Ngay trước thời khắc Luna-25 đâm vào Mặt trăng: Nga phạm sai lầm ở phút 89, không còn cơ hội cho chiến thắng lịch sử

(Ảnh minh họa).

Theo Lenta, Luna-25 đã đâm vào Mặt trăng với tốc độ 1,7km/s. Chuyên gia Nathan Eismont cho rằng điều khủng khiếp đã không xảy đến nếu quyết định đúng được đưa ra.

Sứ mệnh thất bại

Sứ mệnh lịch sử của Nga đã kết thúc thất bại sau khi tàu thăm dò Luna-25 va chạm với bề mặt của Mặt trăng. Vụ việc xảy ra sau khi liên lạc với Luna-25 bị gián đoạn.

Hãng tin CNN (Mỹ) nhận định, đây là một đòn giáng mạnh vào khát vọng không gian của Nga. Trước đó, các chuyên gia nhận định, nếu sứ mệnh lần này thành công thì niềm tin vào lĩnh vực mà Nga từng dẫn đầu thế giới sẽ được khôi phục.

Cơ quan vũ trụ Liên bang Nga (Roscosmos) cho biết, họ đã mất liên lạc với tàu Luna-25 vào khoảng 14 giờ 57 phút (theo giờ Moscow) ngày 19/8. Các biện pháp được tiến hành trong hai ngày 19 và 20 tháng 8 nhằm tìm kiếm và liên lạc với Luna-25 đều không mang lại bất cứ kết quả nào.

"Theo kiểm tra sơ bộ, Luna-25 đã đi sang một quỹ đạo 'không nằm trong thiết kế' trước khi va chạm" - Roscosmos cho hay, đồng thời đề cập rằng một ủy ban đặc biệt sẽ được thành lập để điều tra nguyên nhân cụ thể.

Tàu thăm dò Luna-25 được phóng đi từ sân bay vũ trụ Vostochny ở Tỉnh Amur vào ngày 10/8, khoác trên mình hy vọng của nước Nga: Đổ bộ thành công lên Mặt trăng sau gần 50 năm tiến hành cuộc thám hiểm đầu tiên năm 1976.

Quỹ đạo bay của Luna-25 cho phép nó vượt qua tàu thăm dò Chandrayaan-3 của Ấn Độ (được phóng từ giữa tháng 7) trên chặng đường tới bề mặt Mặt trăng.

Nếu mọi chuyện suôn sẻ, Nga sẽ trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới hạ cánh mềm xuống cực nam của Mặt trăng. Trước đó, phương tiện thăm dò của các nước đều hạ cánh ở khu vực xích đạo. Rất tiếc, thắng lợi lịch sử đã không diễn ra.

Cơ hội giờ đây đang nằm trọn trong tay Ấn Độ. Nếu tàu Chandrayaan-3 đáp xuống thuận lợi, Ấn Độ sẽ trở thành quốc gia thứ 4 trên thế giới, sau Mỹ, Liên Xô và Trung Quốc, hạ cánh thành công tàu vũ trụ xuống Mặt trăng, và trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới đáp xuống gần cực nam của Mặt trăng.

Điều xảy ra ngay trước thời khắc quyết định

Tờ Lenta (Nga) cho hay, nhiều báo cáo về kế hoạch hạ cánh của Luna-25 đã được chia sẻ trên mạng Telegram. Theo đó, vào chiều ngày 19/8, Luna-25 dự kiến sẽ hạ độ cao để tới điểm quỹ đạo mà ở đó con tàu gần với bề mặt Mặt trăng nhất.

Sang ngày 21/8, từ độ cao này, Luna-25 sẽ hạ cánh nhẹ nhàng xuống bề mặt Mặt trăng. Tuy nhiên, tình huống khẩn cấp đã xảy ra khiến con tàu rời khỏi quỹ đạo mở quay quanh Mặt trăng và va chạm với tốc độ 1,7km/giây vào bề mặt vệ tinh tự nhiên duy nhất của Trái Đất.

