãy nguồn cung nguyên liệu nhập khẩu đã khiến nền kinh tế này thiếu điện khi các nhà máy mở cửa trở lại. Trong khi thủy điện và năng lượng xanh chưa đáp ứng được nhu cầu thì nhiệt điện than vẫn là nguồn năng lượng chính.

Mặc dù vậy, NYT nhận định việc Trung Quốc phát triển cả năng lượng xanh lẫn nhiệt điện than đến từ yếu tố địa lý lẫn địa chính trị.

Chiến lược giải nhiệt

Tại những nước giàu tài nguyên như Mỹ, không một nhà máy nhiệt điện than nào được xây mới suốt 10 năm qua trong khi lượng than sử dụng để chạy điện đã gần như chững lại, thay vào đó là khí đốt.

Trái ngược lại, Trung Quốc không có nhiều tài nguyên dầu mỏ nhưng lại thừa than. Tính đến năm 2021, Trung Quốc có 143.196 triệu tấn trữ lượng than, đứng thứ 4 thế giới chỉ sau Nga, Australia và Mỹ.

Quốc gia 1,4 tỷ dân này hiện đang phải nhập khẩu dầu khí chủ yếu từ nước ngoài, nhất là những nguồn cung như Mỹ hay Ấn Độ, vốn là đối thủ thương mại của Trung Quốc. Bởi vậy việc phát triển nguồn năng lượng thay thế song song là nhiệm vụ cấp thiết với chính quyền Bắc Kinh.

Trong khi đó, vụ việc nhà máy điện hạt nhân Fukushima của Nhật Bản rò rỉ năm 2011 khiến Trung Quốc e ngại mảng năng lượng này.

Ở mảng năng lượng xanh, số liệu của Liên hiệp năng lượng tái tạo quốc tế (IREA) cho thấy Trung Quốc dẫn đầu thế giới về các dự án điện gió và năng lượng mặt trời. Tổng công suất điện mặt trời của Trung Quốc cao gấp 3,5 lần so với Mỹ, con số này là 2,6 lần ở mảng điện gió.

Ngoài ra, Trung Quốc cũng xây dựng được mạng lưới đường dây điện cao áp, vốn cần dùng để kết nối và truyền tải năng lượng xanh, hơn toàn bộ các nước trên thế giới cộng lại.

Tuy nhiên chi phí lắp đặt, xây dựng này chẳng hề rẻ trong khi không phải lúc nào cũng có nắng hay gió.

Tương tự ở mảng thủy điện, dù xây hàng loạt những con đập siêu to khổng lồ nhưng chúng lại phụ thuộc vào vị trí địa lý cũng như mùa mưa lũ-khô hạn.

Hệ quả là đến tháng 1/2023, nền kinh tế số 1 thế giới đã phê duyệt kế hoạch xây dựng thêm hơn 300 nhà máy nhiệt điện, tương đương 2/3 tổng số công suất nhà máy nhiệt điện trên thế giới.

Rất rõ ràng, Trung Quốc đang khó sống thiếu nhiệt điện than, nhất là trong mùa hè khi người dân cần dùng điều hòa, còn các nhà máy thì cần điện để hoạt động sản xuất.

Bùng nổ thị trường chợ đen ‘dạy thêm học thêm’ tại Trung Quốc

Chiến dịch trấn áp dạy thêm tư nhân tại Trung Quốc đã đẩy nhu cầu học thêm chui của các gia đình trung lưu tăng cao.

Chính phủ Trung Quốc đã triển khai một chiến dịch trấn áp ngành dạy thêm tại quốc gia này nhằm giảm bớt gánh nặng cho các gia đình. Nhưng đối với nhiều gia đình trung lưu, những nỗ lực đó lại có tác dụng ngược lại.

Theo hãng tin Bloomberg, tháng 7/2021, chính phủ Trung Quốc đã tiến hành một cuộc thanh tra sâu rộng đối với lĩnh vực dạy thêm tư nhân. Mục tiêu của cuộc trấn áp gồm hai phần, một là giảm bớt gánh nặng cho các gia đình, bao gồm giảm tải việc học cho học sinh và chi phí không cần thiết đối với phụ huynh; hai là hạn chế “sự mở rộng không có trật tự” của lĩnh vực trị giá 100 tỷ USD tại nước này.

