Thăng trầm ngành chip thế giới 2 năm qua: Từ đỉnh điểm cơn khát đến vực sâu dư thừa

(Ảnh minh họa).

Chỉ trong một thời gian ngắn ngủi, ngành sản xuất chip đã trải qua nhiều biến động bất ngờ, từ đỉnh cao xuống vực sâu theo cách không ai ngờ tới.

Ngành sản xuất chip đang trải qua một trong những giai đoạn kỳ lạ nhất trong lịch sử của mình. Chỉ trong vòng chưa đầy 2 năm, lĩnh vực này đã đi từ chỗ được hàng loạt hãng công nghệ săn đón đến trở thành gánh nặng khổng lồ về tài chính cho các công ty trong ngành.

Trong năm 2022, thế giới chứng kiến cuộc khủng hoảng thiếu hụt chip – sản phẩm đã trở nên tối quan trọng đối với hầu như mọi thiết bị điện tử hàng ngày của người dùng – khi chuỗi cung ứng toàn cầu bị đứt gãy và hoạt động sản xuất đình trệ do hậu quả của đại dịch Covid-19.

Trong khi đó, đại dịch lại khiến mọi người đồng loạt làm việc tại nhà, kéo theo nhu cầu tăng cao đột biến đối với hàng loạt sản phẩm điện tử, bao gồm máy tính, smartphone, thiết bị điện tử cầm tay, ngay cả máy giặt, TV cũng lâm vào cảnh thiếu hụt chip. Thậm chí khi thế giới mở cửa trở lại nhịp sống bình thường, việc thiếu hụt chip lại bắt đầu lan sang cả ô tô khiến sản lượng xe sụt giảm.

Không chỉ các loại chip xử lý, chip nhớ, chip điều khiển năng lượng và nhiều loại sản phẩm bán dẫn khác cũng lâm vào cảnh thiếu hụt.

Lạc quan với nhu cầu tăng cao của người dùng trong đại dịch cộng với các dự báo về khả năng thiếu hụt chip trong dài hạn, hàng loạt nhà sản xuất chip đã tăng cường năng lực sản xuất nhằm đáp ứng nhu cầu. Nhưng hóa ra thị trường lại cân bằng sớm hơn so với nhiều dự báo và các dấu hiệu của sự dư thừa nguồn cung bắt đầu xuất hiện.

Nguồn cung chip nhớ dư thừa trầm trọng

Ngay trong hiện tại có 2 loại chip nhớ đang rơi vào tình trạng dư thừa: chip nhớ NAND và DRAM. Đây đều là các sản phẩm dùng cho laptop và máy chủ trong trung tâm dữ liệu. Tình trạng dư thừa xảy đến khi hàng loạt công ty đã tích trữ quá nhiều hàng tồn kho do lo ngại thiếu hụt và giờ đây gần như không còn mấy nhu cầu đối với các sản phẩm này.

Tình hình càng xấu hơn khi kinh tế thế giới bắt đầu rơi vào suy thoái. Nhu cầu cho các sản phẩm như smartphone, laptop đột ngột rơi thẳng đứng khi nhiều người vốn đã mua thiết bị mới trong đại dịch. Vì vậy, nhiều nhà sản xuất các thiết bị này đã ngừng đặt mua chip mới và tập trung vào việc bán bớt lượng hàng tồn kho mà họ đang có.

Điều này khiến các nhà sản xuất chip nhớ trở nên hẫng hụt trước nhu cầu sụt giảm đột ngột của thị trường. Tuy nhiên không phải mọi loại chất bán dẫn đều dư thừa, điểm sáng duy nhất đến từ các chip dành cho lĩnh vực ô tô.

Chuyên gia Peter Hanbury đến từ hãng Bain & Company cho biết, một số loại chip dành cho các mục đích đặc biệt thường không dễ hoán đổi sang các loại bán dẫn khác, do vậy cũng khó có khả năng dư thừa hơn. "Thời gian đặt hàng và sản xuất chúng cũng như giá cả đã được cải thiện nhưng vẫn ở mức tương đối cao."

Từ điểm sáng thúc đẩy lợi nhuận trở thành gánh nặng tài chính

Việc thiếu hụt bán dẫn trong thời kỳ đại dịch hóa ra lại thúc đẩy lợi nhuận cho những nhà sản xuất khi giá cả gia tăng đột ngột. Điều này đặc biệt đúng với Samsung, nhà sản xuất chip nhớ lớn nhất thế giới.

