DIỄN TIẾN CHIẾN TRANH UKRAINE 24 GIỜ NGÀY QUA

Ukraine

- Cháy nhà máy sản xuất linh kiện quân sự ở Nga
Theo truyền thông Ukraine, một nhà máy đã bị tấn công bằng máy bay không người lái ở Bryansk, Nga, nơi các linh kiện cho quân đội cũng được sản xuất. Theo truyền thông địa phương, nhà máy đang bốc cháy.

- Nhà báo Maksym Butkevych nhận giải thưởng Vaclav Havel
Nhà báo Ukraine Maksym Butkevych đã nhận được Giải thưởng Vaclav Havel về Nhân quyền. "Tôi nhận giải thưởng không chỉ cho bản thân mình, mà còn thay mặt cho các tù nhân chiến tranh Ukraine và thường dân bị giam giữ bất hợp pháp ở Nga", người đàn ông 48 tuổi ở Strasbourg nói. Hội đồng châu Âu trao giải thưởng hàng năm cho những người đứng lên bảo vệ quyền và tự do.
Butkevych là người đoạt giải đầu tiên từ Ukraine. Ông thành lập một đài phát thanh độc lập và một trung tâm tự do dân sự. Sau khi bắt đầu chiến tranh Nga, anh tình nguyện nhập ngũ, bị bắt và bị kết án 13 năm tù vào năm 2023. Anh ta được thả vào tháng 10 năm 2024 trong một cuộc trao đổi tù nhân. "Chỉ khi bạn bị tước đoạt nhân quyền, bạn mới hiểu họ có giá trị như thế nào", ông nói, yêu cầu đừng quên các tù nhân.

- Bắn hạ trực thăng Mi-8
Một lữ đoàn máy bay không người lái của Ukraine tuyên bố đã bắn hạ một trực thăng vận tải Mi-8 của Nga ở miền đông Ukraine. Lữ đoàn đã công bố một video về cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào X.

- Kêu gọi đóng Biển Baltic chống tàu chở dầu Nga
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã kêu gọi các tàu Nga không được tiếp cận Biển Baltic. Điều này được báo "Kyiv Independent" đưa tin. "Ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy Nga có thể đã sử dụng máy bay chở dầu ở Biển Baltic để phóng máy bay không người lái - những máy bay không người lái đã gây ra sự gián đoạn đáng kể ở Bắc Âu", ông Zelenskyy nói. Nếu một tàu chở dầu của Nga được sử dụng để phóng máy bay không người lái, nó sẽ không có chỗ đứng ở Biển Baltic, ông Zelensky tiếp tục.

- Không còn nơi nào an toàn ở Nga
Theo hãng thông tấn Ukraine "Ukrinform", Ngoại trưởng Ukraine Andrei Sybiha đã cảnh báo Nga rằng vũ khí của Ukraine có thể tiếp cận tất cả các cơ sở quân sự của Nga. Sybiha đã bình luận về tuyên bố của Đại diện đặc biệt Mỹ Keith Kellogg. Ông đã nói rằng Tổng thống Donald Trump đã có Ukraine để tấn công tầm xa vào Nga. "Nga phải hiểu rõ rằng sẽ không có nơi an toàn nào hôm nay và trong tương lai", Sybiha nói, theo "Ukrinform".

- Cảnh báo nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia
Theo người đứng đầu cơ quan quản lý hạt nhân Ukraine, Oleg Korikov, nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia bị chiếm đóng đã bị cắt khỏi lưới điện Ukraine trong sáu ngày. Điều này gây ra những nguy hiểm lớn, Korikov nói trên Facebook. Việc cung cấp điện cho nhà máy điện được đảm bảo bởi các máy phát điện diesel dự trữ. Ông Korikov cảnh báo rằng một tình huống khẩn cấp rất có thể sẽ nảy sinh nếu Nga không sớm kết nối lại nhà máy điện với lưới điện Ukraine.