"Trong quá trình vận hành, một tình huống khẩn cấp đã xảy ra trên trạm tự động, khiến các thao tác với thông số chỉ định không thể thực hiện được" - Roscosmos cho biết qua bài đăng trên Telegram ngày 19/8.

Sai lầm ngay phút 89

Bình luận về thất bại của Luna-25, ông Nathan Eismont - nhà nghiên cứu hàng đầu tại Viện nghiên cứu Không gian (IKI) - Viện Hàn Lâm Khoa học Nga nói với RIA Novosti: Thao tác cơ động của Luna-25 đáng ra nên được hoãn lại sau khi phát hiện vấn đề.

Ông Eismont cho biết, một số vấn đề trên tàu thăm dò Luna-25 đã phát sinh ngay cả trước khi tàu đi vào vùng quỹ đạo chuẩn bị cho quá trình đáp xuống. Do đó, việc cần thiết là phải hoãn lại các thao tác tiếp theo cho tới khi vấn đề được khắc phục.

Theo ý kiến của vị chuyên gia, nếu việc chuyển đổi sang quỹ đạo tiền hạ cánh được hoãn lại thì "sẽ không có gì khủng khiếp xảy ra".

Trong khi đó, ông Grigory Karasin - Chủ tịch Ủy ban các vấn đề đối ngoại của Hội đồng liên bang Nga cho rằng, cần tới "các phân tích chuyên nghiệp" để đưa ra kết luận trong thời gian tới.

Ông Karasin nhấn mạnh, Nga là cường quốc không gian, và "chúng tôi (nước Nga) sẽ tiếp tục tiến về phía trước".

Nhà báo Yuri Medvedev của tờ Rossiyskaya Gazeta (Nga) cho biết, trên mạng xã hội hiện nay đã xuất hiện nhiều "phiên bản" khác nhau về nguyên nhân của sự cố. Quả thật, đây là một "thất bại lớn" với Nga nhưng nếu nhìn nhận khách quan thì sứ mệnh lần này là một nhiệm vụ rất phức tạp.

Anatoly Petrukovich - Giám đốc Viện nghiên cứu không gian thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga thì cho rằng, Nga cần tìm hiểu rõ điều gì xảy ra và bài học nào cần rút ra cho các dự án tương lai. Đây là điều duy nhất và quan trọng nhất cần phải làm ở hiện tại.

Theo ông Petrukovich, còn quá sớm để kết luận thất bại lần này sẽ ảnh hưởng tới chương trình Mặt trăng của Nga trong tương lai ra sao. Một ủy ban đặc biệt sẽ được thành lập để đưa ra các đề xuất về việc tiếp tục chương trình nghiên cứu.

TQ cắt lãi suất lần hai vì kinh tế khó phục hồi và thị trường bất động sản còn nhiều rủi ro

Trung Quốc vừa công bố cắt lãi suất lần thứ hai trong vòng ba tháng vì kinh tế khó phục hồi.

Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC- ngân hàng trung ương) vừa cắt lãi suất cho vay cơ bản kỳ hạn một năm từ 3,55% xuống 3.45%.

Việc cắt lãi suất ở nền kinh tế thứ nhì thế giới đang gây ra nhiều bình luận vì các nền kinh tế lớn khác lại tăng lãi suất ngân hàng để chống lạm phát và kiềm chế giá cả tăng cao.

Lãi suất được cắt giảm đối với các khoản cho tiền vay kỳ hạn một năm vốn rất phổ biến với các doanh nghiệp và hộ gia đình ở Trung Quốc.

TQ giảm lãi suất cơ bản, trong khi nhiều nước khác tăng

Mới tháng 6 vừa qua, lãi suất cơ bản ở TQ được giảm xuống mức 3,55% từ mức 3,65%.

Giới kinh tế gia đừng kỳ vọng là PBOC hạ lãi suất kỳ hạn 5 năm vốn là lãi suất của tiền vay trong trường bất động sản ở Trung Quốc. Thế nhưng lãi suất này vẫn không đổi ở mức 4,2%.

Mới tháng ́8/2022, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc cắt giảm cả lãi suất cơ bản, sau khi các chỉ dấu từ nền kinh tế cho thấy sự phục hồi diễn ra chậm chạp.