Thế nhưng trong năm nay, tình hình lại đảo chiều đối với Samsung cũng như các đối thủ của họ, bao gồm hãng SK Hynix và Micron. Hãng Samsung mới đây cho biết lợi nhuận quý 2 vừa qua của họ sụt giảm 95% so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi đó SK Hynix ghi nhận mức lỗ đối lập với mức lợi nhuận ghi nhận cùng kỳ năm trước.

Ngay cả hãng TSMC, nhà gia công chip hàng đầu thế giới hiện nay, cũng công bố thu nhập ròng giảm 23,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là quý đầu tiên công ty ghi nhận thu nhập trong suốt 4 năm qua.

Thế nhưng nếu nhìn vào nhu cầu yếu đối với thị trường PC hiện tại, không có gì đảm bảo các quý tới đây tình hình sẽ thay đổi đối với Samsung, SK Hynix và Micron. Trong khi đó, áp lực vẫn đang gia tăng đối với hãng TSMC, nhà sản xuất chip smartphone hàng đầu thế giới hiện nay.

Điểm cân bằng mới cho thị trường chip?

Trong nỗ lực đẩy giá chip lên trở lại và giảm lượng dư thừa của thị trường, các hãng chip lớn đều thông báo cắt giảm sản xuất. Samsung cho biết, họ kỳ vọng nhu cầu toàn cầu sẽ phục hồi trong nửa sau của năm nay, tương đồng với nhận định của nhiều công ty khác.

Tuy nhiên, TSMC cho biết họ lại cho rằng các khách hàng của mình vẫn đang "tiếp tục điều chỉnh lượng tồn kho" trong thời gian tới.

Cuối cùng, sự phục hồi của thị trường chip vẫn sẽ phụ thuộc vào nhu cầu của các sản phẩm cuối như các sản phẩm điện tử tiêu dùng được đưa tới tay người dùng. Nhưng điều này lại phụ thuộc vào mức độ phục hồi kinh tế vĩ mô, điều có thể còn xa mới trở thành hiện thực trên toàn cầu.

Châu Á vẫn đốt than kỷ lục

Theo cập nhật thị trường mới nhất của IEA, mức tiêu thụ than toàn cầu đã tăng lên mức cao mới mọi thời đại vào năm 2022 và sẽ duy trì gần mức kỷ lục đó trong năm nay.

Lý do dẫn đến điều này là vì tốc độ tăng trưởng mạnh ở châu Á đối với cả sản xuất điện và ứng dụng công nghiệp, vượt xa mức giảm ở Hoa Kỳ và châu Âu.

Tiêu thụ than năm 2022 tăng 3,3% lên 8,3 tỷ tấn, lập kỷ lục mới, theo Cập nhật thị trường than giữa năm của IEA, được công bố hôm nay. Báo cáo dự đoán vào năm 2023 và 2024, sự sụt giảm nhỏ trong sản xuất điện đốt than có thể được bù đắp bằng sự gia tăng sử dụng than trong công nghiệp, mặc dù có sự khác biệt lớn giữa các khu vực địa lý.

Trung Quốc, Ấn Độ và các nước Đông Nam Á dự kiến chiếm 3/4 tấn than được tiêu thụ trên toàn thế giới vào năm 2023. Tại Liên minh châu Âu, nhu cầu than tăng ở mức tối thiểu vào năm 2022 do sản lượng điện đốt than tạm thời tăng đột biến.

Ngược lại, việc sử dụng than của châu Âu dự kiến giảm mạnh trong năm nay khi năng lượng tái tạo mở rộng, và khi hạt nhân và thủy điện phục hồi một phần sau sự sụt giảm gần đây. Tại Hoa Kỳ, việc loại bỏ than đá cũng đang được cải thiện nhờ giá khí đốt tự nhiên thấp hơn.

Sau ba năm đầy biến động được đánh dấu bởi cú sốc Covid-19 vào năm 2020, sự phục hồi mạnh mẽ sau đại dịch vào năm 2021 và tình trạng năng lượng hỗn loạn do chiến sự Nga - Ukraine vào năm 2022, thị trường than cho đến nay đã trở lại mô hình ổn định và dễ đoán hơn vào năm 2023.

Toàn cầu nhu cầu than ước tính tăng khoảng 1,5% trong nửa đầu năm 2023 lên tổng số khoảng 4,7 tỷ tấn, tăng 1% trong sản xuất điện và 2% trong sử dụng công nghiệp phi điện.