Nga

- Các cuộc đàm phán hạt nhân phải bao gồm Pháp và Anh
Nga muốn đưa kho vũ khí của Anh và Pháp vào các cuộc đàm phán trong tương lai về việc cắt giảm vũ khí hạt nhân chiến lược. Tuy nhiên, trước tiên, các cuộc đàm phán phải được tổ chức giữa Nga và Mỹ, phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết, theo hãng tin Tass. "Tuy nhiên, về lâu dài, không thể loại trừ những kho vũ khí này", ông Peskov nói. Trước đó, Điện Kremlin đã đề xuất với Mỹ tự nguyện duy trì giới hạn trên của Hiệp ước New START trong một năm sau khi hết hạn vào năm tới. Phát ngôn viên Nhà Trắng Karoline Leavitt đã mô tả đề xuất này là "khá tốt". Tuy nhiên, quyết định này phụ thuộc vào Tổng thống Mỹ Donald Trump, người cũng muốn đưa Trung Quốc vào các cuộc đàm phán.

- Nga sử dụng hạm đội bóng tối
Nga sử dụng cái gọi là hạm đội tàu chở dầu bóng tối để phóng và điều khiển máy bay không người lái bay qua các thành phố châu Âu. Tổng thống Ukraine Zelensky nói điều này, trích dẫn các báo cáo tình báo, theo báo cáo của Kyiv Independent. Chỉ đến tối Chủ nhật, các chuyến bay mới được chuyển hướng ở Na Uy do nghi ngờ nhìn thấy máy bay không người lái. Trong nhiều ngày, đã có cảnh báo máy bay không người lái ở nước láng giềng Đan Mạch sau khi một số máy bay không người lái được phát hiện tại các sân bay. Nga có thể đứng đằng sau điều này.

- Thương vong sau cuộc tấn công của Ukraine
Nhiều người đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine vào khu vực xung quanh thủ đô Nga, theo các nhà chức trách. Một phụ nữ 76 tuổi và cháu trai 6 tuổi của bà đã chết trong vụ hỏa hoạn ngôi nhà của họ, thống đốc khu vực Vorobyov viết trên mạng xã hội. Ông không cung cấp chi tiết. Trên các thành phố Kolomna và Voskresensk, phía đông nam Moscow, bốn máy bay không người lái đã bị bắn hạ vào ban đêm.

- Kiểm tra sự tham gia của Tomahawk từ Mỹ
Nga muốn phân tích chính xác liệu việc cung cấp tên lửa Tomahawk của Mỹ cho Ukraine có được bắn với dữ liệu mục tiêu từ Mỹ hay không. "Câu hỏi vẫn là: Ai có thể bắn những tên lửa này? Chỉ có người Ukraine mới có thể làm điều đó, hay lính Mỹ phải làm điều đó?", phát ngôn viên Điện Kremlin Peskov đặt câu hỏi. "Ai đặt mục tiêu cho những tên lửa này? Phía Mỹ hay chính người Ukraine?" Một "phân tích rất sâu" là cần thiết.

- 135.000 người đi nghĩa vụ quân sự
Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ra lệnh nhập ngũ 135.000 người để thực hiện nghĩa vụ quân sự theo sắc lệnh. Những người từ 18 đến 30 tuổi sẽ được nhập ngũ trong khoảng thời gian từ ngày 1 tháng 10 đến cuối năm, theo sắc lệnh cũng được công bố bởi tờ báo chính phủ "Rossiyskaya Gazeta". Các tân binh chỉ có thể được triển khai trong cuộc chiến xâm lược Ukraine của Putin sau một năm phục vụ quân sự. Sau đó, họ phải cam kết thực hiện nghĩa vụ quân sự theo hợp đồng.

- Chính quyền Crimea phân phối xăng
Chính quyền Crimea do Nga kiểm soát đang phản ứng với tình trạng thiếu hụt: xăng được phân phối và giá nhiên liệu bị đóng băng. Người lái xe ở Crimea, được sáp nhập vào năm 2014, chỉ được phép mua 30 lít nhiên liệu mỗi lần. Điều này đã được thống đốc khu vực Sergei Aksyonov công bố. Ngoài ra, giá dầu diesel và xăng hiện tại sẽ được đóng băng trong 30 ngày. Ông Aksyonov kêu gọi người dân kiềm chế tích trữ mua nhiên liệu. Sự thiếu hụt là kết quả của một loạt các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu của Nga.