Ngay từ 2022, sản lượng công nghiệp và tăng trưởng doanh số bán lẻ của Trung Quốc thấp hơn dự báo và vào năm 2023, các rủi ro của thị trường bất động sản tiếp tục đe dọa nền kinh tế.

Tuần trước, vấn đề này được hiện rõ hơn qua vụ "đại gia bất động sản" Evergrande đệ đơn xin bảo hộ phá sản ở Mỹ.

Có khoản nợ tới 300 tỷ USD, tập đoàn có trụ sở ở Thâm Quyến, TQ làm động tác đó để giảm bớt áp lực nợ từ các nhà đầu tư nước ngoài, tạo điều kiện thuận lợi để đàm phán với chủ nợ, theo các đài báo Hoa Kỳ.

Đầu tháng này, một tập đoàn bất động sản khác, Country Garden nói họ có thể thua lỗ tới 7,6 tỷ USD chỉ trong sáu tháng đầu năm 2023.

Cùng thời gian, các số liệu chính thức nói Trung Quốc trượt vào tình trạng thiểu phát lần đầu tiên sau hơn hai năm.

Tuy thế, Bắc Kinh đã ngưng công bố số liệu về thất nghiệp trong giới trẻ.

Tháng 6 vừa qua, số thất nghiệp chính thức trong thanh thiếu niên ở độ tuổi 16-24 tại khu vực đô thị là hơn 20%.

Đối mặt với "cơn bão hoàn hảo", Trung Quốc làm sao thoát khỏi cuộc khủng hoảng niềm tin?

(Ảnh minh họa).

"Cơn bão hoàn hảo" đang vùi dập niềm tin của các nhà đầu tư nước ngoài tại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, Chủ tịch Văn phòng Thương mại châu Âu tại Trung Quốc cho biết.

"Cơn bão hoàn hảo"

"Từ góc độ FDI (đầu tư trực tiếp nước ngoài), Trung Quốc đang trải qua một cơn bão hoàn hảo, trong đó có nhiều yếu tố đang cùng nhau cản trở tâm lý nhà đầu tư", Chủ tịch Văn phòng Thương mại châu Âu tại Trung Quốc (EUCCC) Jens Eskelund nói.

Ông Eskelund chỉ ra những vấn đề như biến động chuỗi cung ứng, dịch chuyển sản xuất, căng thẳng địa chính trị, tăng trưởng kinh tế yếu cả ở trong nước lẫn nước ngoài, và tâm lý tiêu cực ngày càng gia tăng của châu Âu.

"Điều mà chúng ta thấy hiện nay ở nền kinh tế này là một cuộc khủng hoảng niềm tin", ông Eskelund nói thêm rằng "sự bất ổn về những điều có thể diễn ra trong tương lai" đã làm yếu đi tâm lý kinh doanh.

Phát ngôn được ông Eskelund đưa ra trong bối cảnh suy thoái kinh tế vẫn tiếp diễn ở Trung Quốc kể từ quý II, dẫn tới tình trạng suy yếu trên khắp các lĩnh vực trong tháng 7 khi mà nhu cầu bên ngoài giảm sút, còn cuộc khủng hoảng bất động sản lại có xu hướng trầm trọng hơn.

Những yếu tố ấy đang đè nặng lên mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức "khoảng 5%" mà Trung Quốc đặt ra cho năm nay.

Làm sao để lấy lại niềm tin đã mất?

Theo Chủ tịch EUCCC, Trung Quốc nên đối phó bằng cách gây dựng lại niềm tin đã vụn vỡ bằng các bước đi chắc chắn nhằm cải thiện sự minh bạch trong chính sách và tiếp cận thông tin - những vấn đề ngày càng quan trọng đối với các nhà đầu tư nước ngoài khi họ cố gắng hoạt động ở thị trường Trung Quốc.