Chiến dịch nổi tiếng có tên gọi “Shuang Jian” (Giảm gấp đôi) đã khiến vô số trung tâm dạy kèm rơi vào cảnh thua lỗ hoặc phá sản, đồng thời thổi bay hàng tỷ USD giá trị thị trường của các công ty dạy kèm, dẫn đến hàng chục nghìn nhân viên bị sa thải.

Tuy nhiên, theo các cuộc phỏng vấn với một số phụ huynh ở các thành phố lớn bao gồm Thượng Hải và Thâm Quyến, chi tiêu cho việc dạy kèm sau giờ học đã thực sự tăng lên đối với nhiều gia đình, đặc biệt là kể từ khi bắt đầu kỳ nghỉ hè đầu tiên kể từ khi kết thúc các hạn chế COVID-19. Cha mẹ mong muốn con mình có một khởi đầu thuận lợi trong giáo dục nên đã tìm đến các dịch vụ gia sư chui, đắt đỏ đang mọc lên như nấm.

Nhiều người đặt câu hỏi về tính hiệu quả của một lệnh cấm đối với việc học thêm dạy thêm trong bối cảnh hệ thống thi tuyển sinh, trong đó các trường đại học và cao đẳng nhận học sinh chỉ dựa trên điểm thi một năm một lần, còn phổ biến. Kỳ thi tuyển sinh đại học của Trung Quốc, hay còn gọi là cao khảo, nổi tiếng với sức cạnh tranh lớn khi có hơn 10 triệu học sinh tham gia kỳ thi mỗi năm. Vào được một trường đại học ưu tú thường đồng nghĩa với việc có nhiều cơ hội hơn để đảm bảo một công việc được trả lương cao. Chính tình trạng này dẫn đên nhu cầu luyện thi vẫn rất cao.

Sarah Wang, một bà mẹ 40 tuổi làm việc tại một công ty thương mại điện tử ở Thượng Hải, cho biết: “Gánh nặng của chúng tôi không hề giảm đi chút nào. Cuộc cạnh tranh để vào trường tốt giống như hàng ngàn quân và ngựa xô đẩy để vượt qua một cây cầu ván chật hẹp vậy”.

Giờ đây Sarah chi hơn 50% so với trước đây cho các buổi gia sư trực tiếp cho đứa con duy nhất của mình, một học sinh lớp năm. Khi con gái bắt đầu cấp trung học cơ sở và có những môn học khó hơn như vật lý, Sarah dự đoán học phí, hiện khoảng 300-400 nhân dân tệ/buổi, sẽ tăng hơn nữa.

Các bậc cha mẹ thuộc tầng lớp trung lưu ở các vùng khác của Trung Quốc cũng nói về những trải nghiệm tương tự. Nhiều gia sư tư nhân từng dạy các lớp lớn tại trung tâm giờ chuyển sang dạy các nhóm nhỏ hơn, trong nhiều trường hợp là một thầy một trò, để tránh bị quan chức phát hiện. Theo phụ huynh và gia sư tư nhân, để bù đắp cho sự mất mát về số lượng học sinh, nhiều thày cô giáo còn tính phí cao hơn.

Cathy Zhu, một chuyên gia dịch vụ tài chính ở độ tuổi 40 tại Thượng Hải, cho biết học phí dạy kèm toán của con trai cô đã tăng gần gấp đôi lên 300 nhân dân tệ/buổi. “Chừng nào hệ thống tuyển sinh trung học và đại học vẫn còn tồn tại, hoàn toàn không có cách nào để đạt được mức giảm như cam kết”, bà Zhu cho hay.

Có một số lớp dạy kèm trực tuyến quy mô lớn, được cấp phép chính thức với giá cả phải chăng. Nhưng những lớp học trực tuyến này không được các bậc cha mẹ ưa chuộng vì họ lo rằng con cái họ sẽ không được dạy dỗ và giám sát đầy đủ.