-  Rút khỏi công ước châu Âu chống tra tấn
Nga đang rút khỏi Công ước châu Âu về phòng chống tra tấn. Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ký một đạo luật có hiệu lực này vào thứ Hai, trước đó đã được quốc hội thông qua, theo một tài liệu do chính quyền Nga công bố. Quốc hội Nga đã cáo buộc Hội đồng châu Âu, từ đó Công ước chống tra tấn dựa trên, "phân biệt đối xử" chống lại Nga.

Đức

- Kêu gọi Dobrindt nhanh chóng phòng thủ máy bay không người lái tốt hơn
SPD kêu gọi Bộ trưởng Nội vụ Alexander Dobrindt nhanh chóng đi đến các giải pháp để phòng thủ máy bay không người lái tốt hơn ở Đức. Để đạt được mục tiêu này, Bộ Nội vụ phải, trong số những thứ khác, "trình bày một Đạo luật Cảnh sát Liên bang sửa đổi với quyền hạn mở rộng", thư ký quốc hội Dirk Wiese của "Rheinische Post" nói. Dobrindt muốn tăng cường khả năng phòng thủ máy bay không người lái ở Đức. Để đạt được mục tiêu này, chính trị gia CSU cũng có kế hoạch triển khai Bundeswehr trong nước trong một số điều kiện nhất định.

- Vonovia sẽ xây dựng căn hộ cho quân đội
Chủ đất lớn nhất của Đức Vonovia đang tự đóng vai trò là nhà điều hành các khu định cư của binh lính mới. "Nếu bạn hỏi chúng tôi, chúng tôi rất hữu ích", Giám đốc điều hành Vonovia Rolf Buch nói khi được hỏi liệu Vonovia có thể cung cấp căn hộ cho binh lính hay không. "Nhờ nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực xây dựng khu dân cư, chúng tôi có thể xây dựng chỗ ở phù hợp và cấp quyền sử dụng cho Bundeswehr trong khuôn khổ hợp tác." Vào cuối tháng 7, khoảng 183.000 binh sĩ đang làm việc trong Bundeswehr. Theo các mục tiêu mới của NATO, Bundeswehr phải đạt được lực lượng nhân sự ít nhất là 260.000 nam và nữ trong quân đội tại ngũ trong tương lai.

- Các cuộc tấn công có chủ ý
Ngoại trưởng Đức ohann Wadephul kêu gọi một phản ứng dứt khoát và cân nhắc kỹ lưỡng khi đối mặt với các vụ xâm phạm không phận NATO liên tục của Nga ở Ba Lan và Estonia. "Chúng tôi sát cánh cùng nhau, chúng tôi giữ một cái đầu lạnh và sẽ không để bản thân bị đẩy vào tình trạng leo thang", chính trị gia CDU nói trước khi lên đường đến thăm Warsaw. "Đồng thời, chúng tôi không nghi ngờ gì rằng chúng tôi quyết tâm và sẵn sàng cùng nhau chống lại bất kỳ mối đe dọa nào". Các hành vi vi phạm không phận NATO của Moscow "không phải là sai lầm, mà là các cuộc tấn công có chủ ý trong vùng xám", ông Wadephul cảnh báo. Họ là một phần trong cuộc xâm lược lai của Tổng thống Nga Vladimir Putin. "Những hành động khiêu khích như vậy là cực kỳ nguy hiểm và chỉ có một mục tiêu: kiểm tra quyết tâm của chúng tôi".

- Lỗ hổng lớn trong phòng thủ máy bay không người lái
Giám đốc điều hành của bộ phận quân sự Airbus, Michael Schöllhorn, Đức không được chuẩn bị tốt cho việc phòng thủ chống lại máy bay không người lái của đối phương, chẳng hạn như từ Nga. Điều này áp dụng cho cả vũ khí phòng thủ và tình hình pháp lý, Schöllhorn nói trong podcast "Ronzheimer". "Tôi nghĩ rằng hệ thống của chúng ta đang mất quá nhiều thời gian để thích ứng với tình hình mối đe dọa rất, rất nhanh, ngày càng tăng." Máy bay không người lái được trang bị chuyên nghiệp ngày nay "tương đối chống nhiễu" với các phương pháp gây nhiễu thông thường của cảnh sát. Ngoài ra còn có một lỗ hổng pháp lý: "Bởi vì tương đối không rõ ai có thể làm gì, và liệu cảnh sát, Bundeswehr hoặc thậm chí là người điều hành một nhà máy sau đó có ở vị trí đầu tiên và thứ hai cũng được ủy quyền hợp pháp để thực hiện bất kỳ biện pháp nào hay không." Trong trường hợp nghi ngờ, chỉ có Bundeswehr mới có thể bắn hạ một máy bay không người lái. Tuy nhiên, hầu như không có bất kỳ vũ khí phù hợp nào cho việc này. Sẽ không thể sử dụng tên lửa không đối không trên một thành phố.