Theo khu vực, nhu cầu than giảm nhanh hơn dự kiến trước đó trong nửa đầu năm nay tại Hoa Kỳ và Liên minh Châu Âu – lần lượt là 24% và 16%. Tuy nhiên, nhu cầu từ hai người tiêu dùng lớn nhất là Trung Quốc và Ấn Độ đã tăng hơn 5% trong nửa đầu năm, bù đắp cho sự sụt giảm ở những nơi khác.

Giám đốc An ninh và Thị trường Năng lượng IEA Keisuke Sadamori cho biết: “Than là nguồn năng lượng phát thải khí carbon lớn nhất. Ở châu Âu và Hoa Kỳ, sự phát triển của năng lượng sạch đã khiến việc sử dụng than bị suy giảm về mặt cơ cấu”.

“Tuy nhiên, nhu cầu vẫn cao ở châu Á, ngay cả khi nhiều nền kinh tế trong số đó đã tăng cường đáng kể các nguồn năng lượng tái tạo. Chúng ta cần những nỗ lực và đầu tư chính sách lớn hơn, đôi khi cần hợp tác quốc tế để thúc đẩy sự gia tăng lớn về năng lượng sạch và hiệu quả năng lượng nhằm giảm nhu cầu than ở các nền kinh tế nơi nhu cầu năng lượng đang tăng nhanh”, ông nhận định.

Sự dịch chuyển nhu cầu than sang châu Á được cho là vẫn tiếp tục. Vào năm 2021, Trung Quốc và Ấn Độ đã chiếm 2/3 lượng tiêu thụ toàn cầu, nghĩa là họ cùng nhau sử dụng lượng than gấp đôi so với phần còn lại của thế giới cộng lại.

Vào năm 2023, thị phần của họ sẽ là gần 70%. Ngược lại, Hoa Kỳ và Liên minh Châu Âu – chiếm 40% trong ba thập kỷ trước và hơn 35% vào đầu thế kỷ này – hiện nay chỉ chiếm dưới 10%.

Sự phân chia tương tự cũng được quan sát thấy ở phía sản xuất. Ba nhà sản xuất than lớn nhất – Trung Quốc, Ấn Độ và Indonesia – đều sản xuất số lượng kỷ lục vào năm 2022.

Vào tháng 3/2023, cả Trung Quốc và Ấn Độ đều lập kỷ lục hàng tháng mới, trong đó Trung Quốc lần thứ hai vượt 400 triệu tấn và Ấn Độ vượt 100 triệu tấn cho lần đầu tiên.

Cũng trong tháng 3, Indonesia đã xuất khẩu gần 50 triệu tấn, khối lượng chưa từng có quốc gia nào xuất khẩu trước đây. Ngược lại, Hoa Kỳ, từng là nhà sản xuất than lớn nhất thế giới, đã giảm hơn một nửa sản lượng kể từ mức cao nhất vào năm 2008.

Sau những biến động cực độ và giá cao vào năm ngoái, giá than đã giảm trong nửa đầu năm 2023 xuống mức tương đương mức giá đã ghi nhận vào mùa hè năm 2021, do nguồn cung dồi dào và giá khí đốt tự nhiên giảm.

Than nhiệt quay trở lại có giá thấp hơn than luyện cốc và phí bảo hiểm lớn đối với than của Australia đã thu hẹp sau khi thời tiết La Nina gây khó khăn đã giảm bớt đã cản trở sản xuất. Than của Nga đã tìm được các khách hàng mới sau khi bị cấm ở châu Âu, nhưng thường được giảm giá đáng kể.

Than rẻ hơn khiến hàng nhập khẩu trở nên hấp dẫn hơn đối với một số người mua nhạy cảm về giá.

Nhập khẩu của Trung Quốc đã tăng gần gấp đôi trong nửa đầu năm nay và thương mại than toàn cầu vào năm 2023 dự kiến tăng hơn 7%, vượt xa tốc độ tăng trưởng nhu cầu chung, đạt mức kỷ lục trong năm 2019.

Thương mại than bằng đường biển năm 2023 có thể tốt vượt kỷ lục 1,3 tỷ tấn được thiết lập vào năm 2019.

Bão chồng bão ở Trung Quốc: Doksuri vừa đổ bộ, một siêu bão khác lại xuất hiện

(Ảnh minh họa).