Ông Eskelund cho rằng, Bắc Kinh vẫn có thể vượt qua được tình thế khó khăn nếu có những động thái quyết đoán trong bối cảnh "cơn bão hoàn hảo" đang vùi dập niềm tin của các nhà đầu tư nước ngoài tại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Chủ tịch Văn phòng Thương mại châu Âu tại Trung Quốc khẳng định các doanh nghiệp EU vẫn rất quan tâm tới thị trường khổng lồ của Trung Quốc. Tuy nhiên, ông Eskelund cũng lưu ý rằng, nếu thiếu các động thái chắc chắn, mạnh mẽ nêu trên thì các doanh nghiệp sẽ còn lưỡng lự đặt cược vào nền kinh tế này.

"Bắc Kinh nên tạo ra sự ổn định về môi trường đầu tư và quan hệ với châu Âu, đồng thời tái thiết lập niềm tin vào năng suất và tính có thể dự đoán của thị trường Trung Quốc", ông Eskelund nói.

"Trung Quốc có thể bắt đầu bằng cách xử lý tính mơ hồ trong chính sách và hạn chế trong tiếp cận thị trường, bằng cách biến những chỉ thị thành hành động chắc chắn trong những tháng tới. Điều này sẽ tạo nên sự thay đổi cho các công ty châu Âu và góp phần làm chuyển biến tâm lý trong cộng đồng kinh doanh".

Thay vào một chính sách thúc đẩy tiền tệ bùng nổ, Bắc Kinh công bố các kế hoạch hành động nhằm vào lĩnh vực tư nhân, các doanh nghiệp nước ngoài và tiêu dùng - vốn được xem là các lĩnh vực trọng yếu để thúc đẩy phát triển kinh tế và tạo ra việc làm.

Nhưng khi các nhà hoạch định chính sách và các quan chức tài chính kêu gọi dư luận kiên nhẫn trong thời điểm kinh tế chạm đáy, nhiều người lại không muốn động tới các khoản tiết kiệm của mình và điều đó đã cản trở tiêu dùng.

Trong vài năm qua, niềm tin của nước ngoài đối với triển vọng tăng trưởng của Trung Quốc đã bị ảnh hưởng. Giữa bối cảnh ấy, Trung Quốc đã tiếp tục đầu tư cho an ninh quốc gia và tăng cường tự lực cánh sinh.

Ngoài ra, Bắc Kinh cũng có những bước đối phó như công bố một cơ chế liên lạc bàn tròn mới do Bộ Thương mại Trung Quốc khởi xướng hồi tháng 7 để thu hút các công ty nước ngoài và bồi đắp chỗ đứng của mình trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tuy nhiên, những nỗ lực này vẫn chưa chạm được tới một số nhà đầu tư nước ngoài.

"Chúng tôi hiểu rằng cần phải bảo vệ an ninh quốc gia nhưng chúng tôi lo là những thông điệp ấy không mấy dễ chịu với các công ty nước ngoài", ông Eskelund nói, "Chúng tôi muốn đầu tư vào Trung Quốc và phát triển kinh doanh ở đây. Nhưng chúng tôi cần phải có một tầm nhìn thẳng, cho phép chúng tôi cảm thấy được đảm bảo về cách mà mình sẽ phát triển trong tương lai".

"Chúng tôi hy vọng thấy được những định nghĩa rõ ràng về bí mật quốc gia và hạ tầng thông tin trọng yếu, cùng cách diễn giải [và thực thi] giữa các cấp khác nhau", ông Eskelund cho biết, bổ sung rằng các công ty ngày càng trăn trở về loại thông tin mà họ được phép thu thập ở Trung Quốc.

Mới đây, Bắc Kinh đã công bố danh sách hướng dẫn gồm 24 điểm trong một nỗ lực nhằm trấn an các nhà đầu tư nước ngoài khi cam kết mở rộng tiếp cận thị trường, đẩy nhanh luồng dữ liệu xuyên biên giới và nới lỏng tiếp nhận thị thực để thu hút thêm nhân tài nước ngoài.

Tuy vậy, Chủ tịch EUCCC cho rằng Trung Quốc cần nhanh chóng hiện thực hóa những cam kết ấy nếu muốn ngăn chặn làn sóng người nước ngoài rời đi và thuyết phục các nhân tài mới đến với mình.