- Nhìn thấy khả năng thay đổi cuộc chơi
Chính phủ Đức coi kế hoạch sử dụng nhiều hơn các tài sản nhà nước bị đóng băng của Nga ở EU là một "yếu tố thay đổi cuộc chơi" có thể xảy ra trong cuộc chiến Ukraine. "Vấn đề này có lẽ là đòn bẩy lớn nhất mà người châu Âu có thể nắm bắt về mặt chính trị vào lúc này", một đại diện chính phủ nói. Tuần trước, Thủ tướng Merz đã đề xuất cung cấp 140 tỷ Euro cho Ukraine. Để đạt được mục tiêu này, Euroclear có trụ sở tại Bỉ, nơi gửi tiền bị đóng băng, sẽ mua trái phiếu EU và cung cấp chúng cho Ukraine dưới dạng các khoản vay. Để tránh việc tịch thu trên thực tế của Nga, các khoản vay này sẽ được hỗ trợ bởi sự bảo lãnh ngân sách từ các quốc gia thành viên EU. Đối với chính phủ Đức, điều quan trọng là Ukraine nên sử dụng số tiền này để trang trải nhu cầu quân sự của mình trong hai hoặc ba năm tới.

- Cảnh báo về bẫy leo thang của Putin
Tại Diễn đàn An ninh Warsaw, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Pistorius kêu gọi các đồng minh NATO tăng cường nỗ lực phòng không trước các mối đe dọa từ Nga: Nga đang ngày càng trở thành mối nguy hiểm đối với NATO. Tổng thống Nga đang cố gắng khiêu khích NATO và chứng minh sự dễ bị tổn thương của liên minh. Pistorius cảnh báo không nên rơi vào bẫy leo thang tiếp tục do người đứng đầu Điện Kremlin Putin thiết lập. Đoàn kết, rõ ràng trong hành động và hợp tác là cần thiết. "Chúng tôi sẽ tiếp tục nỗ lực tăng cường phòng không".

- Kêu gọi cái đầu lạnh để đáp lại máy bay không người lái
Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius và Ngoại trưởng Johann Wadephul hiện đang trao đổi quan điểm với một số đồng nghiệp châu Âu tại Warsaw. Khi làm như vậy, họ kêu gọi một phản ứng dứt khoát và đồng thời bình tĩnh đối với các cáo buộc khiêu khích của Nga. Wadephul cảnh báo chống lại "sự xâm lược lai" của Nga và, giống như Pistorius, kêu gọi mọi người giữ "cái đầu lạnh".

- Dự định cung cấp cho Ukraine thêm hai Patriot
Đức sẽ cung cấp cho Ukraine thêm hai hệ thống phòng không Patriot vào cuối năm 2025. Điều này được báo Ukraine "Kyiv Independent" đưa tin và đã được Bộ trưởng Quốc phòng Boris Pistorius công bố tại Diễn đàn An ninh Warsaw.

- Nghi ngờ bức tường máy bay không người lái EU
Bộ trưởng Quốc phòng Boris Pistorius đã bày tỏ nghi ngờ về dự án của EU về một "bức tường máy bay không người lái" chống lại các cuộc tấn công của Nga tại Diễn đàn An ninh Warsaw. Điều này được báo cáo bởi "Politico". Ý tưởng này là tốt, ông nói, nhưng người ta không nên mong đợi kết quả nhanh chóng - việc thực hiện trong ba đến bốn năm là không thực tế.