Các nhà dự báo thời tiết cho biết, một cơn bão lớn khác lại đang tiến vào Trung Quốc.

Hàng chục ngàn người phải rời bỏ nhà cửa ở Bắc Kinh sau khi cơn bão Doksuri - một trong những cơn bão mạnh nhất trong nhiều năm, khiến mưa xối xả khắp Trung Quốc. Trong khi đó, các nhà dự báo thời tiết cảnh báo rằng một cơn bão lớn khác lại đang trên đường tiến vào nước này.

Doksuri càn quét Trung Quốc

Hãng tin CNN nhận định, Trung Quốc đang quay cuồng với các hiện tượng thời tiết khắc nghiệt vào mùa hè này, giống như nhiều nơi trên thế giới. Các đợt nắng nóng thiêu đốt Trung Quốc sớm hơn thường lệ trong năm nay trong khi các kỷ lục về nhiệt độ trên thế giới đã được thiết lập với sức nóng khiến băng tan chảy ở nhiều khu vực.

Bão Doksuri đổ bộ vào tỉnh Phúc Kiến ven biển phía Đông Nam Trung Quốc vào cuối tuần trước, suy yếu khi di chuyển về phía bắc nhưng mang theo mưa đến ít nhất 5 tỉnh phía Bắc Trung Quốc kể từ hôm 29/7.

Hơn 31.000 người đã được sơ tán khỏi thủ đô của Trung Quốc vào tối 30/7, đài truyền hình CCTV đưa tin. Nửa triệu người khác ở tỉnh miền Nam Phúc Kiến đã buộc phải so tán khỏi lũ lụt, hãng thông tấn Tân Hoa Xã cho biết.

CCTV cho hay, cơn bão đã khiến 2 người thiệt mạng và 2 người khác đang mất tích khi đang hái nấm ở tỉnh Liêu Ninh, phía Đông Bắc Trung Quốc.

Theo Cơ quan Khí tượng Trung Quốc hôm 31/7, lượng mưa ở Bắc Kinh có thể phá kỷ lục khi đạt mức gần 40 inch và dự định sẽ trút xuống các khu vực phía Tây Nam của thủ đô nước này cũng như xuống tỉnh Hà Bắc lân cận.

Những trận mưa lớn dự kiến sẽ tiếp tục kéo dài tới hôm 1/8 và làm gia tăng mối lo ngại về lũ lụt và lở đất.

Hôm 31/7, 9 quận của Bắc Kinh được đặt trong tình trạng cảnh báo mưa bão ở mức màu đỏ - mức cảnh báo cao nhất trong cơ chế cảnh báo của đất nước này. Ít nhất 95 cảnh báo thời tiết khác đã được phát ra trên toàn quốc.

Doksuri là cơn bão mạnh nhất đổ bộ vào Trung Quốc và là cơn bão mạnh nhất đổ bộ vào Phúc Kiến kể từ cơn bão Saomi năm 2006, theo CNN Weather báo cáo dựa trên những thông tin sơ bộ. Cơn bão mạnh nhất đi qua gần Bắc Kinh là Rita vào năm 1972.

Trước khi tiến vào Phúc Kiến, cơn bão này đã khiến ít nhất 39 người Philippines thiệt mạng và tấn công các vùng phía Nam Đài Loan (Trung Quốc).

Tân Hoa Xã đưa tin, mưa đã làm ngập những vùng đất nông nghiệp và nhà cửa trên diện rộng ở Phúc Kiến, gây thiệt hại kinh tế trực tiếp tới gần 60 triệu USD. Hơn 6.333 ha đất nông nghiệp ở Phúc Kiến bị hư hại và hơn 151 ha bị mất mùa hoàn toàn.

Bão Khanun đang tới

CNN cho biết, ngay cả khi sức mạnh của bão Doksuri đang giảm dần thì các nhà chức trách cũng đang chuẩn bị cho cơn bão Khanun dự kiến sẽ tấn công vào Trung Quốc trong năm nay. CGTN (Trung Quốc) cho biết, cơn bão này có thể mạnh lên thành siêu bão.

Các nhà dự báo tính toán rằng, thủy triều sẽ tấn công bào các khu vực ven biển của Chiết Giang từ hôm 31/7 đến khoảng ngày 3/8 - khi cơn bão Khanun tiến gần hơn tới nước này, khiến chính quyền địa phương phải kích hoạt mức cảnh báo thấp nhất trong số 4 cấp phản ứng khẩn cấp hôm 31/7.