Ukraine dần cạn phương án phản công

Các mũi phản công của Ukraine gặp bế tắc trong khi thời tiết khắc nghiệt đang đến gần và chiến thuật tập kích UAV cũng đối mặt nhiều trở ngại.

Sau hơn hai tháng phản công, Kiev chỉ đạt được một số bước tiến nhỏ quanh vài ngôi làng, trong khi quân đội Nga đang đẩy mạnh tiến công về phía bắc. Kế hoạch huấn luyện phi công Ukraine sử dụng tiêm kích F-16 diễn ra khá chậm chạp.

Việc Ukraine không thể có một thành công quyết định trên chiến trường đang làm dấy lên lo ngại cuộc xung đột đi vào ngõ cụt và hỗ trợ quốc tế dành cho Kiev có thể bị xói mòn. Vì đã quá mệt mỏi bởi xung đột, người dân Ukraine đang khao khát một chiến thắng vang dội và tại Washington, những lời kêu gọi cắt giảm viện trợ được cho là sẽ ngày càng nhiều lên khi cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2024 đến gần.

Một báo cáo tình báo mới của Mỹ dự đoán cuộc phản công sẽ không thể đạt mục tiêu chiến lược là chạm đến thành phố Melitopol trọng điểm do Nga kiểm soát ở phía đông nam Ukraine trong năm nay. Melitopol hiện nằm cách chiến tuyến hơn 80 km, là trung tâm chỉ huy và hậu cần trọng yếu của Nga, cũng là điểm có thể chia cắt lực lượng của Moskva tại Kherson, Zaporizhzhia với vùng Donbass.

Đánh giá được đưa ra dựa trên tình hình chiến trường khi quân đội Nga thể hiện sự thành thạo trong xây dựng phòng tuyến đa tầng và chiếm ưu thế áp đảo về không quân.

Giới chức Mỹ nói rằng Lầu Năm Góc từng nhiều lần khuyến cáo Ukraine tập trung lực lượng lớn nhằm vào một điểm duy nhất, nhằm tạo đột phá qua phòng tuyến Nga. Tuy nhiên, quân đội Ukraine quyết định chuyển về chiến thuật phân tán lực lượng để tiến quân trên nhiều khu vực và hạn chế thương vong, khiến đà phản công diễn ra rất chậm chạp.

Thay vì suy yếu, quân đội Nga đang kháng cự quyết liệt và thậm chí còn tiến công. Ở đông bắc Ukraine, chính quyền thành phố Kupyansk, tỉnh Kharkov, đã phải sơ tán hàng loạt dân thường trước đà tiến của Moskva. Thành phố này nằm trong vùng lãnh thổ rộng lớn mà Kiev đã tái kiểm soát hồi tháng 9, tháng 10 năm ngoái.

Tháng trước, quân đội Ukraine giành lại làng Staromaiorske ở Donetsk, làm dấy lên hy vọng họ có thể đột phá, làm thay đổi nhịp độ tấn công. Nhưng phải mất thêm ba tuần nữa Ukraine mới kiểm soát được làng Urozhaynoye liền kề và họ được cho là phải chịu tổn thất nặng nề.

Các đòn tiến công cũng không áp dụng chiến thuật nào mới. Các đơn vị trinh sát thăm dò hệ thống phòng thủ của Nga để tìm điểm yếu, mở đường để các đơn vị nhỏ hơn tiến vào cùng với đội rà phá bom mìn.

Cố vấn của Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Yuriy Sak cho biết tiến độ rà phá bom mìn chậm chạp dọc theo mặt trận đang ngăn cản Kiev điều động phần lớn lực lượng dự bị do phương Tây đào tạo tham gia chiến đấu.

"Để triển khai lực lượng dự bị, chúng tôi cần đảm bảo mọi lộ trình đều rõ ràng. Chúng tôi thà đi chậm hơn để đảm bảo mạng sống của binh lính", ông nói.