Phí học thêm, thường vượt quá 100.000 nhân dân tệ một năm ở các thành phố như Thượng Hải, đang bị đổ lỗi là nguyên nhân làm trầm trọng thêm các vấn đề xã hội bao gồm tỷ lệ sinh thấp và bất bình đẳng ngày càng tăng. Theo các nhà phân tích, chi phí nuôi dạy con cái tăng cao cùng với giá nhà đất cao ngất ngưởng đang khiến những người trẻ tuổi không muốn kết hôn và sinh con. Các gia đình nghèo hơn không có khả năng chi trả cho việc học thêm, có khả năng khiến con cái họ gặp bất lợi ở trường học và sau này là sự nghiệp của chúng.

Cạnh tranh trong kỳ thi cao khảo và sự mở rộng chóng mặt của các trường đại học trong nước trong hai thập kỷ qua cũng dẫn đến tình trạng dư cung sinh viên tốt nghiệp mà không có kỹ năng nghề thực tế nhiều nhà tuyển dụng cần. Sinh viên tốt nghiệp đại học ở Trung Quốc đang ngày càng khó tìm được công việc tri thức trong bối cảnh nền kinh tế đang đi xuống. Trước tình trạng thanh niên thất nghiệp tăng vọt, chính phủ đã kêu gọi đẩy mạnh giáo dục nghề nghiệp.

“Đó là hậu quả của việc mở rộng hệ thống giáo dục đại học một cách tràn lan và không bền vững nhằm đáp ứng mong muốn của các bậc cha mẹ là con cái họ không phải bươn chải kiếm sống. Giải pháp ở đây là phải điều chỉnh kỳ vọng của cha mẹ”, ,” Andy Xie, nhà phân tích độc lập và cựu kinh tế gia trưởng châu Á của Morgan Stanley tại Hong Kong (Trung Quốc), cho biết trong một chuyên mục bình luận.

Tổng tuyển cử Campuchia: Thủ tướng Hun Sen không có đối thủ

(Ảnh minh họa).

Thủ tướng Hun Sen gần như chắc chắn sẽ giành được chiến thắng khi đảng cầm quyền CPP của ông không có đối thủ thật sự nào trong cuộc tổng tuyển cử hôm nay 23/07.

Những người dân tại các địa điểm bỏ phiếu tại thủ đô Phnom Penh nói với BBC họ cho rằng Đảng Nhân dân Campuchia (CPP) sẽ một lần nữa giành hết tất cả 125 ghế trong quốc hội.

Thủ tướng Hun Sen, người đã nắm quyền trong 38 năm qua, không gặp bất kỳ thách thức thật sự nào sau khi Đảng Ánh Nến, đảng đối lập duy nhất đã bị loại tư cách tranh cử hồi tháng Năm.

Giới chỉ trích đã gọi cuộc tổng tuyển cử hôm nay là một cuộc bầu cử giả hiệu.

"Cuộc tổng tuyển cử năm nay không tự do và công bằng, bởi vì sự lựa chọn của hai triệu người đã bị tước đoạt," một cử tri từ Phnom Penh nói với BBC.

Các quốc gia Phương Tây, bao gồm Mỹ, đã bày tỏ quan ngại về tính chính danh của cuộc bầu cử. Để đảm bảo số cử tri đi bầu cao nhất trong khi người dân lại không được trao sự lựa chọn thật sự, chính phủ Campuchia đã hình sự hóa bất kỳ nỗ lực nào nhằm tẩy chay cuộc bầu cử hoặc hủy phiếu bầu.

Giới lập pháp đối lập trong năm nay cũng thông tin về các vụ tấn công bạo lực, Human Rights Watch tường thuật cho biết chính phủ đã tăng cường việc đe dọa và bắt bớ trái phép phe chính trị đối lập trước thềm cuộc tổng tuyển cử.

Hồi tháng Năm, chính phủ của ông Hun Sen cũng đã cấm Đảng Ánh Nến ra tranh cử. Ủy ban Bầu cử Quốc gia nói đảng này bị thiếu giấy tờ phù hợp, mà đảng này không cần nộp trong các cuộc bầu cử hồi năm ngoái.