Khanun đang tập trung sức mạnh ở Thái Bình Dương và đã được Trung tâm cảnh báo bão chung nâng cấp thành bão cấp 3. Nó được dự báo sẽ đến gần các đảo Okinawa phía Nam của Nhật Bản trong 2 ngày tới và bắt đầu di chuyển chậm qua biển Hoa Đông. Do đường đi phức tạp của bão Khanun, khu vực mà bão này sẽ đổ bộ hiện vẫn chưa chắc chắn.

Hơn 200 chuyến bay nội địa đến và đi từ các đảo Naha, Miyako và Ishigaki ở Okinawa đã bị hủy từ 31/7 đến 2/8, ảnh hưởng đến gần 30.000 hành khách.

Tính đến 12 giờ đêm. vào ngày 30 tháng 7, 60 tuyến phà trong tỉnh Chiết Giang và 260 dự án kỹ thuật liên quan đến nước dọc theo bờ biển đã bị đình chỉ. Ngoài ra, tỉnh này cũng đã hoãn việc khởi động mùa đánh bắt cá dự kiến vào ngày 1/8 và sẽ tiếp tục hoạt động này cho đến khi bão tan.

Trung Quốc vạch "lằn ranh đỏ" với Mỹ

Trung Quốc chỉ trích Mỹ tiếp tục cung cấp vũ khí cho đảo Đài Loan, đồng thời nhấn mạnh vấn đề Đài Loan là "lằn ranh đỏ" mà Washington không nên vượt qua.

Reuters dẫn lời người phát ngôn Bộ Quốc phòng Trung Quốc Tan Kefei ngày 1/8 cho biết, Bắc Kinh đã gửi công hàm phản đối đến Washington về gói hỗ trợ vũ khí của Mỹ dành cho Đài Loan.

Ông Tan nêu rõ, Mỹ phải ngừng toàn bộ hoạt động "cấu kết quân sự" với đảo Đài Loan. "Vấn đề Đài Loan liên quan đến các lợi ích cốt lõi của Trung Quốc và là lằn ranh đỏ không thể vượt qua trong quan hệ Trung - Mỹ", ông Tan nói.

Bắc Kinh hối thúc Washington tránh lún sâu hơn vào "con đường sai lầm và nguy hiểm".

Cảnh báo được đưa ra chỉ vài ngày sau khi quốc hội Mỹ công bố gói viện trợ quân sự trị giá 345 triệu USD cho Đài Loan. Gói viện trợ bao gồm các thiết bị tình báo, giám sát và vũ khí hạng nhẹ giúp Đài Loan nâng cao năng lực phòng thủ, nắm bắt tình hình trên nhiều vùng và phòng không.

Gói viện trợ sẽ được lấy từ nguồn dự trữ của chính phủ Mỹ, giúp việc bàn giao diễn ra nhanh hơn bình thường.

Quốc hội Mỹ cho phép Tổng thống Joe Biden lấy thiết bị từ kho quân sự của Mỹ để viện trợ cho Đài Bắc, giống cách Washington cung cấp số lượng lớn vũ khí cho Ukraine từ khi Nga mở chiến dịch quân sự tháng 2/2022.

Trung Quốc coi Đài Loan là một vùng lãnh thổ không thể tách rời và tuyên bố thống nhất bằng mọi cách, kể cả biện pháp quân sự.

Mỹ không có quan hệ ngoại giao chính thức với Đài Loan nhưng vẫn tiến hành các thương vụ vũ khí với hòn đảo. Hồi tháng 7, một vị tướng của Mỹ cho rằng Washington và các đồng minh nên tăng cường cung cấp vũ khí cho Đài Loan trong những năm tới để giúp hòn đảo phòng vệ.

Wagner tấn công vào NATO: Khả năng thực tế hay “đòn” tâm lý?

(Ảnh minh họa).

Mỹ đã ra thông điệp rõ ràng: Bất kỳ cuộc tấn công nào của Wagner vào NATO sẽ bị coi là cuộc tấn công của chính phủ Nga vào liên minh quân sự này.

Đã có nhiều đồn đoán về mối đe dọa do Wagner gây ra khi nhóm này đồn trú ở Belarus, quốc gia có đường biên giới chung với Ukraine và các quốc gia thành viên NATO là Ba Lan và Litva.

Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc (LHQ) Linda Thomas-Greenfield hôm 31/7 cảnh báo rằng bất kỳ cuộc tấn công nào của Tập đoàn Wagner vào NATO sẽ bị coi là một cuộc tấn công của Nga vào liên minh quân sự này.

Tuyên bố trên được bà Thomas-Greenfield đưa ra trong khi nói chuyện với các phóng viên ở New York về nhiều vấn đề, bao gồm chấm dứt nạn đói, chống mất an ninh lương thực trong các cuộc xung đột và bảo vệ nhân quyền.

Khi được hỏi về sự hiện diện của lính Wagner ở gần biên giới Ba Lan và liệu bà có coi đó là mối đe dọa thực sự đối với NATO hay không, Đại sứ Mỹ nói: “Chúng tôi chắc chắn lo lắng rằng nhóm này, hành động theo lệnh của chính phủ Nga, là mối đe dọa cho tất cả chúng tôi”.

Vị quan chức Mỹ nhấn mạnh thông điệp rõ ràng: “Bất kỳ cuộc tấn công nào của Wagner vào NATO sẽ bị coi là cuộc tấn công của chính phủ Nga vào liên minh quân sự này”.

Nỗi thấp thỏm

Việc Wagner tái triển khai quân ở Belarus sau cuộc binh biến thất bại hồi cuối tháng 6 đang được Ukraine, Ba Lan, Litva và các đồng minh phương Tây giám sát chặt chẽ.

Bản cập nhật tình báo mới nhất của Bộ Quốc phòng Anh hôm 30/7 cho biết: “Vài nghìn quân Wagner và khoảng 300 lều và 200 phương tiện đã được phát hiện trong hình ảnh vệ tinh về doanh trại mới của họ ở Tsel, Belarus, cách thủ đô Minsk của Belarus khoảng 85 km về phía Đông Nam và cách biên giới Ukraine 230 km.

Ba Lan – quốc gia có chung đường biên giới với Belarus, vốn đã điều hơn 1.000 quân đến khu vực biên giới phía Đông để đề phòng – không khỏi thấp thỏm trước mỗi một động tĩnh của nhóm lính đánh thuê Nga.

“Chúng tôi có thông tin rằng hơn 100 lính Wagner đã tiến về phía Hành lang Suwalki, cách không xa Grodno ở Belarus”, Thủ tướng Ba Lan Mateusz Morawiecki cho biết trong một cuộc họp báo hôm 29/7.

Grodno là một thành phố nằm ở phía Tây Belarus, cách biên giới với các thành viên NATO là Ba Lan và Litva khoảng 15 km. Còn Hành lang Suwalki là một hành lang đất liền chiến lược hẹp chạy dọc biên giới Ba Lan-Litva, nối Belarus với vùng lãnh thổ hải ngoại Kaliningrad của Nga trên Biển Baltic.

Dải đất dài 65 km này có ý nghĩa chiến lược vô cùng lớn vì nếu Nga và Belarus có thể chiếm được nó thì vùng Baltic – bao gồm Litva, Latvia và Estonia – sẽ bị cô lập, gây nguy hiểm cho khả năng bảo vệ khu vực này của NATO.

Ngoài ra, biên giới Ba Lan-Belarus từ vài năm nay vẫn là một nơi căng thẳng, sau khi một số lượng lớn người tị nạn và người di cư từ Trung Đông và châu Phi bắt đầu đến, tìm cách vào EU bằng cách đi qua Ba Lan, cũng như Litva.

Chính phủ Ba Lan cáo buộc Nga và Belarus sử dụng người di cư để gây bất ổn cho Ba Lan và các nước EU khác. Warsaw gọi việc lợi dụng vấn đề di cư là một hình thức chiến tranh hỗn hợp, và đã phản ứng bằng cách xây dựng một bức tường cao dọc theo một phần biên giới Ba Lan với Belarus.

Thủ tướng Ba Lan Morawiecki lưu ý rằng 16.000 nỗ lực vượt biên của người di cư từ Belarus đã được ghi nhận trong năm nay. Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko và Tổng thống Nga Vladimir Putin muốn “đẩy họ đến Ba Lan”, ông Morawiecki nói.

“Tình hình ngày càng trở nên nguy hiểm… Rất có thể họ (lính Wagner) sẽ cải trang thành lính biên phòng Belarus và giúp những người di cư bất hợp pháp đến lãnh thổ Ba Lan, và gây bất ổn cho Ba Lan”.