Theo giới phân tích, nếu không có những loại vũ khí tiên tiến để củng cố tiền tuyến hoặc lực lượng thiện chiến nhất do phương Tây huấn luyện chưa được tung ra, Kiev khó có thể đạt được đột phá.

"Câu hỏi ở đây là bên nào sẽ bị hao mòn nhanh hơn. Chúng ta không nên mong đợi có thể đạt được bất kỳ mục tiêu quân sự lớn nào chỉ sau một đêm", Franz-Stefan Gady, chuyên gia cấp cao tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế và Trung tâm An ninh Mỹ Mới, lưu ý.

Theo ông, Nga và Ukraine đang trong giai đoạn cố gắng bào mòn tài nguyên của nhau hơn là giành được những bước tiến đáng kể về lãnh thổ.

Khi được hỏi về tiến độ của cuộc phản công, các quan chức phương Tây và Ukraine đều kêu gọi kiên nhẫn, mô tả nó diễn ra chậm hơn dự kiến nhưng đang dần hướng đến thành công. Tuy nhiên, khoảng thời gian để Ukraine tiến hành chiến dịch phản công có hạn. Năm ngoái, lực lượng Ukraine đạt được rất ít tiến bộ sau khi tái chiếm thành phố Kherson ở miền nam vào đầu tháng 11 do thời tiết khắc nghiệt.

Cố vấn Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Yuriy Sak cho biết do lực lượng mặt đất tiến công chậm, Kiev đang sử dụng UAV tấn công để mở rộng phạm vi hoạt động của quân đội trong lúc chờ các loại vũ khí từ phương Tây và huấn luyện binh sĩ.

"Chúng tôi chưa có tiêm kích F-16 nên phải tìm cách bù đắp và UAV phần nào giúp bổ trợ cho năng lực trên không của chúng tôi", ông nói thêm.

Gady cho hay Ukraine đã tấn công các cơ sở hậu cần Nga nằm cách xa tiền tuyến suốt nhiều tháng, nhưng đến nay, tác động của chúng vẫn chưa được phản ánh trên chiến trường.

"Vị thế của Nga đã xấu đi, nhưng nó không tệ đến mức bạn có thể cho rằng họ sắp sụp đổ", ông lưu ý. Một chiến dịch tấn công tầm xa như vậy chỉ được cho là thành công khi lực lượng đối phương không còn khả năng điều động quân dự bị hay thực hiện các chức năng hỗ trợ cơ bản khác như tiếp tế.

Kiev gần như không công khai nhận trách nhiệm về các vụ tấn công ngoài lãnh thổ nhưng Moskva liên tục cáo buộc Ukraine tiến hành hàng loạt cuộc tấn công UAV vào lãnh thổ nước này. Một số nguồn tin giấu tên nói cơ quan tình báo Ukraine đứng sau cuộc tập kích một cảng lớn của Nga và một tàu dầu Nga gần Crimea.

Tuy nhiên, giới phân tích cảnh báo dù các cuộc tấn công bằng UAV có thể chuyển hướng quan tâm khỏi chiến dịch phản công trên bộ đang đình trệ, chúng chỉ gây thiệt hại nhỏ và không đủ khả năng làm thay đổi cán cân cuộc xung đột theo hướng có lợi cho Kiev.

"Ukraine đơn giản là không có đủ năng lực để chế tạo đủ UAV và tấn công sâu vào lãnh thổ Nga để làm xói mòn ý chí chiến đấu của Moskva", Bob Hamilton, đại tá quân đội Mỹ về hưu, học giả từ Chương trình Á-Âu thuộc Viện Nghiên cứu Chính sách Đối ngoại, trụ sở tại Pennsylvania, nhận xét.

Nga cũng có sẵn các phương pháp tinh vi để chống lại UAV Ukraine, như sử dụng thiết bị gây nhiễu. Điện Kremlin tuyên bố đã ngăn chặn phần lớn các cuộc tấn công bằng UAV của Ukraine trong tuần trước. Hôm 19/8, Bộ Quốc phòng Nga thông báo đã bắn hạ 20 UAV Ukraine nhắm vào Crimea chỉ trong một đêm.