Mỹ

- Cởi mở với việc sử dụng vũ khí tầm xa
Trump được cho là đã báo hiệu cho Tổng thống Ukraine Zelensky rằng ông sẵn sàng dỡ bỏ các hạn chế đối với việc sử dụng vũ khí tầm xa do Mỹ sản xuất. Trong một cuộc trò chuyện bên lề phiên họp Liên Hợp Quốc, ông Zelensky đã yêu cầu ông Trump cung cấp thêm tên lửa tầm xa và cho phép sử dụng những vũ khí như vậy để tấn công vào lãnh thổ có chủ quyền của Nga. Ông Trump được cho là đã trả lời rằng ông không có gì chống lại nó, như một quan chức cấp cao của Mỹ và một quan chức Ukraine nói. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ chưa đưa ra bất kỳ cam kết nào trong vấn đề này. Đặc phái viên Mỹ về Ukraine, Kellogg, nói với Fox News rằng về cơ bản ông hiểu các tuyên bố của Trump và phó tổng thống JD Vance là cho phép sử dụng vũ khí tầm xa - không có lệnh trừng phạt. Tuy nhiên, sự cho phép không áp dụng cho mọi trường hợp.

Thế giới

- Máy bay không người lái được phát hiện ở Na Uy
Theo báo cáo của các phương tiện truyền thông, một số chuyến bay đã bị chuyển hướng do nghi ngờ nhìn thấy máy bay không người lái ở Na Uy. Một chiếc máy bay trên đường từ thủ đô Oslo đến sân bay Bardufoss ở tỉnh Troms phía bắc đã phải quay trở lại vào buổi tối muộn, đài truyền hình NRK đưa tin, trích dẫn hãng hàng không Na Uy. Do đó, sân bay đã tạm thời đóng cửa. Máy bay không người lái đã được phát hiện ở tỉnh Nordland xa hơn về phía nam trong khu vực loại trừ tại sân bay Brønnøysund. Trong trường hợp này cũng vậy, một chuyến bay đã bị chuyển hướng, NRK đưa tin, trích dẫn nhà điều hành sân bay Avinor. Do đó, nguồn gốc có thể có của các máy bay không người lái ban đầu vẫn chưa rõ ràng.

- Ba Lan, cuộc chiến này cũng là cuộc chiến của chúng tôi
Người đứng đầu chính phủ Ba Lan Donald Tusk kêu gọi phương Tây thể hiện sự đoàn kết. "Cuộc chiến này cũng là cuộc chiến của chúng tôi", ông Tusk nói tại Diễn đàn An ninh ở Warsaw. Cuộc chiến xâm lược của Nga là một phần của một dự án chính trị với mục tiêu là khuất phục các dân tộc khác. "Nếu chúng ta thua cuộc này, hậu quả sẽ không chỉ ảnh hưởng đến thế hệ của chúng ta, mà còn ảnh hưởng đến thế hệ tiếp theo ở Ba Lan, châu Âu, Mỹ và trên toàn thế giới".

- Thụy Điển và Pháp giúp Đan Mạch phòng thủ máy bay không người lái
Hai nước cung cấp cho Đan Mạch radar và hệ thống phòng thủ máy bay không người lái sau các sự cố máy bay không người lái gần đây để đảm bảo hai hội nghị thượng đỉnh châu Âu. Các hệ thống radar "một số ít" đã được phóng vào Chủ nhật, Thủ tướng Kristersson viết tại X. Các hệ thống phòng thủ bằng máy bay không người lái sẽ theo sau. Vào thứ Tư, Đan Mạch sẽ tiếp các nguyên thủ quốc gia và chính phủ của EU, tiếp theo là hội nghị thượng đỉnh của Cộng đồng Chính trị châu Âu với 47 thành viên. Pháp đã gửi 35 binh sĩ, một trực thăng và thiết bị để phòng thủ chống lại máy bay không người lái trong hội nghị thượng đỉnh EU.

- Hàng trăm nghìn người Moldova bị ngăn cản bỏ phiếu
Moscow đã cáo buộc giới lãnh đạo Cộng hòa Moldova ngăn cản hàng trăm ngàn công dân Moldova sống ở Nga tham gia cuộc bầu cử quốc hội hôm Chủ nhật. Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov phàn nàn rằng Moldova chỉ mở hai điểm bỏ phiếu trên lãnh thổ Nga. Bộ Ngoại giao Moldova đã tuyên bố vào ngày bầu cử rằng chỉ có 5.000 lá phiếu có sẵn ở mỗi điểm trong số hai điểm bỏ phiếu. Bộ đã trích dẫn các lý do an ninh cho việc này, nhưng không nêu rõ chúng. Hàng trăm nghìn người Moldova sống ở Nga.