Đảng Ánh Nến đã giành được 22% số phiếu bầu trong các cuộc bỏ phiếu ở cấp địa phương hồi năm ngoái - và giới phân tích nhận định ông Hun Sen xem đảng này là một mối đe dọa tiềm tàng đến quyền lực của mình.

Cuộc tổng tuyển cử bắt đầu trong bối cảnh ông Hun Sen, người đã đi bỏ phiếu sớm hôm nay, phát đi các tín hiệu rõ ràng nhất rằng sẽ trao quyền lại cho người con trai cả, Hun Manet, có thể trong vài tuần tới. Đại tướng Hun Manet đã dẫn đầu chiến dịch vận động tranh cử của đảng cầm quyền CPP cùng với cha mình.

Các nhà phân tích chính trị nhận định ông Hun Sen đang ngày càng tỏ ra độc tài trong nền cai trị của mình.

Hồi đầu năm ngoái, nhân vật đối lập hàng đầu của ông Hun Sen là Kem Sokha đã bị kết án 27 tù giam với cáo buộc phản quốc, và cơ quan tin tức độc lập chính tại Campuchia là Voice of Democracy cũng bị ra lệnh đóng cửa.

Đây là cuộc bầu cử lần thứ hai liên tiếp ông Hun Sen đã nhắm vào các định chế dân chủ và bóp nghẹt phe đối lập trước ngày tổng tuyển cử, các nhà phân tích cho biết.

Hồi năm 2018, Đảng Nhân dân Campuchia (CPP) của ông đã giành mọi ghế trong tổng số 125 ghế trong Quốc hội sau khi liên minh đối lập chính bị tòa án - bị kiểm soát về mặt chính trị - ra lệnh giải thể.

17 đảng phái khác tham gia vào cuộc tổng tuyển cử năm nay, nhưng hầu hết đều quá non trẻ để có thể xem là những đối thủ thật sự của ông Hun Sen.

Cuộc tổng tuyển cử xuất hiện vào thời khắc bất ổn trong nền kinh tế Campuchia - khi người dân địa phương phải chật vật khi giá cả nhiên liệu tăng, đồng lương trì trệ và nợ công tăng.

Khi tiến hành vận động tranh cử, ông Hun Sen ra dấu đây có lẽ là nhiệm kỳ cuối cùng của mình. Hồi năm 2021, ông cho biết sẽ trao quyền cho người con trai cả, hiện đang nắm quyền chỉ huy Hải quân Hoàng gia Campuchia.

Hun Manet lần đầu tiên là ứng viên cho chiếc ghế trong quốc hội trong cuộc bầu cử lần này và đã dẫn đầu các cuộc tuần hành cuối cùng tại thủ đô Phnom Penh hôm thứ Sáu 21/07.

Đảng của ông Hun Sen đã giành được chiến thắng trong tất cả sáu cuộc tổng tuyển cử được tổ chức 5 năm một lần kể từ những năm 1990, trong bối cảnh Liên Hiệp Quốc giúp đỡ quốc gia Đông Nam Á có 16 triệu dân này thực thi nền dân chủ sau những thập kỷ nội chiến và thảm sát của chế độ Khmer Đỏ.

Trong bốn thập kỷ qua, ông Hun Sen đã củng cố quyền lực thông qua kiểm soát quân đội, cảnh sát và các lợi ích mang lại tiền tài. Giới quan sát cho biết ông đã trừ khử các đối thủ thông qua sự lôi kéo, tống vào tù hoặc trục xuất họ.

Một trong những lời hô hào của ông Hun Sen trong hàng năm qua đó là sự lãnh đạo của ông ta là cần thiết để duy trì nền hòa bình và ổn định cho đất nước Campuchia - một thông điệp mạnh mẽ cho một thế hệ đã trải qua những thập kỷ chiến tranh và thảm sát.

Nhưng một cử tri nói với BBC điều này không phản ánh tâm tư của thế hệ trẻ.

"Thế hệ trước đây đã trải qua thời kỳ Khmer Đỏ, khiến họ bị tổn thương rất nhiều, họ bị chứng rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD), họ cũng truyền lại di chứng này cho thế hệ tiếp theo."