Giới phân tích cũng đánh giá chiến lược đẩy mạnh tấn công bên trong lãnh thổ Nga gặp khó khăn là Ukraine phải dựa vào UAV tự sản xuất, thay vì vũ khí do phương Tây cung cấp. Nguyên nhân là các đồng minh đã đặt ra một số điều kiện hạn chế đối với Kiev trong việc sử dụng vũ khí NATO để nhắm vào lãnh thổ Nga, do phương Tây lo ngại về nguy cơ xảy ra xung đột trực tiếp với Nga.

"Kể từ khi chiến sự nổ ra, một trong những điều mà các đồng minh của Ukraine lo ngại nhất là kịch bản leo thang xung đột ngoài ý muốn", Kelly Grieco, thành viên cấp cao tại Trung tâm Stimson, viện nghiên cứu có trụ sở tại Washington, đánh giá.

Ukraine đã yêu cầu Mỹ cung cấp tên lửa tầm xa ATACMS, nhưng chính quyền Biden vẫn từ chối với lý do nguồn cung hạn chế và lo ngại về một cuộc đối đầu trực diện với Nga. Giới chức Mỹ đã nhiều lần nói rằng họ không khuyến khích Kiev tấn công bên trong lãnh thổ Nga.

Nếu Ukraine tăng cường sử dụng UAV trong khi cuộc phản công vẫn diễn ra chậm chạp, "điều đó sẽ khiến phương Tây lo lắng liệu Kiev có tiếp tục kiềm chế được nữa hay không", bà nhận xét.

Nếu không phải đồng tiền chung, BRICS sẽ bàn gì ở Hội nghị Thượng đỉnh?

(Ảnh minh họa).

Đồng tiền chung đang được xem xét giữa các nước BRICS có khả năng là một loại tiền dự trữ, tương tự như thỏa thuận Quyền rút vốn đặc biệt (SDR) của IMF.

BRICS có thể thảo luận về việc đạt được một thỏa thuận giúp tăng tỉ lệ thanh toán thương mại bằng đồng tiền của các quốc gia thành viên tại Hội nghị Thượng đỉnh sẽ diễn ra tại Johannesburg, Nam Phi, từ ngày 22-24/8.

Ý tưởng thành lập một đồng tiền chung hay từ chối đồng USD sẽ không được thảo luận. Điều này đã được Đại sứ Nam Phi tại BRICS Anil Sooklal xác nhận hồi giữa tháng 8.

Theo ông Sooklal, “phi đô la hóa” không nằm trong chương trình nghị sự của khối. Thay vào đó, các quốc gia BRICS sẽ thảo luận về việc tăng cường sử dụng đồng nội tệ của mình trong thương mại và thiết lập một hệ thống thanh toán chung.

Xu hướng dài hạn

Các thành viên BRICS đã cố gắng giải quyết nhiều giao dịch hơn bằng đồng tiền của họ trong những năm gần đây như một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn nhằm giành được ảnh hưởng kinh tế và đối trọng với quyền bá chủ của đồng USD.

Ví dụ, hồi tháng 3, Brazil – quốc gia đi đầu trong việc kêu gọi phát triển một loại tiền tệ chung để giảm sự phụ thuộc vào đồng USD – đã đạt được thỏa thuận với Trung Quốc về giao dịch bằng đồng tiền của nhau, từ đó loại bỏ vai trò trung gian của đồng USD.

Thỏa thuận này cho phép Trung Quốc và Brazil thực hiện trực tiếp các giao dịch tài chính và thương mại lớn của họ, đổi đồng nhân dân tệ của Trung Quốc lấy đồng real của Brazil và ngược lại, thay vì thông qua đồng USD.

Bên cạnh sự hợp tác giữa Trung Quốc và Brazil, việc sử dụng đồng nội tệ giữa Trung Quốc và Nga cũng đang gia tăng cùng với sự gia tăng thương mại song phương và đồng nhân dân tệ đang hiện diện nhiều hơn trong hoạt động kinh tế của Nga.