- EU với bức tường máy bay không người lái
Ủy ban châu Âu đang lên kế hoạch xây dựng một hệ thống phòng thủ bằng máy bay không người lái ở sườn phía đông của EU. Nó cũng được cho là có khả năng tấn công răn đe:
Tấn công chính xác vào mục tiêu mặt đất.
Khu vực nhiều lớp, so le sâu với khả năng phát hiện, theo dõi và vô hiệu hóa máy bay không người lái.
Phòng chống thiên tai.
Giám sát di chuyển.
Điều tra tội phạm có tổ chức xuyên biên giới.

- Cảnh báo Nga kiểm tra khả năng sẵn sàng quốc phòng
Người đứng đầu Văn phòng Thủ tướng Liên bang Thorsten Frei kêu gọi quyết tâm trong cuộc thảo luận về việc xử lý đúng các sự cố máy bay không người lái gần đây. Điều quan trọng là phải gửi "tín hiệu mạnh mẽ", chính trị gia CDU nói với  truyền thông: Trên hết, hãy lưu ý rằng đây là những bài kiểm tra của Nga nói riêng khi nói đến sức mạnh của chúng ta và mức độ quyết tâm tự vệ của chúng ta. Theo Bộ trưởng, cả vi phạm không phận của máy bay quân sự Nga và sự gia tăng mạnh mẽ về số lượng sự cố với máy bay không người lái sẽ được thảo luận tại cuộc họp nội các sắp tới.

- Giảm ngày làm việc do khủng hoảng kinh tế
Các công ty Nga buộc phải cắt giảm ngày làm việc khi nhu cầu hàng hóa giảm. Điều này được giải thích bởi cơ quan tình báo nước ngoài Ukraine, theo hãng thông tấn nhà nước Ukrinform. Đây là cách thất nghiệp được che giấu. Theo báo cáo, các nhà máy ô tô, nhà máy luyện kim, nhà máy xi măng và đường sắt đang chuyển lực lượng lao động sang ca bốn ngày để che giấu sự sụt giảm sản xuất và tránh sa thải hàng loạt. Người lao động sẽ mất thu nhập, tiền thưởng và phúc lợi xã hội. "'Tuần bốn ngày của Nga' xác nhận cuộc khủng hoảng mà đất nước đang gặp phải do các chính sách hung hăng và sự lạc hậu về kinh tế", cơ quan tình báo cho biết.

MỸ VÀ EU NGHIỆN NẶNG URANIUM NGA

Một lĩnh vực quan trọng khó bị thay thế hơn dầu và khí đốt rất nhiều đó là uranium làm giàu, nguyên liệu cốt lõi để vận hành các lò phản ứng hạt nhân và vẫn phần lớn nằm trong tay Nga.
Theo số liệu mới nhất, Nga hiện chiếm khoảng 40% thị phần uranium làm giàu toàn cầu, bỏ xa các đối thủ như Trung Quốc (17%), Pháp (12%) hay Mỹ (11%). Sự phụ thuộc này khiến các nước phương Tây, đặc biệt là Liên minh châu Âu (EU), rơi vào thế khó khi vừa muốn cắt giảm phụ thuộc năng lượng vào Nga, vừa phải đảm bảo an ninh cung ứng nhiên liệu cho hàng chục nhà máy điện hạt nhân đang hoạt động.
Trong năm 2023, Nga vẫn cung cấp 38% lượng uranium làm giàu và 23% lượng uranium thô cho EU. Số tiền EU chi trả cho nhiên liệu hạt nhân từ Nga trong năm 2024 ước tính khoảng 1,18 tỷ USD.
Đáng chú ý, năm quốc gia EU gồm Bulgaria, CH Séc, Phần Lan, Hungary và Slovakia hiện đang vận hành các lò phản ứng do Nga thiết kế, vốn chỉ tương thích với nhiên liệu do Moscow cung cấp. Trong số này, chỉ còn Hungary chưa ký thỏa thuận chuyển đổi sang nhà cung cấp thay thế.
Nhu cầu uranium trên toàn cầu được dự báo sẽ tăng mạnh trong những thập kỷ tới. Báo cáo tháng 9 của Hiệp hội hạt nhân thế giới (WNA) ước tính nhu cầu uranium sẽ tăng gần 30%, lên khoảng 86.000 tấn vào năm 2030 và đạt 150.000 tấn vào năm 2040.