Ở Litva, Thứ trưởng Nội vụ nước này hôm 28/7 cảnh báo về khả năng quốc gia Baltic đóng cửa biên giới với Belarus cũng với mối lo ngại rằng Wagner có thể cải trang thành những người xin tị nạn đang cố gắng vượt qua biên giới chung giữa Belarus và các quốc gia thành viên EU hoặc thực hiện các hành động khiêu khích liên quan đến người tị nạn.

“Đòn” tâm lý

Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko, trong cuộc gặp trực tiếp đầu tiên với Tổng thống Nga Vladimir Putin kể từ cuộc binh biến, đã nói rằng lính Wagner đang “gây căng thẳng cho ông ấy” bằng cách kêu gọi “một cuộc hành quân” vào Ba Lan.

“Nhưng tất nhiên, tôi sẽ giữ họ ở Belarus, như chúng ta đã thỏa thuận”, ông Lukashenko cho biết.

Bộ Quốc phòng Anh, trong bản cập nhật tình báo hôm 30/7, ủng hộ ý tưởng rằng đây hoàn toàn là một “đòn” tâm lý hơn là bất kỳ mối đe dọa thực sự nào.

Mặc dù “hàng trăm phương tiện đã đến khu căn cứ vốn trước đây hầu như trống rỗng”, nhưng hầu hết là “xe tải và xe buýt nhỏ cùng với một số phương tiện chiến đấu bọc thép”, bản cập nhật cho biết.

“Vẫn chưa rõ chuyện gì đã xảy ra với các thiết bị hạng nặng mà Wagner sử dụng ở Ukraine; có khả năng thực tế là họ buộc phải trả lại những thứ này cho quân đội Nga”.

Trong bài viết hôm 31/7, tờ Kyiv Post dẫn lời Tổng cục Tình báo (GUR) của Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết rằng, các tay súng Wagner có thể “được sử dụng cho các hoạt động đặc biệt về thông tin và tâm lý”, chẳng hạn như giữ Ba Lan trong trạng thái luôn phải cảnh giác và gieo rắc nỗi sợ hãi, lo lắng.

Ông Mykhailo Podolyak, Cố vấn Văn phòng Tổng thống Ukraine, cũng cho rằng ý tưởng về một cuộc tấn công của Wagner nhằm vào một quốc gia NATO là rất không có triển vọng, tờ Kyiv Post cho biết.

Theo tờ báo Ukraine, trong cuộc phỏng vấn với một nhà báo đối lập người Nga, Yulia Latynina, ông Podolyak đã bác bỏ những lời đe dọa từ lính Wagner nhằm vào Ba Lan, gọi chúng là “những trò đùa không hề vui”.

Ông Podolyak khẳng định rằng một cuộc tấn công như vậy là không khả thi vì nhóm Wagner kể từ sau cuộc nổi loạn vũ trang đã không còn như xưa.

Ngoài ra, nếu Wagner thực sự tấn công Ba Lan, điều này sẽ châm ngòi cho một sự cố quốc tế lớn. Về lý thuyết, nó có thể sẽ kích hoạt Điều 5 – Điều khoản nổi tiếng nhất trong Hiến chương NATO về phòng thủ tập thể, với việc một cuộc tấn công chống lại một đồng minh được coi là một cuộc tấn công chống lại tất cả các đồng minh.

“Nga luôn muốn chứng tỏ NATO chỉ là một con hổ giấy”, Tiến sĩ Stephen Hall, giảng viên về Chính trị Nga tại Đại học Bath (Anh), nói với trang Euronews.

Nếu liên minh quân sự do Mỹ dẫn dắt không hỗ trợ đồng minh trong trường hợp bị tấn công – như nghĩa vụ phải làm – NATO sẽ “bị phá hủy hoàn toàn”, ông Hall nói.

Ông Hall cho rằng cũng có khả năng Ba Lan và các quốc gia đồng minh lân cận đang khuếch đại mối đe dọa do Wagner gây ra để nhận thêm sự hỗ trợ từ EU và NATO.

“Warsaw và Vilnius đương nhiên lo lắng rằng Nga, Belarus hoặc Wagner có thể gây rắc rối. Hiện tại, tôi nghĩ rằng đó là một điều cần dè chừng. Mọi thứ luôn có thể xảy ra”, vị chuyên gia kết luận

Nguồn: CafeF; Công Luận; Soha; Dân Trí; Người Đưa Tin