Hơn 80% thanh toán thương mại giữa Nga và Trung Quốc hiện được thực hiện bằng đồng rúp của Nga và nhân dân tệ của Trung Quốc, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết khi khai mạc Hội nghị Thượng đỉnh SCO vào ngày 4/7.

Hồi tháng 6, Tập đoàn Dầu khí Ấn Độ, khách hàng mua dầu thô Nga lớn nhất đến từ quốc gia Nam Á, đã trở thành nhà máy lọc dầu nhà nước đầu tiên thanh toán một số giao dịch mua của Nga bằng đồng nhân dân tệ, theo Reuters.

“Việc sử dụng đồng nội tệ ngày càng tăng đã trở thành một lựa chọn thay thế rộng rãi cho đồng bạc xanh của Mỹ, đây là một xu hướng dài hạn, mặc dù ảnh hưởng của cách tiếp cận đồng nội tệ vẫn còn hạn chế ở giai đoạn hiện tại”, ông Niu Haibin, Giám đốc Viện Nghiên cứu Chính sách Đối ngoại thuộc Viện Nghiên cứu Quốc tế Thượng Hải, nói với Global Times hồi giữa tháng 8.

Ngân hàng Phát triển Mới (NDB), một tổ chức cho vay do BRICS thành lập vào năm 2015, đã đặt mục tiêu tăng tỉ lệ cho vay bằng đồng nội tệ lên 30% vào năm 2026.

Mạng lưới ngày càng lớn

Các thành viên BRICS nhìn chung đã thể hiện ý định thúc đẩy “phi đô la hóa” trong thương mại của họ, nhưng quá trình này không cân bằng, đặt ra thách thức đối với đồng tiền chung tiềm năng, theo ông Niu.

“Ví dụ, hợp tác tiền tệ giữa Trung Quốc và Nga, giữa Trung Quốc và Brazil đang tăng tốc, trong khi giữa Trung Quốc và Ấn Độ lại mờ nhạt”, ông lưu ý.

Không thể phủ nhận, các nền kinh tế BRICS khác nhau đáng kể về thành phần kinh tế, chính sách tiền tệ, thương mại, tăng trưởng và độ mở tài chính. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng những điều đó không nên cản trở mục tiêu chung là loại bỏ đồng bạc xanh khỏi vai trò trung gian trong các giao dịch.

“Xung đột Nga-Ukraine, đại dịch Covid-19 và các yếu tố địa chính trị khác đã khiến nhiều quốc gia phải suy nghĩ lại về an ninh tài chính”, ông Tan Xiaofen, một chuyên gia của Trường Tài chính thuộc Đại học Tài chính và Kinh tế Trung ương Trung Quốc, nói.

Đồng tiền chung đang được xem xét giữa các nước BRICS có khả năng là một loại tiền dự trữ, tương tự như thỏa thuận Quyền rút vốn đặc biệt (SDR) của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), ông Niu cho biết.

SDR không phải là một loại tiền tệ, mà là một yêu cầu trao đổi các loại tiền tệ có thể sử dụng tự do của các thành viên IMF. Việc định giá SDR dựa trên một rổ tiền tệ quốc tế bao gồm đồng USD, đồng yên Nhật Bản, đồng euro, đồng bảng Anh và đồng nhân dân tệ Trung Quốc.

Với việc ngày càng có nhiều quốc gia thể hiện mong muốn tham gia BRICS, khối này mong muốn cung cấp các công cụ phát triển dựa trên quan hệ đối tác chặt chẽ và tăng trưởng chung, hợp tác tiền tệ “phi đô la hóa” có thể được mở rộng hơn nữa, tạo ra một mạng lưới ngày càng lớn hơn, ông Niu cho biết.

Hiện tại, các thành viên BRICS đại diện cho gần 42% dân số toàn cầu và chiếm khoảng 26% nền kinh tế toàn cầu, theo báo cáo của các phương tiện truyền thông. Theo chính phủ Nam Phi, hơn 40 quốc gia đã bày tỏ mong muốn gia nhập khối

Nguồn: Soha; BBC; CafeF; Vnexpress; Người Đưa Tin