"Nhưng chúng tôi có thể thấy điều này đang ngày càng trở nên ít hiệu quả hơn. Kể từ khi tôi còn nhỏ... đảng cầm quyền thường làm những chuyện để gợi nhắc người dân biết về tấn thảm kịch mà họ đã trải qua, nhắc nhở họ rằng chính đảng cầm quyền đã mang lại hòa bình cho dân, vì thế người dân phải ủng hộ họ."

"Nhưng hãy nhìn những thế hệ tiếp theo, mỗi khi đảng cầm quyền nói về vấn đề này, giới trẻ lại mỉa mai họ, bởi vì câu chuyện này đã được lặp lại trong suốt 30 năm qua."

Bài toán khó cho Ukraine

Sự ủng hộ của phương Tây dành cho Ukraine đang đối mặt với không ít rào cản.

Tuần qua, Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã khép lại. Bất chấp ủng hộ chính trị, bao gồm cam kết loại bỏ Kế hoạch hành động thành viên (MAP) cho Ukraine cùng nhiều cam kết viện trợ quân sự khác, Hội nghị vẫn chưa thể đưa ra một lộ trình với điều kiện và khung thời gian cụ thể để Kiev gia nhập NATO. Mọi thứ chưa dừng lại ở đó.

Tranh cãi nhỏ…

Cụ thể, bên lề Hội nghị thượng đỉnh NATO, Bộ trưởng Quốc phòng Anh Ben Wallace đã có tuyên bố gây tranh cãi khi cho rằng Ukraine cần “tỏ lòng biết ơn” đối với các viện trợ quân sự từ phương Tây. Tuyên bố trên xuất hiện ít lâu sau khi Tổng thống Volodymyr Zelensky bày tỏ không hài lòng khi Kiev chưa nhận được lộ trình cụ thể gia nhập NATO.

Song ông Wallace không hề đơn độc. Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ Jake Sullivan nêu rõ: “Mỹ đã nỗ lực bảo đảm rằng các binh sĩ dũng cảm của Ukraine có đủ đạn dược, hệ thống phòng không, xe chiến đấu, cùng các trang thiết bị rà phá bom mìn khác… Về khía cạnh nào đó, người Mỹ cần nhận được sự biết ơn”.

Đáp lại tuyên bố trên, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky khẳng định nước này “đã luôn tỏ ra biết ơn” và kêu gọi ông Wallace “hãy chỉ cho tôi cách để bày tỏ lòng biết ơn đó”. Thư ký Hội đồng An ninh và Quốc phòng (NSDC) Ukraine, ông Oleksiy Danilov nhấn mạnh: “Tôi không quan tâm nhiều đến những gì ông ấy (Wallace) nói. Người ta có thể nói điều gì đó trong trạng thái xúc động và sau đó phải hối hận. Đây chắc chắn không phải là quan điểm thực sự của ông ấy”.

Bất đồng này không kéo dài lâu. Hơn một tuần sau, ông Wallace cho biết sẽ từ giã chính trường sau cuộc cải tổ chính phủ tới. Cố vấn an ninh quốc gia Jake Sullivan vẫn tiếp tục khẳng định cam kết mạnh mẽ của nước này với Ukraine, bao gồm khởi động chương trình huấn luyện phi công sử dụng F-16 cùng viện trợ bom chùm, quyết định gây tranh cãi ngay cả đối với đồng minh của xứ cờ hoa.

Khó khăn lớn

Tuy nhiên, tuyên bố bất ngờ từ quan chức an ninh - quốc phòng cấp cao của Anh và Mỹ, hai nước đi đầu trong viện trợ cho Ukraine, cho thấy sự ủng hộ chính trị cùng viện trợ quân sự của phương Tây dành cho Ukraine không phải là vô hạn, đặc biệt là khi cân nhắc những yếu tố sau.

Đầu tiên, đó là vấn đề sản lượng quốc phòng. Phát biểu tuần trước, Tướng James Hecker, chỉ huy Không quân Mỹ tại châu Âu, cảnh báo dự trữ vũ khí của NATO, sau khi viện trợ cho Ukraine, đang “thấp đến mức đáng báo động” và sẽ “không sớm được cải thiện”. Kể từ khi xung đột bùng phát, NATO đã gửi tới Kiev 359 xe tăng, 629 xe thiết giáp vận chuyển cùng 8,214 tên lửa phòng không tầm ngắn. Từ tháng 1/2021, Mỹ đã dành tới 42 tỷ USD viện trợ quân sự cho Ukraine.