Ủy ban châu Âu (EC) với khả năng cấm nhập khẩu uranium làm giàu từ Nga
Vào tháng 6 năm nay, Ủy viên năng lượng EU Dan Jorgensen thừa nhận rằng việc loại bỏ nguồn cung từ Nga là "vấn đề phức tạp", bởi không thể để các quốc gia thành viên rơi vào tình trạng mất an toàn năng lượng.
EU vẫn ưu tiên tập trung vào kế hoạch cắt giảm khí đốt Nga đến năm 2027, còn lệnh cấm uranium vẫn là “kế hoạch giai đoạn sau”.
Sự bùng nổ đầu tư vào điện hạt nhân, từ các lò phản ứng truyền thống đến các mô hình nhỏ như SMR (Small Modular Reactor), đang mở ra kỷ nguyên hạt nhân mới, nhưng cũng đòi hỏi nguồn cung nhiên liệu ổn định, minh bạch và không phụ thuộc vào Nga.
Tuy nhiên, đây không phải bài toán dễ giải. Sản lượng uranium từ các mỏ hiện tại được dự báo sẽ giảm một nửa từ 2030 đến 2040, tạo ra khoảng trống nghiêm trọng về nguồn cung. Điều này buộc các nước phương Tây phải tăng tốc cấp phép, đầu tư công nghệ khai thác và khám phá các mỏ uranium mới.
Kazakhstan hiện là nước sản xuất uranium thô lớn nhất thế giới, chiếm khoảng 40% tổng cung toàn cầu. Dẫu vậy, khả năng làm giàu uranium, bước then chốt để tạo nhiên liệu, vẫn do Nga thống trị.
Boris Schucht, CEO của Urenco, một trong các doanh nghiệp làm giàu uranium lớn ở châu Âu, nhận định đây là “thị trường nhỏ, tăng trưởng chậm, chi phí đầu tư cao và cực kỳ phức tạp về mặt kỹ thuật”.

Hành động
Trước nguy cơ kéo dài phụ thuộc, nhiều quốc gia đã bắt đầu có hành động. Urenco, liên doanh Anh, Đức, Hà Lan, đã chấm dứt hợp đồng với Nga từ năm 2022 và công bố kế hoạch tăng công suất LEU (uranium làm giàu cấp thấp) thêm 1,8 triệu đơn vị SWU tại bốn cơ sở ở Mỹ, Đức, Hà Lan và Anh.
Tại Mỹ, chính quyền Biden đã thúc đẩy các hoạt động khai thác uranium nội địa mạnh mẽ hơn. Sản lượng khai thác đã tăng từ hơn 22.000 kg năm 2023 lên hơn 307.000 kg năm 2024. Chính phủ Mỹ cũng tiến hành các chiến dịch khoan thăm dò lớn và lựa chọn 6 công ty nội địa ký hợp đồng cung cấp LEU trong nỗ lực giảm phụ thuộc vào Nga.
Ở phía bên kia Đại Tây Dương, Anh cũng công bố kế hoạch xây dựng nhà máy làm giàu uranium cấp cao (HALEU) đầu tiên tại châu Âu, do Urenco vận hành với khoản đầu tư hơn 267 triệu USD. Cơ sở này dự kiến đi vào hoạt động năm 2031 và sẽ phục vụ cả thị trường trong nước lẫn xuất khẩu.
Dù các nỗ lực thay thế đang diễn ra, giới chuyên gia cảnh báo rằng việc sản xuất đủ uranium làm giàu để đáp ứng làn sóng tái sinh hạt nhân sẽ vô cùng phức tạp. Không giống như dầu hay khí - vốn có nhiều nhà cung cấp cạnh tranh, ngành uranium bị chi phối bởi vài quốc gia với quy mô đầu tư cực lớn.

Nguồn: Soha

Đức Việt Online