Trong bối cảnh đó, tăng cường sản lượng quốc phòng, bảo đảm nguồn cung hỗ trợ Ukraine trong “cuộc đua sức bền” với Nga đang là ưu tiên của phương Tây. Chủ đề này là trọng tâm thảo luận tại Hội nghị Bộ trưởng quốc phòng NATO, đồng thời liên tục xuất hiện trong Hội nghị thượng đỉnh khối và cuộc gặp lãnh đạo Nhóm các nền công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) vừa qua.

Mặc dù vậy, hiện chưa rõ nỗ lực này đáp ứng được nhu cầu của Kiev hay không. Ông Mark Cancian, Cố vấn cấp cao thuộc Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (Mỹ), “số lượng đạn dược họ (Ukraine) đang sử dụng trong một tháng tương đương với sản lượng của chúng tôi (Mỹ) trong vòng một năm”.

Thứ hai, sự ủng hộ chính trị cho Ukraine đứng trước ẩn số không hề nhỏ từ bầu cử Mỹ. Năm 2024, cả Nga, Ukraine và Mỹ đều sẽ tổ chức bầu cử. Trong bối cảnh hiện nay, kết quả tại Moscow và Kiev nhiều khả năng không tạo nên bất ngờ.

Tuy nhiên, những gì diễn ra ở Washington có thể là câu chuyện khác. Khảo sát mới đây của Ipsos/Reuters cho thấy tỷ lệ ủng hộ đương kim Tổng thống Joe Biden chỉ là 41%. Con số này tăng nhẹ so với mức thấp kỷ lục nhiệm kỳ (40%) hồi tháng trước, song chắc chắn không bảo đảm ưu thế tuyệt đối cho ông Biden.

Trong khi đó, hai ứng cử viên hàng đầu của đảng Cộng hòa, cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thống đốc bang Florida Ron DeSantis, đều thận trọng trong việc coi xung đột tại Ukraine là ưu tiên hàng đầu của xứ cờ hoa nếu họ nắm quyền.

Ngay cả giới chức Mỹ cũng không giấu nổi sự lo lắng. Ông William Taylor, cựu Đại sứ Mỹ tại Ukraine dưới thời Tổng thống George H.W. Bush và Tổng thống Barack Obama, thừa nhận: “Tất nhiên, tôi có lo lắng. Sự lãnh đạo của Mỹ trong vấn đề này đóng vai trò then chốt và nó cần tiếp tục được lưỡng viện ủng hộ”.

Những tuyên bố lặp đi lặp lại của ông Joe Biden về cam kết dài hạn đối với Ukraine rõ ràng là chưa đủ để trấn an các đồng minh và đối tác phương Tây.

Trong ngày đầu tiên của Hội nghị thượng đỉnh NATO, Tổng thống Czech Petr Pavel nhận định Ukraine cần có bước tiến lớn trên thực địa “cuối năm nay”. Bởi theo ông, vào năm sau, cuộc bầu cử tổng thống Mỹ có thể dẫn đến “sự sụt giảm trong nỗ lực tiếp tục gửi lượng lớn trang thiết bị, vũ khí tới Ukraine”.

Trong bối cảnh hiện nay, liệu Các lực lượng vũ trang Ukraine (VSU) có thể đạt được bước tiến đáng kể vài tháng tới hay không, vẫn còn khó nói. Song, chắc chắn tình hình xung đột Nga-Ukraine tiếp tục diễn biến phức tạp thời gian tới.

Ước vọng nhiều, tiến triển ít

(Ảnh minh họa).

Trong cuộc họp mới nhất của nhóm G20, Ấn Độ và Mỹ tạo thành cặp bài trùng trong khi sự phối hợp Mỹ - Trung Quốc lại mờ nhạt

Bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng các nước thành viên của Nhóm 20 nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) vừa nhóm họp trong hai ngày 17 và 18-7 ở TP Gandhinagar của Ấn Độ, đất nước hiện là chủ tịch luân phiên của G20.

Đây là hội nghị lần thứ 3 của bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng trung ương các nước thành viên G20 trong nhiệm kỳ chủ tịch nhóm hiện nay của Ấn Độ, chuẩn bị cho cuộc gặp cấp cao thường niên năm nay vào tháng 10 tới.

Ấn Độ đề ra chương trình nghị sự rất đồ sộ cho cuộc gặp này. Nhìn vào đó đủ để thấy chính trị và kinh tế, tài chính và thương mại thế giới đang ở trong tình trạng nào, thấy khủng hoảng ở đâu và những vấn đề cấp thiết cần được giải quyết. T

rong đó đương nhiên không thể thiếu những vấn đề như thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đẩy lùi lạm phát, bảo đảm an ninh năng lượng, chống biến đổi khí hậu trái đất, củng cố chuỗi cung ứng toàn cầu, tăng cường tự do hóa thương mại, đẩy mạnh chủ nghĩa đa phương…

Ấn Độ đặc biệt coi trọng vấn đề an ninh lương thực, giải quyết nợ ở các quốc gia nghèo và chậm phát triển, thực hiện những chương trình tài chính và tín dụng hậu thuẫn cho các nước nghèo và chậm phát triển.

Có thể thấy qua đó, chủ định của Ấn Độ tận dụng cương vị chủ tịch đương nhiệm luân phiên của G20 để tăng cường vị thế, vai trò và ảnh hưởng chính trị thế giới cũng như để được công nhận và chấp nhận là đại diện cho lợi ích của các nước thuộc "phía Nam" trong trục quan hệ Bắc - Nam.

Tiếc rằng kết quả của hội nghị này không được như ước vọng của Ấn Độ khi hội nghị không thông qua được tuyên bố chung mà chỉ có được tuyên bố của chủ tịch hội nghị.

Lý do là không có sự đồng thuận quan điểm giữa tất cả thành viên về Nga nói riêng và về cuộc xung đột ở Ukraine nói chung. Những gì được thể hiện trong 26 điểm nội dung của bản tuyên bố của chủ tịch hội nghị chỉ chung chung chứ không cụ thể và có bao hàm kết quả nhỏ trên một số lĩnh vực.

Điều này cho thấy G20 không giậm chân tại chỗ mà có tiến bước nhưng chưa đi được xa thêm nhiều so với thời gian Indonesia làm chủ tịch luân phiên đương nhiệm trước đó; đồng thời báo hiệu điềm chẳng tốt lành gì cho triển vọng thành công của cuộc gặp cấp cao sắp tới của nhóm.

Cùng với bất đồng giữa các thành viên G20 về Nga và về cuộc xung đột ở Ukraine còn có sự phân rẽ trong nội bộ về việc những thành viên phương Tây chủ trương chính trị hóa G20, biến nhóm này thành khuôn khổ diễn đàn đa phương để đề cập, bàn thảo và xử lý cả những vấn đề chính trị và an ninh thế giới. Đáng chú ý, sự phân rẽ này có dấu hiệu trầm trọng hơn chứ không giảm đi.

Ở hội nghị lần này của bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng trung ương các nước thành viên G20, Ấn Độ và Mỹ tạo thành cặp bài trùng trong khi vai trò của Trung Quốc lại không nổi bật và sự phối hợp giữa Mỹ và Trung Quốc rất mờ nhạt.

Qua đó có thể thấy trong G20, mối quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc trong thực chất chưa được cải thiện đáng kể dù đã có hàng loạt cuộc gặp gỡ cấp cao song phương gần đây.

Bất hòa giữa Mỹ và Trung Quốc cũng cản trở hoạt động của G20, làm cho nhóm này chỉ có thể tiến triển rất chậm chạp trên con đường giải quyết những vấn đề đang đặt ra. Ấn Độ, vì thế, khó có được nhiệm kỳ chủ tịch luân phiên G20 thành công mỹ mãn.

Nguồn: CafeF; Báo Tin Tức; BBC; Báo Quốc Tế; Người Lao Động